Supreme Court dismisses appeal on mental capacity claim, upholding free evaluation of medical certificates.

Απόφαση 1660 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1660/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Απριλίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1 και 2. Αργυρίου Αργυρόπουλου του Νικολάου, κατοίκων Αθηνών, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Πετρόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1, κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο της Πηνελόπη Δόξα και 2. Ψ2, κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Χρόνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-7-1996 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3101/1997, 1275/2003 μη οριστικές και 5110/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4252/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20-12-2007 αίτησή τoυς και με τους από 26-2-2009 προσθέτους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 18-3-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 131 ΑΚ, όπως ίσχυε κατά το χρόνο σύστασης της ένδικης σχέσης (έτος 1993), ήτοι πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 16 του ν. 2447/1996, η δήλωση βούλησης είναι άκυρη, αν κατά το χρόνο που έγινε, το πρόσωπο δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή δεν είχε τη χρήση του λογικού επειδή έπασχε από πνευματική ασθένεια.

Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι η δήλωση είναι άκυρη, αν κατά το χρόνο που έγινε, ο δηλών, από τις άνω αιτίες, δεν είχε έλλογη κρίση που να επιτρέπει τον ελεύθερο προσδιορισμό της βούλησης με λογικούς υπολογισμούς και αδυνατούσε να διαγνώσει το περιεχόμενο και την ουσία της δικαιοπραξίας που επιχειρούσε και τις συνέπειες που θα προκύψουν από αυτή.

Κρίσιμος χρόνος για τη διανοητική κατάσταση του προσώπου είναι η στιγμή της δηλώσεως της βούλησης, γεγονότα δε προγενέστερα ή μεταγενέστερα από τα οποία εμμέσως μπορεί αυτή να συναχθεί, δεν είναι ουσιώδη. Εξάλλου, κατά μεν την έννοια του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου έγκειται στην ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή αυτού, η οποία υπάρχει όταν εφαρμόζεται κανόνας ουσιαστικού δικαίου, ενώ δεν υφίστανται οι πραγματικές προϋποθέσεις του, ή αντιστρόφως, όταν δεν εφαρμόζεται κανόνας ουσιαστικού δικαίου, ενώ υφίστανται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, κατά δε τον αριθ. 19 του ίδιου άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διάταξης που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς και αντιφατικές ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα, η απόφαση δεν πάσχει από έλλειψη νόμιμης βάσης και δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν οι ελλείψεις στην αιτιολόγηση της απόφασης ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, και ιδίως στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που εξήχθη από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο, μετ' εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε, ανελέγκτως, τα εξής ουσιώδη: Η ΑΑ, που από το γάμο της με το ΒΒ, ο οποίος απεβίωσε το έτος 1989, απέκτησε τέσσερα παιδιά, τους διαδίκους, γεννήθηκε το έτος 1918 και απεβίωσε στις 13-6-1996. Ήταν κυρία μεγάλης κινητής και ακίνητης περιουσίας.

Στις 24-9-1993, με το επίδικο ... συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Αθηνών Ζαφειρίας Γκολφινοπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, μεταβίβασε στις εναγόμενες, ήδη αναιρεσίβλητες, θυγατέρες της, κατ' ισομοιρία εξ αδιαιρέτου, λόγω γονικής παροχής, την ψιλή κυριότητα της πολυώροφης και επί της οδού ... αρ. ...

της ... κείμενης οικοδομής, παρακράτησε δε την επικαρπία της εφ' όρου ζωής της ίδιας, προκειμένου να εκφράσει την ευγνωμοσύνη της για τις φροντίδες και τον σεβασμό που της είχαν επιδείξει κατά την διάρκεια της ζωής της. Περαιτέρω, δέχθηκε το Εφετείο, ότι δεν αποδείχθηκε ότι η ανωτέρω έπασχε, κατά τον χρόνο κατάρτισης του εν λόγω συμβολαίου, από νόσο η οποία απέκλειε μόνιμα τη χρήση τον λογικού της και συγκεκριμένα από βαρεία ανοϊκή συνδρομή οργανικής αιτιολογίας που ήταν ανίατη και της είχε προκαλέσει ανεπανόρθωτες (μη αναστρέψιμες) βλάβες των ανωτέρων κέντρων του εγκεφάλου, συνακόλουθα δε ότι ήταν ανίκανη προς επιχείρηση της ανωτέρω δικαιοπραξίας.

Είναι γεγονός, δέχθηκε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, ότι, κατά τα τελευταία έτη της ζωής της, εκείνη υπέφερε από την καρδιά της (στεφανιαία νόσο), από ανοϊκή συνδρομή εν εξελίξει αρτηριοσκληρυντικής αιτιολογίας, από υπερτασική ιριδοκυκλίτιδα αριστερού οφθαλμού και στοιχεία υπερτασικής ιριδοκυκλίτιδας και στο δεξιό οφθαλμό, από σοβαρή φλεβίτιδα των κάτω άκρων και από αγγειακού τύπου άνοια και είχε υποβληθεί σε σειρά ιατρικών εξετάσεων.

Έτσι α) με το ... πιστοποιητικό τον νευρολόγου - ψυχιάτρου ..., που την εξέτασε στις 15-7-1992, στο εξωτερικό ιατρείο του Θεραπευτηρίου "Δρομοκαϊτειο" βεβαιώνεται, μεταξύ άλλων, ότι πάσχει από ανοϊκή συνδρομή εν εξελίξει αρτηριοσκληρυντικής αιτιολογίας ότι παρουσιάζει από 1,5 και πλέον έτους προοδευτική έκπτωση των νοητικών λειτουργιών και της μνήμης και ότι η εν λόγω πάθηση είναι ανίατος και καθιστά την ασθενή ανίκανη να φροντίσει τον εαυτό της, να επιμεληθεί υπεύθυνα των προβλημάτων της ή να λάβει λογικές και ορθές αποφάσεις προς ίδιον αυτής συμφέρον όσον αφορά την διαχείριση των περιουσιακών της στοιχείων, β) με την από 4-4-1994 ιατρική γνωμάτευση τον ιατρού-καρδιολόγου ...

βεβαιώνεται ότι αυτή πάσχει από κολπική μαρμαρυγή συνεπεία σκληρυντικής καρδιοπάθειας επί εδάφους γενικευμένης αρτηριοσκλήρυνσης από έτους και πλέον, γ) με την από 7-3-1996 ιατρική βεβαίωση του καθηγητή καρδιολογίας ... βεβαιώνεται εκσεσημασμένη βραδυαριθμία από κολπική μαρμαρυγή με συνοδά ευρήματα βαρείας μυοκαρδιακής δυσλειτουργίας και συνύπαρξη συγκοπτικών φαινομένων και συνεστήθη η άμεση εισαγωγή της σε Καρδιολογική Κλινική για εμφύτευση μόνιμου ενδοκαρδιακού βηματοδότη, ενέργεια που η μητέρα των διαδίκων αρνήθηκε επίμονα, παρά τις συστάσεις του εν λόγω θεράποντος ιατρού της, δ) με το από 19-1-1995 ιατρικό σημείωμα του ψυχιάτρου ...

βεβαιώνεται, μετά ψυχιατρική εξέταση κατά τον ως άνω χρόνο, η διαπίστωση σημαντικού βαθμού απώλειας νοητικών ικανοτήτων και σοβαρότατου βαθμού πνευματικής ανικανότητας να αντιλαμβάνεται την φύση των ενεργειών και δικαιωμάτων και την απορρέουσα εξ αυτών ευθύνη, ότι δεν είναι ικανή να επιληφθεί του εαυτού της και της περιουσίας της και συνακόλουθα διέγνωσε πρωτοπαθή εκφυλιστική άνοια με πορεία χρόνια και προοδευτική βαριάς μορφής και ανίατο και με επιδείνωση από τετραετίας, ε) με το ...

ιατρικό πιστοποιητικό των ψυχιάτρων ... και ... πιστοποιείται ότι αφού την εξέτασαν, κατά τον ως άνω χρόνο (12-1-1995), βρήκαν αυτή να πάσχει από ανίατου τύπου διαταραχή, αποφάνθηκαν, ωστόσο, ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις για ακούσια νοσηλεία του άρθρου 95 τον ν.2071 /1992, στ) με την από 10-3-1995 αξονική τομογραφία εγκεφάλου βεβαιώνεται η ύπαρξη ευρημάτων φλοιώδους ατροφίας και κεντρικής ατροφίας, καθώς και υποφλοιώδους αρτηριοσκληρυντικής εγκεφαλοπάθειας και με την από 30-6-1995 ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη του νευρολόγου Ψυχιάτρου ..., που την εξέτασε στις 20-6-1995, πιστοποιήθηκε ότι πάσχει από βαρεία ανοϊκή συνδρομή οργανικής αιτιολογίας, που είναι ανίατος και έχει προκαλέσει ανεπανόρθωτες (μη αναστρέψιμες) βλάβες των ανωτέρων κέντρων του εγκεφάλου (ισοπέδωση όλων των ανωτέρων πνευματικών λειτουργιών) και ότι εξ αιτίας της νόσου αυτής αδυνατεί να επιμεληθεί τον εαυτού της και της περιουσίας της, ζ) με την από 12-7-1995 έκθεση ψυχιατρικής εξέτασης του ψυχίατρου ...

βεβαιώνεται, μεταξύ άλλων, ότι πάσχει από ανοϊκού τύπου διαταραχή αγγειακής αιτιολογίας και ότι είναι αδύνατος ο προσδιορισμός τον χρόνου έναρξης των κλινικών εκδηλώσεων της διαταραχής, με ικανοποιητική ακρίβεια, διότι οι παθολογοανατομικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου οι οφειλόμενες σε ισχαιμία, δεν συμβαδίζουν χρονικά ούτε έχουν ως άμεση συνέπεια αντίστοιχης βαρύτητας κλινικές εκδηλώσεις, η δε κατάσταση της εξετασθείσας βρέθηκε επηρεασμένη, λόγω της πολυφαρμακίας (λαμβάνει, συνολικά, δέκα είδη φαρμάκων), με αποτέλεσμα ανεξέλεγκτες αλληλεπιδράσεις και επίταση ανεπιθύμητων ενεργειών ορισμένων, η) με την από 13-7-1995 έκθεση ψυχιατρικής εξέτασης του ψυχιάτρου ...

βεβαιώνεται ότι η ασθενής πάσχει από ανοϊκού τύπου διαταραχή, αγγειακής αιτιολογίας και ότι ο προσδιορισμός της έναρξης των κλινικών εκδηλώσεων της διαταραχής είναι αδύνατος, διότι οι αλλοιώσεις του εγκεφάλου λόγω ισχαιμίας δεν συμβαδίζουν χρονικά ούτε έχουν ως άμεση συνέπεια αντίστοιχης βαρύτητας κλινικές εκδηλώσεις και ότι για τη χρήση τον λογικού χρήζει επανεκτιμήσεως μετά από διακοπή των φαρμάκων που επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του εγκεφάλου και θ) με την από 14-7-1995 έκθεση ψυχιατρικής εξέτασης του ειδικού ψυχιάτρου ...

βεβαιώνεται ότι η ασθενής πάσχει από διαταραχή αρτηριοσκληρυντικού τύπου και ότι ο προσδιορισμός του χρόνου έναρξης των συμπτωμάτων δεν είναι εφικτός διότι οι παθολογοανατομικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου δεν συμβαδίζουν με την βαρύτητα των κλινικών εκδηλώσεων αλλά και αντίστροφα, ότι υπάρχει πολυφαρμακία με ανεξέλεγκτες αλληλεπιδράσεις φαρμάκων, ότι η υπό εξέταση, κατά τα τεθέντα υπ' όψη του μη ιατρικά στοιχεία, δικαιοπρακτούσε χωρίς πρόβλημα από τετραετίας και πλέον μέχρι και προ τινών μηνών και τα προ τριετίας αναφερόμενα στο ιατρικό πιστοποιητικό του ψυχιάτρου ..., μπορούν να ενταχθούν στα πλαίσια παροδικού εγκεφαλικού επεισοδίου που επέδρασε, σύμφωνα πάντοτε με τα δεδομένα της αξονικής τομογραφίας, που ελλείπει κατά την περίοδο εκείνη, ενώ ελλείπει από το 1992 μέχρι και 2,5-3 χρόνια αργότερα κάθε άλλη ψυχιατρική γνωμάτευση, που συνηγορεί με τη προεκτεθείσα άποψη.

Μετά τον θάνατο του πατέρα των διαδίκων διαταράχθηκαν οι σχέσεις μεταξύ αυτών. Έτσι, κατά τις παραδοχές του Εφετείου, εκτός των άλλων δικαστικών ενεργειών, που αναφέρονται στην απόφαση, στις 31-1-1994 κατατέθηκε αίτηση της πρώτης ενάγουσας σε βάρος της μητέρας της και της πρώτης εναγομένης, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία, επικαλούμενη αδυναμία της μητέρας της να διαχειριστεί και να προστατέψει την μεγάλη περιουσία της ζητούσε να διαταχθεί, ως ασφαλιστικό μέτρο, η εξέταση της πρώτης από τον ιατρό ..., νευρολόγο - ψυχίατρο, ή από οποιονδήποτε άλλο ιατρό.

Η αίτηση απορρίφθηκε με την 17643/1994 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου. Στις 11-10-1994 η πρώτη ενάγουσα κατέθεσε, σε βάρος της μητέρας της αίτηση, ενώπιον τον Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και επικαλούμενη αδυναμία αυτής να επιμεληθεί εαυτής και της περιουσίας της, ζήτησε το διορισμό προσωρινού διαχειριστή. Με την 890/1995 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου (τμήμα εκούσιας δικαιοδοσίας) απορρίφθηκε η αίτηση, διότι κρίθηκε ότι δεν αποδείχθηκε πλήρως μόνιμη πνευματική ασθένεια στο πρόσωπο της καθ' ης η αίτηση που να της αποκλείει τη χρήση του λογικού και να αδυνατεί να φροντίσει τον εαυτό της και την περιουσία της.

Στις 9-2-1995 κατατέθηκε αίτηση της ιδίας πρώτης των εναγόντων, με την οποία ζήτησε να τεθεί η μητέρα της σε κατάσταση απαγόρευσης και να διορισθεί προσωρινός διαχειριστής. Με την 3924/1995 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που κατέστη τελεσίδικη μετά την έκδοση της 6662/1996 απόφασης του Εφετείου, έγινε δεκτή η αίτηση, διότι κρίθηκε ότι η καθ' ης, κατά τον χρόνο που υποβλήθηκε η αίτηση, έπασχε από διαρκή πνευματική νόσο που αποκλείει την χρήση τον λογικού, συνεπεία της οποίας αδυνατούσε να επιμεληθεί για του εαυτού της και της περιουσίας της και η μητέρα των διαδίκων τέθηκε σε κατάσταση δικαστικής απαγόρευσης.

Ωστόσο, δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας, η μητέρα των διαδίκων, τόσο κατά τον χρόνο της σύνταξης της από 18-3-1991 ιδιόγραφης διαθήκης, που περιλάμβανε διάταξη αποκλήρωσης της πρώτης ενάγουσας, όσο και κατά τον μεταγενέστερο χρόνο, αλλά και κατά τον χρόνο σύνταξης του επίδικου ... συμβολαίου γονικής παροχής, παρά τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, επιμελείτο των υποθέσεών της.

Έτσι στις 12-11-1990 κατέθεσε αυτοπροσώπως, στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών, την από 9-11-1990 μήνυσή της σε βάρος της πρώτης ενάγουσας, στις 7-12-1990 και στις 18- 12-1990 παρέστη στο ακροατήριο του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της προς υποστήριξη της από 12-11-1990 αίτησής της, περί συντηρητικής κατάσχεσης κάθε κινητής και ακίνητης περιουσίας της πρώτης ενάγουσας.

Στις 25-2-1991 μετέβη στο συμβολαιογραφείο της συμβολαιογράφου Αθηνών Ζαφειρίας Γκολφινοπούλου και υπέγραψε την ... πράξη δήλωσης αποδοχής της κληρονομίας του αποβιώσαντος συζύγου και πατέρα των διαδίκων. Στις 26-2-1991 και 6-3-1991 μετέβη στο συμβολαιογραφείο της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου και υπέγραψε τις ...

και ... πράξεις παροχής υποθήκης για το Ελληνικό Δημόσιο. Στις 6-3-1991 μετέβη στο συμβολαιογραφείο της συμβολαιογράφου Αθηνών Ελευθερίας Βασιλακοπούλου και υπέγραψε τη ... δήλωση αποδοχής κληρονομίας. Στις 22-3-1991 παρουσιάσθηκε στην Πταισματοδίκη Αθηνών και έδωσε κατάθεση επί της προαναφερθείσας μήνυσης σε βάρος της πρώτης ενάγουσας.

Στις 10-6-1991 εμφανίσθηκε στη συμβολαιογράφο Αθηνών Αλεξάνδρα Λαμπαδαρίδου - Καραβία και με το ... συμβόλαιο προέβη στην πώληση διαμερίσματος. Στις 20-9-1992 εμφανίσθηκε στη συμβολαιογράφο Αθηνών Ελευθερία Βασιλακοπούλου και υπέγραψε το ... ειδικό πληρεξούσιο. Στις 5-4-1993 παραστάθηκε αυτοπροσώπως ενώπιον τον Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών προς υποστήριξη αίτησής της για ανάκληση επιβληθείσας σ' αυτήν ποινής λιπομαρτυρίας.

Στις 10-10-1993 εμφανίσθηκε ενώπιον της εφορευτικής επιτροπής και άσκησε το εκλογικό της δικαίωμα. Η μητέρα των διαδίκων νοσούσε από αγγειακού τύπου άνοια, κατά το έτος 1995, ωστόσο, δεν είχε στερηθεί, μέχρι και τα μέσα τον έτους 1995, της χρήσης του λογικού της. Άλλωστε, δεν υφίσταται κανένα επιστημονικώς ισχυρό και τεκμηριωμένο στοιχείο, το οποίο να υποδηλώνει ότι είχε απολέσει την ικανότητά της να χειρίζεται, αυτόβουλα τις υποθέσεις της κατά τον χρόνο σύνταξης της προαναφερθείσας διαθήκης (18.3.1991).

Η άποψη αυτή, δέχθηκε το Εφετείο, ενισχύεται και α) από το ... ιατρικό πιστοποιητικό των ψυχιάτρων ... και ... του Αιγινήτειου Νοσοκομείου Αθηνών, με το οποίο βεβαιώνεται, ότι η μητέρα των διαδίκων πάσχει από ανοϊκού τύπου διαταραχή, αλλά δεν πληροί τις προϋποθέσεις για ακούσια νοσηλεία του άρθρου 95 του ν.2071/1992 και συνακόλουθα είναι ικανή να κρίνει για το συμφέρον της υγείας της, που είναι βουλητική διαδικασία πολύ πιο σύνθετη από την επιθυμία της για διάθεση των περιουσιακών της στοιχείων, β) από το από 19-3-1991 ιδιωτικό συμφωνητικό, που έχει υπογραφεί από τη μητέρα των διαδίκων, το δεύτερο των εναγόντων και τις εναγόμενες, με το οποίο συμφωνήθηκε ότι για την εγκυρότητα οιασδήποτε πράξης διάθεσης της περιουσίας της μητέρας τους απαιτείτο η αυτοπρόσωπη παρουσία όλων, γεγονός που μαρτυρεί ότι κατά τον χρόνο αυτό είχε πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, διαφορετικά θα ήταν νομικά αδιάφορο για τα ως άνω τέκνα της να αξιώνουν και τη δική της υπογραφή στο συμφωνητικό, γ) από την από 20-3-1995 ιατρική γνωμάτευση του θεράποντος ιατρού της, ψυχιάτρου ..., ο οποίος βεβαιώνει ότι από τη σχετική κλινική σημειολογία και τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας δεν διαπιστώνεται λειτουργική διαταραχή, δ) από την από 14-7-1995 έκθεση ψυχιατρικής εξέτασης και την από 27-1-1997 ιατρική γνωμάτευση του ιδίου ως άνω ψυχιάτρου, κατά τα οποία η ΑΑ μέχρι τον Μάιο του 1995 ήταν συνεργάσιμη, ακολουθούσε τη φαρμακευτική της αγωγή, έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον για τη ζωή, είχε αντίληψη του χώρου και του χρόνου, γνώριζε τα συγγενικά της πρόσωπα και μόνο από το Μάιο του έτους 1995 άρχισε σταδιακά η επιδείνωση της κατάστασής της, ε) από την από 13-7-1995 έκθεση ψυχιατρικής εξέτασης του ψυχιάτρου ..., με την οποία βεβαιώνεται ότι η ασθενής πάσχει από ανοϊκού τύπου διαταραχή αγγειακής αιτιολογίας και ότι ο προσδιορισμός της έναρξης των κλινικών εκδηλώσεων της διαταραχής είναι αδύνατος, διότι οι αλλοιώσεις τον εγκεφάλου, λόγω ισχαιμίας, δεν συμβαδίζουν χρονικά, ούτε έχουν ως άμεση συνέπεια αντίστοιχης βαρύτητας κλινικές εκδηλώσεις, στ) από τις από 4-4-1994 και από 3-2-1997 ιατρικές γνωματεύσεις του καρδιολόγου ..., επί εικοσαετία ιατρού της ΑΑ, ο οποίος βεβαιώνει ότι η εν λόγω ασθενής βρίσκονταν σε πολύ καλή κατάσταση, πλην παχυσαρκίας, μέχρι το θέρος του 1992. 'Έκτοτε εμφάνισε κλινική εικόνα πλήρους αρρυθμίας, οφειλόμενη σε κολπική μαρμαρυγή, συνεπεία σκληρυντικής καρδιοπάθειας, επί εδάφους γενικευμένης αρτηρτοσκλήρυνσης.

Η τήρηση της αγωγής, που συνεστήθη, με πλήρη συνεργασία της ασθενούς, είχε ως αποτέλεσμα την βελτίωση της συμπτωματολογίας και την καλή γενική κατάσταση μέχρι το θέρος τον 1994, που εμφάνισε επιδείνωση της κατάστασής της μεγάλη με πτώση της καρδιακής συχνότητας, ζ) από την από 7-3-1995 ιατρική βεβαίωση του καρδιολόγου ..., ο οποίος βεβαιώνει ότι της συστήθηκε η άμεση εισαγωγή της σε καρδιολογική κλινική για εμφύτευση μονίμου ενδοκαρδιακού βηματοδότη και ότι αυτή αρνήθηκε επίμονα.

Η περί του ως άνω θέματος κρίση αυτή δεν αναιρείται από το γεγονός ότι η μητέρα των εναγόντων τέθηκε υπό δικαστική απαγόρευση, με την 3924/1995 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία επικυρώθηκε με την 6662/1996 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ούτε και από το ... πιστοποιητικό του νευρολόγου - ψυχιάτρου ..., με το οποίο πιστοποιείται, ότι αυτή πάσχει από ανοϊκή συνδρομή εν εξελίξει αρτηριοσκληρυντικής αιτιολογίας, ότι από 1,5 και πλέον έτους παρουσιάζει προοδευτική έκπτωση των νοητικών λειτουργιών και της μνήμης ως προς τα πρόσφατα κυρίως γεγονότα, αλλά ούτε και από το από 19-1-1995 ιατρικό σημείωμα και την από 28-3-1995 ιατρική βεβαίωση τον ψυχιάτρου ..., ο οποίος εξετάσθηκε και ως μάρτυρας με πρόταση των εναγόντων και ο οποίος διέγνωσε στην μητέρα των διαδίκων πρωτοπαθή-εκφυλιστική άνοια με πορεία χρόνια και προοδευτική βαρείας μορφής και ανίατη και με επιδείνωση ήδη από τετραετίας, διότι οι διαπιστώσεις τους αυτές αναιρούνται από τα προαναφερόμενα ιατρικά πιστοποιητικά και τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, ενώ η κατάθεση της ετέρας, εξετασθείσας, με την επιμέλεια των εναγόντων, μάρτυρος ..., αναιρείται από τα ως άνω αποδεικτικά στοιχεία, αλλά και από τις καταθέσεις των μαρτύρων που εξετάσθηκαν με την επιμέλεια των εναγομένων και κυρίως από την κατάθεση της μάρτυρος ..., που συμπορεύεται προς τις ως άνω παραδοχές.

Η μάρτυρας αυτή δεν συγγενεύει με τους διαδίκους, διατηρούσε φιλικές σχέσεις με την πρώτη των εναγομένων και την μητέρα των διαδίκων από το έτος 1972, είχε βρεθεί επανειλημμένα σε διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις με την τελευταία και, μετά από παράκληση της ιδίας, παρέστη κατά την υπογραφή του επιδίκου συμβολαίου και συνυπέγραψε αυτό ως μάρτυρας.

Τέλος, δέχθηκε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, όλες οι υπογραφές της μητέρας των διαδίκων στο επίδικο ... συμβόλαιο είναι απολύτως γνήσιες και χαράχθηκαν αυθορμήτως με το χέρι της χωρίς καμία επέμβαση άλλου ατόμου, κανένα δε στοιχείο δεν αποδεικνύει ότι κάποιο άλλο πρόσωπο κατηύθυνε ή υποβοήθησε το χέρι αυτής και η παρατηρηθείσα μεταβαλλόμενη παθολογικότητα στον τρόπο χάραξης των συγκεκριμένων επίδικων υπογραφών κρίνεται γραφολογικά ως απολύτως δικαιολογημένη, αφού παρόμοια εντοπίζεται, κατά κόρον, σε πλησιόχρονες δειγματικές υπογραφές της.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, κατ' επικύρωση της εκκληθείσας απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, έκρινε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την αγωγή των αναιρεσείοντων, τόσο ως προς την κύρια βάση της, με την οποία ζητήθηκε ακύρωση της ανωτέρω εκποιητικής σύμβασης για τον αναφερόμενο στο άρθρο 131 ΑΚ λόγο, όσο και κατά την επικουρική της βάση, η οποία ως θεμέλιό της είχε την πλαστότητα των υπογραφών της μητέρας των διαδίκων στο επίδικο συμβόλαιο.

Έτσι, όπως έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε την ως άνω διάταξη του άρθρου 131 ΑΚ, ούτε στέρησε την απόφαση από την αναγκαία νόμιμη βάση, με αντιφατικές, ανεπαρκείς και ενδοιασμούς αιτιολογίες, αλλά, αντίθετα, εξέθεσε στην απόφασή του, χωρίς αντιφάσεις, με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς ενδοιασμούς το από τις αποδείξεις πόρισμα στο οποίο οδηγήθηκε και τα πραγματικά γεγονότα που ήταν αναγκαία για την μη εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 131 ΑΚ,την οποία ορθώς δεν εφάρμοσε, αφού δεν συνέτρεχαν οι προς τούτο όροι.

Ειδικότερα, προκειμένου να αιτιολογήσει το απορριπτικό του θεμελιωτικού περιστατικού της ένδικης αγωγής πόρισμά του, ότι, κατά τον χρόνο κατάρτισης του επίδικου ... συμβολαίου γονικής παροχής, η μητέρα των διαδίκων έπασχε από βαριά ανοϊκή συνδρομή οργανικής αιτιολογίας που ήταν ανίατη και της είχε προκαλέσει ανεπανόρθωτες (μη αναστρέψιμες) βλάβες των ανωτέρων κέντρων του εγκεφάλου και συνακόλουθα ότι ήταν ανίκανη προς επιχείρηση της δικαιοπραξίας αυτής, δέχθηκε, ότι αυτή, κατά τα τελευταία έτη της ζωής της υπέφερε από στεφανιαία νόσο, ανοϊκή συνδρομή εν εξελίξει αρτηριοσκληρυντικής αιτιολογίας, από υπερτασική ιριδοκυκλίτιδα αριστερού οφθαλμού και στοιχεία υπερτασικής ιριδοκυκλίτιδας στο δεξιό οφθαλμό, από σοβαρή φλεβίτιδα των κάτω άκρων και είχε υποβληθεί σε σειρά ιατρικών εξετάσεων κατά τον χρόνο σύνταξης του επίδικου συμβολαίου, όμως, παρά τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, επιμελείτο των υποθέσεών της, ότι νοσούσε από την αγγειακού τύπου άνοια κατά το έτος 1995, ωστόσο, δεν είχε στερηθεί της χρήσης του λογικού της μέχρι και τα μέσα του έτους 1995, ήτοι σε χρόνο μεταγενέστερο του ως άνω κρίσιμου και ότι κατά το χρονικό διάστημα από 12-11-1990 έως και 10-10-1993, δηλαδή σε χρόνο προγενέστερο αλλά και μεταγενέστερο του ως άνω κρισίμου, προέβη αυτοπροσώπως στις αναφερόμενες δικαστικές και εξώδικες πράξεις και ενέργειες προς διαχείριση των υποθέσεών της, όπως αποδοχές κληρονομίας, παροχή υποθήκης, πληρεξουσίου, υποστήριξε αίτησή της για ανάκληση ποινής λιπομαρτυρίας, άσκησε το εκλογικό της δικαίωμα, κλπ.

Οι αιτιολογίες αυτές, είναι πλήρεις, σαφείς, χωρίς αντιφάσεις και ενδοιασμούς, περί του ότι η μητέρα των διαδίκων κατά τον κρίσιμο χρόνο, κατά τον οποίο δήλωσε τη βούλησή της για την κατάρτιση της σύμβασης γονικής παροχής (24-9-1993), δεν έπασχε από την ασθένεια, που οι ενάγοντες επικαλέσθηκαν με την αγωγή, σε βαθμό που απέκλειε μόνιμα τη χρήση του λογικού της και της είχε προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες των ανωτέρων κέντρων του εγκεφάλου και, συνακόλουθα, ότι ήταν ανίκανη προς επιχείρηση της επίδικης δικαιοπραξίας, αλλά ότι, αντίθετα, δεν είχε στερηθεί της χρήσης του λογικού της και επιμελείτο των υποθέσεών της, συνακόλουθα περί του ότι είχε έλλογη κρίση, που της επέτρεπε τον ελεύθερο προσδιορισμό της βούλησης με λογικούς υπολογισμούς και μπορούσε να διαγνώσει το περιεχόμενο και την ουσία της δικαιοπραξίας που επιχείρησε και τις συνέπειες που θα προκύψουν από αυτή.

Επίσης, το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με το ουσιώδες ζήτημα, ότι όλες οι υπογραφές της μητέρας των διαδίκων στο επίδικο ... συμβόλαιο είναι απολύτως γνήσιες και χαράχθηκαν αυθορμήτως με το χέρι της χωρίς καμία επέμβαση άλλου ατόμου, οι οποίες στηρίζουν το απορριπτικό πόρισμά του της επικουρικής βάσης της ένδικης αγωγής.

Επομένως, οι πρώτος, τέταρτος και έκτος λόγοι αναίρεσης από τους αριθμούς 19, 1 και 19, αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι. Οι, από την ίδια διάταξη του άρθ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγοι αναίρεσης, δεύτερος, τρίτος, με τους οποίους αποδίδεται έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, λόγω των αναφερόμενων στους λόγους αυτούς πλημμελειών στις αιτιολογίες της απόφασης, σχετικά με την κατάσταση της υγείας της μητέρας των διαδίκων, των συνεπειών που είχε η νόσος αγγειακού τύπου, από την οποία εκείνη έπασχε, στη πνευματική της κατάσταση, την επίδραση των φαρμάκων στην κατάστασή της αυτή, τον προσδιορισμό του χρόνου έναρξης της νόσου της, τα ιατρικά δεδομένα, τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και τις κλινικές εκδηλώσεις βάσει των οποίων το Εφετείο κατέληξε στο ανωτέρω πόρισμά του για την κατάσταση της υγείας της κατά τον κρίσιμο χρόνο, καθώς και σχετικά με τον τρόπο και την ορθότητα αξιολόγησης των αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίσθηκαν προς απόδειξη της κατάστασης της υγείας της, είναι απαράδεκτοι, διότι οι αποδιδόμενες με αυτούς αναιρετικές αυτές πλημμέλειες ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, και ιδίως στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που εξήχθη από αυτές, οι οποίες δεν ιδρύουν τον επικαλούμενο λόγο αναίρεσης, αφού το πόρισμα τούτο εκτίθεται σαφώς.

Επειδή, κατά το άρθρ. 559 αριθ 11γ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, από δε την αναφορά στην απόφαση μερικών από τα προσκομιζόμενα έγγραφα, γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεν συνάγεται αναγκαστικά ότι δεν εκτιμήθηκαν και τα μη αναφερόμενα.

Στην υπόθεση που κρίνεται, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία, τα περιστατικά τα οποία έγιναν δεκτά από το Εφετείο, αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων, αποδείχθηκαν, εκτός των άλλων, και από τα έγγραφα, που οι διάδικοι επικαλούνται νόμιμα και προσκομίζουν, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο, έλαβε υπόψη και εκτίμησε, προς συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματός του, σχετικά την κατάσταση της υγείας της μητέρας των διαδίκων κατά τον κρίσιμο χρόνο της υπογραφής του ...

συμβολαίου γονικής παροχής, τα έγγραφα που αναφέρονται στους λόγους αναίρεσης, πέμπτο κύριο, πρώτο μέρος, και τρίτο πρόσθετο, ήτοι το ... από 19-1-1995 πιστοποιητικό και την από 20-1-1995 ιατρική γνωμάτευση του ψυχιάτρου ..., τις ψυχιατρικές γνωμοδοτήσεις των ιατρών ..., ..., ..., την 6662/1996 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την 67/1996 έκθεση του εισηγητή -Δικαστή, που συντάχθηκε στη προαναφερθείσα δίκη περί δικαστικής απαγόρευσης της μητέρας των διαδίκων, καθώς, επίσης, και όλες τις αναφερόμενες στους λόγους αυτούς αναίρεσης ιατρικές γνωματεύσεις, μεταξύ των οποίων και η από 30-6-1995 του νευρολόγου-ψυχιάτρου ..., και όλες τις ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων, οι οποίες προσκομίσθηκαν από τους αναιρεσείοντες όχι ως ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο αλλά προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, μεταξύ των οποίων και τις αναφερόμενες στον τρίτο πρόσθετο λόγο ένορκες βεβαιώσεις ...

του αδελφού της μητέρας των αναιρεσειόντων ..., ..., ... του ... . Επομένως, οι λόγοι αυτοί αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ ΚΠολΔ, με τους οποίους ψέγεται το Δικαστήριο της ουσίας ότι δεν έλαβε υπόψη τα ανωτέρω αποδεικτικά στοιχεία, είναι αβάσιμοι.

Επειδή, ο από το αρθρ. 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας διαπράττει διαγνωστικό λάθος και αποδίδει σε ορισμένο έγγραφο περιεχόμενο διαφορετικό από το αληθινό με αποτέλεσμα, εξ αιτίας του σφάλματος αυτού, να καταλήγει σε συμπέρασμα τελείως διαφορετικό από αυτό που προκύπτει από το έγγραφο ως προς την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του πραγματικού γεγονότος για την απόδειξη του οποίου προσκομίσθηκε το έγγραφο.

Αντίθετα δεν ιδρύεται ο από την διάταξη αυτή προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο εκτιμώντας το έγγραφο ως αποδεικτικό μέσο και όπως πραγματικά είναι το αληθινό περιεχόμενό του, έστω και κατά πλημμελή τρόπο, πείθεται για την ύπαρξη όλου ή μέρους των πραγματικών γεγονότων προς απόδειξη των οποίων προσκομίζεται το έγγραφο, διότι στην περίπτωση αυτή πρόκειται για εκτίμηση του περιεχομένου εγγράφου η οποία, σύμφωνα με τον κανόνα που διατυπώνεται στο αρθρ. 561 αρ. 1 ΚΠολΔ, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Επίσης ο ίδιος λόγος αναίρεσης από το ως άνω άρθρ. 559 αρ. 20 ΚΠολΔ. ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε την κρίση του αποκλειστικώς ή κατά κύριο λόγο από το φερόμενο ως παραμορφωθέν κατά το περιεχόμενό του έγγραφο, όχι δε και όταν συνεκτίμησε το έγγραφο μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα χωρίς να εξαίρεται το έγγραφο αναφορικώς προς το πόρισμα για την ύπαρξη ή ανυπαρξία του αποδεικτέου γεγονότος, διότι στην περίπτωση αυτή είναι ανέφικτη η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του εγγράφου, αν δεν εκτιμηθούν και τα λοιπά αποδεικτικά μέσα που συνεκτιμήθηκαν από το δικαστήριο της ουσίας, αλλά αυτό δεν επιτρέπεται στον Άρειο Πάγο.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πέμπτο κύριο, δεύτερο μέρος, λόγο αναίρεσης, ο οποίος προβάλλεται επικουρικώς, προσάπτεται στο Εφετείο η από την ανωτέρω διάταξη πλημμέλεια, της παραμόρφωσης του περιεχομένου της προσκομισθείσας από τους αναιρεσείοντες από 30-6-1995 ιατρικής πραγματογνωμοσύνης του νευρολόγου-ψυχιάτρου, ..., σχετικά με τον χρόνο έναρξης της πνευματικής νόσου της μητέρας των αναιρεσειόντων τέσσερα έτη πριν τη σύνταξη αυτής.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι η παραδοχή του Εφετείου, ως προς τον χρόνο κατά τον οποίο η μητέρα των διαδίκων νοσούσε από αγγειακού τύπου άνοια και τον χρόνο στέρησης του λογικού της εξαιτίας της ασθένειας αυτής, δεν οφείλεται σε διαγνωστικό λάθος, αλλά αποτελεί εκτίμηση, η οποία συνάχθηκε από την συνεκτίμηση τόσο της ανωτέρω ιατρικής πραγματογνωμοσύνης όσο και άλλων αποδεικτικών στοιχείων, όπως καταθέσεων μαρτύρων, ιατρικών γνωματεύσεων, διαδίκων, χωρίς να εξαίρεται η ιδιαίτερη αποδεικτή αξία του εν λόγω εγγράφου για το ως άνω αποδεικτέο θέμα.

Με το δεύτερο πρόσθετο λόγο αναίρεσης, αποδίδεται στο Δικαστήριο της ουσίας η από την ίδια διάταξη του άρθρ. 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ πλημμέλεια, της παραμόρφωσης του ... ιατρικού πιστοποιητικού των ψυχιάτρων του Αιγινήτειου Νοσοκομείου ... και ..., με το να δεχθεί φράση η οποία δεν υπάρχει στο εν λόγω έγγραφο, ήτοι ότι η μητέρα των διαδίκων "είναι ικανή να κρίνει για το συμφέρον της υγείας της, που είναι βουλητική διαδικασία πολύ πιο σύνθετη από την επιθυμία της για διάθεση των περιουσιακών της στοιχείων".

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι αβάσιμος, διότι από την πληττόμενη απόφαση προκύπτει ότι η φράση αυτή δεν οφείλεται σε εσφαλμένη ανάγνωση του ανωτέρω εγγράφου από το Δικαστήριο της ουσίας, αλλά αποτελεί εκτίμηση τούτου, η οποία συνάγεται από το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου, με το οποίο βεβαιώνεται, σύμφωνα με τις παραδοχές του Εφετείου, ότι η μητέρα των διαδίκων "πάσχει από ανοϊκού τύπου διαταραχή, αλλά δεν πληροί τις προϋποθέσεις για ακούσια νοσηλεία του άρθρου 95 του ν.2071/1992"

Επειδή, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 12 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας, κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, αποδίδει σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα αποδεικτική δύναμη μεγαλύτερη ή μικρότερη από εκείνη που δεσμευτικά γι' αυτά καθορίζει ο νόμος, όχι όμως και όταν, εκτιμώντας ελεύθερα τις αποδείξεις, σύμφωνα με το άρθρο 340 του ΚΠολΔ, αποδίδει σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα, που κατά νόμο έχουν την ίδια αποδεικτική δύναμη με άλλα, μεγαλύτερη ή μικρότερη αποδεικτική βαρύτητα ή αξιοπιστία από τα άλλα αυτά ή από εκείνη που ο αναιρεσείων θεωρεί ότι αυτά έχουν, αφού η εκτίμηση αυτή είναι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αναιρετικώς ανέλεγκτη.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 438 και 440 του ΚΠολΔ, οι ιατρικές βεβαιώσεις ή γνωματεύσεις και αν εκδίδονται από ιατρό που ασκεί δημόσια λειτουργία, μέσα στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους, έχουν δεσμευτική αποδεικτική δύναμη και ειδικότερα αποτελούν πλήρη απόδειξη, χωρίς να επιτρέπεται ανταπόδειξη, παρά μόνο με την προσβολή τους ως πλαστών, για όσα βεβαιώνονται σε αυτές ότι έγιναν από το συντάκτη τους ή ότι έγιναν ενώπιόν του και επίσης πλήρη απόδειξη, κατά της οποίας όμως επιτρέπεται ανταπόδειξη, ως προς όσα βεβαιώνονται σ' αυτά, την αλήθεια των οποίων όφειλε να διαπιστώσει ο συντάκτης τους.

Ως προς περιεχόμενες, όμως, σε αυτές επιστημονικές εκτιμήσεις και γνώμες του συντάκτη τους, ακόμη και σχετικά με τις επιπτώσεις που τα αναφερόμενα σε αυτές ευρήματα έχουν στην πνευματική και σωματική κατάσταση εκείνου στον οποίο αναφέρονται, οι εν λόγω ιατρικές βεβαιώσεις και γνωμοδοτήσεις εκτιμώνται ελεύθερα από το δικαστήριο, σύμφωνα με τον κανόνα του άρθρου 340 του ΚΠολΔ, όπως άλλωστε ισχύει, σύμφωνα με τα άρθρα 387 και 390 ΚΠολΔ, και για τις γνωμοδοτήσεις των ιατρών πραγματογνωμόνων που διόρισε το δικαστήριο ή με τις γνωμοδοτήσεις, που συντάχθηκαν με αίτηση κάποιου διαδίκου και προσκομίζονται από αυτόν, από ιατρούς, ως πρόσωπα με ειδικές γνώσεις επιστήμης.

Στην κρινόμενη υπόθεση, με τον πρώτο πρόσθετο λόγο αναίρεσης, από το άρθρ. 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ, αποδίδεται στο Εφετείο, ότι κατά το σχηματισμό της κρίσης του, ότι μέχρι τα μέσα του έτους 1995 η μητέρα των διαδίκων δεν είχε στερηθεί τη χρήση του λογικού και επιμελείτο των υποθέσεών της, παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με την αποδεικτική δύναμη των δημόσιων εγγράφων, με το να μη προσδώσει πλήρη αποδεικτική δύναμη στο ...

πιστοποιητικό του Δρομοκαϊτειου Νοσοκομείου, με το οποίο ο νευρολόγος ψυχίατρος ... βεβαίωσε, ότι κατά την εξέταση της μητέρας των διαδίκων "δυσκολεύεται να αναφέρει και μπερδεύει τα ονόματα των τέκνων της, αδυνατεί να αριθμήσει τα εγγόνια της ... αδυνατεί να δώσει τη διεύθυνση της κατοικίας της ... . Ο συνειρμός της είναι χαλαρός και παιδαριώδης, με αναφορά σε παλαιά γεγονότα και τάση μυθοπλασίας".

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, χωρίς να αποδώσει διαφορετικό περιεχόμενο σε όσα αναφέρονται ότι έγιναν από το συντάκτη του ανωτέρω πιστοποιητικού ή σε όσα διαπιστώθηκαν από αυτόν, εκτιμώντας το έγγραφο αυτό ελεύθερα με τις υπόλοιπες αποδείξεις, κατέληξε σε πόρισμα, διαφορετικό από εκείνο που θεωρούν ως ορθό οι αναιρεσείοντες , σχετικά με τις επιπτώσεις που είχαν, τα ευρήματα που αναφέρονται στο εν λόγω έγγραφο και οι ασθένειες από τις οποίες έπασχε η μητέρα των διαδίκων, στη πνευματική κατάσταση αυτής κατά τον κρίσιμο χρόνο σύνταξης του ...

συμβολαίου γονικής παροχής. Επομένως, με το να μη προσδώσει, το Δικαστήριο της ουσίας, ως προς το ζήτημα αυτό, δεσμευτική αποδεικτική δύναμη στο έγγραφο αυτό , αλλά να το εκτιμήσει ελεύθερα μαζί με τις άλλες αποδείξεις, δεν παραβίασε τους ορισμούς του νόμου, σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων και ειδικότερα τους ορισμούς των άρθρων 438 και 440 ΚΠολΔ, σχετικά με την αποδεικτική δύναμη των δημόσιων εγγράφων, ο δε λόγος αυτός αναίρεσης είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-12-2007 αίτηση και τους από 16-2-2009 πρόσθετους λόγους των Χ1, κλπ για αναίρεση της 4252/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Μαΐου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ