Supreme Court dismisses appeal for lack of legal basis due to insufficient reasoning regarding evidence evaluation.

Απόφαση 1640 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1640/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή- Εισηγήτρια και Γέωργιο Παπανδρέου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 10η Οκτωβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Σ. Τ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Αναστασία Άννα Αλεξανδρή, η οποία διορίστηκε σύμφωνα με το ν. 3226//2004 και την 3/2018 Πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Μ. Η., το γένος Δ. Γ., 2Π. Τ., το γένος Δ. Γ., 3Α. Γ. του Δ., 4.Α. Γ. του Δ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χρήστο Ματέλλα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την υπ' αριθμ. Κατάθεσης 737/1984 αγωγή της δικαιοπαρόχου του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 27318/2001 του ίδιου Δικαστηρίου, 1578/2015 του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11-2-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων να απορριφθεί, καθένας δε να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά την διάταξη του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, "αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν" (αρ. 11) και, προσέτι, "αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης" (αρ. 19). Κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού αυτού, η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνος ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

II. Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το Εφετείο (Τριμελές) Θεσ/κης με την προσβαλλομένη, 1578/2015, απόφασή του υπέπεσε στην κατ' άρθρ. 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, υπό την έννοια, ότι αυτή στερείται νομίμου βάσεως? ισχυρίζεται δε αυτός ειδικότερα, ότι η πληττόμενη απόφαση "τυγχάνει πλήρως αναιτιολόγητος αφού δέχθηκε ότι ο δεύτερος εναγόμενος έγινε κύριος του επιδίκου με την με αρ. 964/1970 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης χωρίς να μνημονεύει την μεταγραφή αυτής εις τα βιβλία Μεταγραφών Υποθηκοφυλακείου Θεσσαλονίκης, άλλως περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες επί ζητήματος ασκούντος ουσιώδη επιρροή εις την έκβαση της δίκης και επομένως πρέπει να αναιρεθεί...".

III. Η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, επιτρεπτώς επισκοπούμενη, έχει ως ακολούθως: "Από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης, η οποία περιέχεται στις υπ' αριθμ. .../1995 και ΔΞ .../1992 εκθέσεις εξέτασης μαρτύρων, από τη με ημερομηνία 19-8-1996 έκθεση του πραγματογνώμονα Γ. Σ., αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού, που διορίστηκε με την υπ' αριθμ.

…743/1995 πράξη του Εισηγητή Δικαστή του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, σε αντικατάσταση του διορισθέντος με την υπ' αριθμ. 3989/1984 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, πραγματογνώμονα, Ν. Ρ., σε συνδυασμό και με τα νομοτύπως προσκομιζόμενα, μ' επίκληση από τους διαδίκους, έγγραφα, που λαμβάνονται υπόψη, όλα, ανεξαιρέτως, είτε προς άμεση απόδειξη είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, χωρίς, όμως, η ρητή αναφορά των εν λόγω εγγράφων να προσδίδει σ' αυτά αυξημένη αποδεικτική δύναμη, σε σχέση με τα λοιπά, επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, για τα οποία δεν γίνεται ειδική για το καθένα μνεία, που είναι, όμως, ισοδύναμα και όπως προεκτέθηκε, όλα, ανεξαιρέτως, συνεκτιμώνται, προς σχηματισμό της δικανικής κρίσης, σχετικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (βλ.

ΑΠ 1068/2002, Αρχ. Ν 2004, 70, ΑΠ 1628/2003, ΕλλΔνη 2004, 723), σε συνδυασμό και με τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, που λαμβάνονται υπόψη, αυτεπαγγέλτως, από το Δικαστήριο (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ, βλ. σχετ. ΑΠ 1456/1996 Αρχ. Ν 48, 311), αποδείχθηκαν τ' ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Με την οριστική διανομή του αγροκτήματος του ...) Θεσσαλονίκης, του έτους 1931-1932, παραχωρήθηκε, προς αγροτική αποκατάσταση, από την Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων, στον κληρούχο Α.

Γ., πατέρα των αρχικών διαδίκων, ένας ατομικός οικοπεδικός κλήρος, εντός του χωριού ...)". Ο κληρούχος, στο ανατολικό τμήμα του ως άνω οικοπέδου, ανήγειρε διώροφη κατοικία, αποτελούμενη από τέσσερα δωμάτια και ένα σαλόνι στο ισόγειο και στον επάνω από το ισόγειο όροφο, όπου στέγαζε την οικογένειά του. Ακολούθως, ο εν λόγω κληρούχος, με το υπ' αριθμ. .../19-10-1960 προσύμφωνο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Δ.

Π., υποσχέθηκε να μεταβιβάσει, λόγω πώλησης, στο δεύτερο των αρχικώς εναγομένων, γιό του, έκταση 1.200 τ.μ. με την εντός αυτού κατοικία, ολόκληρη. Στο παραπάνω προσύμφωνο, η έκταση αυτή περιγράφεται ως εξής: "οικίσκος μετά σταύλου και υπ' αυτήν και πέριξ αυτήν οικοπέδου αυτής και λοιπής περιοχής των, εμβαδού μέτρων τετραγωνικών χιλίων διακοσίων (1.200), κείμενον εντός του χωρίου … και συνορευόμενον με δρόμον από δύο μέρη και με ιδιοκτησίες Σ.

Μ., Α. Τ. (αρχικώς ενάγουσας), Β. Σ. (πρώτης των αρχικώς εναγομένων) και κοινοτικόν δρόμον". Από την ως άνω περιγραφή σαφώς προκύπτει ότι η ως άνω έκταση ήταν ενιαία και αποτελούσε τμήμα του παραχωρηθέντος κατά τα προαναφερόμενα, οικοπεδικού κλήρου, το οποίο, από τη μία πλευρά του, συνόρευε με το υπόλοιπο τμήμα του ίδιου οικοπεδικού κλήρου, το οποίο ο ως άνω κληρούχος είχε παραχωρήσει, άτυπα, στις θυγατέρες του, αρχικώς ενάγουσα και πρώτη εναγόμενη.

Το ανωτέρω προσύμφωνο επικυρώθηκε με την υπ' αριθμ. 964/1970 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, που έγινε τελεσίδικη και μεταγράφηκε νόμιμα, στις 16-4-1970, στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Θεσσαλονίκης, στον τόμο ... Προηγουμένως, στις 19-11-1960, είχε αποβιώσει ο κληρούχος, Α. Γ. και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τα τρία τέκνα του (αρχικούς διαδίκους), κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου.

Εν τω μεταξύ, κατά το έτος 1968, άρχισε η επεξεργασία του κτηματολογικού πίνακα Θέρμης, για την οριστική διανομή και παραχώρηση των οικοπέδων στους δικαιούχους, η οποία περατώθηκε το έτος 1972 και με την υπ' αριθμ…1970 απόφαση του τοπικού συνεργείου Θέρμης της Διεύθυνσης Γεωργίας Θεσσαλονίκης, το οικόπεδο του θανόντος ως άνω κληρούχου έλαβε τον αριθμό ...

και το τελικό εμβαδόν του καθορίστηκε σε 1.788 τ.μ.. Η διανομή αυτή κυρώθηκε από το Νομάρχη Θεσσαλονίκης στις 2-6-1973. Επειδή, όμως, ο δεύτερος εναγόμενος προσκόμισε στο τοπικό συνεργείο την ως άνω, υπ' αριθμ. 964/1970, απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, το τοπικό συνεργείο, αφού έλαβε υπόψη του και τη διαμορφωθείσα πραγματική κατάσταση στο οικόπεδο, στις 15-5-1979 εξέδωσε την υπ' αριθμ. 45/1979 απόφαση, με την οποία διαχώρισε το οικόπεδο σε δύο τμήματα, ήτοι, στο ..., εμβαδού 1200 τ.μ., στο όνομα του αρχικώς δεύτερου εναγομένου και στο … α', εμβαδού 588 τ.μ., στο όνομα του αρχικού κληρούχου, Α.

Γ., για το οποίο, στη συνέχεια, εκδόθηκε ο υπ' αριθμ. .../1979 τίτλος κυριότητας της Διεύθυνσης Γεωργίας Ν. Θεσσαλονίκης στο όνομα του αρχικού κληρούχου, που μεταγράφηκε νόμιμα. Αμέσως μετά την έκδοση του ως άνω τίτλου κυριότητας, ο δεύτερος των αρχικώς εναγομένων και ο Κ. Τ., καθώς και άλλοι κληρούχοι του συνοικισμού Θέρμης, ζήτησαν από το τοπικό συνεργείο Θέρμης την τακτοποίηση του οικοπέδου με βάση τη διαμορφωθείσα κατάσταση.

Το εν λόγω τοπικό συνεργείο, αφού διαπίστωσε ότι τα ως άνω, δύο, οικόπεδα κατέχονται διαφορετικά απ' ό,τ ι εμφανίζονται στα κυρωμένα διαγράμματα, με την υπ' αριθμ. ...-5-1979 απόφασή του, ζήτησε από την Τοπογραφική Υπηρεσία της Διεύθυνσης Γεωργίας να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες, προκειμένου να εκδοθεί απόφαση από το Νομάρχη Θεσσαλονίκης, για τη μερική αναμόρφωση και μεταβολή στα κτηματολογικά στοιχεία της οριστικής διανομής των οικοπέδων του έτους 1968-1972, του συνοικισμού Θέρμης.

Συγκεκριμένα, ζήτησε το διαχωρισμό του αρχικού οικοπέδου, εμβαδού 1788 τ.μ., που είχε λάβει, αρχικά, τον αριθμό …, σε τρία αυτοτελή οικόπεδα. Η ανωτέρω Τοπογραφική Υπηρεσία, με τις υπ' αριθμ. .../17-2-1981 και ...22-3-1983 αποφάσεις της, πρότεινε την ως άνω μεταβολή στο Νομάρχη Θεσσαλονίκης, ο οποίος, με την υπ' αριθμ. .../26-5-1983 απόφασή του, μετέβαλε τα κτηματολογικά στοιχεία της οριστικής διανομής του οικοπέδου 203 και διαχώρισε το οικόπεδο αυτό σε τρία διαιρετά οικόπεδα, ήτοι: 1) στο ...' οικόπεδο, εμβαδού 588 τ.μ., στο όνομα του αρχικού κληρούχου Α.

Γ., 2) στο ... οικόπεδο, εμβαδού 373 τ.μ., στο όνομα του δεύτερου των αρχικώς εναγομένων και 3) στο ... οικόπεδο, εμβαδού 827 τ.μ., στο όνομα του ίδιου εναγομένου. Μετά τις παραπάνω μεταβολές των κτηματολογικών στοιχείων, το οικόπεδο του αρχικού κληρούχου, Α. Γ., ήτοι το ...' (επίδικο) οικόπεδο, εμφανίζεται στο απόσπασμα της Επιθεώρησης Τοπογραφικής Υπηρεσίας Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, του Συνοικισμού αυτού και στο τοπογραφικό διάγραμμα που συνοδεύει την έκθεση του πραγματογνώμονα Γ.

Σ., με τον ίδιο αριθμό (...'), βρίσκεται δε μεταξύ των δύο άλλων οικοπέδων, ήτοι, των υπ' αριθμ. ... κα ι ..., δηλαδή, περιλαμβάνεται στην οικοπεδική έκταση των 1.200 τ.μ., που μεταβιβάστηκε στο δεύτερο των αρχικώς εναγομένων, δυνάμει της προαναφερόμενης, υπ' αριθμ. 964/1970, απόφασης του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα, όμως, με την αναιρετική απόφαση, η οποία έλυσε το σχετικό νομικό ζήτημα, από τη μεταγραφή της ανωτέρω τελεσίδικης απόφασης, ο παραπάνω εναγόμενος έγινε κύριος του επιδίκου τμήματος ακινήτου, το δικαίωμα του δε αυτό, δεν μπορούσε να θιγεί ούτε από τους καταρτισθέντες από το τοπικό συνεργείο ενημερωτικούς πίνακες, αλλά ούτε και από το παραχωρητήριο, το οποίο δεν μπορούσε να περιλαμβάνει το οικόπεδο ή το τμήμα αυτού, για το οποίο είχε συνταχθεί προσύμφωνο και επακολούθησε τελεσίδικη απόφαση για την κατάρτιση της οριστικής δικαιοπραξίας μεταβίβασής του, που μεταγράφηκε νόμιμα.

Επίσης, ούτε με τη διαδικασία διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων της οριστικής διανομής ή διόρθωσης

του παραχωρητηρίου, μπορούσε να θιγεί το δικαίωμα αυτό.

ΙV. Η προηγηθείσα επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως καταδεικνύει την αβασιμότητα του πρώτου λόγου αναιρέσεως, δοθέντος, ότι μνημονεύεται ρητώς η μεταγραφή της προμνησθείσης ειρηνοδικειακής αποφάσεως επικυρώσεως της ανωτέρω "ανώμαλης" δικαιοπραξίας, (αφορώσης στην με συμβολαιογραφικό προσύμφωνο μεταβίβαση του προρρηθέντος ακινήτου), παρά τα υπό του αναιρεσείοντος αντίθετα υποστηριζόμενα, αδοκίμως όμως, κατά τα άνω εκτιθέμενα.

V. Με τον δεύτερο (τελευταίο) λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων προσάπτει στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ότι με την προσβαλλομένη απόφασή του υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 11ΚΠολΔ, υπό την έννοια ότι ουδόλως μνημονεύει ποια από τα προσαχθέντα αποδεικτικά μέσα χρησιμοποιήθηκαν προς άμεση απόδειξη και ποια προς έμμεση, ενώ περαιτέρω για τον σχηματισμό της κρίσεώς της προεχόντως έλαβε υπόψη την 964/1970 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία όμως δεν είχε προσαχθεί μετ' επικλήσεως από τους διαδίκους. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως κατά το μέρος που βάλλει με την αιτίαση, ότι το εφετείο στην προμετωπίδα του πορίσματος δεν προέβη στην προειπωθείσα αξιολογική διάκριση των αποδεικτικών μέσων που είχε στην διάθεσή του για τον σχηματισμό της δικανικής πεποιθήσεως και κρίσεώς του, είναι απαράδεκτος. Το απαράδεκτο εστιάζεται σε λανθασμένη προϋπόθεση, επί της οποίας το περιεχόμενό του ερείδεται. Ειδικότερα, δεν θεμελιώνει αναιρετικό (και δη το προβαλλόμενο) παράπονο, το γεγονός της μη επί μέρους συγκεκριμενοποιήσεως υπό του δικαστηρίου της ουσίας των αποδεικτικών μέσων, κατά τον σχηματισμό της αποδεικτικής του κρίσης (ΑΠ 1413/2010).

Περαιτέρω (και κατά τα λοιπά) ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος, αφού στα έγγραφα, τα οποία είχαν μετ' επικλήσεως προσκομισθεί στο Εφετείο, συμπεριλαμβάνεται και η άνω διαφιλονικούμενη δικαστική απόφαση (964/1970 του Ειρηνοδικείου Θεσ/κης), προσκομισθείσα τότε από τους νυν αναιρεσιβλήτους (τότε εφεσιβλήτους), όπως άλλωστε είχαν αυτοί επικαλεσθεί την σχετική προσκομιδή και στις (επιτρεπτώς, κατ' άρθρ. 561§ 2ΚΠολΔ, επισκοπούμενες) προτάσεις τους ενώπιον του εν λόγω δικαστηρίου (εκδόντος την προσβαλλομένη απόφαση).

VI. Κατά συνέπεια, το (Τριμελές) Εφετείο Θεσ/κης δεν υπέπεσε στις δύο πλημμέλειες, που επιρρίπτονται στην αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, με την οποία απέρριψε επί της ουσίας την έφεση του ήδη αναιρεσείοντος (ειδικού διαδόχου της αρχικής ενάγουσας), απόφαση που εκδόθηκε μετ' αναίρεση της 2514/05 αποφάσεώς του, ασκηθείσα υπό του τότε εναγομένου Δ. Γ., δικαιοπαρόχου των νυν αναιρεσιβλήτων.

VII. Κατ' ακολουθίαν, μη υπάρχοντος προς διερεύνηση ετέρου λόγου, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να επιβληθούν στον ηττώμενο αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, κατά παραδοχή του αιτήματός τους (άρθρ. 176, 183, 191§2 ΚΠολΔ), συμφώνως προς το διατακτικό. Ζήτημα διατάξεως εισαγωγής στο Δημόσιο Ταμείο παραβόλου, δεν τίθεται, αφού η προκειμένη αίτηση αναιρέσεως κατατέθηκε ατελώς, καθόσον στον αναιρεσείοντα έχει παρασχεθεί νομική βοήθεια (αρθρ. 1 επ., 9§1 ν. 3226/2004), με την 122/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου. Τέλος, εν σχέσει προς τα επιβλητέα στον αναιρεσείοντα δικαστικά έξοδα, σημειώνεται εδώ, ότι αυτά θα επιβληθούν μεν (ανωτέρω διατάξεις του ΚΠολΔ εν συνδυασμώ με το άρθρο 9§6 του νόμου 3226/2004), αλλά η είσπραξή τους με αναγκαστική εκτέλεση θα καταστεί δυνατή μόνον με την δυνάμει αποφάσεως του αρμοδίου δικαστή πιστοποίηση της άρσεως των προϋποθέσεων, επί τη βάσει των οποίων του παρασχέθηκε η νομική βοήθεια (ΑΠ 1404/2017, ο.π.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-2-2016 αίτηση του Σ. Τ. περί αναιρέσεως της 1578/2015 αποφάσεως του Εφετείου (Τριμελούς) Θεσσαλονίκης.

Και

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, το ποσό των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700€).

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7 Νοεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Δεκεμβρίου 2018.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ