Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds due to absent defendant and rejects substantive claim of common sense violation.

Απόφαση 1644 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1644/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Τ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κλειδαρά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "SMARKS AE" που εδρεύει στην …, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-3-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Σικυώνος. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 81/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 33/2013 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 13-5-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 17-1-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από τον αναιρεσείοντα, 9501β/5-7-2013 έκθεση του δικαστικού επιμελητή Αθηνών Δ. Α., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως, με τη σχετική πράξη προσδιορισμού, για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, και κλήσεως προς συζήτηση κατ' αυτήν, επιδόθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, ο οποίος επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης. Επομένως, εφ' όσον η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε στην δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου της, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της.

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 33/13 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων. Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτή η έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης, εξαφανίστηκε η 81/10 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Σικυώνος.

Το Ειρηνοδικείο, δικάζοντας την από 15/3/09 αγωγή του αναιρεσείοντος, για την καταβολή ποσού 8.000 ευρώ, οφειλόμενου σ' αυτόν από την αναιρεσίβλητη, σύμφωνα με τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, μετά την ασκηθείσα εκ μέρους του υπαναχώρηση από σύμβαση έργου, είχε δεχτεί την αγωγή. Στη συνέχεια το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δικάζοντας επί της αγωγής, ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, απέρριψε αυτήν ως αβάσιμη.

Η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει, κατά τη σαφή έννοια του άρθρου 560 παρ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης μόνο αν αυτά χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένως από το δικαστήριο κατά την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ' αυτούς των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν και όχι προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν, πρέπει δε να εκτίθεται περαιτέρω στον σχετικό λόγο η έννοια που αποδόθηκε στον κανόνα δικαίου, που χαρακτηρίζεται εσφαλμένη και η κατά τη γνώμη του αναιρεσείοντος ορθή, που προκύπτει από τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία παρέλειψε να χρησιμοποιήσει (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 142/13).

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 681, 686 παρ. 2, 341 και 342 ΑΚ προκύπτει ότι, αν για την εκπλήρωση της παροχής του εργολάβου, συμφωνηθεί ορισμένη ημέρα, αυτός, ως οφειλέτης, γίνεται υπερήμερος με μόνη την παρέλευση της ημέρας αυτής, οπότε ο δανειστής εργοδότης δικαιούται, εκτός των άλλων, να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση και να ζητήσει εύλογη, κατά το άρθρο 387 ΑΚ αποζημίωση (ΑΠ 1378/10).

Η υπερημερία του οφειλέτη δεν επέρχεται, αν επικαλεστεί και αποδείξει κατ' ένσταση ότι η καθυστέρηση, ως προς την εκπλήρωση της παροχής του, οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν υπέχει ευθύνη. Έτσι, το πταίσμα του οφειλέτη δεν αποτελεί προϋπόθεση της αξίωσης του δανειστή, αλλ' αντιθέτως, η έλλειψη υπαιτιότητας του οφειλέτη θεμελιώνει καταλυτική ένσταση της αγωγικής αξίωσης, την οποία οφείλει ο τελευταίος να επικαλεστεί και αποδείξει, οπότε θα θεωρηθεί ότι αυτός δεν περιήλθε σε υπερημερία (καθόσον η έλλειψη πταίσματος δεν είναι λόγος άρσεως της υπερημερίας, αφού το πταίσμα τεκμαίρεται), αλλά λόγος μη επελεύσεώς της (ΑΠ 356/11).

Γεγονός δε που επάγεται την απαλλαγή του οφειλέτη, είναι και εκείνο που οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη του δανειστή (ΑΠ 1443/84,419/83).

Στην προκείμενη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε τα ακόλουθα: "Η εκκαλούσα-εναγομένη είναι ανώνυμη εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο κατασκευής υδατοδεξαμενών (πισίνων), δομημένων στο έδαφος με έτοιμα-βιομηχανοποιημένα - χαλύβδινα πάνελ, συναρμολογούμενα και επενδυμένα με PVC.

Με το από 31-7-2007 ιδιωτικό συμφωνητικό συμβάσεως έργου, που καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων, στην Αθήνα, συμφωνήθηκε και η εναγομένη ανέλαβε, την κατασκευή μιας πισίνας ... σε οικόπεδο του ενάγοντος, κείμενο στη θέση "…" του Κιάτου Κορινθίας. Το κόστος εκσκαφής, κατά τα συμφωνηθέντα, επιβάρυνε τον ενάγοντα, ο οποίος, επίσης, ήταν υποχρεωμένος να προμηθεύσει, στο τεχνικό προσωπικό της εναγομένης την απαραίτητη ποσότητα σκυροδέματος και αδρανών υλικών.

Επίσης, ειδικότερα συμφωνήθηκε ότι η εκσκαφή επιβαρύνει τον εντολέα, αλλά την επιμελείται ο εργολήπτης. Και τούτο είναι λογικό και εύλογο, καθώς επρόκειτο για τη κατασκευή προκατασκευασμένης πισίνας και η εκσκαφή αποτελεί εργασία ακρίβειας. Περαιτέρω, συμφωνήθηκε ότι το έργο - η πισίνα - θα ήταν παραδοτέα σε χρονικό διάστημα σαράντα πέντε [45] ημερών από την υπογραφή του άνω συμφωνητικού.

Αναφορικά δε με την αμοιβή, συμφωνήθηκε αυτή στο συνολικό ποσό των 23.000,00 ευρώ, ήτοι 19.000,00 ευρώ για το κόστος εξοπλισμού της πισίνας και 4.000,00 ευρώ για το κόστος εγκατάστασης αυτής (εργατικά). Προς εκτέλεση των ανωτέρω και κατά τα συμφωνηθέντα, καταβλήθηκε από τον εργοδότη-ενάγοντα το ποσό των 8.000,00 ευρώ σης 02-08-2007, ως προκαταβολή, ενώ το ποσό των 11.000,00 ευρώ θα καταβαλλόταν με την παράδοση των υλικών και το ποσό των 4.000,00 ευρώ, με την παράδοση της πισίνας.

Στη συνέχεια, στις 03-08-2007 η εναγόμενη προέβη στη παραγγελία προς την ιταλική εταιρεία ΑΒΙ Group S.R.L. των εξαρτημάτων, του εξοπλισμού και των προκατασκευασμένων κομματιών που θα χρησιμοποιούσε για τη πισίνα του ενάγοντος. Τα υλικά αυτά εισήχθησαν στην Ελλάδα στις 31-08-2007 και παραδόθηκαν στην εναγομένη στις 03-09-2007 ...Η εκσκαφή τελικά έγινε με χωροβάτη στις αρχές του μηνός Σεπτεμβρίου του έτους 2007, με δαπάνες του ενάγοντος και με την επιμέλεια εκπροσώπου της εναγομένης.

Διήρκησε δε τρεις [3] ημέρες και άλλες τρεις [3] ημέρες χρειάστηκαν για την άντληση νερού που βρέθηκε ... Το έργο τελικά δεν ολοκληρώθηκε καθώς εκδηλώθηκε αντίρρηση του ενάγοντος όταν διαπίστωσε ότι στα προκάτ είναι ανάποδη πυραμίδα το μπετόν, ενώ αυτός ήθελε τα μπετά να πέσουν κάθετα και προέκυψε διαφορά του κόστους του σκυροδέματος ...

Επομένως, η μη εκπλήρωση του έργου, ήτοι της κατασκευής της πισίνας μέχρι τις 15-09-2007, όπως είχε συμφωνηθεί, δεν οφείλονταν σε υπαιτιότητα της εναγομένης εταιρίας και δεν περιήλθε αυτή σε υπερημερία ως προς την εκπλήρωση της κύριας υποχρέωσής της δυνάμει της προαναφερόμενης σύμβασης έργου. Αποδείχθηκε δε ότι η σύμβαση δεν ολοκληρώθηκε διότι τα μέρη διεφώνησαν ως προς το κόστος του σκυροδέματος, που θα προέκυπτε.

Μετά ταύτα, δεν στοιχειοθετήθηκαν οι προϋποθέσεις γέννησης του δικαιώματος της νόμιμης υπαναχώρησης εκ της συμβάσεως και δεν νομιμοποιείται ο ενάγων να αξιώσει την επιστροφή του καταβληθέντος ποσού της προκαταβολής. Επίσης, συμβατικά είχε οριστεί ότι σε περίπτωση υπαναχώρησης του εντολέα από δική του υπαιτιότητα (αν δηλαδή ζητήσει τη διακοπή της συμφωνίας - των εργασιών ο εντολέας), προκαταβολές που τυχόν έχουν καταβληθεί δεν επιστρέφονται.

Τα ανωτέρω αποδειχθέντα σε συνδυασμό με τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής οδήγησαν στο σχηματισμό πλήρους δικανικής πεποίθησης περί των πράγματι πεπραγμένων. Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί ως αβάσιμη κατ' ουσία η αγωγή. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του κατέληξε σε διαφορετική κρίση και έκανε δεκτή την από 15-03-2009 αγωγή, έσφαλε ως προς την ορθή εκτίμηση των αποδείξεων".

Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεώς του, αποδίδει στην αναιρεσιβαλλομένη παραβίαση των διδαγμάτων κοινής πείρας, με τις αιτιάσεις, κατά τα ουσιώδη σημεία τους, ότι το Πρωτοδικείο "αξιωματικά δέχτηκε ότι δεν στοιχειοθετήθηκαν οι προϋποθέσεις γέννησης του δικαιώματός του προς υπαναχώρηση από τη σύμβαση", ότι ερμηνεύοντας τα πραγματικά περιστατικά κατά το δοκούν αυθαιρέτως δέχτηκε ότι τα υλικά παραγγέλθηκαν εγκαίρως, ότι δεν ήταν ποτέ δυνατή η έγκαιρη παράδοση του έργου ακόμη κι αν άρχιζε η κατασκευή την επόμενη ημέρα της παραλαβής των εμπορευμάτων, ότι αβίαστα αποδέχεται τους ισχυρισμούς του αναιρεσίβλητου περί δήθεν εκσκαφής από άλλο τεχνίτη στις αρχές Σεπτεμβρίου 2007, ότι χαρακτηρίζει αυθαίρετα την μεν κατάθεση της μάρτυρός του "αμφιβόλου αξιοπιστίας", την δε κατάθεση του μάρτυρα της αναιρεσίβλητης "πειστικότερη", προβαίνοντας σε αθεμελίωτη επανεκτίμηση των καταθέσεών τους, ότι είναι έωλη η παραδοχή της αναιρεσιβαλλομένης ότι η εξοφλητική απόδειξη του εργοδηγού Γ.

Γ. δεν συνοδευόταν από κάποιο νόμιμο παραστατικό, καθώς είναι σύνηθες να συντάσσεται ιδιόχειρη απόδειξη έπειτα από την εκτέλεση μικρής κλίμακας εργασιών και τελικά δια της παραβιάσεως των διδαγμάτων της κοινής πείρας αναφορικά με τις προϋποθέσεις γέννησης του δικαιώματός του προς υπαναχώρηση, το δικαστήριο θεώρησε ότι η υπαναχώρηση έγινε με δική του υπαιτιότητα και θεώρησε ότι δεν συντρέχουν οι όροι εφαρμογής των άρθρων 383-385, σε συνδυασμό με 681, 686, 341, 342 ΑΚ, ενώ αντιθέτως, αν χρησιμοποιούσε τα διδάγματα της κοινής πείρας, θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι αυτός προέβη στο σύνολο των συμφωνηθεισών ενεργειών, ενώ η αναιρεσίβλητη δεν τήρησε τις συμβατικές της υποχρεώσεις.

Όμως, ανεξάρτητα από το ότι στην αίτηση αναιρέσεως δεν εκτίθεται η έννοια που αποδόθηκε από την αναιρεσιβαλλομένη στον κανόνα δικαίου (και ποιον συγκεκριμένα), που χαρακτηρίζεται εσφαλμένη και η κατά τη γνώμη του αναιρεσείοντος ορθή, που προκύπτει από τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας, οπότε και μόνο θα υπήρχε η κατά την έννοια του άρθρου 560 παρ. 1 εδ.

β' ΚΠολΔ παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, οι προβαλλόμενες από τον αναιρεσείοντα αιτιάσεις, ακόμη κι αν κατά κάποιο μέρος τους αναφέρονται σε παραβίαση διδαγμάτων κοινής πείρας, αφορούν χρησιμοποίησή τους κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, με αποτέλεσμα να μη στοιχειοθετείται η πλημμέλεια από το παραπάνω άρθρο.

Επομένως, ο μοναδικός αυτός λόγος πρέπει ν' απορριφθεί, ως αβάσιμος, όπως και η κρινόμενη αίτηση στο σύνολο της. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13/5/13 αίτηση του Σ. Τ. για αναίρεση της 33/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ