1654/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1654 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1654/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Μαρτίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Μ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιάκωβο Απέργη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Μ. του Α., 2) Δ. συζ. Ι. Μ., κατοίκων ..., που δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο και 3) ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 14-7-2004 και 13-1-2006 αγωγές του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας και συνεκδικάστηκαν με τις από 8-7-2005 αγωγή και από 27-10-2005 προσεπίκληση των ήδη 1ου και 2ης των αναιρεσιβλήτων, καθώς και με την από 14-9-2006 παρεμπίπτουσα αγωγή της "...", στη θέση της οποίας έχει ήδη υπεισέλθει το 3ο των αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 303/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 152/2009, 86/2011 εν μέρει οριστικές και 36/2013 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-11-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σοφία Ντάντου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων και το 3ο των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις υπ’ αριθμ. ... 20-9-2016 εκθέσεως επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Λαμίας Δ. Μ., προκύπτει ότι μετά από γραπτή παραγγελία του επισπεύδοντος τη συζήτηση Ι. Α., δικαστικού πληρεξουσίου του αναιρεσείοντος, αντίγραφο της από 25.11.2015 αίτησης για αναίρεση της 36/2013 απόφασης του Εφετείου Λαμίας με πράξη κατάθεσης του Αρμόδιου Γραμματέα του οικείου Εφετείου Λαμίας, με αριθμό ...1.2016 και πράξη προσδιορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και κλήση να παραστεί σ’ αυτή επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στους πρώτο και δεύτερη των αναιρεσιβλήτων.

Επομένως εφόσον αυτοί δεν εμφανίστηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από την σειρά του οικείου πινακίου ούτε εκπροσωπήθηκαν από Πληρεξούσιο Δικηγόρο, πρέπει να εξετασθεί η βασιμότητα της ένδικης αίτησης, αναίρεσης παρά την απουσία των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων (άρρο 576 παρ. 2 εδ. 3 ΚΠολΔ). Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 330 και 914 ΑΚ προκύπτει ότι προϋποθέσεις της ευθύνης προς αποζημίωση είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, το παράνομο της πράξης ή παράλειψης αυτούς και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της πράξης ή παράλειψης και της επελθούσας ζημίας.

Συνυπαιτιότητα υπάρχει, κατά το άρθρο 300 ΑΚ, όταν ο ζημιωθείς συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία και την έκτασή της, οπότε το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Στην περίπτωση αυτή, η μεν κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τη συνδρομή ή όχι πταίσματος του ζημιωθέντος, η οποία είναι κρίση σχετική με νομική έννοια, υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, η κρίση όμως για τον καθορισμό του ποσοστού κατά το οποίο πρέπει να μειωθεί η αποζημίωση δεν υπόκειται στον έλεγχο αυτό, γιατί αφορά εκτίμηση πραγμάτων.

Εξάλλου, παράβαση κανόνα δικαίου, που ιδρύει τον λόγο αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, υπάρχει εφόσον αυτός δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εάν αυτός εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα. (Ολ. Απ 36/1998 ΕλλΔ 1989 1153). Ενώ έλλειψη νόμιμης βάσης, που ιδρύει τον λόγο αναιρέσεως του αριθμ. 19 του ανωτέρω άρθρου υπάρχει όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας, ή την άρνησή της ή αντιφάσκουν μεταξύ τους (Ολ.

ΑΠ 25/3004).

Ο δε προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε σε διαγνωστικό λάθος, αναγόμενο δηλαδή στην ανάγνωση του εγγράφου με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προδήλως διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά διέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό.

Πράγματι, στην τελευταία περίπτωση πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, η οποία εκφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο. Πάντως για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε όταν το έχει συνεκτιμήσει απλώς, μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο, αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος (Ολομ.

ΑΠ 2/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αναφορικά με τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ των επικαλουμένων στην ένδικη αγωγή σωματικών βλαβών και του τραυματισμού του από το ένδικο τροχαίο ατύχημα, δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η σύγκρουση....., ήταν σφοδρή το αυτοκίνητο του ενάγοντα.....ακινητοποιήθηκε σε απόσταση 38 μέτρων περίπου από το σημείο σύγκρουσης, από τη σύγκρουση τραυματίσθηκε και αμέσως μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας.

Εκεί διαπιστώθηκε ότι υπέστη: α) κάκωση κεφαλής, β) θλαστικό τραύμα υπερόφριας χώρας και γ) περιτραυματική αμνησία, τα οποία και αντιμετωπίσθηκαν άμεσα με καθαρισμό και συρραφή των τραυμάτων. Δεν έγινε οποιοσδήποτε εργαστηριακός, αιματολογικός και ακτινολογικός έλεγχος, ο ενάγων δεν ανέφερε κάποια άλλη ενόχληση και αποχώρησε από το νοσοκομείο την ίδια ημέρα.

Οι άνω κακώσεις δεν είχαν, στη συνέχεια, επιπτώσεις στην υγεία του. Λίγους μήνες μετά, τον Αύγουστο του έτους 2004 (δηλαδή επτά μήνες μετά τον άνω τραυματισμό του), ο ενάγων ασκώντας την άνω πρώτη αγωγή του (αριθμ. εκθ. Κατ...08.2004), εκθέτει ότι από το ατύχημα υπέστη μόνο τις άνω σωματικές βλάβες, δεν κάνει καμία αναφορά σε συγκεκριμένες επιπτώσεις στην υγεία του, από τις άνω βλάβες και αξιώνει χρηματική ικανοποίηση 1.500 Ευρώ για το ψυχικό πόνο και την ηθική βλάβη που υπέστη από το άνω ατύχημα και τον τραυματισμό του.

Ωστόσο, ο ίδιος (ενάγων) ασκώντας δύο έτη μετά το ατύχημα, τη δεύτερη, ως άνω αγωγή του....ισχυρίζεται ότι η υγεία του επιδεινώθηκε αιφνίδια.....καθόσον άρχισε να υποφέρει από κεφαλαλγία, ζάλη και ιλίγγους αλλά και αστάθεια βάδισης και γι’ αυτό επιπλέον του ενός έτους μετά το ατύχημα υποβλήθηκε σε νέες εξετάσεις...από τον ορθοπεδικό τραυματολόγο....ο οποίος διέγνωσε αστάθεια γόνατος....και ατροφία μυών....καθώς από χειρουργό ορθοπεδικό....ο οποίος διέγνωσε: "βαρεία Κ.Ε.Κ.

Κάκωση ΑΜΣΣ με πιθανό κάταγμα πρόσθιας κάτω γωνίας Α4 σπονδυλικού σώματος, κάταγμα κνήμης Αρ. κάκωση γόνατος μη ρήξη προσθίου χιαστού συνδέσμου....κρίνοντας τον ανίκανο για χειρωνακτική εργασία. Ωστόσο, δεν αποδείχθηκε ότι η άνω κατάσταση της υγείας του συνδέεται αιτιωδώς με το ένδικο ατύχημα και ότι αυτή είναι απότοκος του τραυματισμού του απ’ αυτό το ατύχημα.

Το είδος, η φύση και η έκταση των άνω βλαβών της υγείας του ενάγοντος δεν δικαιολογούνται από τις άνω αρχικές διαπιστώσεις των ιατρών του νοσοκομείου Λαμίας, οι οποίοι εξετάζοντας τον ενάγοντα αμέσως μετά το ατύχημα, αναφέρουν στην άνω από 19.02.2004 βεβαίωσή τους ότι αυτός (ενάγων) υπέστη μόνο θλαστικό τραύμα υπερόφρυου τόξου, κάκωση κεφαλής και περιτραυματική αμνησία.

Αν και τότε υπήρχαν οι άνω βλάβες (συντριπτικό κάταγμα κνήμης, ρήξη πρόσθιου χιαστού, κάταγμα αντιβραχίου, κάταγμα κάτω γωνίας Α4 σπονδυλικού σώματος) και κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (αρθρ. 336 παρ. 4 του ΚΠολΔ,-βλ. ΛΠ 95/2005 Δ 2005 765) οι ενοχλήσεις (πόνοι) θα ήταν τέτοιες έτσι ώστε είναι βέβαιο ότι ο ενάγων θα τις ανέφερε (την ίδια ημέρα ή και τις αμέσως επόμενες), ή , και αν ακόμη δεν τις υποδείκνυε ο ενάγων, θα γινόταν ευχερώς αντιληπτές από τους ιατρούς ή σε κάθε περίπτωση τους άμεσους επόμενους μήνες και πολύ περισσότερο μέχρι τον Αύγουστο του ιδίου έτους (2004), οπότε άσκησε την άνω πρώτη αγωγή του, στην οποία καμία αναφορά δεν κάνει στις άνω εκτεταμένες βλάβες της υγείας του, περιορίζοντας αυτές μόνο στην κάκωση της κεφαλής, στο θλαστικό τραύμα υπερόφρυου τόξου και στην περιτραυματική αμνησία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος ο ενάγων αποχώρησε από το νοσοκομείο μετά τις άνω πρώτες εξετάσεις του από τους ιατρούς, αρνούμενος την περαιτέρω διερεύνηση (εργαστηριακή, ακτινολογική κλπ) των βλαβών της υγείας του, προφανώς γιατί δεν αισθανόταν άλλες ιδιαίτερες ενοχλήσεις..... Η μάρτυρας του ενάγοντος ....στην κατάθεση της αναφέρει μεν ότι ο ενάγων λαμβάνει αναπηρική σύνταξη γιατί αμέσως μετά το ατύχημα διαταράχθηκε η ψυχική υγεία του και ότι είχε ενοχλήσεις στο πόδι του από την αρχή (μετά το ατύχημα) αλλά όπως καταθέτει επακριβώς, "επειδή ήταν ψυχολογικά άρρωστος δεν πήγαινε στο γιατρό", πλην όμως η κατάθεσή της δεν κρίνεται πειστική γιατί όταν, σύμφωνα με τα παραπάνω, ο ενάγων, στις 30.03.2004 (δηλαδή ένα μήνα περίπου μετά το ατύχημα), υπέβαλε αίτηση στο Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.

για τη συνταξιοδότηση του δεν γνώριζε (σε κάθε περίπτωση) τις άνω βλάβες της υγείας του ή και δεν είχαν εκδηλωθεί πόνοι εξ αυτών (καμία αναφορά δεν κάνει γι’ αυτές τις βλάβες στην πρώτη αγωγή του) και συνεπώς δεν μπορεί να στήριζε την αναπηρία του στις άνω βλάβες. Άλλο πειστικό στοιχείο που εξ αυτού να αποδεικνύεται η σύνδεση των άνω βλαβών με το ατύχημα δεν προσκομίζεται, με νόμιμη επίκληση.

Με τα ως άνω αποδείχθηκε ότι ο ενάγων Ν. Μ. από το ατύχημα (ένδικο) υπέστη μόνο θλαστικό τραύμα υπερόφρυου τόξου, κάκωση κεφαλής και περιτραυματική αμνησία, αυτές δε οι βλάβες, σύμφωνα και με την έκθεση πραγματογνωμοσύνης, δεν ήταν ικανές να έχουν (και δεν είχαν) ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις στην περαιτέρω κατάσταση της υγείας του.....

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε εκ πλαγίου τις αναφερόμενες στη μείζονα σκέψη διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, αφού διέλαβε, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, αναφορικά με την έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ των επικαλούμενων με την από 13.1.2006 δεύτερη αγωγή από τον αναιρεσείοντα σωματικών βλαβών και του τραυματισμού του στο ένδικο ατύχημα, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο.

Ειδικότερα, με σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες εκτίθενται οι σωματικές βλάβες, και συγκεκριμένα θλαστικό τραύμα υπερόφρυου τόξου, κάκωση κεφαλής και περιτραυματική αμνησία, που υπέστη κατά τον τραυματισμό του στο ένδικο ατύχημα, στις οποίες δεν περιλαμβάνονται οι λοιπές σωματικές βλάβες - κατάγματα, συντριπτικό κάταγμα κνήμης, ρήξη πρόσθιου χιαστού, κάταγμα αντιβραχίου και κάταγμα κάτω γωνίας Α4 σπονδυλικού σώματος, τα οποία αντιμετωπίστηκαν στις αρχές του 2005 με εσωτερική οστεοσύνθεση με συμπιεστή πλάκα LC-DPC και βίδες, καθόσον το είδος, η φύση και η ένταση των τελευταίων, σύμφωνα και με τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν προξενήθηκαν κατά το ένδικο ατύχημα, διότι οι ενοχλήσεις (πόνοι) θα ήταν τέτοιας εντάσεως ώστε ο αναιρεσείων θα τις ανέφερε την ίδια ημέρα του επίδικου τραυματισμού του 19.2.2004 ή και στην περίπτωση που ο ίδιος δεν τις ανέφερε θα γίνονταν αντιληπτές από τους γιατρούς που τον εξήτασαν την ημέρα του τραυματισμού του και συνέταξαν την από 19.2.2004 βεβαίωση του ΓΝΝ Λαμίας ή σε κάθε περίπτωση τους άμεσους επόμενους μήνες και σε κάθε περίπτωση μέχρι τον Αύγουστο 2004 που άσκησε την πρώτη από 14.7.2004 αγωγή στην οποία δεν έκανε κάποια αναφορά και στις ως άνω εκτεταμένες βλάβες της υγείας του.

Εξάλλου η λέξη "μόνον" που περιλαμβάνεται στην παραδοχή της σωματικής βλάβης, που υπέστη κατά το ένδικο ατύχημα δεν δημιουργεί αντίφαση ως προς την παραδοχή της σφοδρότητας της ένδικης σύγκρουσης, διότι η λέξη αυτή χρησιμοποιήθηκε προκειμένου να προσδιοριστούν οι σωματικές βλάβες, που υπέστη ο αναιρεσείων κατά το ένδικο ατύχημα και να καταδειχθεί ότι οι ως άνω εκτεταμένες σωματικές βλάβες δεν συνδέονται αιτιωδώς με το ένδικο ατύχημα.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης ως προς το πρώτο από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τμήμα του πρέπει ν’ απορριφθεί. Η αιτίαση δε που προβάλλεται με το δεύτερο τμήμα του αυτού λόγου αναίρεσης, με την οποία πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθ.20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και συγκεκριμένα για παραμόρφωση της από 19.2.2004 βεβαίωσης του ΓΝΝ Λαμίας ότι δηλαδή ενώ στην εν λόγω ιατρική βεβαίωση αναφέρεται ότι δεν υπήρξε πλήρης εκτίμηση η προσβαλλομένη απόφαση αναφέρει ότι ο αναιρεσείων υπέστη μόνον θλαστικό τραύμα υπερόφρυου τόξου, κάκωση κεφαλής και περιτραυματική αμνησία, πρέπει ν’ απορριφθεί, διότι η εν λόγω αιτίαση δεν συνιστά διαγνωστικό λάθος, αναγόμενο δηλαδή στην ανάγνωση της ως άνω ιατρικής βεβαίωσης του ΓΝΝ Λαμίας ("σφάλμα ανάγνωσης") αλλά πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο σε αποδεικτικό πόρισμα, διαφορετικό από εκείνο, που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό, δηλαδή στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, που εκφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο.

Κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ. Επομένως και ως προς το δεύτερο από τον αριθ.20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τμήμα, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης πρέπει ν’ απορριφθεί. Κατόπιν αυτών, θα πρέπει η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ν’ απορριφθεί, να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του τρίτου αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176,183 ΚΠολΔ) που κατέθεσε και προτάσεις και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ .4 εδ.ε’ ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25.11.2015 αίτηση για αναίρεση της 36/2013 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του τρίτου αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων επτακοσίων(2700,00) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Σεπτεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Οκτωβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ