1668/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1668 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1668/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Απριλίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ........................, 2. ..........., 3. ................. 4.................. 5. ...................... 6. .............................., καθολικής διαδόχου του αποβιώσαντος .............................., για τον εαυτό της ατομικά και για την επίσης καθολική διάδοχο του αποβιώσαντος, ανήλικη θυγατέρα της ......................, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο-Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Ανδρέα Πετρόπουλο και Ευάγγελο Αποστόλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/6/2004 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 446/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 9327/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5/3/2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης, ανέγνωσε την από 3/4/2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 5/3/2006 αίτησης των ....................... κ.λ.π. για αναίρεση της 9327/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στα πλαίσια της διαδικασίας αποκρατικοποίησης της Ολυμπιακής Αεροπορίας και σχεδιαζομένης της μεταβίβασης (απόσχισης) του κλάδου που αφορά το πτητικό έργο αυτής, καταρτίσθηκε μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ αυτής (Ο.Α.) και της συνδικαλιστικής οργάνωσης των ιπταμένων χειριστών (ΕΧΠΑ), οι οποίες έλαβαν χώρα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του Π.Δ. 178/2002 "Μέτρα σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχειρήσεως....", το από 16-7-2003 πρακτικό συμφωνίας, με το οποίο, υπό το κεφάλαιο ΚΙΝΗΤΡΑ, συμφωνήθηκε μεταξύ άλλων ότι οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ για τον Κλάδο Συντάξεων Ιπτάμενοι Χειριστές του Ομίλου της ΟΛΥΜΠΙΑΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Α.Ε., που έχουν θεμελιώσει ή θα θεμελιώσουν σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι 31-12-2005 αποχωρούν προαιρετικά (και, στην περίπτωση που δεν συμπληρωθεί ο απαραίτητος αριθμός των 137 κατ΄ ελάχιστον ιπτάμενων χειριστών, υποχρεωτικά) από την υπηρεσία τους λαμβάνοντας πλήρη σύνταξη σαν να αποχωρούσαν με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας τους και θα καταβληθεί σ΄ αυτούς η πλήρης (100%) και χωρίς κανένα περιορισμό αποζημίωση που προβλέπει ο ν. 2112/1920 (όπως συμπληρώθηκε με τον ν. 3198/1955), με βάση τα έτη υπηρεσίας μέχρι του 60ου έτους της ηλικίας τους, καθώς και ποσό, το οποίο θα είναι ίσο με την αποπληθωρισμένη (σύμφωνα με το ποσοστό αποπληθωρισμού που ακολουθεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων) απώλεια εισοδήματος, που θα προκύπτει μεταξύ του ποσού της σύνταξης και του ποσού των καταβαλλομένων κατά την αποχώρηση τακτικών αποδοχών για το χρονικό διάστημα από της αποχωρήσεως μέχρι του 60ου έτους της ηλικίας τους, προς κάλυψη της απώλειας αυτής.

Η ισχύς του ανωτέρω πρακτικού συμφωνήθηκε ότι τελεί υπό την αίρεση της υλοποίησής του από το Ελληνικό Δημόσιο (Μέτοχο ΟΑ - ΝΟΑ) δια των αναγκαίων νομοθετικών και διοικητικών ρυθμίσεων και εφόσον λειτουργήσει η ΝΟΑ. Στη συνέχεια, με τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως 8 του φέροντος τον τίτλο "Μετασχηματισμός Ομίλου Ολυμπιακής Αεροπορίας" άρθρου 27 του ν. 3185/2003, που άρχισε να ισχύει από 26-9-2003, ορίστηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα : 1.

Με απόφαση της Δ.Ε.Α. και των καταστατικών Οργάνων τους, οι εταιρείες του Ομίλου Ολυμπιακής Αεροπορίας μετασχηματίζονται με απόσχιση των κλάδων ή τμημάτων ή λειτουργιών του πτητικού έργου με συγχώνευση ή απορρόφησή τους από υφιστάμενη εταιρεία του Ομίλου. Ο μετασχηματισμός γίνεται κατά παρέκκλιση των διατάξεων των άρθρων 1-5 του ν. 2166/1993 και 66-89 του κ.ν. 2190/1920, εφαρμοζομένων των διατάξεων του παρόντος.

Το σύνολο των μετοχών των εταιρειών που προέρχονται από τον μετασχηματισμό αυτό περιέρχονται χωρίς αντάλλαγμα, σε συνδυασμό με την παράγραφο 5 του παρόντος, στο Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου οι εταιρείες αυτές να ιδιωτικοποιηθούν. 2. Ως κλάδος, τμήμα ή λειτουργία για την εφαρμογή του παρόντος νοείται το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού που περιλαμβάνονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού, ως και οι εργαζόμενοι που αναφέρονται στην έκθεση που τον συνοδεύει. 3.

Η μεταβίβαση των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού και των στοιχείων και δικαιωμάτων, που αναφέρονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού και την έκθεση, συντελείται αυτοδικαίως και ατελώς, απαλλασσόμενη κάθε φόρου, τέλους, δικαιώματος του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. ή Οργανισμού, με μόνη την καταχώριση της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της απορροφούσας εταιρείας περί εγκρίσεως των ισολογισμών μετασχηματισμού, ως τίτλου, στις κατά περίπτωση αρμόδιες Αρχές και Υπηρεσίες, χωρίς να απαιτείται για τον σκοπό αυτό οποιαδήποτε άλλη έγκριση, βεβαίωση, πιστοποιητικό, φορολογική δήλωση ή πράξη. 4.

Οι απορροφούσες εταιρείες αποκτούν το σύνολο των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού και δικαιωμάτων, ελεύθερο παντός φόρου, τέλους, βάρους, χρέους ή δικαιώματος του Ελληνικού Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. και κάθε βάρους, χρέους, αξίωσης τρίτου φυσικού ή νομικού προσώπου πέραν των υποχρεώσεων, οι οποίες ρητώς αναγράφονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού και την έκθεση, εξαιρουμένων των εταιρειών αυτών από την εφαρμογή των άρθρων 479, 939 ΑΚ, 537 επ.

ΕΝ και του ν. 2190/1994. 5. Συστήνεται Ειδικός Λογαριασμός του Ελληνικού Δημοσίου με την ονομασία "Ελληνικό Δημόσιο - Λογαριασμός Αποκρατικοποίησης του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας". Τα διαθέσιμα του λογαριασμού θα τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας των Οικονομικών, που εκδίδονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, μπορεί να καθορίζονται οι όροι και ο τρόπος λειτουργίας, ελέγχου και εμφάνισης του λογαριασμού.

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών ο Ειδικός Λογαριασμός : α) πιστώνεται με τα έσοδα από την πώληση, στο πλαίσιο της διαδικασίας αποκρατικοποίησης, των εταιρειών του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, οι μετοχές των οποίων περιέρχονται στο Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού.

Για την αντιμετώπιση των αναγκαίων δαπανών της παρακάτω παραγράφου β΄ μέχρι την πώληση των εταιρειών του Ομίλου, ο Ειδικός Λογαριασμός πιστώνεται με προκαταβολές του Ελληνικού Δημοσίου μέχρι της ονομαστικής αξίας των μετοχών της εταιρείας που θα αναλάβει το πτητικό έργο και οι οποίες θα περιέλθουν στο Ελληνικό Δημόσιο σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, β) χρεώνεται με τα αναγκαία ποσά για την καταβολή αποζημιώσεων και λοιπών δαπανών για τη με οποιοδήποτε τρόπο αποχώρηση των εργαζομένων καθώς και για την κάλυψη οικονομικών υποχρεώσεων της Ολυμπιακής Αεροπορίας και Ολυμπιακής Αεροπλοϊας κατά τη διαδικασία μετασχηματισμού και εκκαθάρισης και μέχρι συνολικού ποσού που αντιστοιχεί στις ονομαστικές αξίες των μετοχών των εταιρειών του Ομίλου, οι οποίες θα περιέλθουν στο Ελληνικό Δημόσιο σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, γ) ειδικά, χρέωση του Ειδικού Λογαριασμού, προκειμένου να καταβληθούν :

ι) κίνητρα στους δικαιούχους λόγω υποχρεωτικής συνταξιοδότησης, στις περιπτώσεις που συμφωνούνται σε εφαρμογή του άρθρου 8 του π.δ. 178/2002, και ιι) η πρόσθετη επιβάρυνση της παρ. 8 του παρόντος στους ασφαλιστικούς φορείς, επιτρέπεται μετά την ιδιωτικοποίηση της εταιρείας που θα αναλάβει το πτητικό έργο και την είσπραξη από το Ελληνικό Δημόσιο των σχετικών εσόδων από αυτή. 6.

Οι Ιπτάμενοι Χειριστές της Ολυμπιακής Αεροπορίας και Ολυμπιακής Αεροπλοϊας, κάτοχοι, κατά τη δημοσίευση του παρόντος σε ισχύ του πτυχίου τους, ασφαλισμένοι στο Ι.Κ.Α. για τον κλάδο σύνταξης, που συμπληρώνουν το 53ο έτος της ηλικίας τους και 4.500 ημέρες ασφάλισης ή 7.500 ημέρες ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας στην Ολυμπιακή Αεροπορία ή την Ολυμπιακή Αεροπλοϊα έως 31.12.2004, αποχωρούν υποχρεωτικά έως 31.12.2004, αποχωρούν υποχρεωτικά εντός του έτους 2003 από την εταιρεία που εργάζονται με την έκδοση διαπιστωτικής πράξης της εταιρείας, που τους επιδίδεται ατομικώς, και καταβολή της προβλεπόμενης από τις οικείες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τα Πρακτικά Συμφωνίας αυτών των συλλογικών συμβάσεων αποζημίωσης. 7.

Στο άρθρο 5 παρ. 1 του Ν. 1759/1988 προστίθεται εδάφιο γ΄ ως εξής : "Αν συμπληρώνουν, έως ένα έτος μετά τη δημοσίευση του παρόντος, 5.000 ημέρες ασφάλισης με την ειδικότητα αυτή στην Ολυμπιακή Αεροπορία και Ολυμπιακή Αεροπλοϊα ανεξαρτήτως του ορίου ηλικίας. Οι ανωτέρω εργαζόμενοι αποχωρούν από την εταιρεία το αργότερο μέχρι 31.12.2003 με διαπιστωτική πράξη της εταιρείας που τους επιδίδεται ατομικώς". 8.

Ο προστιθέμενος χρόνος ασφάλισης των παραγράφων 6 και 7 του παρόντος λογίζεται ως πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και λαμβάνεται υπόψη μόνο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης. Η πρόσθετη επιβάρυνση των ασφαλιστικών φορέων, που προκύπτει από τη συμπλήρωση των ως άνω αναφερόμενων στις παραγράφους 6 και 7 του παρόντος ορίων, καλύπτεται, κατά προτεραιότητα, από τον Ειδικό Λογαριασμό της παρ. 5 του παρόντος.

Το ύψος της επιβάρυνσης καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Μεταφορών και Επικοινωνιών, ύστερα από οικονομική μελέτη της Υπηρεσίας Αναλογιστικών Μελετών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μετά την έναρξη ισχύος του ανωτέρω νόμου, με το από ..............

παράρτημα του προαναφερόμενου από .............. πρακτικού συμφωνίας, καθορίστηκαν οι λεπτομέρειες υλοποιήσεως των προβλεπομένων στο ως άνω πρακτικό και στις σχετικές διατάξεις του ν. 3185/2003. Ειδικότερα, στο παράρτημα αυτό ορίστηκε ότι η υλοποίηση όσων προαναφερομένων συμφωνήθηκαν με το πρακτικό συμφωνίας, θα γίνει με βάση τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27 παρ. 6 του ν. 3185/2003 και συμφωνήθηκαν, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα : "Αναφορικά με τη χορήγηση της απώλειας εισοδήματος που θα προκύπτει μεταξύ του ποσού της σύνταξης του ΙΚΑ, που δικαιούται ο συνταξιοδοτούμενος με τον ν. 3185/2003 Ιπτάμενος Χειριστής και η οποία αντιστοιχεί στα πραγματικά χρόνια υπηρεσίας στον ΄Ομιλο της ΟΑ και του ποσού των καταβαλλομένων κατά τον μήνα Οκτώβριο 2003 τακτικών αποδοχών για το χρονικό διάστημα από της αποχωρήσεως μέχρι του 60ου έτους της ηλικίας τους, προς κάλυψη της απώλειας αυτής θα ισχύσουν τα προβλεπόμενα στο ν. 3185/2003.

Το καταβλητέο λόγω απώλειας εισοδήματος ποσό θα μειωθεί κατά το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μεταξύ της αποζημίωσης του ν. 2112/20, η οποία υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές του μηνός Δεκεμβρίου 2003 και της αποζημίωσης του ν. 2112/20, η οποία υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές του μηνός Οκτωβρίου 2003. Το ποσό που αντιστοιχεί στην ανωτέρω απώλεια εισοδήματος θα καταβληθεί στους δικαιούχους εντός εξαμήνου από της κοινοποιήσεως της διαπιστωτικής πράξης".

Εξάλλου η με τη δικαιοπραξία εξάρτηση των αποτελεσμάτων αυτής από γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο αποτελεί αίρεση, ένεκα της οποίας έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 201 επ. Α.Κ.. Διάφορη της αίρεσης αυτής και μη ρυθμιζόμενη από τις άνω διατάξεις είναι η αίρεση δικαίου η οποία συνίσταται σε γεγονός το οποίο δυνάμει νομικής διάταξης αποτελεί απαραίτητο στοιχείο ή προϋπόθεση για την ενέργεια της δικαιοπραξίας.

Από το περιεχόμενο του άνω πρακτικού συμφωνίας και παραρτήματος αυτού, που έχουν ισχύ ανάλογη ΣΣΕ, αφού προβλέπονται από το άρθρο 8 του Π.Δ. 178/2002 και καταρτίσθηκαν με την προβλεπομένη από το Ν. 1876/1990 διαδικασία και τις διατάξεις του άρθρου 27 του Ν. 3185/2003, κατά την αληθή έννοια αυτών προκύπτουν τα εξής : Ότι η ενόψει της σχεδιαζομένης απόσχισης του κλάδου του πτητικού έργου της Ο.Α.

αποχώρηση των ιπταμένων χειριστών αυτής και της Ολυμπιακής Αεροπλοϊας, οι οποίοι συγκέντρωναν τις οριζόμενες προϋποθέσεις θα γινόταν με την έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης της εταιρίας και την καταβολή σ΄ αυτούς της προβλεπόμενης από τις οικείες συμβάσεις και τα άνω πρακτικά συμφωνίας αποζημίωσης, δηλαδή της πλήρους αποζημίωσης του Ν. 2112/1920 με βάση τα έτη υπηρεσίας τους μέχρι του 60ου έτους της ηλικίας τους και της πρόσθετης αποζημίωσης που συμφωνήθηκε ως κίνητρο για την υποχρεωτική συνταξιοδότησή τους, για την απώλεια, του εισοδήματός τους εξαιτίας της πρόωρης αποχώρησής τους από την υπηρεσία.

Ότι λόγω αδυναμίας της Ο.Α. να καταβάλει τα αναγκαία για την αποζημίωση των αποχωρούντων χειριστών ποσά, προβλέφθηκε από το νόμο η σύσταση Ειδικού Λογαριασμού του Ελληνικού Δημοσίου, στο οποίο θα περιερχόταν, χωρίς αντάλλαγμα το σύνολο των μετοχών των εταιριών που επρόκειτο να περιέλθουν από τον άνω μετασχηματισμό, προκειμένου στη συνέχεια αυτό να προβεί στην ιδιωτικοποίησή τους.

Ότι ο εν λόγω Ειδικός Λογαριασμός που συστήθηκε στη συνέχεια με την ................. απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (ΦΕΚ Β 1967/31-12-2003), θα πιστωνόταν με τα έσοδα από την πώληση των εταιριών του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, οι μετοχές των οποίων θα περιέρχονταν στο Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και με προκαταβολές του τελευταίου και θα χρεωνόταν με τα αναγκαία ποσά για την καταβολή του συνόλου των αποζημιώσεων των εργαζομένων που θα αποχωρούσαν και με τις λοιπές δαπάνες για την κάλυψη των οικονομικών υποχρεώσεων της Ο.Α.

κατά τη διαδικασία μετασχηματισμού και εκκαθάρισης. Ότι ειδικότερα η καταβολή της πλήρους αποζημιώσεως του Ν. 2112/1920 στους αποχωρούντες θα γινόταν ταυτόχρονα με την επίδοση της διαπιστωτικής πράξης με χρέωση του άνω Ειδικού Λογαριασμού, ο οποίος θα πιστωνόταν για το σκοπό αυτό με αντίστοιχες προκαταβολές του Ελληνικού Δημοσίου.

Αντίθετα η καταβολή τόσο των κινήτρων στους αποχωρούντες δικαιούχους, στα οποία περιλαμβάνονται και η απώλεια εισοδήματος κατά τα ανωτέρω, όσο και της πρόσθετης επιβάρυνσης στους ασφαλιστικούς οργανισμούς θα γινόταν με αντίστοιχη χρέωση του Ειδικού Λογαριασμού, μετά την ιδιωτικοποίηση της εταιρίας που θα αναλάμβανε το πτητικό έργο και την είσπραξη από το Ελληνικό Δημόσιο των σχετικών εσόδων.

Εξαρτήθηκε δηλαδή η καταβολή της άνω πρόσθετης αποζημίωσης από την τεθείσα από τη σχετική διάταξη του άρθρου 27 Ν. 3125/2003 προϋπόθεση (αίρεση δικαίου) της προηγούμενης ιδιωτικοποίησης της παραπάνω εταιρίας και της είσπραξης των εσόδων εκποίησής της. Στο ερμηνευτικό αυτό πλαίσιο η περικοπή του από ..............

παραρτήματος του από ................. Πρακτικού Συμφωνίας με την ΕΧΠΑ, κατά την οποία "Το ποσό που αντιστοιχεί στην ανωτέρω απώλεια εισοδήματος θα καταβληθεί στους δικαιούχους εντός εξαμήνου από της κοινοποιήσεως της διαπιστωτικής πράξης", κατά την αληθή έννοια αυτής, συναγόμενη και από την αναφορά σε άλλο σημείο του άνω παραρτήματος ότι "προς κάλυψη της απώλειας αυτής θα ισχύσουν τα προβλεπόμενα στο ν. 3185/2003...." προϋποθέτει ότι η ιδιωτικοποίηση της άνω εταιρίας θα λάβει χώρα εντός του εξαμήνου από την κοινοποίηση της σχετικής διαπιστωτικής πράξης.

Υπό οιαδήποτε άλλη εκδοχή ο όρος του παραπάνω Παραρτήματος Συμφωνητικού είναι ανίσχυρος, χωρίς αποτέλεσμα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 3 του Ν. 1876/1990 διότι έρχεται σε αντίθεση με τους ορισμούς του άρθρου 27 του Ν. 3185/2003 σχετικά με το χρόνο πληρωμής της πρόσθετης αποζημίωσης των αποχωρούντων ιπταμένων χειριστών, το οποίο ενόψει των λόγων δημοσίου συμφέροντος που επέβαλαν τη σχετική ρύθμιση, αποτελεί διάταξη με αμφιμερή ενέργεια.

Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 22παρ. 2 του Συντάγματος σε συνδυασμό με το άρθρο 7 του Ν.1876/1990 προκύπτει ότι οι κανονιστικοί όροι των ΣΣΕ και των διαιτητικών αποφάσεων έχουν ισχύ ουσιαστικού νόμου και επομένως δεν έχουν επ΄ αυτών εφαρμογή οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 ΑΚ (ΑΠ 1426/1998).

Τέλος, κατά το άρθρο 578 του ΚΠολΔ, αν το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, ο ΄Αρειος Πάγος απορρίπτει την αναίρεση, εκτός αν υπάρχει έννομο συμφέρον να αποτραπεί δεδικασμένο, οπότε αναιρείται η απόφαση μόνον ως προς την εσφαλμένη αιτιολογία της. Εσφαλμένο αιτιολογικό, με την έννοια της παραπάνω διατάξεως, υπάρχει όταν κριθεί ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση υπάγονται σε άλλο κανόνα δικαίου, εφόσον η υπαγωγή αυτή απολήγει σε πόρισμα όμοιο προς το διατακτικό της αποφάσεως.

Ως αιτιολογικό, δηλαδή νοείται στην συγκεκριμένη περίπτωση η νομική αιτία, ήτοι οι διατάξεις του νόμου που αποτελούν την μείζονα πρόταση του νομικού συλλογισμού και δεν ταυτίζονται με τις αιτιολογίες της αποφάσεως, οι οποίες ανάγονται στην ελάσσονα πρόταση του συλλογισμού αυτού (Ολ ΑΠ 30/1998). Για τον λόγο αυτό η ευδοκίμηση των λόγων αναιρέσεως που αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση ευθεία ή εκ πλαγίου παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρ. 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ), εξαρτάται από την ορθότητα όχι των νομικών αιτιολογιών, αλλά του διατακτικού της αποφάσεως, το οποίο συνάπτεται αιτιωδώς με τις ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου (Ολ ΑΠ 27/1998) και συνεπώς, αν με βάση τις παραδοχές αυτές το συμπέρασμα του δικαστηρίου (διατακτικό) είναι ορθό, η υπαγωγή των γενομένων δεκτών πραγματικών περιστατικών (ελάσσονος προτάσεως) σε λανθασμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου (μείζονα πρόταση) δεν θεμελιώνει τις πλημμέλειες των παραπάνω αναιρετικών λόγων.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε τα ακόλουθα : Στις 11-12-2003 αποσχίστηκε από την εναγομένη εταιρία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Α.Ε." -που μετονομάστηκε στην ήδη αναιρεσίβλητη - ο πτητικός κλάδος της και μεταφέρθηκε, μαζί με όλο το ιπτάμενο προσωπικό, στην εταιρεία με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ε.", (πρώην "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ε.").

Οι αναιρεσείοντες, ιπτάμενοι χειριστές, προσλήφθηκαν, μεταξύ των ετών 1972 και 1978, από την εναγομένη και πρόσφεραν σ΄ αυτή τις υπηρεσίες τους, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου, μέχρι τις 11-12-2003, οπότε λύθηκε πρόωρα η σύμβασή τους, με κοινοποίηση σχετικής διαπιστωτικής πράξης της εναγομένης, από την υπηρεσία της οποίας αποχώρησαν έτσι αναγκαστικά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 του ν. 3185/2003.

Με τη διαπιστωτική πράξη της η εναγομένη γνωστοποίησε στους ενάγοντες τα συνολικά ποσά, που εδικαιούντο να λάβουν ως αποζημίωση, λόγω της πρόωρης συνταξιοδότησής τους, κατέβαλε όμως σ΄ αυτούς μόνο το ποσό που αντιστοιχούσε στην αποζημίωση του ν. 2112/1920, ενώ το υπόλοιπο ποσό, που αντιστοιχούσε στην απώλεια εισοδήματός τους, εξ αιτίας της πρόωρης αποχώρησής τους από την υπηρεσία, θα το κατέβαλε εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση της διαπιστωτικής πράξης, ήτοι μέχρι τις 11-6-2004.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο έκρινε ότι οι αναιρεσείοντες προώρως ασκούν την ένδικη αγωγή για καταβολή της πρόσθετης αποζημίωσης, διότι αυτή τελούσε υπό την αναβλητική αίρεση της ιδιωτικοποίησης της εταιρείας που θα αναλάμβανε το πτητικό έργο και της είσπραξης από το Ελληνικό Δημόσιο των σχετικών εσόδων από αυτή, η οποία δεν είχε μέχρι τότε πληρωθεί.

Με την κρίση του αυτή δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 27 παρ. 5 εδ. γ΄ περ. ι΄ του ν. 3185/2003 και επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου πρώτος λόγος της αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Προκειμένου να καταλήξει στο παραπάνω συμπέρασμα, το Εφετείο, δεχόμενο ότι υπάρχει αμφιβολία ως προς τον προαναφερόμενο όρο του παραρτήματος του πρακτικού συμφωνίας, για καταβολή του ποσού της αποζημίωσης για απώλεια εισοδήματος, μέσα σε ένα εξάμηνο από την κοινοποίηση της διαπιστωτικής πράξεως λύσεως της συμβάσεως, προέβη σε ερμηνεία του όρου αυτού, σύμφωνα με τους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ και δέχθηκε ΄ότι υποχρέωση καταβολής της πρόσθετης αποζημίωσης εντός εξαμήνου από την κοινοποίηση των διαπιστωτικών πράξεων λύσεως των επίδικων συμβάσεων, θα είχε η εναγομένη μόνο σε περίπτωση που η ιδιωτικοποίηση θα λάμβανε χώρα μέσα στο διάστημα αυτό, άλλως η αληθινή βούληση των συμβαλλόμενων μερών ήταν να καταβληθεί η αποζημίωση αυτή, όταν θα λάμβανε χώρα η ιδιωτικοποίηση, έστω και μετά την πάροδο του χρονικού αυτού διαστήματος και συνακόλουθα ήταν χωρίς έννομη επιρροή η ρήτρα καταβολής της πρόσθετης αποζημίωσης εντός εξαμήνου, που τέθηκε στις διαπιστωτικές πράξεις, ενόψει της προσδοκίας των συμβαλλομένων ότι η ιδιωτικοποίηση θα λάμβανε χώρα μέσα στο παραπάνω διάστημα.

Σε ερμηνεία όμως κατά τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ του παραπάνω κανονιστικού όρου του παραρτήματος τού πρακτικού συμφωνίας, που αποτελεί -τόσο αυτό όσο και το πρακτικό- συλλογική σύμβαση εργασίας και επομένως έχει ισχύ νόμου, το Εφετείο, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, δεν μπορούσε να προβεί. Όμως η κρίση του Εφετείου για πρόωρη άσκηση της αγωγής θεμελιώνεται επαρκώς στις προαναφερόμενες διατάξεις, με βάση τις οποίες οι ένδικες απαιτήσεις τελούσαν υπό την προαναφερόμενη αίρεση δικαίου, η οποία δεν είχε μέχρι τότε πληρωθεί.

Παρά την εσφαλμένη επομένως νομική αιτιολογία της, είναι ορθό το διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, με την οποία κρίθηκε ότι οι αναιρεσείοντες προώρως ασκούν την αγωγή καταβολής της πρόσθετης αποζημίωσης, διότι αυτή τελούσε υπό την προαναφερόμενη αίρεση, τα περιστατικά της οποίας δεν είχαν συντελεσθεί και συνεπώς οι δεύτερος και τρίτος λόγοι της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 του ΚΠολΔ, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των προαναφερομένων διατάξεων του άρθρου 27 παρ. 5 εδ.

γ΄ περ. ι΄ του ν. 3185/2003, του πρακτικού συμφωνίας και του παραρτήματος αυτού, καθώς και των άρθρων 173 και 200 του ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 578 του ΚΠολΔ.

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, που κυρώθηκε -μαζί με τη σύμβαση- με το ν.δ. 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων "παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.

Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας του ειμή δια λόγους δημοσίας ωφελείας και υπό τους προβλεπόμενους υπό του νόμου και των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους. Αι προαναφερόμεναι διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα παντός κράτους, όπως θέση εν ισχύι νόμους, ους ήθελε κρίνη αναγκαίους προς ρύθμισιν της χρήσεως αγαθών, συμφώνως προς το δημόσιον συμφέρον ή προς εξασφάλισιν της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων".

Στην κατά τα ανωτέρω προστατευόμενη περιουσία περιλαμβάνονται όχι μόνο τα από το άρθρο 17 του Συντάγματος προστατευόμενα εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και όλα τα περιουσιακής φύσεως δικαιώματα και τα νομίμως κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άρα και τα περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα και δη οι περιουσιακού χαρακτήρα απαιτήσεις, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση είτε απλώς γεννημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφ΄ όσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία με βάση το ισχύον πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο νομοθετικό καθεστώς ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά (Ολ ΑΠ 40/1998).

Σύμφωνα λοιπόν με τη ρύθμιση της ως άνω διεθνούς συνθήκης ο κοινός νομοθέτης δεν έχει τη δυνατότητα να αποσβέσει περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα, αν δεν συντρέχουν αποχρώντες προς τούτο λόγοι δημοσίου συμφέροντος ή ωφελείας η συνδρομή των οποίων υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων, αφού διαφορετικά η έναντι του κοινού νομοθέτη προστασία των περιουσιακών αυτών δικαιωμάτων θα έμενε χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα.

Με την προαναφερόμενη κρίση του, το Εφετείο δεν παραβίασε τον ουσιαστικού δικαίου κανόνα του άρθρου 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία της περιουσίας, αφού, με τη διάταξη του άρθρου 27 παρ. 5 εδ. γ΄ περ. ι΄ του ν. 3185/2003 και το προαναφερόμενο πρακτικό συμφωνίας, δεν απαγγέλθηκε απόσβεση περιουσιακού ενοχικού δικαιώματος των αναιρεσειόντων και ειδικότερα της αξιώσεώς τους να ζητήσουν την καταβολή της παραπάνω πρόσθετης αποζημίωσης, αλλά τέθηκαν προϋποθέσεις για την είσπραξη αυτής.

Επομένως ο τέταρτος λόγος της αναίρεσης, εκτιμώμενος από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο, προσβαλλόμενη απόφαση με το να δεχθεί ότι η καταβολή της ως άνω αποζημίωσης τελεί υπό οποιαδήποτε αίρεση, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία της περιουσίας, καθώς και τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος κατά την οποία ο σεβασμός και η προστασία του ανθρώπου αποτελούν πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-3-2006 αίτηση των ............................ και λοιπών για αναίρεση της 9327/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, η οποία ορίζεται στο ποσό των επτακοσίων εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Μαΐου 2007 . Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση ακροατήριό του στις 3 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ