Supreme Court dismisses appeal on drug possession conviction, ruling possession for personal use is not trade.

Απόφαση 1667 / 2006 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1667/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Κιτρίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυουμένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ανδρέα Μοσχανδρέου και του αρχαιοτέρου αυτού Αρεοπαγίτη Γεωργίου Ναυπλιώτη), ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Φώτιο Καϋμενάκη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Ελένη Παναγιωτάκη και Αιμιλία Λίτινα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Μαϊου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Φώτιου Μακρή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεμιστοκλή Παπαγεωργίου, περί αναιρέσεως της 62/2005 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αιγαίου. Με συγκατηγορούμενο τον....

Το Πενταμελές Εφετείο Αιγαίου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19-12-2005 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 172/2006.

Αφού άκουσεΤον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η επιβαλλομένη από το άρθρο 93 παρ.1 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία των αποφάσεων πρέπει να υπάρχει, όχι μόνο ως προς την κατηγορία, αλλά να επεκτείνεται και στους προσβαλλόμενους από τον κατηγορούμενο ή από τον συνήγορό του, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, αυτοτελείς ισχυρισμούς.

Αυτοί δε είναι εκείνοι, οι οποίο προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 170 παρ.2 και 333 παρ.2 ΚΠΔ και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξεως ή της ικανότητας για καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιοποίνου της πράξεως ή στη μείωση της ποινής. Τέτοιος είναι και ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι για δική του αποκλειστικά χρήση προμηθεύθηκε η κατοχή με οποιονδήποτε τρόπο ναρκωτικά σε ποσότητα που αποδεδειγμένα εξυπηρετεί τις δικές του ανάγκες, που στηρίζεται στις διατάξεις του άρθρου 12 του Ν.1729/1987, όπως αντικ.

με το άρθρο 14 του Ν.216/1993, από τις οποίες προβλέπεται η επιβολή της μειωμένης ποινής φυλακίσεως. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της δίκης, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, ο συνήγορος του κατηγορούμενου-αναιρεσείοντος ο οποίος και τον εκπροσώπησε στη δίκη προέβαλε τον εξής ισχυρισμό:

« Ο κατηγορούμενος ήταν χρήστης. Την συγκεκριμένη ποσότητα ναρκωτικών ουσιών την κατείχε για δική του αποκλειστική χρήση». Το Πενταμελές Εφετείο Αιγαίου με την προσβαλλόμενη απόφαση του δέχθηκε ότι από τα κατ' είδος αναφερόμενα σ' αυτή αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του τα εξής πραγματικά περιστατικά:

Ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων μαζί με τον συγκατηγορούμενό του ... στις 23-3-2002 κατά τον κατάπλου του Ε/Γ-Ο/Γ πλοίου «...» στο λιμάνι της ... κατελήφθησαν να κατέχουν ποσότητα αποσπασμάτων ινδικής κάνναβης βάρους 820,5 γραμμαρίων την οποία είχαν επιμελώς αποκρύψει σε πλαστική συσκευασία μέσα σ' ένα ταξειδιωτικό σάκο, ο οποίος υπήρχε ανάμεσά τους, πάνω στην υπ' αριθμ. 179-0300 δίκυκλη μοτοσυκλέττα, στην οποία επέβαιναν.

Η σύλληψη έγινε κατόπιν σχετικής πληροφορίας, η οποία περιήλθε, στις 23-3-2002, στο Τμήμα Ασφαλείας του Κεντρικού Λιμεναρχείου... , ότι, στο πλοίο «...», που κατέφθανε στη ... από τον ..., επέβαιναν δύο άτομα, με μία μοτ/τα τα ..., χρώματος ..., που μετέφεραν ναρκωτικές ουσίες, πράγμα το οποίο επιβεβαιώθηκε από τα πράγματα.

Την ποσότητα αυτή ναρκωτικής ουσίας είχε αγοράσει στην ... ο πρώτος κατηγορούμενος ... και διαμετακόμισε μαζί με τον δεύτερο κατηγορούμενο ... από ... προς .... Η αγορά έγινε, από άγνωστο πρόσωπο, αντί τιμήματος 358 ευρώ, για λογαριασμό και του δευτέρου κατηγορουμένου, αμφότεροι δε οι κατηγορούμενοι συγκατείχαν, με την έννοια της φυσικής εξουσιάσεως, την ανωτέρω ποσότητα ναρκωτικής ουσίας.

Την υπόψη ποσότητα ναρκωτικής ουσίας αγόρασε ο πρώτος και κατείχαν αμφότεροι οι κατηγορούμενοι, όχι προς ιδία αυτών χρήση, ώστε οι πράξεις αυτές να συνιστούν πλημμελήματα κατ' άρθρ.12 παρ.1 του Ν>1729/1987, όπως ισχύει, αλλά προς διάθεση σε τρίτους, είναι δε αβάσιμος κατ' ουσίαν και απορριπτέος ο αυτοτελής ισχυρισμός του που υποστηρίζει τα αντίθετα.

Τούτο προκύπτει από το γεγονός ότι η ποσότητα της ναρκωτικής ουσίας ήταν μεγάλη και δεν προοριζόταν για αποκλειστική χρήση των κατηγορουμένων, οι οποίοι δεν ήταν εξαρτημένοι χρήστες. Επομένως θεμελιώνονται αντικειμενικά και υποκειμενικά τα εγκλήματα της αγοράς ναρκωτικών ουσιών που αποδίδεται στον πρώτο, της μεταφοράς και κατοχής ναρκωτικών ουσιών, που αποδίδονται και στους δύο κατηγορουμένους, οι οποίοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι των πράξεων αυτών, για τις οποίες επιβάλλεται μία ποινή σύμφωνα με το άρθρ. 5 παρ.2 του Ν.1729/1987, όπως ισχύει.

Μ' αυτά που δέχθηκε το Πενταμελές Εφετείο Αιγαίου διέλαβε στην απόφαση του την απαιτουμένη από τις διατάξεις του άρθρου 93 παρ.1 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αντιμετωπίσθηκε αιτιολογημένα ο ως άνω αυτοτελείς ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, με την αναφορά στην μεγάλη ποσότητα της ως άνω ναρκωτικής ουσίας την οποία κατελήφθη να κατέχει από κοινού με τον ως άνω συγκατηγορούμενό του, και πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος ο σχετικός από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.

Δ' του ΚΠΔ λόγος αναίρεσης που υποστηρίζει τ' αντίθετα.

Από τη διάταξη του άρθρου 141 παρ.2α του ΚΠΔ προκύπτει, ότι οι διάδικοι έχουν το δικαίωμα να εγχειρίσουν στο διευθύνοντα τη συζήτηση γραπτώς τις δηλώσεις τους και επομένως και τις αιτήσεις τους, πρέπει όμως να προβάλλουν και να αναπτύξουν προφορικώς αυτές, κατά τα ουσιώδη στοιχεία της νομικής και πραγματικής θεμελιώσεώς τους, ώστε να γίνουν αντικείμενο έρευνας κατά τη συζήτηση, στα πλαίσια της προφορικότητας και αμεσότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο. Μόνη η διατύπωση σε έγγραφο των δηλώσεων, χωρίς προφορική κατά τα ανωτέρω ανάπτυξη, δεν αρκεί και συνεπώς η προβολή τους δεν είναι παραδεκτή. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ενσωματωμένα στην προσβαλλόμενη απόφαση πρακτικά, πριν από την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, ο συνήγορος του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος κατέθεσε γραπτώς αίτηση για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, προς διακρίβωση της σε ναρκωτική ουσία περιεκτικότητας της κατασχεθείσας ποσότητας των 820,26 γραμμαρίων, την οποία όμως παρέλειψε εντελώς να αναπτύξει προφορικά. Επομένως το δικαστήριο της ουσίας δεν ήταν υποχρεωμένο να απαντήσει στην ως άνω αίτηση του αναιρεσείοντος και μάλιστα αιτιολογημένα και ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ αντίθετος λόγος της κρινόμενης αιτήσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 82 παρ.11 ΠΚ, η μετατροπή κατά τις προηγούμενες παραγράφους αποκλείεται στις περιπτώσεις καταδίκης για έγκλημα εμπορίας ναρκωτικών ή για έγκλημα που προβλέπεται από τις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα. Διατάξεις του Ποινικού Κώδικα ή ειδικών ποινικών νόμων, που αποκλείουν ή ρυθμίζουν με άλλο τρόπο τη μετατροπή των στερητικών της ελευθερίας ποινών σε χρηματικές ή πρόστιμα ή καθορίζουν άλλως την έννοια της μετατροπής καταργούνται με την επιφύλαξη του προηγουμένου εδαφίου.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 8 εδ. θ' του ΠΚ, οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται σε ημεδαπούς και αλλοδαπούς, ανεξάρτητα από τους νόμους του τόπου τέλεσης, για τις αναφερόμενες στο άρθρο αυτό πράξεις που τελέστηκαν στην αλλοδαπή, μεταξύ των οποίων αναφέρεται και το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών φαρμάκων.

Στη διάταξη αυτή, αλλά και σε εκείνη του άρθρου 8 εδ.θ' του ΠΚ, κατά την οποία οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται σε ημεδαπούς και αλλοδαπούς, ανεξάρτητα από τους νόμους του τόπου τέλεσης, για τις αναφερόμενες στο άρθρο αυτό πράξεις που τελέστηκαν στην αλλοδαπή, μεταξύ των οποίων αναφέρεται και το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών φαρμάκων, δεν προσδιορίζεται η έννοια των όρων «εμπορία ναρκωτικών» και «εμπόριο ναρκωτικών φαρμάκων», ούτε αυτή αναφέρεται με οποιαδήποτε έννοια στο ν.1729/1987.

Από την όλη όμως διατύπωσή των παραπάνω διατάξεων και το σκοπό που επιδιώκουν να πλήξουν, δηλαδή την κυκλοφορία και διάδοση των ναρκωτικών για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας, συνάγεται ότι οι όροι αυτοί χρησιμοποιούνται υπό ευρεία έννοια, που υπερακοντίζει τον ορισμό των αντικειμενικώς εμπορικών πράξεων που απαντάται στο άρθρο 2 του από 2/14-5-1835 Β.Δ/τος «περί αρμοδιότητος των εμποροδικείων» και καταλαμβάνει κάθε πράξη, με την οποία συντελείται ή διευκολύνεται η πραγματοποίηση της κυκλοφορίας απαγορευμένων ναρκωτικών ουσιών από άτομο σε άτομο με οποιαδήποτε αιτία (εμπορική ή μη), τέτοια δε πράξη αποτελεί και η κατά το άρθρο 5 παρ.1 του ν. 1729/1987 και το άρθρο 10 του ν.2161/1993 που αντικατέστησε τη διάταξη αυτή «κατοχή» ναρκωτικών, που δεν γίνεται για αποκλειστική χρήση του κατόχου, αφού και στην περίπτωση αυτή σκοπός της κατοχής είναι προφανώς η κυκλοφορία της κατεχόμενης ναρκωτικής ουσίας.

Επομένως, υπό την έννοια αυτή συνιστούν εμπορία ναρκωτικών τόσο η παράνομη διακίνηση των ναρκωτικών ουσιών από άτομο σε άτομο με οποιαδήποτε αιτία, όσο και οι πράξεις που εξασφαλίζουν την ύπαρξη των ουσιών αυτών και γενικώς που διευκολύνουν την κατά τον άνω τρόπο διακίνησή τους, στις οποίες συγκαταλέγεται και η κατοχή ινδικής κάνναβης όχι για αποκλειστική χρήση του κατόχου (Ολ.ΑΠ 1200/1976, Ολ.ΑΠ 34/1994).

Συνεπώς το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν μετέτρεψε σε χρηματική ποινή την ποινή φυλακίσεως των δύο ετών, που επιβλήθηκε στον αναιρεσείοντα για τις πράξεις της αγοράς, κατοχής και μεταφοράς από κοινού φυτικών αποσπασμάτων ινδικής κάνναβης, καθαρού βάρους 820,2 γραμμαρίων, δεν ήταν υποχρεωμένο να αιτιολογήσει την απόφασή του για τη μη μετατροπή της ποινής αυτής, ούτε να δώσει τον λόγο για το ζήτημα αυτό στον καταδικασθέντα αναιρεσείοντα, αφού σύμφωνα με τα προεκτεθέντα η εν λόγω ποινή ήταν αμετάτρεπτη από το νόμο από δε την παράλειψη να δοθεί σχετικά ο λόγος στον αναιρεσείοντα δεν δημιουργήθηκε καμία ακυρότητα, και επομένως οι από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' και Δ' του ΚΠΔ λόγοι αναιρέσεως, που πλήττουν την ως άνω απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και απόλυτη ακυρότητα κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Μετά απ' αυτά πρέπει ν' απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρ. 583 παρ.1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-12-2005 αίτηση του ... για αναίρεση της υπ' αριθμ. 62/2005 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αιγαίου. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια δέκα (210) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουλίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 28 Αυγούστου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ