1660/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1660 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1660/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανήλικης ......................., νομίμως εκπροσωπουμένης από τους γονείς της: 1. .......................και 2. ..................., ως ασκούντων τη γονική μέριμνα και τη δικαστική εκπροσώπησή της, κατοίκων όλων .................., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Βασίλειο Κούρτη και Ιωάννη Κωλέττη, χωρίς να καταθέσουν προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Μιχαήλ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3 Ιουλίου 2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1316/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 243/2006 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, με την από 7 Δεκεμβρίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται παραπάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πλαστήρας Αναστασάκης, ανέγνωσε την από 12 Μαϊου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας, όπως εκπροσωπείται, ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

?. Η αίτηση αναίρεσης, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου της, ασκείται από την ανήλικη ....................., νόμιμα εκπροσωπούμενη εδώ από τους γονείς της που ασκούν σ' αυτή τη γονική μέριμνα. Είναι νομότυπη, εμπρόθεσμη και παραδεκτή, συνεπώς ερευνητέα περαιτέρω.

ΙΙ. Η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης (άρθρ. 932 ΑΚ και αν πηγάζει από αδικοπραξία της οποίας οι συνέπειες αναφέρονται στο μέλλον, κατά κανόνα επιδικάζεται σε κεφάλαιο εφάπαξ. Μεταγενέστερες δυσμενείς συνέπειες της αδικοπραξίας που σχετίζονται με βλάβη του σώματος ή της υγείας οι οποίες δεν ήσαν προβλεπτές και δεν ελήφθησαν υπόψη σε προηγούμενη δικαστική απόφαση, μπορούν να δικαιολογήσουν πρόσθετη χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη έστω και αν στην προηγούμενη δικαστική απόφαση δεν γίνεται λόγος για πρόκληση νέων βλαβών στο μέλλον.

Αρκεί τα περιστατικά τα οποία συνιστούν το απρόβλεπτο και ασύνηθες της επιδείνωσης να αποδειχθούν στη συζήτηση της νέας αγωγής, Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ύστερα από εκτίμηση αποδείξεων, δέχτηκε ανελεγκτα τα εξής: Στις 2 Φεβρουαρίου 2002 και ώρα 16.00΄ περίπου, στην περιοχή ...............

Αττικής, το .............. ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο .......................... (μη διάδικος στην παρούσα δίκη), το οποίο (αυτοκίνητο) ήταν ασφαλισμένο για τις προς τους τρίτους ζημίες που θα προκαλούσε κατά την κυκλοφορία του, στην αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Γ.Α", παρέσυρε και τραυμάτισε σοβαρά την αναιρεσείουσα πεζή ανήλικη .................., που συνοδευόταν από τη μητέρα της.

Αρχικά, η ανήλικη παθούσα, εκπροσωπούμενη από τους γονείς της, άσκησε ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών την από 27-9-2002 αγωγή της, Σ' αυτήν εκδόθηκε η 1955/2003 οριστική απόφαση του εν λόγω δικαστηρίου. Σε άσκηση, έφεσης κατ΄ αυτής, εκδόθηκε η 2421/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Η τελευταία, έκρινε: α) ότι η πρόκληση του επιδίκου τροχαίου ατυχήματος και ο εξ αυτού τραυματισμός της ανήλικης ..............., οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του ..............

και ότι η εκ του επιδίκου τραυματισμού κατάσταση της υγείας της στις .............. παρουσιάζεται ως εξής: ι)βάδιση με επώδυνη χωλότητα αριστερά, ιι) αριστερή ημιπάρεση και ιιι) κινητικότητα αριστερού ισχίου περιορισμένη στην απαγωγή και έσω στροφή, έκταση και κάμψη και iv)ατροφία τετρακεφάλων και γλουτιαίων και βαθμός οστεοποιού μυΐτιδας.

Με βάση αυτά ο ορθοπεδικός ιατρός του νοσοκομείου παίδων "Αγία Σοφία" ..............., γνωμάτευσε ότι "παραμένει βαθμός αναπηρίας". Από το περιεχόμενο της παραπάνω γνωμάτευσης, σε συνδυασμό με την από ............... προγενέστερη γνωμάτευση, που αναφέρεται σε "βελτίωση της αριστερής ημιπάρεσης", αποδεικνύεται, ότι η κατάσταση της ασθενούς βαίνει βελτιούμενη, χωρίς να μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο "βαθμός αναπηρίας" αποτελεί κατάσταση μόνιμη και μη αναστρέψιμη".

Έτσι, πέραν των υπολοίπων αποδειχθεισών θετικών ζημιών το Εφετείο επιδίκασε στην ανήλικη, ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής της βλάβης, εξ αιτίας του τραυματισμού της, το ποσό των σαράντα τριών χιλιάδων (43.000,00) ευρώ. Η παραπάνω απόφαση δεσμεύει με δύναμη δεδικασμένου το παρόν δικαστήριο για όλα τα παραπάνω ζητήματα και έτσι δεν θα ερευνηθούν εκ νέου αυτά και θα γίνουν δεκτά.

Στη συνέχεια η ανήλικη άσκησε την ένδικη (δεύτερη)ως άνω από 3-7-2003 αγωγή της, με την οποία ζήτησε πρόσθετη χρηματική ικανοποίηση, πέραν εκείνης που επιδικάσθηκε με την άνω (2421/2004) απόφαση, λόγω της ηθικής βλάβης την οποία υπέστη αυτή, από τον ως άνω τραυματισμό της. Επικαλέστηκε, ότι αυτή παρουσίασε εκ των υστέρων, μετά την έγερση της πρώτης αγωγής και της πρώτης συζήτησης αυτής, και κατά τρόπον που δεν μπορούσε να προβλεφθεί πριν από την 2-7-2003:

α)στροφή του κορμού της με λόρδωση και β)σκολίωση της σπονδυλικής στήλης της. Επίσης, ότι "παραμένει βαθμός αμετάβλητος και μόνιμος από προηγούμενη εξέταση (13-1-2003) οστεοποιού μυΐτιδος στο αριστερό ισχίο εξού και η μονιμότητα της βλάβης της κινητικότητας του αριστερού ισχίου της που θεωρείται πλέον μόνιμος βλάβη, η οποία περιορίζει και θα περιορίζει την βάδιση και την εν γένει κινητική δραστηριότητα της ασθενούς σε σημαντικό βαθμό".

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε σχετικά με την μεταγενέστερη αυτή αγωγή τα ακόλουθα: Η προπεριγραφείσα όμως εν γένει κατάσταση της υγείας της ανήλικης ενάγουσας, λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο για τον καθορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης αυτής, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη εξαιτίας του σοβαρού τραυματισμού της, που καθορίσθηκε με την 2421/2004 απόφαση του παρόντος δικαστηρίου στο ποσό των 43.000,00 ευρώ, καθόσον με την 2421/2004 απόφαση, το δικαστήριο, για τον καθορισμό της χρηματικής ικανοποιήσεως για ηθική βλάβη, έλαβε υπόψη του τόσο την έκταση των σωματικών βλαβών αλλά και τις περαιτέρω συνέπειες απ΄ αυτές, τις ίδιες που περιγράφονται και στις δύο αγωγές.

Όσα αναφέρονται στις προσκομιζόμενες από .......... και .................. νέες ιατρικές γνωματεύσεις του ορθοπεδικού ιατρού .............., ήδη αναπληρωτή Δ/ντή Α΄ Ορθοπεδικής κλινικής του νοσοκομείου παίδων "Αγία Σοφία", που λαμβάνονται εν προκειμένω υπόψη, επαναλαμβάνουν και επιβεβαιώνουν την από ......... ιατρική γνωμάτευση του ιδίου ως άνω ιατρού, αναφορικά με την εξέλιξη της σωματικής βλάβης της ανήλικης, που ελήφθη υπόψη κατά την έκδοση της 2421/2004 απόφασης που εκδόθηκε σε έφεση κατά της ανωτέρω πρωτόδικης (1955/2003) απόφασης.

Άρα, αφού δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω κάποια απόκλιση από την άμεσα αναμενόμενη εξέλιξη των συνεπειών του τραυματισμού της ανήλικης, ήτοι δεν αποδείχθηκαν μεταγενέστερες συνέπειες και περιπλοκές που η επέλευσή τους δεν έπρεπε σοβαρά να αναμένεται και δεν είχε λάβει υπόψη του το Εφετείο Αθηνών κατά το χρόνο εκδόσεως της προηγούμενης 2421/2004 απόφασης του, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα πρόταση, δεν δικαιολογείται η επιδίκαση πρόσθετης χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, πέραν εκείνης των 43.000,00 ευρώ, που επιδικάσθηκε με την προαναφερθείσα 2421/2004 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών και το σχετικό από 150.000 ευρώ ένδικο αγωγικό κονδύλιο πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο κατ΄ ουσίαν.

Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν. Δεν στέρησε τη απόφασή του από νόμιμη βάση. Κατέληξε σε πόρισμα που είναι σαφές και αναφορικά, με το κρίσιμο εν προκειμένω ουσιώδες ζήτημα του προβλεπτού ή μη της βλάβης μετά την άσκηση της προγενεστέρας (από 27-9-2002)αγωγής της, αφού ρητά αναφέρεται σ' αυτήν ότι δεν αποδέχτηκαν μεταγενέστερες συνέπειες και περιπλοκές του τραυματισμού της ανήλικης, που η επέλευσή τους δεν έπρεπε σοβαρά να αναμένεται και που δεν είχε λάβει υπόψει του το Εφετείο κατά το χρόνο της προηγούμενης 2421/2004 αποφάσεώς του και επομένως δεν δικαιολογείται η επιδίκαση πρόσθετη χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης πέραν του ποσού των 43.000 ευρώ που τη επιδικάσθηκε με την προηγούμενη αυτή απόφαση.

Σύμφωνα με αυτά το Εφετείο δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚπολΔικ πλημμέλεια.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναίρεσης που υποστηρίζει τα αντίθετα και μάλιστα ότι η προσβαλλομένη περιέχει ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες στο πιο πάνω ζήτημα, γιατί "δεν αναφέρει και δεν εξειδικεύει ποιό ήταν το περιεχόμενο των από ........., ........... και .............. ιατρικών γνωματεύσεων, ώστε να μπορούν να δικαιολογηθούν οι ως άνω ουσιαστικές παραδοχές" πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι αφενός ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαίτερα και διεξοδικά καθένα από τα αποδεικτικά μέσα που έχουν προαχθεί ή τα επιχειρήματα τω διαδίκων και αφετέρου εδώ πλήττει την ανέλεγκτη κατά το άρθρο 561 § 1 ΚπολΔικ από το Εφετείο εκτίμηση των αποδείξεων (ενώ υπάρχει σαφές πόρισμα), σε κάθε δε περίπτωση ως αβάσιμος.

ΙΙΙ.- Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 11 Κ.Πολ.Δ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με το δεύτερο λόγο της αίτησης προσάπτει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι "δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι έλαβε υπόψη τις εκ μέρους της προσκομισθείσες με επίκληση:

α)από ................. ιατρική γνωμάτευση του Νοσοκομείου Παίδων "ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ" σχετικά με την εξέλιξη της σωματικής βλάβης της και της εξ αυτής προσκαίρου ή μονίμου αναπηρίας της και β)την από ........... ιατρική βεβαίωση του ίδιου Νοσοκομείου σχετικά με το ίδιο ζήτημα. Όπως όμως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση και το όλο περιεχόμενό της, αυτή αναφέρεται ειδικά στις ιατρικές αυτές βεβαιώσεις και αναφέρει γι΄ αυτές ότι λαμβάνονται υπόψη, εκτιμώντας το περιεχόμενό τους σε συνδυασμό με τα άλλα στοιχεία.

Επομένως δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι λήφθηκαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν, άρα ο λόγος αυτός της αιτήσεως είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. IV.- Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 20 Κ.Πολ.Δ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό, "Παραμόρφωση" εγγράφου υπάρχει όταν το δικαστήριο δέχθηκε περιεχόμενο καταδήλως διαφορετικό από το αληθινό και κατέληξε σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα, δηλαδή όταν υπήρξε διαγνωστικό σφάλμα (λάθος στην "ανάγνωση" του κειμένου του εγγράφου).

Ο λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο μόρφωσε αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το περιεχόμενο του εγγράφου και όχι όταν το συνεκτίμησε με τις άλλες αποδείξεις. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του δέχτηκε ότι "όσα αναφέρονται στις προσκομιζόμενες από ......... και ..................

νέες ιατρικές γνωματεύσεις του ορθοπεδικού ιατρού ..........., ήδη αναπληρωτή Δ/ντή Α΄ Ορθοπεδικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παίδων "Αγία Σοφία" που λαμβάνονται εν προκειμένω υπόψη, επαναλαμβάνουν και επιβεβαιώνουν την από ............. ιατρική γνωμάτευση του ιδίου ως άνω ιατρού σχετικά με την εξέλιξη της σωματικής βλάβης της ανήλικης που ελήφθη υπόψη κατά την έκδοση της 2421/2004 αποφάσεως, η οποία εκδόθηκε (κατ΄ έφεση) επί της προηγουμένης από 27-9-2002 αγωγής τους.

Από τις παραδοχές αυτές και το όλο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης προκύπτει, ότι το Εφετείο συνεκτίμησε το περιεχόμενο των εγγράφων αυτών μαζί με τις άλλες αποδείξεις προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα χωρίς να τα εξαίρει για την ύπαρξη ή μη του αποδεικτικού γεγονότος και δεν "παραμόρφωσε" το περιεχόμενό τους.

Συνεπώς ο τρίτος λόγος της αιτήσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος και σε κάθε περίπτωση ως αβάσιμος. V.- Ο από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚπολΔικ λόγος αναίρεσης προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας και ελλείψεις ή ασάφειες στη διατύπωση της ελάσσονας πρότασης της προσβαλλόμενης απόφασης σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Συνεπώς ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την αγωγή ή την ένσταση ως μη νόμιμη ή ως αόριστη (ΟλΑΠ 44/1990). Στην κρινόμενη περίπτωση όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε την ένδικη αγωγή, κατά τη σωρευθείσα αξίωση της αναιρεσείουσας από το άρθρο 931 ΑΚ, ως αόριστη. Συνακόλουθα πρέπει οι αιτιάσεις εκείνες του ίδιου ως άνω πρώτου λόγου αναίρεσης, κατά τις οποίες τάχα η προσβαλλόμενη διέλαβε και αναφορικά με την απόρριψη της πιο πάνω αξίωσης της ανήλικης "ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή στο ζήτημα αν υπήρξε μεταγενέστερη δυσμενής και απρόβλεπτη εξέλιξη της υγείας της ανήλικης και εντεύθεν στο ζήτημα αν δικαιούται να αξιώσει την ως άνω εκ του άρθρου 931 ΑΚ αποζημίωση", πρέπει να απορριφθούν προεχόντως ως απαράδεκτες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7.12.2006 αίτηση της ανήλικης ......................, νομίμως εκπροσωπούμενης από τους γονείς της 1) ............... και 2) .................... που ασκούν τη γενική μέριμνα σαυτή, για αναίρεση της 243/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.Και

Καταδικάζει τη αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιουνίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ