Supreme Court dismisses appeal for six plaintiffs but allows it for one regarding procedural time limits.

Απόφαση 1636 / 2025 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1636/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την .../2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία-Μάριον Δερεχάνη, Βάϊα Ζαρχανή, Παρασκευή Γρίβα και Στυλιανό Κακαβιά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 20 Μαΐου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Ε. Τ. , για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Α) Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ" ως καθολικού διαδόχου της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΚΧΑ ΑΕ" (η οποία καταργήθηκε με το Ν.4512/2018), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στον Χολαργό Αττικής και παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Βασιλικής Ασημακοπούλου, η οποία ανακάλεσε την δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) παράστασή της και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1) Α. - Β. Γ. του Π. , 2) Σ. Κ. του Α. , 3) Π. Β. του Δ. , 4) Μ. Κ. του Β. , 5) Σ. Τ. του Γ. , 6) Β. Α. του Κ. , 7) Ι. Α. του Β. , που παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Βασιλείου, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις και 8) Επαγγελματικού Σωματείου με την επωνυμία "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ" όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στον Χολαργό Αττικής, εκ των οποίων οι πρώτη έως και έβδομος παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Δημητρίου Βασιλείου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Β) ΠΡΟΣΘΕΤΩΣ ΠΑΡΕΜΒΑΙΝΟΝ : Επαγγελματικό Σωματείο με την επωνυμία "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στον Χολαργό Αττικής, και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Ανδρέα Ματθαίου, που ανακάλεσε την δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) παράστασή του και δεν κατέθεσε προτάσεις.

ΥΠΕΡ ΤΩΝ: 1) Α. - Β. Γ. του Π. , 2) Σ. Κ. του Α. , 3) Π. Β. του Δ. , 4) Μ. Κ. του Β. , 5) Σ. Τ. του Γ. , 6) Β. Α. του Κ. , 7) Ι. Α. του Β. , που παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Βασιλείου.

ΚΑΤΑ ΤΟΥ : ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ" ως καθολικού διαδόχου της Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΚΧΑ ΑΕ" (η οποία καταργήθηκε με το Ν.4512/2018), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στον Χολαργό Αττικής και παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Βασιλικής Ασημακοπούλου, η οποία ανακάλεσε την δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) παράστασή της.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-12-2012 αγωγή των ήδη επτά αναιρεσίβλητων και την πρόσθετη παρέμβαση του όγδοου των αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκαν η 844/2015 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 3785/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί το αναιρεσείον με την από 20-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε ο Αρεοπαγίτης Στυλιανός Κακαβιάς. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσίβλητων και του προσθέτως παρεμβαίνοντος, την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 και 576 παρ. 1-3 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ` αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και, αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησής της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπόμενου διαδίκου, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη, ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση, εκτός αν πρόκειται για απλή ομοδικία, οπότε, κατά το άρθρο 576 παρ. 3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί παραδεκτά, ως προς όσους από τους διαδίκους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν νόμιμα κλητευθεί, ενώ κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς (ΑΠ 1878/2023, 638/2018).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ.4 εδ. γ' και δ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατ' άρθρο 575 εδ, β' του ίδιου Κώδικα, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως, μετά το τέλος της συνεδρίασης, να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε. Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης, η αναβολή της υπόθεσης και η εγγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη μετ' αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτή και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήτευση του διαδίκου. Προϋπόθεση, όμως, της εγκυρότητας της κλήτευσης αυτής, συνεπεία της αναβολής της υπόθεσης και της εγγραφής αυτής στο πινάκιο, είναι ότι ο απολειπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή είχε νομίμως ή εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση, είτε είχε παραστεί νομίμως κατά την πρώτη αυτή δικάσιμο και επομένως με τη νόμιμη παράσταση και μη εναντίωσή του καλύφθηκε η ακυρότητα της κλήτευσης του κατά την αρχική δικάσιμο (ΑΠ 310/2024, 500/2022, 638/2018, 458/2015).

Εξάλλου, αν ο μη εμφανισθείς διάδικος είναι αναιρεσίβλητος, δεν αρκεί για το νόμιμο της κλήτευσής του η προς αυτόν επίδοση μόνο της κλήσης προς συζήτηση, αλλ' απαιτείται να του έχει επιδοθεί και αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης (ΑΠ 992/2022, 1021/2021).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 94 παρ.1 ΚΠολΔ, στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά δε το άρθρο 96 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά, ενώ με το άρθρο 63 του ν. 4509/2017 (ΦΕΚ Α` 201/ 22-12-2017) προστέθηκε στην παρ.3 του ως άνω άρθρου δεύτερο εδάφιο, με το οποίο ορίζεται ότι ειδικά για τις εργατικές διαφορές η πληρεξουσιότητα μπορεί να δίνεται και με ιδιωτικό έγγραφο, με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής. Η δοθείσα πληρεξουσιότητα παρέχει στο δικηγόρο, σύμφωνα με το άρθρο 97 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, το δικαίωμα να εκπροσωπεί στο δικαστήριο εκείνον που την έδωσε και να ενεργεί όλες τις κύριες ή παρεπόμενες πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή της δίκης, στις οποίες περιλαμβάνεται, πλην άλλων, και η άσκηση ενδίκων μέσων, κατά δε το άρθρο 104 του ίδιου Κώδικα, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει η πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, αν δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως, το δε δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της (ΑΠ 770/2024).

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης προκύπτει ότι τη συζήτηση της ένδικης από 20.7.2020 (με αρ. έκθ. κατάθ. ...2020) αίτησης αναίρεσης, της οποίας η συζήτηση προσδιορίστηκε αρχικώς για τη δικάσιμο της 20.2.2024 και στη συνέχεια αναβλήθηκε διαδοχικώς για τις δικασίμους της 1.10.2024, 1.4.2025 και, τέλος, για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επισπεύδει ο πέμπτος των αναιρεσιβλήτων, Σ. Τ. του Γ.

Κατά τη συζήτηση δε της αίτησης αναίρεσης κατά την αμέσως προαναφερόμενη δικάσιμο (20.5.2025), οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, παραστάθηκαν αφενός το αναιρεσείον ν.π.δ.δ. και αφετέρου όλοι οι αναιρεσίβλητοι, δηλαδή οι 1) Α. - Β. Γ. του Π. , 2) Σ. Κ. του Α. , 3) Π. Β. του Δ. , 4) Μ. Κ. του Β. , 5) Σ.

Τ. του Γ. , 6) Β. Α. του Κ. και 7) Ι. Α. του Β. , καθώς και το (φερόμενο κατά την αίτηση αναίρεσης ως) όγδοο των αναιρεσιβλήτων, σωματείο με την επωνυμία "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ", το οποίο, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη συνέχεια, έχει την ιδιότητα του προσθέτως παρεμβάντος και όχι του αναιρεσιβλήτου.

Οι πρώτη έως και έβδομος των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκαν κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης από τον δικηγόρο Δ. Βασιλείου. Ωστόσο, ο τελευταίος δεν αποδεικνύει την ύπαρξη πληρεξουσιότητας για την εκπροσώπηση των πρώτης, δεύτερης, τρίτης, τέταρτης, έκτης και εβδόμου των αναιρεσιβλήτων, αφού δεν γίνεται επίκληση ούτε αποδεικνύεται η από αυτούς παροχή πληρεξουσιότητας προς τον ως άνω δικηγόρο, με την προσκόμιση σχετικού συμβολαιογραφικού πληρεξουσίου ή έγγραφης εξουσιοδότησής τους προς αυτόν, η οποία να φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής τους από Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή άλλη δημόσια ή δημοτική αρχή.

Πρέπει να σημειωθεί δε, ότι η παροχή πληρεξουσιότητας εκ μέρους των απολειπομένων έξι (6) αναιρεσιβλήτων προς τον ανωτέρω δικηγόρο δεν προκύπτει ούτε από τα αντίστοιχα (προσκομιζόμενα σε φωτοτυπικό αντίγραφο) έξι (6) πληρεξούσια - εργολαβικά δίκης και εκχωρητήρια, που φέρουν θεώρηση του γνησίου της υπογραφής αυτών από αρμόδιο υπάλληλο του ΚΕΠ του Δήμου Παπάγου - Χολαργού, με ημερομηνία 18.5.2018 όσον αφορά τις Α. - Β.

Γ. του Π. (1η), Σ. Κ. του Α. (2η) , Π. Β. του Δ. (3η) , Μ. Κ. του Β. (4η) και Β. Α. του Κ. (6η) και ημερομηνία 17.5.2018 όσον αφορά τον Ι. Α. του Β. (7ου), και τα οποία έχουν συνταχθεί μεταξύ καθενός των ως άνω αναιρεσιβλήτων αφενός και της Δικηγορικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Δικηγορική Εταιρεία", νομίμως εκπροσωπούμενης από τους διαχειριστές της, Π.

Α. Κ. και Δ. Β. Β. , αφετέρου. Και τούτο, διότι σε αυτά τα πληρεξούσια - εργολαβικά δίκης και εκχωρητήρια διαλαμβάνεται γενικώς, μεταξύ των άλλων, ότι καθένας των ως άνω αναιρεσιβλήτων αναθέτει στην προαναφερόμενη δικηγορική εταιρεία ".... και μέχρι τελεσιδικίας, την εντολή να προχωρήσει σε κάθε κατά την κρίση της απαιτούμενη δικαστική ή εξώδικη ενέργεια και ενώπιον κάθε Δικαστηρίου, Δικαστικής Αρχής, Υπουργείου, Δημόσιας Αρχής, Νομικού Προσώπου, Επιθεώρησης Εργασίας, αρμόδιων Υπουργών ή εκπροσώπων της Διοίκησης και κάθε νομικού ή φυσικού προσώπου για τον επιτυχή τερματισμό της υπόθεσης σχετικά με την αναγνώριση πτυχίου από το Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε. , ήδη ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο, και τη διεκδίκηση των σχετικών μισθολογικών διαφορών που προκύπτουν", ήτοι της υπόθεσης, η οποία, σύμφωνα με τα παρακάτω αναφερόμενα, αποτελεί το αντικείμενο της δίκης που κατέληξε στην υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, όμως τούτο "μέχρι τελεσιδικίας", δηλαδή χωρίς να γίνεται αναφορά στο στάδιο της αναιρετικής δίκης για την υπόθεση αυτή, επιπρόσθετα δε, στα έγγραφα αυτά δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά στο πρόσωπο του ως άνω δικηγόρου και ειδικότερα για παροχή πληρεξουσιότητας προς αυτόν, προκειμένου να τους εκπροσωπήσει στην προκείμενη αναιρετική δίκη, ενώ ο τελευταίος δεν επικαλείται ούτε αποδεικνύει ότι έχει την ιδιότητα του εταίρου της ως άνω δικηγορικής εταιρείας.

Συνεπώς, εφόσον από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει ότι οι απολειπόμενοι αναιρεσίβλητοι επέσπευσαν τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ούτε ότι κλητεύθηκαν νόμιμα από το αναιρεσείον ή τον παριστάμενο ομόδικό τους, προκειμένου να παραστούν στη συζήτηση αυτής, πρέπει να χωριστεί η υπόθεση ως προς αυτούς, καθότι συνδέονται με σχέση απλής ομοδικίας με τον παριστάμενο πέμπτο αναιρεσίβλητο, και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς αυτούς (απολειπομένους), ενώ ως προς τον πέμπτο αναιρεσίβλητο, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο του, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης.

2. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 80, 81 παρ. 3 και 558 εδ. α' ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αναίρεση δεν απευθύνεται κατά του ασκήσαντος πρόσθετη παρέμβαση υπέρ ή κατά του αναιρεσείοντος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, αφού δεν είναι κύριος διάδικος, εκτός αν κατά τη δίκη εκείνη ανέλαβε τον δικαστικό αγώνα, οπότε κατέστη κύριος διάδικος, ή η αναίρεση αφορά την πρόσθετη παρέμβαση, καθώς και στην περίπτωση της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης. Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο προσθέτως παρεμβαίνων καλείται στη συζήτηση της αναίρεσης, άλλως αυτή (συζήτηση) κηρύσσεται απαράδεκτη, τούτο δε λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο (ΑΠ 1286/2022, 520/2022, 569/2013). Πάντως, αν η αναίρεση απευθυνθεί και κατά του προσθέτως παρεμβάντος, δεν ιδρύει απαράδεκτο και εκτιμάται ως κλήση κατά τη συζήτηση της αναίρεσης (ΑΠ 1460/2024, 1600/2023, 765/2023, 1636/2022, 520/2022, 813/2020, 4/2020).

Εν προκειμένω με την υπό κρίση από 20.7.2020 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ....2020) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθ. 3785/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, και δη ως εκπροθέσμως ασκηθείσα, η από 17.7.2015 (με αριθ.

έκθ. κατάθ. ....2015) έφεση της εναγομένης - εκκαλούσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Α.Ε." ("ΕΚΧΑ Α.Ε.") κατά της υπ' αριθ. 844/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει η από 28.12.2012 (με αρ. εκθ. κατ. .../2012) αγωγή των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, υπέρ των οποίων παρενέβη προσθέτως, κατά την πρωτοβάθμια δίκη, το σωματείο με την επωνυμία "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε." και ήδη "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ", το οποίο έχει κληθεί και παρίσταται, υπό την ανωτέρω ιδιότητά του, στην παρούσα αναιρετική δίκη.

Την δε υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκεί το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ", ως καθολικός διάδοχος της αρχικώς εναγομένης - εκκαλούσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Α.Ε." ("ΕΚΧΑ Α.Ε."), η οποία, κατ' άρθρο 1 (με τίτλο "Σύσταση "ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ" Κατάργηση ΕΚΧΑ Α.Ε., Υποθηκοφυλακείων - Αρμοδιότητες") του ν. 4512/2018 καταργήθηκε και στη θέση της υπεισήλθε, ως καθολικός διάδοχος αυτής, το ήδη αναιρεσείον.

Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553 παρ. 1 περ. β', 556 παρ. 1, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1, 144 και 145 παρ. 1 ΚΠολΔ), κατά το μέρος δε που στρέφεται κατά του προσθέτως παρεμβάντος σωματείου δεν ιδρύεται απαράδεκτο, καθώς, σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη, ναι μεν από το άρθρο 558 εδ.

α' ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αναίρεση δεν απευθύνεται κατά του προσθέτως παρεμβαίνοντος, διότι αυτός δεν είναι κύριος διάδικος, εκτός αν, περίπτωση που δεν συντρέχει εν προκειμένω, κατά τη δίκη ανέλαβε τον δικαστικό αγώνα, οπότε κατέστη διάδικος, ή αν η αναίρεση αφορά την πρόσθετη παρέμβαση, όμως, εάν, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η αναίρεση απευθυνθεί και κατά του προσθέτως παρεμβάντος, δεν ιδρύεται απαράδεκτο και εκτιμάται τούτο ως κλήση για τη συζήτηση της αναίρεσης.

3. Από τη διάταξη του άρθρου 80 ΚΠολΔ, με την οποία ορίζεται ότι, αν σε δίκη που εκκρεμεί μεταξύ άλλων, τρίτος έχει έννομο συμφέρον να νικήσει κάποιος διάδικος, έχει δικαίωμα, έως την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, να ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση για να υποστηρίξει τον διάδικο αυτόν, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 68 του ίδιου Κώδικα, με την οποία ορίζεται ότι δικαστική προστασία μπορεί να ζητήσει όποιος έχει άμεσο έννομο συμφέρον, προκύπτει ότι αναγκαίος όρος για την άσκηση πρόσθετης παρέμβασης είναι η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος στο πρόσωπο του παρεμβαίνοντος. Ειδικότερα, στην αναιρετική διαδικασία ο προσθέτως παρεμβαίνων περιορίζεται σε μόνη την υποστήριξη ή αντίκρουση των λόγων αναίρεσης, στις οποίες εξαντλείται και το δικαίωμα των κυρίων διαδίκων (ΑΠ 1791/2024, 1741/2012, ΑΠ 1302/2005).

Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 622 του ΚΠολΔ, αναγνωρισμένα επαγγελματικά σωματεία εργαζομένων ή εργοδοτών, αναγνωρισμένες ενώσεις τους ή επιμελητήρια έχουν το δικαίωμα να παρέμβουν μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης υπέρ διαδίκου, εφόσον είναι μέλος τους ή μέλος κάποιας από τις οργανώσεις που αποτελούν την ένωση. Το ίδιο προέβλεπαν και οι διατάξεις του (ήδη καταργηθέντος με το άρθρο 1 άρθρο τέταρτο του ν. 4335/2015) άρθρου 669 αριθ. 2 του ΚΠολΔ, το οποίο εφαρμοζόταν και στην αναιρετική δίκη, σύμφωνα με το (ομοίως ως άνω καταργηθέν) άρθρο 675 Α του ιδίου Κώδικα, που είχε προστεθεί με το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 3189/2003.

Εν προκειμένω, το πρωτοβάθμιο σωματείο με την επωνυμία "ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ" κατέθεσε στη Γραμματεία του Αρείου Πάγου το από 27.3.2025 (αριθ. έκθ. κατάθ. ...2025) αυτοτελές δικόγραφο πρόσθετης παρέμβασης υπέρ των αναιρεσιβλήτων και κατά του αναιρεσείοντος ν.π.δ.δ. Το δικόγραφο αυτό επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στο αναιρεσείον και στον πέμπτο (5ο) των αναιρεσιβλήτων τριάντα (30) ημέρες πριν από την ορισθείσα δικάσιμο (άρθρο 568 παρ. 2 του KΠολΔ), όπως προκύπτει από τις υπ' αριθ. ...2025 και ....025 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου ...

Κ. Γ. Μ. , στην πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, Βασιλική Ασημακοπούλου, και στον πληρεξούσιο δικηγόρο του πέμπτου (5ου) των αναιρεσιβλήτων, Δ. Βασιλείου, αντίστοιχα. Το δικόγραφο αυτό, ωστόσο, εκτιμάται ως δικόγραφο για την ανάπτυξη των ισχυρισμών του ως άνω σωματείου προς αντίκρουση των λόγων της ένδικης αίτησης αναίρεσης και όχι ως δικόγραφο "πρόσθετης παρέμβασης", ως επιγράφεται, καθότι αυτή θα ήταν χωρίς αντικείμενο, ενόψει του ότι το προσθέτως παρεμβαίνον είχε ήδη, υπό την τότε ως άνω επωνυμία του, παραδεκτώς ασκήσει ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου πρόσθετη παρέμβαση υπέρ των εναγόντων και, κατά συνέπεια, την ιδιότητα του προσθέτως παρεμβαίνοντος είχε διατηρήσει στη συνέχεια τόσο κατά την δευτεροβάθμια δίκη, όπου επίσης παραστάθηκε, όσο και ενώπιον του Αρείου Πάγου (ΑΠ 1791/2024, 30/2022, 380/2019).

4. Με το άρθρο πρώτο της από 28-6-2015 πράξης νομοθετικού περιεχομένου (ΦΕΚ Α 65/28-6-2015), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 44 παρ. 1 του Συντάγματος, λαμβάνοντας υπόψη την έκτακτη περίπτωση εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης να προστατευθεί το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και η ελληνική οικονομία από την έλλειψη ρευστότητας, ορίσθηκε στην παρ. 1 εδ.

α' και γ' αυτού ότι: "Η χρονική περίοδος από 28 Ιουνίου έως και 6 Ιουλίου κηρύσσεται τραπεζική αργία" (εδ. α') και "Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών η ως άνω χρονική περίοδος δύναται να συντμηθεί ή να παραταθεί" (εδ. γ'), στη δε παρ. 5 εδ. β' αυτού ότι: "Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα... αναστέλλονται οι δικαστικές προθεσμίες".

Το δεύτερο αυτό εδάφιο της παραγράφου 5 δεν τροποποιήθηκε έκτοτε και μέχρι τη λήξη της τραπεζικής αργίας. Με την επακολουθήσασα από 30-6-2015 πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΦΕΚ Α 66/30-6-2015) προστέθηκε μόνο στην παρ. 5 τρίτο εδάφιο, με το οποίο ορίζονται ποινικές κυρώσεις για όποιον "κατά τη διάρκεια της τραπεζικής αργίας αρνείται την πληρωμή με τα μέσα που προβλέπονται στις περιπτώσεις β), γ) και δ) της παραγράφου 2 του άρθρου πρώτου".

Στη συνέχεια κατ' εξουσιοδότηση της ρηθείσας από 28-6-2015 πράξης νομοθετικού περιεχομένου, όπως τροποποιήθηκε με την από 30-6-2015 όμοια, εκδόθηκαν: α) η Γ.Δ.Ο.Π.0000937ΕΞ 2015/Χ.Π. 2255 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β 1391/6-7-2015), με την οποία παρατάθηκε έως και 8 Ιουλίου 2015 η διάρκεια της ρηθείσας τραπεζικής αργίας, β) η Γ.Δ.Ο.Π.0000945ΕΞ 2015/Χ.Π. 2261 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β 1420/8-7-2015), με την οποία παρατάθηκε έως και 13 Ιουλίου 2015 η διάρκεια αυτής, γ) η Γ.Δ.Ο.Π.0000966ΕΞ2015/Χ.Π. 2297 απόφαση του ίδιου Υπουργού (ΦΕΚ Β 1460/13-7-2015), με την οποία παρατάθηκε έως και 15 Ιουλίου 2015 η διάρκεια αυτής.

Ακολούθησε η από 14-7-2015 πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΦΕΚ Α 79/14-7-2015), με την οποία και αφού λήφθηκαν υπόψη οι υπουργικές αποφάσεις που εκδόθηκαν κατ' εξουσιοδότηση της εν λόγω από 28-6-2015 πράξης νομοθετικού περιεχομένου, παρατάθηκε με το άρθρο πρώτο (παρ. 1) έως και 16 Ιουλίου 2015 η διάρκεια της εν λόγω τραπεζικής αργίας.

Τέλος με την Γ.Δ.Ο.Π.0000989ΕΞ2015/ Χ.Π. 2314 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β 1482/16-7-2015), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση της ίδιας από 28-6-2015 πράξης νομοθετικού περιεχομένου, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τις ρηθείσες όμοιες πράξεις και αφού λήφθηκαν υπόψη οι κατ' εξουσιοδότηση αυτής εκδοθείσες ως άνω υπουργικές αποφάσεις, παρατάθηκε έως και 19 Ιουλίου 2015 η διάρκεια της εν λόγω τραπεζικής αργίας, ενώ με την 49214/21-7-2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Οικονομικών ανεστάλη έως 31 Ιουλίου 2015 η υποχρέωση έκδοσης και κατάθεσης εκ μέρους των δικηγόρων ή των διαδίκων, μεταξύ άλλων, πάσης φύσεως παραβόλων και εξόδων σχετικά με την άσκηση και εκδίκαση ενδίκων μέσων, με την 57382/31-7-2015 όμοια κοινή υπουργική απόφαση παρατάθηκε η ισχύς της προηγουμένης (49214/21-7-2015) μέχρι 31-8-2015 και με την 57384/31-8-2015 όμοια κοινή υπουργική απόφαση παρατάθηκε η ισχύς αυτής έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2015 (ΑΠ 536/2017).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 532 ΚΠολΔ, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ερευνά, αυτεπαγγέλτως, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του παραδεκτού της έφεσης, ιδίως δε αν η έφεση ασκήθηκε εμπρόθεσμα και κατά της νόμιμες διατυπώσεις. Αντικείμενο της έρευνας κατά το στάδιο αυτό αποτελεί το εκκλητό ή μη της εκκαλούμενης απόφασης, η νομιμοποίηση του εκκαλούντος και του εφεσιβλήτου, η κατάθεση του δικογράφου στον αρμόδιο γραμματέα, η νομότυπη σύνταξη της έκθεσης κατάθεσης και η ενέργεια όλων των άνω διατυπώσεων εντός της προθεσμίας του άρθρου 518 ΚΠολΔ. Αν λείπει μια από τις άνω προϋποθέσεις και ιδίως αν η έφεση ασκήθηκε εκπρόθεσμα, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση της οριζόμενης από το άρθρο 518 ΚΠολΔ προθεσμίας των τριάντα ημερών από την επίδοση της απόφασης, αν ο εκκαλών διαμένει στην Ελλάδα, η έφεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη (ΑΠ 1136/2023, 1012/2023, 367/2022). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, δημιουργείται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναίρεσης αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο (ΟλΑΠ 2/2001, 12/2000), δημιουργείται δε και στην περίπτωση της εσφαλμένης απόρριψης της έφεσης ως εκπρόθεσμης, ενώ ήταν εμπρόθεσμη (ΑΠ 226/2024, 106/2019, 1306/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο πέμπτος των αναιρεσιβλήτων, Σ. Τ. του Γ. , άσκησε (από κοινού με τους λοιπούς έξι ενάγοντες και ήδη αναιρεσιβλήτους) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 28.12.2012 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ...2012) αγωγή κατά της "ΕΚΧΑ Α.Ε.", η οποία έγινε εν μέρει δεκτή με την υπ' αριθ. 844/2015 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου.

Κατά της απόφασης αυτής η εναγομένη (στη θέση της οποίας έχει ήδη υπεισέλθει το αναιρεσείον ΝΠΔΔ ως καθολικός διάδοχος αυτής, όπως προελέχθη) άσκησε την από 17.7.2015 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ....2015) έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο με την προσβαλλομένη υπ' αριθ. 3785/2018 απόφασή του απέρριψε αυτήν ως απαράδεκτη, καθόσον έκρινε ότι ασκήθηκε εκπροθέσμως, με το εξής σκεπτικό: "....η εκκαλουμένη απόφαση επιδόθηκε στις 11 Ιουνίου 2015 (βλ. την με αρ. ...-2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Κ. Μ. , οπότε από την επομένη της κοινοποίησης 12-6-2025 άρχισε και η τριακονθήμερη προθεσμία άσκησης της έφεσης, που συμπληρώθηκε στις 11 Ιουλίου 2015.

Συνεπώς η κρινόμενη έφεση του εναγομένου Ελληνικού Κτηματολογίου, που ασκήθηκε στις 30-7-2015 (με αριθ. κατάθ. .../2015), εφόσον ασκήθηκε μετά την πάροδο τριάντα ημερών από την κοινοποίηση της εκκαλουμένης απόφασης, είναι εκπρόθεσμη και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, κατόπιν αυτεπάγγελτης έρευνας του Δικαστηρίου (άρθρο 532 ΚΠολΔ)....". Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 518 και 532 ΚΠολΔ, καθώς και τις περί αναστολής των δικαστικών προθεσμιών διατάξεις των προαναφερόμενων ΠΝΠ και των κατ' εξουσιοδότηση αυτών εκδοθεισών υπουργικών αποφάσεων, υποπίπτοντας στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ περί εσφαλμένης κήρυξης απαραδέκτου. Ειδικότερα, λεκτέα τα εξής: Δεδομένου ότι η εκκαλούμενη (υπ' αριθ. 844/2015) απόφαση επιδόθηκε στην εναγομένη στις 11.6.2015, η κατ' αυτής από 17.7.2015 έφεση της τελευταίας ασκήθηκε, με κατάθεση του δικογράφου της στη Γραμματεία του εκδόσαντος την πρωτόδικη απόφαση Δικαστηρίου, στις 30-7-2015 (βλ. την υπ' αριθ. ...2015 έκθεση κατάθεσης της έφεσης), δηλαδή μετά την πάροδο της οριζόμενης από το άρθρο 518 παρ. 1 ΚΠολΔ προθεσμίας από την επίδοσή της, που είναι τριακονθήμερη, δεδομένου ότι η εναγομένη - εκκαλούσα είναι ημεδαπή ανώνυμη εταιρεία, εδρεύουσα στην Ελλάδα (Χολαργό Αττικής).

Πλην όμως, κατά τη διάρκεια της προθεσμίας αυτής τέθηκε σε ισχύ η ρηθείσα από 28-6-2015 πράξη νομοθετικού περιεχομένου, με την οποία ανεστάλησαν οι δικαστικές προθεσμίες έως την 6-7-2015, ενώ ακολούθως εκδόθηκαν και ίσχυσαν οι ρηθείσες πράξεις νομοθετικού περιεχομένου και οι κατ' εξουσιοδότηση της πρώτης από αυτές εκδοθείσες ως άνω υπουργικές αποφάσεις, με τις οποίες παρατάθηκε διαδοχικά η τραπεζική αργία μέχρι την 19-7-2015, χωρίς όμως να γίνεται οποιαδήποτε συμπλήρωση ή τροποποίηση της από 28-6-2015 ΠΝΠ ως προς τη διαληφθείσα στην παρ. 5 εδ.

β' του άρθρου πρώτου αυτής αναστολή των δικαστικών προθεσμιών, η οποία (αναστολή) ως εκ τούτου εξακολούθησε να ισχύει καθ' όλη τη διάρκεια αυτής, αλλά και μετά από αυτήν, αφού μέχρι την 30-9-2015 εξακολούθησε και η ισχύς της ρηθείσας 49214/2015 υπουργικής απόφασης. Συνακόλουθα, η ως άνω από 17.7.2015 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ....2015) έφεση ασκήθηκε εμπροθέσμως, χωρίς συνυπολογισμό στο χρόνο που διέδραμε από την επίδοση της εκκαλούμενης απόφασης (11-6-2015) έως την άσκηση αυτής (30-7-2015) του χρόνου αναστολής των δικαστικών προθεσμιών, σύμφωνα με τα αμέσως πιο πάνω διαλαμβανόμενα.

Επομένως, είναι βάσιμος ο μοναδικός λόγος της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 19, κατ' ορθή δε νομική υπαγωγή από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο και ειδικότερα απέρριψε την από 17-7-2015 έφεσή του ως απαράδεκτη λόγω εκπρόθεσμης άσκησης.

5. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ως προς τον πέμπτο (5ο) των αναιρεσιβλήτων, Σ. Τ. του Γ. , και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρεθέν μέρος, στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή (άρθ. 580 παρ.3 του ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων, λόγω του δυσερμήνευτου των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν στην προκειμένη περίπτωση (άρθρο 179 παρ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει τον χωρισμό της υπόθεσης ως προς τους πρώτη, δεύτερη, τρίτη, τέταρτη, έκτη και έβδομο των αναιρεσιβλήτων, Α. - Β. Γ. του Π. (1η), Σ. Κ. του Α. (2η), Π. Β. του Δ. (3η), Μ. Κ. του Β. (4η), Β. Α. του Κ. (6η) και Ι. Α. του Β. (7ο), αντίστοιχα.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 20.7.2020 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ...2020) αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθ. 3785/2018 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών ως προς τους ανωτέρω αναιρεσιβλήτους.

Αναιρεί την υπ' αριθ. 3785/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών ως προς τον πέμπτο (5ο) των αναιρεσιβλήτων, Σ. Τ. του Γ.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλον δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Σεπτεμβρίου 2025

Η ΠΡΟΕΔΡΕΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ήδη Αντιπρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ