1638/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1638 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1638/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ν. Φ. ΑΕ" που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Καραγκούνη, που ανεκάλεσε την από 24-1-2014 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Του αναιρεσιβλήτου: Εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "UNIVEG TRADE ITALIA S.R.L", που εδρεύει στην … της Ιταλίας και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μπρέγιαννος, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-10-2006 αγωγή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Έδεσσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 168/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 1586/2012 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 26-11-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 31-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 περ. α'Κ.Πολ.Δ.: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών ...". Κατά τον αριθμό 8 του ιδίου άρθρου: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης" και κατά τον αριθμό 14 ομοίως του ιδίου άρθρου: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο".

Η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με την νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., εάν το δικαστήριο για τον σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσης του αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα, ενώ η ποσοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν συγκεκριμενοποιούνται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμον για την θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παραβίαση από τους αριθμούς 14 ή 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. (πρ βλ Α.Π. 571/2004).

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 871 Α.Κ. "Με την σύμβαση του συμβιβασμού οι συμβαλλόμενοι διαλύουν με αμοιβαίες υποχωρήσεις μία φιλονικία τους ή μία αβεβαιότητα για κάποια έννομη σχέση. Με αβέβαιη σχέση εξομοιώνεται και η επισφαλής απαίτηση". Από την διάταξη αυτήν συνάγεται, ότι προϋπόθεση του συμβιβασμού είναι, πλην άλλων και η συμφωνία των ενδιαφερομένων για τον τερματισμό της μεταξύ τους φιλονικίας ή αβεβαιότητας ως προς κάποια έννομη σχέση με αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Φιλονικία είναι η αμφισβήτηση των συμβαλλομένων σχετικά με την γένεση ή το αντικείμενο ή την ύπαρξη ή την έκταση ή τα πρόσωπα ή και τις έννομες συνέπειες κάποιας έννομης σχέσεώς τους, υπάρχει δε, όταν ο ένας ή και οι δύο συμβαλλόμενοι αμφισβητούν την βασιμότητα των απαιτήσεως του άλλου, ακόμη και αν αυτό γίνεται από απλή κακοβουλία, χωρίς στην πραγματικότητα να έχουν αμφιβολία σχετικά με τις απαιτήσεις αυτές.

Οι αμοιβαίες υποχωρήσεις των συμβαλλομένων θεωρούνται κατά την κοινή αντίληψη και μπορεί να είναι νομικής ή πραγματικής φύσεως. Αν δεν υπάρχει φιλονικία ή αβεβαιότητα ή η υπάρχουσα λύεται με υποχώρηση μόνον του ενός εκ των μερών, τότε δεν πρόκειται για συμβιβασμό, αλλά για άλλου είδος σύμβαση (άφεση χρέους, αναγνώριση απαιτήσεως, δωρεά κ.λ.π.).

Στην προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη αλλοδαπή εταιρία εκθέτει στην αγωγή της, ότι μεταξύ των διαδίκων συνήφθησαν από 29-4-2005 έως 5-10-2005 δέκα τρείς (13) διαδοχικές συμβάσεις πωλήσεως, δυνάμει των οποίων εκείνη επώλησε και παρέδωσε στην εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ελληνική εταιρία τις σαφώς προσδιοριζόμενες κατ' είδος, ποικιλία και τιμή ποσότητες φρούτων.

Προσθέτει δε επι λέξει: "...Η εναγομένη υπεχρεούτο να μας πληρώσει το τίμημα αγοράς των ανωτέρω ποσοτήτων φρούτων εντός εξήντα (60) ημερών από της εκδόσεως εκάστου τιμολογίου. Όμως, η εναγομένη δεν μας κατέβαλε το τίμημα αγοράς των ανωτέρω εμπορευμάτων, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις μας, προφασιζομένη ότι τα εμπορεύματα δεν ήταν καλής ποιότητος και ότι αδυνατούσε να τα διοχετεύσει στην ελληνική αγορά.

Τούτου ένεκα, μετά από πολλές συζητήσεις και συνεννοήσεις, στις 15.11.2005 συμφωνήσαμε με την εναγομένη εγγράφως να μας καταβάλει για τα ανωτέρω εμπορεύματα συνολικώς ποσό 75.733,20 Ευρώ. Όμως, μολονότι, η εναγομένη ανέλαβε την υποχρέωση να μας καταβάλει το ποσό αυτό εντός μηνός, δηλαδή το αργότερο μέχρι τις 15.12.2005, δεν μας κατέβαλε τούτο, παρά δε τις επανειλημμένες έγγραφες και προφορικές οχλήσεις μας αρνείται μέχρι σήμερα να μας πληρώσει το ποσό αυτό ...".

Ζητεί δε εν τέλει με την αγωγή, όπως περιόρισε νομίμως το αίτημα από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί, ότι η εναγομένη οφείλει να καταβάλει σε εκείνην νομιμοτόκως το συμφωνηθέν ποσόν. Με το περιεχόμενο αυτό η αγωγή είναι επαρκώς ορισμένη, καθόσον περιέχει όλα τα απαιτούμενα από το άρθρο 871 Α.Κ.

στοιχεία για την νομική θεμελίωσή της. Ειδικότερα, εκτίθενται στην αγωγή η απαίτηση της εναγούσης και η φιλονικία (αμφισβήτηση) ως προς την απαίτησή της, η άρνηση της εναγομένης να καταβάλει οποιοδήποτε τίμημα, η συμφωνία των ενδιαφερομένων για να λήξει η μεταξύ τους φιλονικία και τέλος οι αμοιβαίες υποχωρήσεις, καθόσον η μεν ενάγουσα περιόρισε την απαίτησή της, η δε εναγομένη, ενώ προηγουμένως ηρνείτο την καταβολή οιουδήποτε ποσού, ακολούθως δέχθηκε να εξοφλήσει την ενάγουσα με το συμφωνηθέν ποσόν.

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή ως στηριζομένη στην διάταξη του άρθρου 871 Α.Κ. και την ερεύνησε περαιτέρω κατ' ουσίαν δεν υπέπεσε στις πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθ. 1 ή 8 ή 14 Κ.Πολ.Δ. και ο τα αντίθετα υποστηρίζων πρώτος λόγος αναιρέσεως ως προς όλα τα σκέλη του είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 γ'Κ.Πολ.Δ.: "Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν". Μεταξύ των αποδεικτικών μέσων περιλαμβάνεται και η δικαστική ομολογία, ως προς την οποία, αν δεν ληφθεί υπ' όψιν, ιδρύεται αυτός ο λόγος αναιρέσεως, εφόσον αφορά ισχυρισμό ο οποίος ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφαση τα ακόλουθα: "... Ακολούθως και εντός του μηνός Οκτωβρίου του έτους 2005 η ενάγουσα απέστειλε τηλεομοιοτυπικά στην εναγομένη τις από 19-10-2005 και 24-10-2005 επιστολές της με τις οποίες την καλούσε να της καταβάλει το ποσό των 75.000 - 80.000 ευρώ ως προαπαιτούμενο για τη συμβιβαστική επίλυση της μεταξύ τους διαφοράς.

Τελικά οι διάδικοι συμφώνησαν να καταβάλει η εναγομένη στην ενάγουσα το ποσό των 50.000, 00 ευρώ ως μερική αποπληρωμή του συνολικού οφειλόμενου ποσού, που αφορά τις πωλήσεις και παραδόσεις νωπών φρούτων για το τρέχον έτος, για το δε υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό ότι θα βρεθεί συμβιβαστική λύση κατά την επίσκεψη εκπροσώπου της ενάγουσας στις εγκαταστάσεις της εναγομένης....

Στις 14-11-2005 η εναγομένη σε εκτέλεση της εν λόγω συμφωνίας, κατέβαλε μέσω τραπέζης στην ενάγουσα το ποσό των 50.000,00 ευρώ. Ακολούθως στις 24- 11-2005, ο A. R. S. R., εκπρόσωπος της ενάγουσας, επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της εναγομένης, όπου, μετά από συζητήσεις, συμφώνησαν ότι προκειμένου να λυθεί συμβιβαστικά η μεταξύ τους διαφορά έπρεπε η εναγομένη να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 62.475, 50 ευρώ....

Ειδικότερα αντί του ποσού των 173.217,67 € (186.335, 04 -13.117, 37 για τα έξοδα σταλιών κλπ) που όφειλε η εναγομένη να καταβάλει ως τίμημα για την αγορά των νωπών φρούτων και με δεδομένη την καταβολή του ποσού των 50.000 Ε εκ μέρους της εναγομένης, τα διάδικα μέρη συμφώνησαν συμβιβαστικά να καταβάλει η ίδια στην ενάγουσα επι πλέον ποσό 62.475,50 €, δηλ.

συνολικά 112.475,50 € ...". Από τις παραδοχές αυτές προκύπτει, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τον περιεχόμενο στην αγωγή ισχυρισμό της εναγούσης, ήτοι ότι συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων συμβιβασμός, σύμφωνα με τον οποίο η εναγομένη ώφειλε να καταβάλει στην ενάγουσα 75.733,20 ευρώ για την εξόφληση της απαιτήσεώς της και εν τέλει απεφάνθη, ότι το συμφωνηθέν ποσόν του συμβιβασμού, πλέον όσων είχαν καταβληθεί ήδη (50.000 ευρώ), ανήρχετο όχι σε 75.733,20 ευρώ, αλλά σε 62.475,50 ευρώ.

Επομένως, το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 γ'Κ.Πολ.Δ. και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Ο ρυθμιζόμενος με το άρθρο 871 Α.Κ. συμβιβασμός είναι σύμβαση αμφοτεροβαρής, αιτιώδης και επαχθής και έχει ως αποτέλεσμα την διάλυση της φιλονικίας ή της αβεβαιότητας για την αμφισβητούμενη έννομη σχέση και την γένεση άλλης σχέσεως, δηλαδή από την σύμβαση του συμβιβασμού. Έτσι περατώνεται οριστικώς για τους συμβαλλομένους κάθε διαφορά τους εν σχέσει προς τα αντικείμενα για τα οποία καταρτίσθηκε ο συμβιβασμός.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με το πρώτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως, αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., επειδή δέχθηκε τον με τις προτάσεις ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου προβληθέντα από την ενάγουσα ισχυρισμό, σύμφωνα με τον οποίο ο αριθμός των γενομένων από αυτήν προς την εναγομένη πωλήσεων φρούτων ήταν μεγαλύτερος των αναφερομένων στην αγωγή δέκα τριών (13) επι μέρους πωλήσεων και το συνολικό τίμημα ήταν επίσης μεγαλύτερο από το αναφερόμενο στην αγωγή. Ο λόγος όμως αυτός, εν όψει της εκτεθείσης ως άνω σκέψεως, προτείνεται αλυσιτελώς και συνεπώς είναι αβάσιμος, καθόσον η προκειμένη αγωγή στηρίζεται στην σύμβαση του συμβιβασμού και ως εκ τούτου δεν ενδιαφέρουν οι προηγηθείσες αυτού συμβάσεις πωλήσεως και το συμφωνηθέν γι'αυτές τίμημα, αφού κάθε διαφορά γι' αυτές τις συμβάσεις περατώθηκε οριστικώς με τον συμβιβασμό.

Από τις διατάξεις των άρθρων 223 και 224 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι, όταν επέλθει η εκκρεμοδικία, είναι απαράδεκτη η μεταβολή του αιτήματος ή της βάσεως της αγωγής. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα σχετικά δικόγραφα, η αναιρεσείουσα προέβαλε νομίμως με τις προτάσεις της ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ένσταση μερικής καταβολής, ισχυρισθείσα ειδικότερα ότι έναντι του αιτουμένου με την αγωγή ποσού των 75.733,20 ευρώ κατέβαλε στην αναιρεσίβλητη 50.000 ευρώ.

Η αναιρεσίβλητη, απαντώντας με τις προτάσεις της επίσης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο στην ένσταση αυτήν, υποστήριξε, ότι το ποσόν των 50.000 ευρώ κατεβλήθη για άλλη αιτία. Ειδικότερα υποστήριξε, ότι κατά τις γενόμενες προ του συμβιβασμού επαφές των μερών απήτησε και η αναιρεσείουσα κατέβαλε την 15-11-2005 σε εκείνην 50.000 ευρώ, προκειμένου ακολούθως να επιδιώξουν να βρούν συμβιβαστική λύση, αργότερα δε, επιτεύχθηκε ο συμβιβασμός και καταρτίσθηκε η σχετική σύμβαση, με την οποία η αναιρεσείουσα ανέλαβε την υποχρέωση, να καταβάλει στην αναιρεσίβλητη, μέχρι την 15-2-2005, 75.733,20 ευρώ.

Ο ισχυρισμός αυτός της αναιρεσίβλητης δεν συνιστά μεταβολή του αιτήματος ή της βάσεως της αγωγής, αλλά συνιστά παραδεκτώς προταθείσα αιτιολογημένη άρνηση της ενστάσεως της αναιρεσειούσης. Επομένως το Εφετείο, το οποίο εν τέλει, όπως και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δέχθηκε μερικώς κατ'ουσίαν την αγωγή για το ποσόν των 62.475,50 ευρώ, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., καθόσον δεν υπήρξε περίπτωση κηρύξεως απαραδέκτου και ο τα αντίθετα υποστηρίζων τρίτος, κατά το δεύτερο σκέλος του, λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-11-2012 αίτηση της εταιρίας "Ν. Φ. ΑΕ" για αναίρεση της υπ'αριθ. 1586/2012 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την στις 5 Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, 25 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ