1659/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1659 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1659/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "PERSONAL INSURANCE ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Βασίλειο Κούρτη και Γεώργιο Ψαρράκη.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ1 , η οποία παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευτυχία Κατσαρού-Πετράκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς έκθ. κατάθεσης ΓΑ484/ΕΓα/59/2001, ΓΑ 1155/Εγα/143/2002, ΓΑ 3429/Εγα/362/2001, ΓΑ 1156/Εγα/144/2002, ΓΑ 1759/ΕΓα/188/2001 και ΓΑ 1218/ΕΓα/150/2002 κύριες αγωγές και ΓΑ 34/ΕΓα/8/2002, ΓΑ 36/εγΑ/9/2002, ΓΑ 37/ΕΓ α/10/2002, ΓΑ 1477/ΕΓα/173/2002, ΓΑ 1553/ΕΓα/178/2002, ΓΑ 1554/ΕΓα/179/2002 και ΓΑ/ 1556/ΕΓα/180/2002 παρεμπίπτουσες αγωγές και ΓΑ 39/Εγα/11/2002 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση-αγωγή, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 289/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 470/2006 οριστική του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30 Οκτωβρίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται παραπάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, ανέγνωσε την από 21 Απριλίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 εδ. α΄, 6 παρ. 1 εδ. α΄ και 2 εδ. α΄ και 7 περ. δ΄ του Ν. 489/1976"Περί της υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", κι όπως τα δύο τελευταία άρθρα αντικαταστάθηκαν με τα άρθρα 2 παρ. 2 και 4, αντίστοιχα, του π.δ. 264/1991, ορίζονται τα ακόλουθα: "Ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου, που κυκλοφορεί στην Ελλάδα επί οδού, υποχρεούται να έχει καλύψει με ασφάλιση την εκ τούτου έναντι τρίτων αστική ευθύνη, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος" (2 παρ. 1 εδ.

α΄). "Η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την αστική ευθύνη του κυρίου, του κατόχου και κάθε οδηγού ή προστηθέντος για την οδήγηση ή υπεύθυνου του ασφαλισμένου αυτοκινήτου" (6 παρ. 1 εδ. α΄). "Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη εξαιτίας θανάτωσης ή σωματικής βλάβης ή ζημιών σε πράγματα, στην οποία περιλαμβάνεται και η χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη, καθώς και την αστική ευθύνη λόγω θανάτωσης ή σωματικών βλαβών έναντι των μελών της οικογένειας του ασφαλισμένου οδηγού ή κάθε άλλου προσώπου, του οποίου η αστική ευθύνη καλύπτεται σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο, ανεξάρτητα από δεσμό συγγένειας" (6 παρ. 2 εδ.

α΄). "Δεν θεωρούνται τρίτοι κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 1 και 6 παρ. 2: α)......., β)...... γ)...... δ) Οι νόμιμοι εκπρόσωποι νομικού προσώπου, που είναι ασφαλισμένο ή εταιρίας, που δεν έχει αποκτήσει νομική προσωπικότητα" (7 παρ. δ΄). Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει, ότι σε περίπτωση σύμβασης ασφάλισης αστικής ευθύνης από αυτοκίνητο, που ανήκει κατά κυριότητα και κατοχή σε ασφαλισμένο νομικό πρόσωπο και συγκεκριμένα ανώνυμη εταιρία, δεν καθιδρύεται υποχρέωση του ασφαλιστή για την κάλυψη της αστικής ευθύνης έναντι του νόμιμου εκπροσώπου της ασφαλισμένης εταιρίας εξ αιτίας σωματικής βλάβης του, που προκλήθηκε κατά την κυκλοφορία του αυτοκινήτου στην οδό ή σε περίπτωση θανάτωσης αυτού έναντι του μέλους της οικογενείας του, το οποίο έχει αξίωση αποζημίωσης λόγω στέρησης της διατροφής, που κατά το νόμο του παρείχε το θύμα ή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης, κατά τα άρθρα 928 εδ.

α΄ και 932 του Α.Κ. Και τούτο διότι με την ως άνω τελευταία διάταξη ο νόμιμος εκπρόσωπος της ασφαλισμένης ανώνυμης εταιρίας δεν θεωρείται τρίτος, με αποτέλεσμα να μην περιλαμβάνεται στην ασφαλιστική περίπτωση η με το αυτοκίνητό της θανάτωσή του και να μην καλύπτονται εντεύθεν από την ασφάλιση οι απορρέουσες από αυτή αξιώσεις αποζημίωσης..

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της έφεσής της, η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία, με τον πρώτο λόγο της, επανέφερε τον προβληθέντα παραδεκτώς στον πρώτο βαθμό ισχυρισμό περί αποκλεισμού της ευθύνης της για την ικανοποίηση των αγωγικών απαιτήσεων αποζημίωσης, λόγω στέρησης διατροφής, και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης της αναιρεσίβλητης, εξαιτίας της θανάτωσης του γιού της, ο οποίος επέβαινε στο αυτοκίνητο ανώνυμης εταιρίας, που αυτή το είχε ασφαλίσει στην αναιρεσείουσα για την κάλυψη της αστικής ευθύνης της έναντι τρίτων, κατά το ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα, οφειλόμενο σε αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του αυτοκινήτου αυτού πατέρα του, επειδή ο θανών ήταν αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της ασφαλισμένης εταιρίας και νόμιμος εκπρόσωπος αυτής.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε ως μη νόμιμο τον πιο πάνω ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, με την αιτιολογία, ότι "τα μέλη της οικογένειας θανόντος ασφαλισμένου προσώπου-εκπροσώπου ανώνυμης εταιρίας δεν εξαιρούνται από την ασφαλιστική κάλυψη", κατόπιν δε αυτού αναγνώρισε υπέρ της αναιρεσίβλητης αξίωση αποζημίωσης για τη στέρηση της διατροφής, που της παρείχε ο θανών γιός της πριν από το θάνατό του, και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης.

Έτσι, όμως, που έκρινε, παραβίασε ευθέως, με ψευδή ερμηνεία, τις αναφερόμενες στη μείζονα σκέψη διατάξεις ουσιαστικού δικαίου κατά τον βάσιμο από το άρθρο 559 αριθμός 1 εδάφιο α΄ του ΚΠολΔ μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης. Κατόπιν αυτού πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το πιο πάνω μέρος της, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο αυτό μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, διότι είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές(άρθρο 380 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

??. Το υποβαλλόμενο με τις προτάσεις της αίτημα της αναιρεσείουσας να διαταχθεί η επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη της εκτέλεσης κατάσταση και να υποχρεωθεί η αναιρεσίβλητη να της επιστρέψει το συνολικό ποσό των 156.500 ευρώ, που αναγκάστηκε να της καταβάλει για την εξόφληση των αγωγικών απαιτήσεών της κατ΄εκείνης, που η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αναγνώρισε, εξαιτίας της απειλούμενης έκδοσης σε βάρος της διαταγής πληρωμής, βάσει της αναγνωριστικής αυτής διάταξης, και αναγκαστικής εκτέλεσης της διαταγής πληρωμής αυτής, πρέπει να απορριφθεί, γιατί η διάταξη του άρθρου 579 παρ. 2 του ΚΠολΔ, που προβλέπει την ανωτέρω επαναφορά, αφορά την περίπτωση της εκούσιας ή αναγκαστικής εκτέλεσης της απόφασης, που αναιρέθηκε, ενώ στην προκειμένη περίπτωση η καταβολή του πιο πάνω χρηματικού ποσού φέρεται ότι έγινε λόγω της απειλούμενης εκτέλεσης όχι της απόφασης, που αναιρέθηκε, η οποία, ως αναγνωριστική, δεν υπόκειται σε εκτέλεση, αλλά της εκδοθησόμενης με βάση την απόφαση αυτή διαταγής πληρωμής, η οποία αποτελεί τίτλο εκτελεστό διαφορετικό και ανεξάρτητο από την εν λόγω απόφαση (ΑΠ 677/1996, 41/1992).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει ό,τι κρίθηκε απορριπτέο στο σκεπτικό .

Αναιρεί εν μέρει την 470/2006 απόφαση του Εφετείου Κρήτης και συγκεκριμένα κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιουνίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ