1654/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1654 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Αναγνωριστική αγωγή κυριότητας. Τρόπος κτήσης κυριότητας παράγωγος. Βάσιμος λόγος αναίρεσης από τον αριθ.1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ. Αναιρείται η προσβαλλόμενη απόφαση.

Αριθμός 1654/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 19 Σεπτεμβρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ι. Π., συζ. Δ., το γένος Π. Θ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρίστο Καυκούλα.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Κ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Κόλλια.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/11/2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αγίας Άννας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24/2003 του ιδίου Δικαστηρίου, 387/2004 μη οριστική και 1/2011 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδος. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15/4/2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 10/9/2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 369, 1033, 1192, 1194 και 1198 του Α.Κ., αποκτά κάποιος κυριότητα με παράγωγο τρόπο, ύστερα από συμφωνία με τον κύριο του ακινήτου ότι μετατίθεται σε αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία, όπως είναι και η πώληση, εφόσον η σχετική συμφωνία γίνει με συμβολαιογραφικό έγγραφο και υποβληθεί σε μεταγραφή. Εξάλλου από τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνηση της.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το δίκασαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο δέχθηκε τα εξής: "Η καθ' ης η κλήση -εφεσίβλητη - ενάγουσα, με το .../2002 συμβόλαιο γονικής παροχής του συμβολαιογράφου Αγίας Άννας Νικολάου Παπατριανταφύλλου, το οποίο μεταγράφηκε νομίμως στον τόμο ...

και με αριθμό μεταγραφής 40 του Υποθηκοφυλακείου Αγίας Άννας, απέκτησε την κυριότητα από τον δικαιοπάροχο πατέρα της Π. Θ. του Γ. ενός δασοτεμαχίου με αριθμό 2137 του κτηματολογικού πίνακος αναδασμού της Αγίας Άννας. Το ακίνητο αυτό βρίσκεται στη θέση "ΜΑΡΤΙΝΗ" της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Νηλέως, φέρεται εκτάσεως, κατά ως άνω τον τίτλο κτήσεως, 1380,00 τ.μ.

και διαχωρίζεται από κοινοτικό δρόμο σε δύο τεμάχια. Το τεμάχιο, όπου βρίσκεται το επίδικο εδαφικό τμήμα, φέρεται εκτάσεως 480,00 τ.μ., συνορεύει δε ανατολικώς εν μέρει με ιδιοκτησία καλούντος - εκκαλούντος - εναγομένου, εν μέρει με ιδιοκτησία Π. Κ. και εν μέρει με ιδιοκτησία Π. Θ., δυτικώς με δημόσιο δρόμο, βορείως με ιδιοκτησία Τ.

και νοτίως με ιδιοκτησία Γ.. Στον προαναφερόμενο δικαιοπάροχο της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητου -εναγούσης περιήλθε λόγω ατύπου αγοράς από τον Δ. Κ. το έτος 1979. Το επίδικο, κατά τα υποστηριζόμενα από την καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητη -ενάγουσα και τα δεχθέντα από την εκκαλουμένη, έχει έκταση 80,00 τ.μ. και συνορεύει ανατολικώς με ακίνητο του αντιδίκου της, βορείως με ακίνητο Τ., νοτίως με λοιπό ακίνητο της και δυτικώς με δημοσία οδό.

Ο τελευταίος έχει στην περιοχή, όπου κείται το επίδικο, δύο γειτονικά προς αυτό και εφαπτόμενα μεταξύ τους ακίνητα και συγκεκριμένα: 1) Το αγροτεμάχιο - ελαιώνα με αριθμό ... του κτηματολογικού πίνακος αναδασμού της Αγίας Αννας, εκτάσεως 813,00 τ.μ., το οποίο περιήλθε στον δικαιοπάροχο πατέρα του Α. Κ. το έτος 1969 μετά το πέρας της διαδικασίας αναδασμού, και 2) το αγροτεμάχιο με αριθμό ...

του κτηματολογικού πίνακος αναδασμού της Αγίας Άννας, εκτάσεως 437,00 τ.μ., το οποίο περιήλθε στον ανωτέρω δικαιοπάροχο πατέρα του λόγω ατύπου αγοράς από τον Β. Μ. του Ι. το έτος 1967. Περαιτέρω, η μάρτυρας του καλούντος - εκκαλούντος -εναγομένου κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι από τη δεκαετία του 1940 μάζευε στην περιοχή ελιές, γνώριζε τον πατέρα του ανωτέρω διαδίκου, διότι ήταν γείτονες, όπως και ότι τα προαναφερόμενα ακίνητα (με αριθμούς 1 και 2) τα έσπερνε μέχρι πάνω, εννοώντας μέχρι το δημόσιο δρόμο.

Επίσης, κατέθεσε ότι ο πατέρας του καλούντος -εκκαλούντος - εναγομένου νεμόταν τα ίδια ως άνω ακίνητα και πριν τον αναδασμό, φυτεύοντας ελαιόδενδρα και συλλέγοντας τους καρπούς τους, αρχικώς ο ίδιος και εν συνεχεία τα τέκνα του, ότι το επίδικο έχει ελαιόδενδρα και ότι πότε δεν είδε εντός αυτού τον πατέρα της καθ' ης η κλήση -εφεσίβλητου - εναγούσης ή τα τέκνα του ή κάποιον να ενεργεί δια λογαριασμό τους.

Στο ίδιο μήκος κύματος ο ενόρκως εξετασθείς, ενώπιον του συμβολαιογράφου Αγίας Άννας Νικολάου Παπατριανταφύλλου, Ε. Α. του Ι., κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι από το έτος 1987 οργώνει τα χωράφια των διαδίκων και των δικαιοπαρόχων τους, ότι τα ακίνητα του καλούντος -εκκαλούντος - εναγομένου είχαν και έχουν πρόσβαση στον ασφαλτοστρωμένο δρόμο, ότι ο δικαιοπάροχος της καθ' ης κλήση- εφεσίβλητου - εναγούσης, όταν τον έβλεπε για λογαριασμό του αντιδίκου του να οργώνει το επίδικο, δεν διαμαρτυρήθηκε ότι οργώνει δική τους έκταση, ότι είχε οργώσει\και το ακίνητο της τελευταίας αλλά ποτέ δεν του είχε υποδείξει- να το οργώσει μέχρι την ιδιοκτησία του Τ., ότι οι ποικιλίες των ελαιοδένδρων που βρίσκονται στο επίδικο με αυτές που βρίσκονται στο ακίνητο της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητου -εναγούσης είναι διαφορετικές ("μανάκι" στο πρώτο και "κορομπλάτη" στο δεύτερο) και ότι το έτος 1994 που ψεκάζει ο πατέρας της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητου - εναγούσης το ακίνητο του για αγριόχορτα ουδέποτε έχει ψεκάσει το επίδικο.

Οι καταθέσεις αυτές κρίνονται αξιόπιστες, διότι οι ανωτέρω μάρτυρες καταθέτουν μετά λόγου γνώσεως, η μεν πρώτη ως ιδιοκτήτρια γειτονικού ακινήτου στην ίδια περιοχή, ο δε δεύτερος ως αγρότης και χειριστής αγροτικών μηχανημάτων που αναλαμβάνει τη φροντίδα αγρών της ευρύτερης περιοχής. Επίσης, σε αντίθεση με τον μάρτυρα της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητου - εναγούσης, ο οποίος τυγχάνει πατέρας και δικαιοπάροχος της, οι προαναφερόμενοι μάρτυρες δεν προσδοκούν κάτι από την έκβαση της παρούσης δίκης.

Το γεγονός ότι το ... ακίνητο του καλούντος -εκκαλούντος - εναγομένου δεν είναι τυφλό αλλά εφάπτεται της παρακείμενης δημοσίας οδού αποδεικνύεται από την επισκόπηση των τοπογραφικών διαγραμμάτων του αναδασμού και της Γ.Υ.Σ. τα οποία συντάχθηκαν τα έτη 1965 - 1966 το πρώτο και 1970 το δεύτερο, ήτοι σε ανύποπτο χρόνο και πριν ξεσπάσει η αντιδικία μεταξύ των διαδίκων.

Επιπροσθέτως, η διορισθείσα από το παρόν Δικαστήριο πραγματογνώμονας διαπίστωσε ότι το επίδικο έχει έκταση 75,00 τ.μ. και ότι τα επιμέρους τμήματα του ακινήτου της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητου - εναγούσης υπολείπονται σε εμβαδά κατά 926,00 τ.μ. του αναγραφομένου στον προαναφερόμενο κτηματολογικό πίνακα. Από την άλλη πλευρά, οι ιδιοκτησίες του καλούντος - εκκαλούντος - εναγομένου είναι κατά 30,00 τ.μ.

μεγαλύτερες.

Συνεπώς, προτείνει να αντιμετωπισθούν ως έχουν και ευρίσκονται σήμερα, δηλαδή ως αγροτεμάχια εκτός σχεδίου πόλεως. Βάσει όλων αυτών, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του δέχθηκε την αγωγή και αναγνώρισε την καθ' ης η κλήση -εφεσίβλητη - ενάγουσα κυρία του επιδίκου έσφαλε κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Τούτο διότι, κατά τα ανωτέρω δεχθέντα, το επίδικο ακίνητο έχει έκταση 75,00 και όχι 80,00 τ.μ., το ακίνητο της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητου - εναγούσης δεν συνορεύει βορείως με ακίνητο ιδιοκτησίας Τ. και διότι το ... ακίνητο του καλούντος - εκκαλούντος - εναγομένου δεν είναι τυφλό αλλά εφάπτεται της παρακείμενης δημοσίας οδού.

Ακολούθως το δίκασαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο δέχτηκε την έφεση του εναγομένου και ως βάσιμη κατ'ουσίαν και αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, απέρριψε την ένδικη αγωγή ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Με αυτά που δέχτηκε και έτσι που έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο παραβίασε ευθέως τις εφαρμοστέες ουσιαστικού δικαίου ως άνω διατάξεις των άρθρων 1033, 1192 επ.

και 1509 Α.Κ., αφού στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ήτοι αρκέστηκε σε λιγότερα περιστατικά από αυτά που απαιτούνται βάσει των ως άνω κανόνων δικαίου, για την απόρριψη της ένδικης αγωγής. Επομένως ο σχετικός πρώτος λόγος, αναίρεσης από τον αριθμ.1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ)., Τέλος τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του ηττηθέντος αναιρεσιβλήτου (άρθρου 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Aναιρεί την 1/2011 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Νοεμβρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Νοεμβρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ