1645/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1645 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1645/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ.118/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Μαρία Γκανιάτσου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Παρασκευαϊδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ν. Π. του Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σταύρο Χούρσογλου, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 38342α/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 4 Ιανουαρίου 2016 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 75/2016.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333 παρ. 2, 364 και 369 Κ.Π.Δ., προκύπτει ότι η λήψη υπόψη από το δικαστήριο, για το σχηματισμό της κρίσεως του περί της ενοχής ή αθωότητας του κατηγορουμένου, εγγράφων που δεν αναγνώσθηκαν κατά την προφορική συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο, επάγεται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας κατά το άρθρο 171 παρ. 1 εδ.

δ’ του ίδιου Κώδικα, που ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Α’ Κ.Π.Δ λόγο αναιρέσεως, γιατί αποστερείται έτσι ο κατηγορούμενος του δικαιώματος να εκθέσει τις παρατηρήσεις του για το αποδεικτικό αυτό μέσο (άρθρο 358 ΚΠοινΔ), καθώς και παραβίαση των περί προφορικότητας της συζητήσεως στο ακροατήριο και κατ’ αντιμωλία διεξαγωγής της δίκης αρχών, οι οποίες περιλαμβάνονται στην έννοια της δημοσιότητας της διαδικασίας, εκ της οποίας δημιουργείται ο εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.

Γ Κ.Π.Δ λόγος αναιρέσεως. Από την άποψη αυτή στην έννοια του εγγράφου περιλαμβάνονται και οι προανακριτικές καταθέσεις μαρτύρων. Η ως άνω όμως ακυρότητα, αποτρέπεται, αν το περιεχόμενο του μη αναγνωσθέντος στο ακροατήριο εγγράφου διαπιστώνεται από άλλα αποδεικτικά στοιχεία και το παραπάνω έγγραφο αναφέρεται απλώς ιστορικά στο αιτιολογικό της απόφασης, χωρίς να έχει ληφθεί αμέσως υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης σε σχέση με τη συνδρομή των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ο αναιρεσείων κατηγορούμενος κηρύχθηκε ένοχος για επικίνδυνη σωματική βλάβη (άρθρο 309-308 παρ.1 Π.Κ) και του επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως είκοσι (20) μηνών, η οποία ανεστάλη επί τριετία. Το δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη υπ’ αριθμ. 38342α/2015 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, που δίκασε κατ’ έφεση, την έφεση του αναιρεσείοντος, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του περί της ενοχής αυτού για την ανωτέρω αξιόποινη πράξη, έλαβε υπόψη του, αμέσως και ευθέως, πλην των άλλων αποδεικτικών μέσων που διαλαμβάνονται στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης του και την από 17-1-2008 προανακριτική κατάθεση του παθόντος Θ.

Κ., την οποία και ρητά μνημονεύει σε ένα σημείο του σκεπτικού της (27η σελίδα), δεχόμενο σ’ αυτό, αναφορικά με τον προβληθέντα από τον κατηγορούμενο αυτοτελή ισχυρισμό άρσεως του αδίκου της πράξεως του κατ’ εφαρμογή του άρθρου 22 ΠΚ, ότι ".. .Αξίζει να σημειωθεί ότι η κατάθεση του παθόντα κατά την ακροαματική διαδικασία του παρόντος Δικαστηρίου , ότι πιθανόν τα ανωτέρω τραύματα του να προκλήθηκαν από την πτώση του στο έδαφος, δεν κρίνεται καθόλου πειστική, καθόσον έρχεται σε πλήρη αντίθεση τόσο με την από 17-1-2008 προανακριτική του κατάθεση, όσο και με αυτή που έδωσε στο Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, στις οποίες καταθέτει ρητά και ανεπιφύλακτα ότι ο κατηγορούμενος τον χτύπησε στα χέρια με ξύλινο ρόπαλο και όχι ότι τα ανωτέρω χτυπήματα προκλήθηκαν από την πτώση του στο έδαφος.

Ενόψει όλων των ανωτέρω, ο ισχυρισμός της συνηγόρου υπεράσπισης ότι ο παθών επιτέθηκε πρώτος στον κατηγορούμενο, τον οποίο εξύβρισε χυδαία και τον χτύπησε με αποτέλεσμα να υποστεί ο τελευταίος κάκωση αυχένα με ζάλη και ίλιγγο και ότι κατά συνέπεια βρισκόταν σε άμυνα, είναι απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος, καθόσον στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχουν οι ανωτέρω αναφερόμενες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 22 ΠΚ......

Όμως, η ανωτέρω κατάθεση δεν φέρεται αναγνωσθείσα στα πρακτικά της δίκης κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως προκύπτει από αυτά. Επίσης, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης κατά την οποία εκδόθηκε η εκκληθείσα υπ’ αριθμ. 92119/2013 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και δη από τα ενσωματωμένα σ’ αυτήν πρακτικά, που μνημονεύονται στο σκεπτικό της προσβαλλομένης απόφασης μεταξύ των αναγνωσθέντων στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεν περιλαμβάνεται η προανακριτική αυτή κατάθεση ώστε να θεωρηθεί ότι αναγνώσθηκε αυτή με την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης.

Το Δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση έλαβε υπόψη για την αξιολόγηση της άνω καταθέσεως του παθόντος στο ακροατήριο του και το σχηματισμό της κρίσεως του για την ενοχή του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου την άνω έκθεση εξετάσεως κατά την προανάκριση του παθόντα μάρτυρα Θ. Κ., και δεν προκύπτει το περιεχόμενο της καταθέσεως αυτής από άλλα παραδεκτώς ληφθέντα υπόψη αποδεικτικά μέσα, ούτε αναφέρεται αυτή απλώς ιστορικά στο αιτιολογικό της προσβαλλομένης αποφάσεως αλλά και επ’ αυτής στήριξε την καταδικαστική του κρίση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο.

Εφόσον επομένως, το Δικαστήριο της ουσίας που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, για το σχηματισμό της κρίσεως του για την ενοχή του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου έλαβε υπόψη και την προανακριτική αυτή κατάθεση και δεν προκύπτει το περιεχόμενο της καταθέσεως αυτής από άλλα παραδεκτώς ληφθέντα υπόψη αποδεικτικά μέσα, ούτε αναφέρεται αυτή μόνο ιστορικώς στο αιτιολογικό της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως αλλά και επ’ αυτής στήριξε την καταδικαστική του κρίση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, έπεται ότι δεν μπόρεσε ο αναιρεσείων να κάνει τις κατ’ άρθρο 358 Κ.Π.Δ παρατηρήσεις του (εξηγήσεις και δηλώσεις) για το αποδεικτικό αυτό μέσο που δεν αναγνώσθηκε στο ακροατήριο ,παραβιάσθηκε δε έτσι και η αρχή της προφορικότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο, επήλθε δε και απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο και πρέπει κατά παραδοχή ως βάσιμου του πρώτου αναιρετικού λόγου, από το άρθρο 171 αριθμ. 1 στοιχ.

δ και 510 παρ. 1 στοιχ. Α’ , να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρέλκει δε η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του ΠΚ το αξιόποινο των εγκλημάτων εξαλείφεται με παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα είναι πενταετής και αρχίζει από τότε που τελέσθηκε η πράξη. Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ. 1 εδ. β’ , 370 εδ. β’ και 511 του ΚΠΔ προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημοσίας τάξεως εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, ακόμη και από τον Άρειο Πάγο ο οποίος, διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση αυτή, υποχρεούται να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη εφόσον η αίτηση αναιρέσεως είναι τυπικά παραδεκτή και περιέχεται σ’ αυτήν ένας τουλάχιστον παραδεκτός και βάσιμος λόγος από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 510 ΚΠΔ (Ολομ. ΑΠ 7/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση η πράξη της επικίνδυνης σωματικής βλάβης για την οποία καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος τιμωρείται σε βαθμό πλημμελήματος (με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών άρθρο 309-308 παρ.1 ΠΚ) από του χρόνου δε που φέρεται ότι τελέσθηκε (17-1-2008) μέχρι τη διάσκεψη επί της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως (10-11-2016) παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας και εξαλείφθηκε με παραγραφή το αξιόποινο της πράξεως αυτής. Επομένως, αφού η ένδικη αίτηση περιέχει ένα τουλάχιστον παραδεκτό λόγο αναιρέσεως ο οποίος κρίθηκε βάσιμος ,πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου - αναιρεσείοντος για την άνω πράξη, λόγω παραγραφής, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 38342α/2015 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Παύει οριστικά την ποινική δίωξη σε βάρος του αναιρεσείοντος Ν. Π. του Κ. λόγω παραγραφής, για το ότι: "Ο κατηγορούμενος Ν. Π. του Κ., στη …, στις 17-1-2008, με πρόθεση προξένησε σε άλλον σωματική κάκωση και βλάβη της υγείας αυτού με τρόπο που μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο της ζωής του παθόντος ή βαριά σωματική βλάβη αυτού. Ειδικότερα, επιτέθηκε κατά του εγκαλούντος Θ. Κ. και με ένα ξύλο κατάφερε κτυπήματα στο σώμα και τα χέρια αυτού, τραυματίζοντας αυτόν, προξενώντας του κάταγμα ωλεκράνου δεξιά και κάταγμα μεσότητος ωλένης αριστερά.

Η πράξη του αυτή από τον τρόπο τελέσεως της και του οργάνου που χρησιμοποιήθηκε, καθώς και του σημείου καταφοράς των πληγμάτων, μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο της ζωής του παθόντος ή βαριά σωματική βλάβη αυτού".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Νοεμβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ