Supreme Court allows appeal against defamation conviction due to excess of jurisdiction regarding statutory penalty limits.

Απόφαση 1656 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1656/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθμ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο, Ευφροσύνη Καλογεράτου-Ευαγγέλου, Πηνελόπη Παρτσαλίδου-Κομνηνού και Σταματική Μιχαλέτου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Μ. Κ.-Σ. του Κ., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιορδάνη Προυσανίδη, για αναίρεση της υπ'αριθ. 1098/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την Ε. Μ. του Ν., κάτοικο ..., που δεν παρέστη.

Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ.7791/12-7-2019 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1213/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παύσει υφ' όρον η ποινική δίωξη κατά της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη υπ' αριθμόν 7791/2019 από 11-7-2019 αίτηση της Μ. Κ.-Σ. του Κ., για αναίρεση της υπ' αριθμόν 1098/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία καταχωρήθηκε στο κατά το άρθρο 473§§1 και 3 εδ.α του ΚΠΔ, βιβλίο, στις 26-6-2019, έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, από πρόσωπο, που είχε το σχετικό έννομο συμφέρον και κατά απόφασης υποκείμενης στο συγκεκριμένο ένδικο μέσο, σύμφωνα με τα άρθρα 462§1, 464, 466 και 473 §§1 και 3 του ΚΠΔ και επομένως πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς τη βασιμότητα των λόγων της, ερήμην της πολιτικώς ενάγουσας Ε. Μ., η οποία κλήθηκε νομότυπα-με θυροκόλληση-για να παραστεί κατά την αναγραφόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο του Δικαστηρίου τούτου (βλ. το από 13 Σεπτεμβρίου 2019 αποδεικτικό επιδόσεως της επιμελήτριας της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, Α. Σ.).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 510§1 στοιχ.Η' του ΚΠΔ και ήδη στοιχ.Θ, (μετά την ισχύ από 1-7-2019 με το Ν. 4620/2019 του νέου ΚΠΔ), λόγο αναίρεσης αποτελεί η υπέρβαση εξουσίας, η οποία υπάρχει, όταν το Δικαστήριο άσκησε δικαιοδοσία που δεν του δίνει ο νόμος και η οποία διακρίνεται σε θετική και αρνητική. Θετική υπέρβαση υπάρχει, όταν το Δικαστήριο αποφάσισε για ζήτημα που δεν υπαγόταν στη δικαιοδοσία του, ενώ αρνητική, όταν παρέλειψε να αποφανθεί για ζήτημα που είχε υποχρέωση να αποφασίσει, στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του, όπως, μεταξύ άλλων, όταν προχώρησε στην εξέταση της ουσίας της υπόθεσης και σε καταδικαστική για τον κατηγορούμενο κρίση, ενώ έπρεπε, ενόψει της συνδρομής νόμιμης περίπτωσης, να παύσει οριστικά την κατ' αυτού ασκηθείσα ποινική δίωξη.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 8 του Ν. 4411/2016:"1.Εξαλείφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων αξιόποινων πράξεων, που έχουν τελεσθεί μέχρι και τις 31-3-2016:α)των πταισμάτων και β) των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δυο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές. 2.

Εάν, στην περίπτωση των πλημμελημάτων της παραγράφου 1, ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του νόμου σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνών, συνεχίζεται η κατ' αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής του αξιοποίνου της πρώτης πράξης ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη. 3.

Οι δικογραφίες που αφορούν τις παραπάνω αξιόποινες πράξεις, τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα ή δημόσιου κατηγόρου. Για την τύχη των πειστήριων αποφαίνονται με αιτιολογημένη διάταξη, επί πλημμελημάτων ο αρμόδιος εισαγγελέας και επί πταισμάτων ο αρμόδιος πταισματοδίκης. 4. Οι αστικές αξιώσεις που απορρέουν από τις πράξεις που αναφέρονται στις προηγούμενες παραγράφους, δεν θίγονται με οποιονδήποτε τρόπο.

Η παραγραφή του αξιοποίνου και η παύση της δίωξης δεν κωλύει την επιβολή των κατά νόμο προβλεπομένων διοικητικών κυρώσεων στις υποθέσεις αυτές. 5. Η κατά τα ανωτέρω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης, δεν ισχύει για τα εγκλήματα: α) ως προς τον ποινικό κώδικα, των άρθρων 81 Α,... 362 για τις περιπτώσεις που τελείται δια του τύπου...".

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του φακέλου της δικογραφίας το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη υπ' αριθμ. 1098/2018 απόφασή του δικάζοντας ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο μετά από έφεση την οποίαν άσκησε ο Εισαγγελέας Εφετών Αθηνών κατά της υπ' αριθμ. 6903/2017 αθωωτικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, ενώπιον του οποίου είχε παραπεμφθεί η ήδη αναιρεσείουσα για να δικαστεί ως υπαίτια της αξιόποινης πράξης της συκοφαντικής δυσφήμισης (άρθρα 363-362 ΠΚ), φερόμενης ως τελεσθείσας την 31-10-2011 στην ….

Με την ως άνω προσβαλλομένη απόφαση το δικάσαν Πενταμελές Εφετείο, κατόπιν επιτρεπτής μεταβολής της κατηγορίας, κήρυξε ένοχη την αναιρεσείουσα για την πράξη της απλής δυσφήμισης και της επέβαλε ποινή φυλάκισης δύο(2)μηνών, ανασταλείσα επί τριετία. Συγκεκριμένα, κατά τα αναγραφόμενα στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης η αναιρεσείουσα, στο πρόσωπο της οποίας αναγνωρίστηκε η συνδρομή της ελαφρυντικής περίστασης της διάταξης του άρθρου 84§2α ΠΚ, κρίθηκε ένοχη του ότι: "Στην ….

στις 31-10-2011, ισχυρίστηκε ενώπιον τρίτων για κάποιον άλλο, γεγονός το οποίο μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψή του και πιο συγκεκριμένα με το από 31-10-2011 υπόμνημα της που συνέταξε και κατέθεσε για λογαριασμό του Δήμου ….., ως πληρεξούσια δικηγόρος αυτού, ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών προς υποστήριξη εφέσεως του ως άνω Δήμου, ισχυρίσθηκε ενώπιον των λαβόντων γνώση αυτού, δικαστικών υπαλλήλων - διοικητικών δικαστών - δικηγόρων, ότι η νυν εγκαλούσα, Ε.

Μ., άσκησε την αγωγή αποζημιώσεως για τον τραυματισμό που υπέστη στις 21-12-2006 από πτώση της στα σκαλοπάτια του Ιερού Ναού ..., ένεκα κακοτεχνίας της κλίμακας για την κατασκευή της οποίας υπεύθυνος ήταν ο Δήμος ..., υποκινούμενη από πολιτικά κίνητρα σε βάρος του τότε Δημάρχου από τη Δημοτική Αντιπολίτευση. Οι δε ως άνω ισχυρισμοί της κατηγορουμένης που διατυπώθηκαν ενώπιον τρίτων, δηλαδή εκείνων που κατά την άσκηση των καθηκόντων τους έλαβαν γνώση του περιεχομένου του υπομνήματος της, χωρίς αμφιβολία μπορούν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή της, καθότι παρουσιάζουν ως τυχοδιώκτρια εμφορούμενη από σκέψεις σκοπιμότητας και πολιτικής εμπάθειας.

Εφ' όσον όμως, η προαναφερόμενη αξιόποινη πράξη, που είναι πλημμέλημα και για την οποία η ισχύουσα κατά το χρόνο τέλεσής της διάταξη του άρθρου 362 ΠΚ απειλούσε ποινή φυλάκισης μέχρις δύο έτη ή χρηματική ποινή, ενώ με την ισχύουσα σήμερα διάταξη του από 1-7-2019 νέου ΠΚ (Ν.4619/2019) απειλείται ποινή φυλάκισης έως ένα έτος ή χρηματική ποινή, έχει τελεστεί από την αναιρεσείουσα στις 31-10-2011, δηλαδή, μέχρι την οριζόμενη με τον προαναφερόμενο Ν. 4411/2016 ημεροχρονολογία της 31-3-2016, το δικάσαν Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο (Πενταμελές Εφετείο Αθηνών), μετά τον ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό της πράξης από την πράξη της συκοφαντικής δυσφήμισης σ' εκείνη της απλής δυσφήμισης, η οποία άλλωστε, δεν ανήκει στις αξιόποινες πράξεις που με την προαναφερθείσα διάταξη του ως άνω νόμου, εξαιρούνται της εφαρμογής αυτού, όφειλε, να παύσει την ποινική δίωξη εναντίον της, κατ' άρθρο 8§1 του Ν.4411/2016 και να μην προχωρήσει στην καταδίκη της σε ποινή.

Κατόπιν τούτων, το ως άνω δευτεροβάθμιο Δικαστήριο με τις προαναφερθείσες παραδοχές του, υπέπεσε στην πλημμέλεια της υπέρβασης εξουσίας του που προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Θ ΚΠΔ, και επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο προβαλλόμενος από την αναιρεσείουσα σχετικός λόγος αναίρεσης, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων της κρινόμενης αίτησης και αφού αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση να παύσει η κατά της αναιρεσείουσας-κατηγορουμένης ασκηθείσα ποινική δίωξη για το ανωτέρω πλημμέλημα της απλής δυσφήμισης, υπό τους όρους της διάταξης του άρθρου 8§2 του Ν.4411/2016, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό της παρούσας απόφασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμόν 1098/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Παύει υπό τον όρο της διάταξης του άρθρου 8 § 2 του Ν. 4411/2016, την ποινική δίωξη εναντίον της αναιρεσείουσας Μ. Κ.-Σ. του Κ., κατοίκου ... (οδός ...) για την πράξη της απλής δυσφήμισης που φέρεται ότι τέλεσε αυτή στην … στις 31-10-2011 κατά της εγκαλούσας Ε. Μ. και συγκεκριμένα του ότι: "Στην …, στις 31-10-2011, ισχυρίστηκε ενώπιον τρίτων για κάποιον άλλο, γεγονός το οποίο μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του και πιο συγκεκριμένα με το από 31-10-2011 υπόμνημά της που συνέταξε και κατέθεσε για λογαριασμό του Δήμου ..., ως πληρεξούσια δικηγόρος αυτού, ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών προς υποστήριξη εφέσεως του ως άνω Δήμου, ισχυρίσθηκε ενώπιον των λαβόντων γνώση αυτού, δικαστικών υπαλλήλων - διοικητικών δικαστών - δικηγόρων, ότι η νυν εγκαλούσα, Ε.

Μ., άσκησε την αγωγή αποζημιώσεως για τον τραυματισμό που υπέστη στις 21-12-2006 από πτώση της στα σκαλοπάτια του Ιερού Ναού ..., ένεκα κακοτεχνίας της κλίμακας για την κατασκευή της οποίας υπεύθυνος ήταν ο Δήμος ..., υποκινούμενη από πολιτικά κίνητρα σε βάρος του τότε Δημάρχου από τη Δημοτική Αντιπολίτευση. Οι δε ως άνω ισχυρισμοί της κατηγορουμένης που διατυπώθηκαν ενώπιον τρίτων, δηλαδή εκείνων που κατά την άσκηση των καθηκόντων τους έλαβαν γνώση του περιεχομένου του υπομνήματος της, χωρίς αμφιβολία μπορούν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή της, καθότι παρουσιάζουν ως τυχοδιώκτρια εμφορούμενη από σκέψεις σκοπιμότητας και πολιτικής εμπάθειας.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Οκτωβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ