Supreme Court allows appeal against labor contract dismissal due to failure to complete mandatory public recruitment procedures.

Απόφαση 1628 / 2024 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1628/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ζαμπέττα Στράτα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Γεώργιο Αυγέρη και Mαρία Χασιρτζόγλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 14 Φεβρουαρίου 2023, με την παρουσία και της Γραμματέως Α. Α., για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε." (ΕΡΤ Α.Ε.), που εδρεύει στην Αγία Παρασκευή και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Πατσιαντό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. (Μ.) Κ. του Α. και 2) Ρ. - Ν. Τ. του Β., κατοίκων ... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Βερβεσό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-10-2016 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1269/2018 του ίδιου Δικαστηρίου και 4105/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρεία με την από 14-4-2021 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 185, 189, 192, 201, 361 και 648 του ΑΚ προκύπτει, ότι σε περίπτωση κατάρτισης σύμβασης εργασίας με διαγωνισμό, θεωρείται, ότι καταρτίσθηκε η σύμβαση εργασίας, η οποία τελεί υπό την αναβλητική αίρεση της επιτυχίας του ενδιαφερομένου στον διαγωνισμό. Με την έκδοση και ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού, εφόσον ο ενδιαφερόμενος πέτυχε σ` αυτόν, πληρώνεται η αίρεση και επέρχονται τα αποτελέσματα της σύμβασης, ο δε επιτυχών θεωρείται αυτοδικαίως και οριστικά μισθωτός του εργοδότη, που προκήρυξε τον διαγωνισμό, υπό την απαραίτητη όμως προϋπόθεση, ότι ο υποψήφιος συμμετείχε νόμιμα στο διαγωνισμό σύμφωνα με τους όρους, που έθεσε ο εργοδότης (ΑΠ 854/2020).

Η πλήρωση της παραπάνω αίρεσης ελέγχεται βάσει του άρθρου 207 παρ. 1 του ΑΚ, κατά το οποίο η αίρεση θεωρείται ότι πληρώθηκε, αν την πλήρωσή της εμπόδισε αντίθετα προς την καλή πίστη εκείνος που θα ζημιωνόταν από την πλήρωσή της (ΑΠ 1163/2019). Μετά την τελείωση της σύμβασης κατά τ' ανωτέρω, ο εργοδότης, μη αποδεχόμενος τις υπηρεσίες του μισθωτού, καθίσταται υπερήμερος με τις συνέπειες που ορίζουν σε βάρος του οι διατάξεις των άρθρων 349, 350 και 656 του ΑΚ (ΑΠ 854/2020, 1163/2019).

Υποχρέωση, εξάλλου, του εργοδότη να καταβάλει τον μισθό, υπάρχει και σε περίπτωση αδυναμίας αυτού να αποδεχθεί τις υπηρεσίες του μισθωτού, όταν η αδυναμία αυτή ανάγεται όχι μόνο σε πταίσμα του, αλλά και όταν οφείλεται σε τυχαία περιστατικά, που τον αφορούν και σχετίζονται με τη σφαίρα των συνθηκών, που μπορεί να ελέγχει ή τους γενικότερους ή ειδικότερους κινδύνους της πορείας και λειτουργίας της επιχείρησης και εκμετάλλευσής του.

Ο εργοδότης απαλλάσσεται μόνον αν η αδυναμία του (για αποδοχή της εργασίας) οφείλεται σε ανώτερη βία. (ΟλΑΠ 1340/1979, ΑΠ 362/2019, ΑΠ 1587/2009). Εξάλλου, με το άρθρο 1 του ν. 1730/1987 ιδρύθηκε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας και με την επωνυμία "Ελληνική Ραδιοφωνία-Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρεία" [ΕΡΤ ΑΕ], ως δημόσια επιχείρηση, ανήκουσα στον δημόσιο τομέα κατά τον ν. 1256/1982.

Με το άρθρο 1 της 2/11.6.2013 απόφασης του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό και του Υπουργού Οικονομικών "Κατάργηση της δημόσιας επιχείρησης "Ελληνική Ραδιοφωνία-Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρεία (ΕΡΤ ΑΕ)"" που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 14Β του ν. 3429/2005, όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 66 παρ. 1 του Ν. 4002/2011 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 παρ. 8 της από 31.12.2011 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, κυρωθείσας με το άρθρο δεύτερο του ν. 4047/2012, καταργήθηκε η ΕΡΤ ΑΕ και οι θυγατρικές της εταιρείες.

Με το άρθρο 1 του ν. 4173/2013 συστήθηκε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας για την ελληνική δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση, καθώς και για τη διαδικτυακή δραστηριότητά τους, υπό την επωνυμία "Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση" (ΝΕΡΙΤ ΑΕ), ορίσθηκε δε ότι η ΝΕΡΙΤ ΑΕ είναι δημόσια επιχείρηση που ανήκει στον δημόσιο τομέα και εποπτεύεται από το Κράτος.

Στο άρθρο 15 του νόμου αυτού ορίσθηκε ότι η ΝΕΡΙΤ ΑΕ προσλαμβάνει προσωπικό με σύμβαση εργασίας αορίστου και ορισμένου χρόνου, με σύμβαση έμμισθης εντολής, καθώς και με συμβάσεις έργου, ύστερα από σχετική προκήρυξη (παρ. 1), δύναται δε, κατ' εξαίρεση, να αναθέτει απευθείας, με σύμβαση, την εκτέλεση ορισμένου έργου σε δημοσιογράφο ή σε επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό (παρ. 2).

Ακολούθως, με το άρθρο 1 του ν. 4324/2015, η συσταθείσα με τον προαναφερθέντα ν. 4173/2013 ΝΕΡΙΤ ΑΕ μετονομάσθηκε σε "Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρεία (ΕΡΤ ΑΕ)" και με το άρθρο 14 του ως άνω νόμου προστέθηκε στον ν. 4173/2013 άρθρο 16Α, το οποίο στις παρ. 1 εδ. α και 4 εδ. α ορίζει, αντίστοιχα, τα εξής: "1. Οι κάθε είδους συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αόριστου χρόνου ή έμμισθης εντολής του προσωπικού, το οποίο την 11η Ιουνίου 2013 απασχολείτο στην ΕΡΤ ΑΕ και οι οποίες λύθηκαν, με το άρθρο 3 της 2/11.6.2013 κοινής απόφασης του Υπουργού Οικονομικών και του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό όπως ισχύει, αναβιώνουν από την ημέρα δημοσίευσης του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και θεωρούνται εφεξής συμβάσεις που έχουν συναφθεί με την εταιρεία του άρθρου 1 του παρόντος νόμου" και "4.

Οι συμβάσεις αορίστου χρόνου που έχουν συναφθεί με τη ΝΕΡΙΤ ΑΕ εργαζομένων που δεν εμπίπτουν στην παράγραφο 1 του παρόντος παραμένουν σε ισχύ". Εξάλλου με την παρ. 9 του άρθρου 49 του ν. 3943/2011, όπως το πρώτο εδάφιό του αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4250/2014 και ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο (πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 60 του ν. 4590/2019) ορίζεται ότι "Καθιερώνεται από 1ης Ιανουαρίου 2011 η υποχρέωση των οικείων Διευθύνσεων Διοικητικού/Προσωπικού των φορέων της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3812/2009, για την τήρηση των στοιχείων για το διορισμό/πρόσληψη προσωπικού ή μεταφορά από τους φορείς των περιπτώσεων στ έως θ του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3812/2009, και από τις πάσης φύσεως επιχειρήσεις των Ο.Τ.Α.

α και β βαθμού, καθώς και την αποχώρηση, μόνιμου, με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου προσωπικού και υπαλλήλων επί θητεία, εφόσον παρέχεται δυνατότητα ανανέωσης, στο Μητρώο Μισθοδοτούμενων Ελληνικού Δημοσίου του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Τα στοιχεία της απόφασης διορισμού/ πρόσληψης, μεταφοράς ή αποχώρησης του προσωπικού αυτού πριν τη δημοσίευση της σχετικής πράξης ή της έκδοσης της, όπου δεν απαιτείται δημοσίευση αυτής, καταγράφονται υποχρεωτικά με ευθύνη της οικείας Διεύθυνσης Διοικητικού/Προσωπικού, στο ηλεκτρονικό προσωπικό μητρώο της ανωτέρω βάσης δεδομένων.

Για την ως άνω καταγραφή εκδίδεται σχετική βεβαίωση η οποία αποτελεί ουσιώδη τύπο του κύρους της διαδικασίας πρόσληψης/διορισμού, μεταφοράς ή αποχώρησης του ανωτέρω προσωπικού. Η παράλειψη της ανωτέρω διαδικασίας συνιστά το πειθαρχικό παράπτωμα της περίπτωσης β` της παρ. 1 του άρθρου 107 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ., όπως κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3528/2007" και με την παρ. 10 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι "Όλες οι ατομικές πράξεις διορισμού ή πρόσληψης του τακτικού προσωπικού των φορέων της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3812/2009, πριν από την έκδοση ή τη δημοσίευση τους, όπου αυτή απαιτείται, αποστέλλονται για τον έλεγχο της τήρησης του λόγου μία πρόσληψη ανά πέντε αποχωρήσεις στο σύνολο των φορέων στη Διεύθυνση Προσλήψεων Προσωπικού της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

Ο έλεγχος αφορά στη διασφάλιση της τήρησης των οριζομένων στην απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, που εκδίδεται κατ` εξουσιοδότηση των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 11 του ν. 3833/2010, όπως ισχύει. Για την τήρηση των ανωτέρω εκδίδεται σχετική βεβαίωση η οποία αποτελεί ουσιώδη τύπο του κύρους της διαδικασίας διορισμού ή πρόσληψης".

Περαιτέρω, με την παρ. 10 του άρθρου 1 του ν. 4038/2012 ορίζεται ότι "Οι πράξεις πρόσληψης, διορισμού, λύσης της σύμβασης εργασίας, καθώς και μεταφοράς σε υπηρεσία του Δημοσίου, του προσωπικού των φορέων των περιπτώσεων στ' έως θ' της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3812/2009 που εργάζονται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου ή με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου εφόσον παρέχεται δυνατότητα ανανέωσης, ή επί θητεία, εφόσον παρέχεται δυνατότητα ανανέωσης, δημοσιεύονται εφεξής στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως" (στους φορείς της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3812/2009 ανήκουν σύμφωνα με την περ.

θ της διάταξης και οι δημόσιες επιχειρήσεις, οργανισμοί και ανώνυμες εταιρείες που προβλέπονται στις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 3429/2005 και συνεπώς και η αναιρεσείουσα δημόσια επιχείρηση). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ. 1 εδάφιο α του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 2/2013, 7/2006, ΑΠ 596/2019, 669/2016).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς.

Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικώς και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 596/2019). Στην προκείμενη περίπτωση με την 4105/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών απορρίφθηκε η έφεση της αναιρεσείουσας κατά της 1269/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει μερικώς δεκτή η αγωγή των αναιρεσιβλήτων.

Σύμφωνα με τις κρίσιμες για τον αναιρετικό έλεγχο παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης, στις 13/1/2014 η εναγομένη με την αρχική της επωνυμία (ΝΕΡΙΤ Α.Ε.), εξέδωσε την ΣΑΧ Α1/2Ο14 προκήρυξη για την πλήρωση με διαγωνισμό 132 θέσεων δημοσιογράφων με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν και 22 θέσεις δημοσιογράφων, με αντικείμενο εργασίας το ελεύθερο ρεπορτάζ και εκείνο των τομέων πολιτικής και τόπο παροχής των υπηρεσιών τους την Αθήνα.

Σύμφωνα με τους όρους της προκήρυξης, η πρόσληψη του προσωπικού θα γινόταν κατόπιν αξιολόγησης των υποψηφίων από το Δ.Σ. της εναγομένης, με τη συνεπικουρία αξιολογητών και τεχνικών εξωτερικών συμβούλων, η οποία θα περιελάμβανε τρία στάδια. Συγκεκριμένα, στο πρώτο στάδιο οι υποψήφιοι θα κατατάσσονταν βάσει των τυπικών τους προσόντων (πτυχίο, μεταπτυχιακό/ διδακτορικό, γνώση ξένων γλωσσών, γνώση χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών, εμπειρία), στο δεύτερο στάδιο θα γινόταν αξιολόγηση των προκριθέντων του πρώτου σταδίου από δύο αξιολογητές με βάση το σύνολο του εργασιακού βίου του κάθε υποψηφίου, λαμβάνοντας υπόψη το αναλυτικό βιογραφικό, την εν γένει παρουσία στο χώρο των ΜΜΕ και στοιχεία όπως τυχόν δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, διακεκριμένα ρεπορτάζ, επιτυχημένες αποστολές και συντονισμό συζητήσεων, ενώ στο τρίτο και τελευταίο στάδιο προβλεπόταν συνέντευξη από την Επιτροπή Αξιολόγησης των προκριθέντων υποψηφίων του δεύτερου σταδίου.

Ακολούθως, θα συντασσόταν ο τελικός πίνακας κατάταξης των υποψηφίων με βάση τα μόρια που αυτοί είχαν συγκεντρώσει κατά την προγενέστερη αξιολόγησή τους, το δε Δ.Σ. της εναγομένης θα λάμβανε απόφαση για την πρόσληψη υποψηφίων ισαρίθμων προς τις προκηρυχθείσες θέσεις, βάσει του πίνακα αυτού. Οι ενάγουσες, οι οποίες είναι δημοσιογράφοι στο επάγγελμα, έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό αυτό για την κάλυψη μίας εκ των προκηρυχθεισών θέσεων στον τομέα ελεύθερου και πολιτικού ρεπορτάζ στην Αθήνα και κατόπιν ολοκλήρωσης όλων των διαγωνιστικών σταδίων κατετάγησαν, η μεν πρώτη στη 19η θέση, συγκεντρώνοντας 3.727 μόρια, η δε δεύτερη στη 13η θέση, συγκεντρώνοντας 3.881 μόρια.

Ακολούθως, το Δ.Σ. της εναγομένης, με το με αριθμό ...-2014 πρακτικό του, ενέκρινε τον τελικό πίνακα κατάταξης των υποψηφίων για το ως άνω αντικείμενο του ρεπορτάζ τομέων πολιτικής και ελεύθερο στην Αθήνα και αποφάσισε την πρόσληψη με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των 22 πρώτων υποψηφίων του πίνακα, στους οποίους περιλαμβάνονταν και οι ενάγουσες.

Όλα τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά, σχετικά με την προκήρυξη διαγωνισμού πρόσληψης προσωπικού και την επιτυχή συμμετοχή των εναγουσών σε αυτόν, συνομολογούνται από την εναγομένη, εφόσον δεν αμφισβητούνται ειδικώς από αυτήν (άρθρο 261 ΚΠολΔ). Παρά το γεγονός, όμως, ότι οι ενάγουσες συμμετείχαν επιτυχώς στον ανωτέρω διαγωνισμό και ακολούθως έθεσαν τις υπηρεσίες τους στη διάθεση της εναγομένης, η τελευταία αρνήθηκε αδικαιολόγητα να ολοκληρώσει τις διαδικασίες για την τυπική πρόσληψή τους και να αποδεχθεί τις υπηρεσίες τους κατά το χρονικό διάστημα από 17-12-2014 μέχρι 23-06-2016 ως προς την πρώτη ενάγουσα και από 17-12-2014 μέχρι 10-07-2016 ως προς τη δεύτερη ενάγουσα.

Με την επιτυχία των εναγουσών στον προκηρυχθέντα διαγωνισμό, σε σειρά που βρισκόταν μέσα στον αριθμό των θέσεων της προκήρυξης, πληρώθηκε η αναβλητική αίρεση υπό την οποία τελούσαν οι συμβάσεις εργασίας τους, οι οποίες είχαν συναφθεί με την προκήρυξη διαγωνισμού για την πρόσληψη 132 δημοσιογράφων σε θέσεις εργασίας εκ μέρους της εναγομένης, που συνιστούσε πρότασή της προς αόριστο αριθμό προσώπων για τη σύναψη σύμβασης εργασίας, και την υποβολή αίτησης και τη συμμετοχή στο διαγωνισμό εκ μέρους των εναγουσών, που συνιστούσε αποδοχή της πρότασης.

Με την πλήρωση της αναβλητικής αίρεσης επήλθαν εφεξής όλα τα αποτελέσματα των συμβάσεων εργασίας, που έκτοτε δεσμεύουν αμφότερα τα μέρη, δηλαδή οι επιτυχούσες ενάγουσες θεωρούνται πλέον εργαζόμενοι της εναγομένης που προκήρυξε τον διαγωνισμό, με όλες τις συνέπειες που έχει αυτή η ιδιότητά τους, οπότε η εναγομένη, μη αποδεχόμενη τις υπηρεσίες τους, κατέστη από τις 17-12-2014 μέχρι την άρση της υπερημερίας της (με την αποδοχή των υπηρεσιών τους), αντίστοιχα στις 23-06-2016 και 10-07-2016, υπερήμερη εργοδότρια με τις συνέπειες που ορίζει το άρθρο 656 Α.Κ.

Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 1 εδαφ. α' του Ν. 4173/2013, πριν από την τροποποίησή του από τον Ν. 4324/2015 και Ν. 4339/2015 και δη, όπως ίσχυε από 26-07-2013 μέχρι 28-04-2015 (και όπως είχε εν τω μεταξύ τροποποιηθεί με τους νόμους 4203/2013 και 4279/2014, ΦΕΚ Α' 235/01-12-2013 και 158/08-08-2014), "Η ΝΕΡΙΤ ΑΕ προσλαμβάνει το προσωπικό της με συμβάσεις εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου και με συμβάσεις έμμισθης εντολής, μετά από δημοσίευση προκήρυξης και τήρηση των αρχών της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της ισότητας, σύμφωνα με την ισχύουσα κάθε φορά νομοθεσία".

Η ίδια δε διάταξη, δηλαδή του ως άνω άρθρου 15 παρ. 1, μετά την τροποποίηση του Ν. 4173/2013 με τους προρρηθέντες νόμους, 4324/2015 και 4339/2015, και δη όπως ισχύει από 29-10-2015 μέχρι σήμερα, ορίζει τα εξής: "Η ΕΡΤ ΑΕ προσλαμβάνει το προσωπικό της με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, καθώς και ορισμένου χρόνου, λαμβάνοντας υπόψη αντίστοιχη εμπειρία σε δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα, μετά από δημοσίευση προκήρυξης και τήρηση των αρχών της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της ισότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 2190/1994, όπως ισχύουν".

Από δε την αντιπαράθεση και σύγκριση της γραμματικής διατύπωσης των δύο μορφών της ίδιας διάταξης, δηλαδή του άρθρου 15 παρ. 1 ν. 4173/2013, σαφώς συνάγεται ότι, τουλάχιστον κατά το διάστημα από 26-07-2013 μέχρι 28-04-2015, οι προσλήψεις της άνω ανώνυμης εταιρείας του δημοσίου τομέα αυτή (ΝΕΡΙΤ ΑΕ) δεν υπάγονταν στη διαδικασία του ΑΣΕΠ, δηλαδή στο ν. 2190/1994, όπως αυτός ισχύει.

Κατά νομική δε συνέπεια, εφόσον η δημόσια αυτή επιχείρηση (τουλάχιστον κατά το προαναφερθέν χρονικό διάστημα) δεν ήταν μεταξύ εκείνων των φορέων που υπάγονταν στο άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 2190/1994, η εγκυρότητα της ολοκλήρωσης των διαδικασιών πρόσληψης ή διορισμού για το προσωπικό της (μόνιμο ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου) δεν εξαρτιόταν από τους όρους που προβλέπουν οι διατάξεις των παρ. 21 και 22 του άρθρου 9 N. 4057/2012.

Έτι περαιτέρω, με το άρθρο 14 του N 4324/2015, προστέθηκε στον N. 4173/2013 άρθρο 16Α, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 4 εδάφ. α' του οποίου: "Οι συμβάσεις αορίστου χρόνου που έχουν συναφθεί με την ΝΕΡΙΤ Α.Ε. εργαζομένων που δεν εμπίπτουν στη παράγραφο 1 του παρόντος (η οποία αφορά σε κάθε είδους συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου ή έμμισθης εντολής του προσωπικού το οποίο την 11η Ιουνίου 2013 απασχολούνταν στην Ε.Ρ.Τ.

Α.Ε.) παραμένουν σε ισχύ". Βάσει των προαναφερόμενων διατάξεων, οι ενάγουσες με την πλήρωση της αναβλητικής αίρεσης περί επιτυχίας τους στον προκηρυχθέντα διαγωνισμό συνδέθηκαν με την εναγομένη με έγκυρες και (οριστικά) ενεργείς συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, οι οποίες, αν και άτυπες, είναι ισχυρές και οι ενάγουσες θεωρούνται αυτοδικαίως μισθωτοί της εναγομένης.

Εξαιτίας δε της υπερημερίας της εναγομένης να αποδεχθεί από 17/12/2014 τις υπηρεσίες τους, η τελευταία οφείλει στις ενάγουσες αποδοχές υπερημερίας (ακολουθούν μαθηματικοί υπολογισμοί, βάσει των οποίων, αφενός αναγνωρίστηκε ότι οφείλονται στις ενάγουσες, αφετέρου επιδικάστηκαν σε αυτές τα αναφερόμενα στην απόφαση ποσά)".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεχόμενο ότι η 56/17/12/2014 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΝΕΡΙΤ ΑΕ (εναγομένης), με την οποία εγκρίθηκε ο τελικός πίνακας κατάταξης και ο πίνακας οριστικών αποτελεσμάτων επέχει τη θέση απόφασης για την πρόσληψη των εναγουσών και ότι η εναγομένη παρεμπόδισε την πλήρωση της αιρέσεως ως προς την πρόσληψη αυτών, η οποία πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρώθηκε με την επιτυχία τους στον διαγωνισμό και ότι ως εκ τούτου κατέστη υπερήμερη ως προς την αποδοχή της εργασίας τους και ότι υποχρεούται να τους καταβάλει αποδοχές υπερημερίας για το διάστημα από 17.12.2014 έως 23.6.2016 στην πρώτη ενάγουσα και 10.7.2016 στη δεύτερη ενάγουσα, αντίστοιχα, παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 49 παρ. 9 και 10 του ν. 3943/2011 και 1 παρ. 10 του ν. 4038/2012, τις οποίες δεν εφάρμοσε, ενώ ήταν εφαρμοστέες, και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 207 του ΑΚ η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα.

Και τούτο διότι, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προηγήθηκε, η συσταθείσα με το άρθρο 1 του ν. 4173/2013 ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση" (ΝΕΡΙΤ ΑΕ), που με το άρθρο 1 του ν. 4324/2015 (Α' 44), μετονομάσθηκε σε "Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρεία (ΕΡΤ ΑΕ)" (ήδη αναιρεσείουσα) ορίσθηκε ότι είναι δημόσια επιχείρηση που ανήκει στον δημόσιο τομέα και εποπτεύεται από το Κράτος με συνέπεια ως προς την πρόσληψη προσωπικού να υπόκειται στις διατάξεις των άρθρων 49 παρ. 9 και 10 του ν. 3943/2011, όπως ίσχυαν τον επίδικο χρόνο και του άρθρου 1 παρ. 10 του ν. 4038/2012, βάσει των οποίων α) τα στοιχεία της απόφασης διορισμού/πρόσληψης κ.λπ.

προσωπικού της πριν τη δημοσίευση της σχετικής πράξης ή της έκδοσης της καταγράφονται υποχρεωτικά στο Μητρώο Μισθοδοτούμενων του Ελληνικού Δημοσίου και ότι για την ανωτέρω εγγραφή εκδίδεται βεβαίωση που αποτελεί ουσιώδη τύπο της διαδικασίας, β) ότι όλες οι ατομικές πράξεις διορισμού ή πρόσληψης του τακτικού προσωπικού της, πριν από την έκδοση ή τη δημοσίευσή τους αποστέλλονται για έλεγχο της τήρησης του λόγου μία πρόσληψη ανά πέντε αποχωρήσεις στο σύνολο των φορέων στη Διεύθυνση Προσλήψεων Προσωπικού της Γενικής Γραμματείας Δημοσίας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ότι για την τήρηση των ανωτέρω εκδίδεται βεβαίωση που αποτελεί ουσιώδη τύπο του κύρους της διαδικασίας διορισμού ή πρόσληψης και γ) οι πράξεις πρόσληψης, διορισμού κ.λπ.

του προσωπικού της δημοσιεύονται εφεξής στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή η διαδικασία πρόσληψης και διορισμού δεν μπορούσε να συντελεσθεί πριν τηρηθούν οι ως άνω προϋποθέσεις, που αποτελούν ουσιώδη τύπο της διαδικασίας. Επομένως εσφαλμένα η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ότι η ως άνω απόφαση του Δ.Σ.

της ΝΕΡΙΤ ΑΕ με την οποία εγκρίθηκε ο πίνακας επιτυχόντων επέχει θέση απόφασης για την πρόσληψη των επιτυχόντων, στους οποίους συμπεριλαμβανόταν και οι αναιρεσίβλητες και ότι πληρώθηκε η (αναβλητική) αίρεση υπό την οποία τελούσε η πρόσληψή τους, εφόσον για το διορισμό (πρόσληψη) των αναιρεσιβλήτων έπρεπε να συντελεσθούν οι προαναφερθείσες διαδικασίες, που ορίζονται στις διατάξεις των άρθρων 49 παρ. 9 και 10 του ν. 3943/2011 και 1 παρ. 10 του ν. 4038/2012, που αποτελούσαν ουσιώδη τύπο της διαδικασίας πρόσληψης, και ως εκ τούτου δεν περιήλθε η αναιρεσείουσα, σε υπερημερία εργοδότη.

Οι δε ισχυρισμοί της εναγομένης-ήδη αναιρεσείουσας ότι δεν συντελέσθηκε η πλήρωση της αίρεσης συνιστούσαν άρνηση της αγωγής και όχι ένσταση του άρθρου 656 ΑΚ, όπως ομοίως εσφαλμένα υπέλαβε η προσβαλλομένη και την οποία απέρριψε ως απαράδεκτη, κατ' άρθρο 591 παρ. 1δ ΚΠολΔ, επειδή δεν προβλήθηκε προφορικά στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

Επομένως πρέπει να γίνουν δεκτοί ως κατ' ουσία βάσιμοι ο πρώτος και δεύτερος εκ του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγοι με τους οποίους η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια της ευθείας παραβίασης των άρθρων 207 και 656 ΑΚ, των άρθρων 9 παρ. 21 και 22 ν. 4057/2012 και 15 παρ. 1 εδ.

α ν. 4173/2013 και 14 παρ. 1 ν. 2190/1994, των άρθρων 49 παρ. 9 (όπως ίσχυε) και 10 του ν. 3943/2011, 1 παρ. 10 του ν. 4038/2012 και 1 παρ. 1 του ν. 3812/2009, παρελκόμενης της έρευνας των τρίτου και τέταρτου λόγων της αναίρεσης που καλύπτονται από την αναιρετική εμβέλεια των λοιπών. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναίρεσης, κατά παραδοχή των λόγων που κατά τα ανωτέρω έγιναν δεκτοί, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, η οποία χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλο δικαστή (άρθ. 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Τέλος πρέπει να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητες λόγω της ήττας τους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτής (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 4105/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή.

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιουνίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών, ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ