Supreme Court quashes lower court for admitting withdrawal of appeal without proper consent or formal declaration.

Απόφαση 1641 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1641/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου) - Εισηγητή, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Σ. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ελένη Συμεωνίδου, η οποία διόρισε την παρούσα δικηγόρο Θεοδώρα Πέτρου και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ε.-Ε. Κ., θυγατέρας Ε.-Γ. Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπείται νόμιμα από την οριστική ειδική επίτροπο Ε. σύζυγο Α. Κ., κάτοικο ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Γεωργίου Κωνσταντέλλου και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ε. - Γ. συζύγου Σ. Κ., το γένος Β. Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μπαντουβέρη-Μπαντουβεράκη και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος της ως άνω αναιρεσιβλήτου, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, ζήτησε την αναβολή της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης σε μεταγενέστερη δικάσιμο, για τους λόγους που ανέπτυξε.

Το Δικαστήριο, αφού διασκέφθηκε με την παρουσία και του Γραμματέα του, δημοσίευσε δια του Προέδρου του την απόφαση που έχει τον ίδιο αριθμό με αυτό το πρακτικό, με την οποία απέρριψε το αίτημα αναβολής και διέταξε την πρόοδο της δίκης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21/5/2009 αγωγή του πρώτου των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6420/2010 μη οριστική και 5541/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 4850/2014 μη οριστική και 2520/2015 οριστική του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12/4/2016 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 295 παρ.1, 296, 297, 299 και 495 παρ.1 ΚΠολΔ, όπως τα άρθρα 294 και 297 ίσχυαν πριν την αντικατάστασή τους με άρθρο 1 ν. 4335/2015, προκύπτει, ότι η παραίτηση από το δικόγραφο του ένδικου μέσου της έφεσης που έχει ασκηθεί, μπορεί να γίνει, χωρίς συναίνεση του αντιδίκου του παραιτουμένου, πριν από την έναρξη της προφορικής συζήτησης της υπόθεσης ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά, είτε από τον ίδιο τον διάδικο είτε από τον κατ' άρθρο 96 ΚΠολΔ πληρεξούσιο δικηγόρο του.

Η νομότυπη ως άνω παραίτηση έχει ως συνέπεια ότι η έφεση θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε και επιφέρει αντίστοιχη (ανάλογη με το περιεχόμενο και την έκταση της) κατάργηση της δίκης. Από δε το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94, 96 ΚΠολΔ (όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 7 παρ. 1 και 2 του ν. 3994/2011 και το άρθρο 94 ίσχυε πριν την αντικατάσταση του από το άρθρο πρώτο του άρθρου 1 του ν. 4334/2015) προκύπτει, ότι οι διάδικοι είναι υποχρεωμένοι ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων, εκτός από το ειρηνοδικείο (εφόσον το αντικείμενο της διαφοράς δεν υπερβαίνει το ποσό των 12.000 ευρώ) και κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, καθώς και προς αποτροπή επικειμένου κινδύνου, να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, του οποίου ο διορισμός γίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρείται στα πρακτικά, είτε με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή εκείνου που παρέχει την πληρεξουσιότητα βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο.

Σε περίπτωση μη τηρήσεως του ως άνω τύπου της δικαστικής πληρεξουσιότητας θεωρείται ότι αυτή δεν υπάρχει, ούτε είναι δυνατό να γίνει λόγος για απόδειξή της με άλλο αποδεικτικό μέσο ή από τη μη ειδική αμφισβήτησή της από τον αντίδικο. Τέλος, ο από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Στην ένδικη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα ακόλουθα: Επί της από 21/5/2009 αγωγής του πρώτου αναιρεσείοντος κατά της αναιρεσίβλητης και της εκτός γάμου γεννημένης θυγατέρας της και ήδη δεύτερης αναιρεσείουσας, μεταξύ άλλων, για αναγνώριση της ακυρότητας της εκούσιας αναγνώρισης της τελευταίας από τον αναιρεσείοντα, εκδόθηκε η 5441/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή κατά το παραπάνω αίτημά της και αναγνωρίστηκε, ότι είναι άκυρη η επίμαχη εκούσια αναγνώριση.

Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση από την αναιρεσίβλητη Ε.-Γ. συζ. Σ. Κ., το γένος Κ. και τη θυγατέρα της Ε.-Ε. θυγατέρα Ε.-Γ. Κ., νομίμως εκπροσωπούμενης από τη διορισθείσα ειδική επίτροπό της Ε. συζ. Α. Κ.. Όπως προκύπτει από τα 4850/24.10.2013 πρακτικά συνεδρίασης του Εφετείου Αθηνών, κατά την ορισθείσα δικάσιμο της 24ης Οκτωβρίου 2013, προς συζήτηση της εφέσεως, κατ' αυτήν παραστάθηκαν η μεν πρώτη εκκαλούσα Ε.-Γ.

συζ. Σ. Κ., το γένος Κ. με την πληρεξούσια δικηγόρο της Σ. Ν., η δε εκκαλούσα Ε.-Ε. θυγατέρα Ε.-Γ. Κ., νομίμως εκπροσωπούμενη από τη διορισθείσα ειδική επίτροπό της Ε. συζ. Α. Κ., μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου της Γεώργιου Κωνσταντέλλου, που όπως προκύπτει από τις επισκοπούμενες έγγραφες προτάσεις της συνομολόγησε το περιεχόμενο της αγωγής, ενώ η πληρεξούσια δικηγόρος της πρώτης εκκαλούσας Σ.

Ν. δήλωσε ότι παραιτείται του δικογράφου της εφέσεως, ως προς τη δεύτερη εκκαλούσα. Το Δικαστήριο με την 4850/2014 απόφασή του ανέβαλε την έκδοση της οριστικής του απόφασης και επέτρεψε στην πληρεξούσια δικηγόρο του εφεσιβλήτου Ελένη Συμεωνίδου, να συμμετάσχει προσωρινώς στη δίκη και να τον εκπροσωπήσει, ορίζοντας προθεσμία μέχρι την έναρξη της επόμενης συζήτησης της υπόθεσης, προκειμένου να αποδείξει την ύπαρξη ειδικής πληρεξουσιότητας προς εκπροσώπηση του εφεσίβλητου Σ.

Κ. στη δευτεροβάθμια δίκη προσβολής της εκούσιας αναγνώρισης. Στη συνέχεια, κατά την ορισθείσα νέα δικάσιμο προς συζήτηση της υποθέσεως, στις 15/1/2015, η πρώτη εκκαλούσα Ε.-Γ. συζ. Σ. Κ., το γένος Κ. εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σ. Ν., με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, η δε δεύτερη εκκαλούσα Ε.-Ε.

θυγατέρα Ε.-Γ. Κ., νομίμως εκπροσωπούμενη από τη διορισθείσα οριστική ειδική επίτροπό της Ε. συζ. Α. Κ., παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου της Γεώργιου Κωνσταντέλλου.

Το Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού θεώρησε ότι η έφεση, λόγω παραιτήσεως, δεν ασκήθηκε από την δεύτερη εκκαλούσα και ήδη δεύτερη αναιρεσείουσα, δέχτηκε την έφεση, ως προς την πρώτη εκκαλούσα, εξαφάνισε την οριστική απόφαση, ως προς το κεφάλαιο της αναγνώρισης της ακυρότητας της εκούσιας αναγνώρισης, κράτησε την υπόθεση κατά το μέρος αυτό και απέρριψε την αγωγή κατά το αντίστοιχο αίτημα, κατά παραδοχή ενστάσεως από το άρθρο 281 ΑΚ, προβληθείσα από την πρώτη εκκαλούσα και ήδη αναιρεσίβλητη. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παρά το νόμο δέχτηκε, ως παραδεκτή και δεν κήρυξε απαράδεκτη την παραίτηση από το δικόγραφο της εφέσεως, ως προς τη δεύτερη εκκαλούσα (με αποτέλεσμα να θεωρηθεί ότι δεν ήταν διάδικος στη δευτεροβάθμια δίκη). Τούτο, διότι η επίμαχη παραίτηση δεν έγινε με καταχωρηθείσα στα πρακτικά δήλωση της ίδιας τη διαδίκου δεύτερης εκκαλούσας Ε. - Ε. Ε. - Γ. Κ., νομίμως εκπροσωπούμενης από την διορισθείσα ειδική επίτροπό της Ε. συζ. Α. Κ. ή με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου της Γεώργιου Κωνσταντέλλου, μετά του οποίου είχε παρασταθεί στη δικάσιμο της 24ης Οκτωβρίου 2013, αλλά με δήλωση της πληρεξούσιας δικηγόρου της άλλης διαδίκου, πρώτης εκκαλούσας Σ. Ν..

Συνεπώς, υπέπεσε στην πλημμέλεια του αρ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, όπως βασίμως μέμφονται την αναιρεσιβαλλομένη οι αναιρεσείοντες, κατ' ορθή εκτίμηση των αιτιάσεων που διαλαμβάνονται στους πρώτο και ένατο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως. Κατ' ακολουθίαν τούτων και λαμβανομένου υπόψη ότι υπάρχει αναγκαστική ομοδικία μεταξύ των εναγομένων-εκκαλουσών (άρθρα 76 και 619 αρ. 4 ΚΠολΔ), πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων της αιτήσεως εξαιτίας της αναιρετικής εμβέλειας των γενόμενων δεκτών αναιρετικών λόγων και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού, από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν. Τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων θα επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου, για την άσκηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, στον καταθέσαντα τούτο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2520/2015 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το ίδιο μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσίβλητης τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουλίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

& νυν Πρόεδρος Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Οκτωβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ