1655/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1655 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1655/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Τ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Κοντάκο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "Συνεταιριστική ΑΕΓΑ" που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Δροσόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-6-2011 και αρ.κατάθ. 24621/2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:4308/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 975/2013 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11-7-2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 16-1-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή κατά τον από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ τελευταίο λόγο αυτής και να απορριφθεί, κατά τους λοιπούς λόγους, η αίτηση για αναίρεση της υπ' 975/2013 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, καθώς και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλειπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση- αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί το αποδεικτικό πόρισμα να αναφέρεται με σαφήνεια. Ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών υπάρχει όταν από το αιτιολογικό δεν προκύπτουν τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για την δικαιολόγηση της εφαρμοσθείσας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, δικάζον επί της εφέσεως, της ασκηθείσας από την εκκαλούσα-εναγομένη-νυν αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία κατά της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή του εφεσιβλήτου-ενάγοντα-νυν αναιρεσείοντα, δέχθηκε τα εξής: Ο ενάγων ως προς τις συνθήκες και την εξέλιξη του ατυχήματος εκθέτει αυτολεξεί στην αγωγή του "Την 11-3-2011 και ώρα 22.30 μ.

μ. οδηγούσα το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... δίκυκλο, ιδιοκτησίας μου, εργοστασίου κατασκευής SUZUKI τύπου Κ7, κυβισμού 1000 cc, και εκινούμην επί της οδού Καραολή και Δημητρίου στη Σταυρούπολη με κατεύθυνση από τον Εύοσμο προς την οδό Λαγκαδά, με κανονική ταχύτητα κάτω από 40 χλμ/ώρα και φορώντας το προστατευτικό μου κράνος.

Η οδός αυτή έχει διαχωριστική των ρευμάτων πορείας, νησίδα, δυο λωρίδες ανά κατεύθυνση στη μια εκ των οποίων είναι παρκαρισμένα αυτοκίνητα, άρα απομένει μόνο μια. Ο 1ος εναγόμενος είχε σταθμεύσει στη δεξιά λωρίδα της οδού, όπως εκινούμην, με κατεύθυνση την οδό Λαγκαδά, το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο και εκείνη τη στιγμή έβγαινε από τη θέση στάθμευσης.

Ενώ όφειλε να με αντιληφθεί και να περιμένει να περάσω και μετά να ξεπαρκάρει αφού θα είχε απελευθερωθεί η αριστερή λωρίδα, αυτός ανέλεγκτα και χωρίς φλας ξεπάρκαρε με συνέπεια να αποκόψει την κανονική, σύννομη και σε προτεραιότητα κίνησή μου. Η απόσταση που χώριζε το δίκυκλο όχημά μου από το αυτοκίνητο ήταν μικρή με συνέπεια να μην έχω τα τοπικά και χρονικά περιθώρια να αντιμετωπίσω την παράνομη και αμελή συμπεριφορά του αντιδίκου, παρά μόνο να φρενάρω και να κινηθώ προς το ελευθερωμένο μέρος δεξιά.

Εκεί ήταν σταθμευμένο το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο πάνω στο οποίο έπεσα με το δίκυκλο όχημά μου. Από την πτώση μου στο σταθμευμένο ως άνω αυτοκίνητο υπέστην σοβαρή σωματική κάκωση, η δε μοτοσυκλέτα μου σοβαρές υλικές ζημιές.". Για τη διαδρομή των περιστατικών και την εξέλιξη του ατυχήματος ο μάρτυρας απόδειξης αδελφός του ενάγοντος κατέθεσε αυτολεξεί "Είμαστε αδέλφια.

Πήγα μετά το ατύχημα. Ο αδελφός μου κούτσαινε, το πόδι πρησμένο. Ο κ. Π. είπε ότι φταίω γιατί πήγα να ξεμπαρκάρω. Ο Ν. είναι γνωστός του αδελφού μου ... Ο κ. Π. ήταν εκεί. Δεν ξέρω τη διεύθυνσή του.". Προσέτι, εκατέρωθεν προσκομίστηκαν: α) Η χωρίς ημερομηνία σύνταξης και παραλήπτη Υπεύθυνη Δήλωση του πρώτου εναγομένου Κ.

Π., στην οποία αυτός δηλώνει ότι την 16η.3.2011 έγινε υπαίτιος του περιγραφόμενου στην αγωγή ατυχήματος (κατά τον τρόπο που εκτίθεται σ' αυτήν), καθώς και ότι οδηγός του δίκυκλου ήταν ο τρίτος μη διάδικος Χ. Ν., με τον οποίο ουδεμία σχέση γνωριμίας είχε. β) Η από 16.3.2011 φιλική δήλωση Τροχαίου Ατυχήματος μεταξύ των υπογραφόντων οδηγών των εμπλακέντων στο ατύχημα οχημάτων, ήτοι του υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου Κ. Π. και του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... δικύκλου Χ. Ν., στην οποία, επίσης, διαλαμβάνεται δήλωση του πρώτου περί αποκλειστικής του ευθύνης για την πρόκληση του ατυχήματος, καθώς και μνεία του δεύτερου σχετικά με την εξέλιξη του ατυχήματος κατά τη διαδρομή που εκτίθεται στην αγωγή.

γ) Η χωρίς ημερομηνία σύνταξης και παραλήπτη ιδιόγραφη δήλωση του Χ. Ν., στην οποία αυτός δηλώνει, ως οδηγός κατά το ατύχημα, ότι είχε δανειστεί την εμπλακείσα σ' αυτό (στο ατύχημα) μοτοσικλέτα από το φίλο του Π. Τ. (ενάγοντα και ήδη εφεσίβλητο), καθώς και την εξέλιξη του ατυχήματος κατά τη διαδρομή που εκτίθεται στην αγωγή (με οδηγό πάντως τον ίδιο).

δ) Η χωρίς υπογραφή και παραλήπτη, με ημερομηνία σύνταξης 21.3.2011 τυπογραφική δήλωση του Κ. Π. οδηγού του σταθμευμένου υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, επί του οποίου φέρεται ότι προσέκρουσε η μοτοσικλέτα, στην οποία αυτός εκθέτει, ότι όταν στις 16.3.2011, ολίγο μετά το ατύχημα προσέτρεξε εκεί, και ο οδηγός της εμπλακείσας μοτοσικλέτας του ιστόρησε την εξέλιξη του ατυχήματος κατά τη διαδρομή που εκτίθεται στην αγωγή (χρησιμεύει ως δικαστικό τεκμήριο).

Η δεύτερη εναγόμενη εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρία, αμφισβητώντας ότι έλαβε χώρα εμπλοκή του ασφαλισμένου στην ίδια υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου στο επίδικο ατύχημα, ισχυρίστηκε τόσο πρωτοδίκως όσο και με τον πρώτο λόγο της έφεσής της, ότι πρόκειται περί συμπαιγνίας μεταξύ ενάγοντος και πρώτου εναγομένου.

Ο πραγματογνώμονας Α. Μ., στην από 20.4.2011 έκθεση έρευνας που πραγματοποίησε κατ' εντολή αυτής (της δεύτερης εναγόμενης - εκκαλούσης ασφαλιστικής εταιρίας) σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος, αμφισβήτησε τις προεκτεθείσες περιστάσεις τούτου (όπως περιγράφονται στην αγωγή) και συμπεραίνει ότι στο ατύχημα ουδεμία εμπλοκή του υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου υπήρξε, καθώς και ότι τούτο οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην υπερβολική ταχύτητα της μοτοσικλέτας.

Από τη στάθμιση του περιεχομένου της ένδικης αγωγής του Π. Τ., της κατάθεσης του μάρτυρα απόδειξης ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και των προαναφεφθέντων εγγράφων προκύπτουν αντιφάσεις. Συγκεκριμένα, ο μεν ενάγων εφεσίβλητος εκθέτει ότι το ατύχημα έλαβε χώρα στις 11.3.2011 στα δε έγγραφα στις 16.3.2011.

Προσέτι, στην μεν αγωγή ως τραυματισθείς ζημειωθείς οδηγός της μοτοσικλέτας φέρεται ο ίδιος ο ενάγων στα δε έγγραφα ο Χ. Ν.. Το γεγονός ότι, δεν κλήθηκε η τροχαία μολονότι κατά το ατύχημα υπήρξε τραυματισμός, ενισχύει τις αντιφάσεις. Κατά λογική αναγκαιότητα αν η εξέλιξη του ατυχήματος είχε λάβει χώρα κατά τη διαδρομή που εκτίθεται στην αγωγή, σε συνδυασμό με την ομολογία του ενάγοντος εφεσιβλήτου ότι κατά το ατύχημα είχε άδεια οδήγησης, θα έπρεπε να είχε κληθεί, καθόσον μόνο τον ενάγοντα θα συνέδραμε.

Oι επιγενόμενες επαφές και συζητήσεις περιπλέκουν την ιστορική διαδρομή του ατυχήματος. Oι προεκτεθείσες αντιφάσεις διασπούν τη λογική διαδρομή και συνέχεια των περιστατικών όπως τα εμφανίζει ο ενάγων και κατά την κρίση του δικαστηρίου αποτελούν ισχυρές ενδείξεις που αποδεικνύουν τη συμπαικτικότητα του ατυχήματος.

Η στάση του ενάγοντος καθ' όλη τη δικαστική διένεξη ενισχύει την προμνησθείσα θέση. Αυτός μολονότι ήγειρε την αγωγή και κατά του ζημιώσαντος (κατά τα εκτιθέμενα) Κ. Π. δεν την κοινοποίησε σ' αυτόν (την αγωγή), με συνέπεια η ευθύνη προς αποζημίωση να βαρύνει μόνο την εκκαλούσα. Oι προεκτεθείσες ομολογίες του τελευταίου (του Κ.

Π.) σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος, δεν επιβεβαιώθηκαν από κανένα άλλο αποδεικτικό μέσο.

Συνεπώς δεν συνέτρεχε νόμιμος λόγος ευθύνης της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας, στην οποία ήταν ασφαλισμένο το IX αυτοκίνητο. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφασή του, σε διαφορετικό συμπέρασμα απέληξε, κρίνοντας αποκλειστικά υπαίτιο τον οδηγό του, εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις.

Και υπό τις παραδοχές αυτές, έκανε δεκτή, ως βάσιμη κατ' ουσία την έφεση της εκκαλούσας-εναγομένης-νυν αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας και αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, εδίκασε και πάλι την αγωγή και απέρριψε αυτήν. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες, ως προς τα κάτωθι ζητήματα, τα οποία ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Συγκεκριμένα, ουδόλως αναφέρεται εάν αποδείχθηκε, ότι έλαβαν πράγματι χώρα τα περιστατικά, τα οποία επικαλείται στους αγωγικούς ισχυρισμούς του ο ενάγων, προς θεμελίωση της αγωγής του, δηλαδή α) εάν αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος οδηγός επέδειξε πράγματι την οδηγική συμπεριφορά, την οποία επικαλείται ο ενάγων, προς θεμελίωση της υπαιτιότητας αυτού (αιφνίδια έξοδος του αυτοκινήτου του από το χώρο στάθμευσης και αιφνίδια παρεμβολή αυτού στην πορεία του κινουμένου δικύκλου του ενάγοντος) και β) εάν αποδείχθηκε ότι ο ενάγων οδηγούσε το δίκυκλο μοτοποδήλατο, κατά το χρόνο επέλευσης του τροχαίου ατυχήματος.

Και τέλος ουδόλως διευκρινίζεται σε τι συνίσταται η "συμπαιγνία", δηλαδή δεν διευκρινίζεται εάν δέχεται ότι δεν έλαβε χώρα το τροχαίο ατύχημα ή εάν αυτό έλαβε χώρα, αλλά υπό συνθήκες διαφορετικές (και ποιες) από εκείνες, τις οποίες επικαλείται ο ενάγων, προς θεμελίωση της αγωγής του. Επομένως, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, η δε αναιρετική εμβέλεια αυτού καλύπτει και τους λοιπούς και αναφερόμενους στο ίδιο ζήτημα λόγους αναίρεσης, των οποίων, κατόπιν τούτου, παρέλκει η έρευνα.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (αρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η ηττηθείσα αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα (αρθ. 176, 183 ΚΠολΔ), ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Τέλος πρέπει να διαταχθεί η απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 975/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου (4298687/2013 διπλότυπο).

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ