Supreme Court dismisses divorce appeal on abuse of right grounds, upholding lower court's rejection of excessive hardship claim.

Απόφαση 1638 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1638/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Χαραλαμπία Σίμου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Σ. συζ. Β. Α., το γένος Ν. Τ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Β. Α. του Ν. κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Λυντέρη

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-12-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5059/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 2713/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 21-12-2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Χαραλαμπία Σίμου, ανέγνωσε την από 2-11-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την προσκομιζόμενη, από τον αναιρεσίβλητο υπ' αρ. .../29-2-2012, έκθεση του δικαστικού επιμελητή Αθηνών …προκύπτει ότι, ακριβές αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως, μετά της κάτωθι αυτής πράξεως ορισμού δικασίμου για την 12-11-2012 και κλήσεως προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, με παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του επισπεύδοντος τη συζήτηση αναιρεσίβλητου, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσείουσα.

Κατά την άνω δικάσιμο η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε εκ του πινακίου για την στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη δικάσιμο (8-4-2013), για την οποία δεν χρειαζόταν νέα κλήτευση της, αφού η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων (Κ.Πολ.Δ. 226 παρ. 4, εφαρμοζόμενο στην αναιρετική διαδικασία κατ άρθρο 575 του ίδιου Κώδικα).

Επομένως, αφού δεν εμφανίστηκε η αναιρεσείουσα στο παρόν δικαστήριο, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο, κατά την προκειμένη μετ' αναβολή δικάσιμο, πρέπει η συζήτηση να χωρίσει σαν να ήταν και αυτή παρούσα (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ). Η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, απαγορεύουσα την καταχρηστική άσκηση δικαιώματος αποσκοπεί στην καταπολέμηση της κακοπιστίας και ανηθικότητας κατά την ενάσκηση κάθε δικαιώματος, ώστε έχει εφαρμογή και επί δικαιωμάτων που στηρίζονται σε διάταξη δημοσίας τάξεως.

Επομένως έχει εφαρμογή και επί ασκήσεως αγωγής διαζυγίου εκ του άρθρου 1434 εδ. γ' ΑΚ, λόγω τεκμαιρόμενου κλονισμού της έγγαμης σχέσης από την τετραετή διάσταση των συζύγων. Για τη θεμελίωση όμως τέτοιας ενστάσεως κατά αγωγής διαζυγίου, δεν αρκούν οι οποιεσδήποτε δυσμενείς επιπτώσεις του διαζυγίου σε βάρος των συζύγων ή των τέκνων τους, που άλλωστε επέρχονται από τη φύση του διαζυγίου αυτή καθ' αυτή, αλλά απαιτείται οι επιπτώσεις αυτές να εκφεύγουν των συνήθων και αυτονόητων και να οδηγούν, από τον εξαιρετικό χαρακτήρα και τη σοβαρότητα τους, στη δημιουργία καταστάσεως προφανώς υπέρμετρα σκληρής για τον εναγόμενο σύζυγο ή τα τέκνα των διαδίκων, ώστε να επιβάλλεται για την αποτροπή τους η διατήρηση του γάμου.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ.: "Αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου....". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές ή αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την πρoσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι η αναιρεσείουσα, προς απόκρουση της κατ' αυτής ασκηθείσας από τον αναιρεσίβλητο αγωγής διαζυγίου, με βάση το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, προέβαλε την ένσταση της καταχρηστικής ασκήσεως του προς διάζευξη δικαιώματος, ισχυριζόμενη ότι το διαζύγιο θα έχει γι' αυτήν δυσμενείς συνέπειες, επικαλούμενη προς θεμελίωσή της τη συμπεριφορά του αναιρεσίβλητου απέναντί της που ήταν προσβλητική και ταπεινωτική καθόλη τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσής τους, τη μεγάλη ηλικία της (62 ετών), την πλέον των τριάντα ετών διάρκεια του γάμου τους, την απορία της, δεδομένου ότι στερείται παντελώς εισοδημάτων και τη στέρηση της συντάξεως του ήδη υπέργηρου (78 ετών) συζύγου της αναιρεσιβλήτου.

Την ένσταση αυτή απέρριψε το εφετείο ως νόμω αβάσιμη, κρίνοντας ότι τα προς θεμελίωσή της προβαλλόμενα ως άνω περιστατικά δεν καθιστούν καταχρηστική (κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ) την άσκηση του δικαιώματος διαζεύξεως. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, καθόσον τα συνιστώντα την ένσταση αυτή παραπάνω πραγματικά περιστατικά, και αληθή υποτιθέμενα, δεν αρκούν για να καταστήσουν την άσκηση του εν λόγω δικαιώματος του αναιρεσίβλητου καταχρηστική και επομένως ο περί του αντιθέτου, εκ του άρθρου 559 παρ. 1 ΚΠολΔ, μοναδικός λόγος του αναιρετηρίου είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου (άρθρο 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-12-2011 αίτηση της Σ. Α. για αναίρεση της 2713/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιουλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ