Supreme Court partially allows appeal on theft charge, extending lenient law to co-defendant.

Απόφαση 1624 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1624/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθμ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο-Εισηγητή, Μαρία Γεωργίου, Ευφροσύνη Καλογεράτου-Ευαγγέλου και Πηνελόπη Παρτσαλίδου-Κομνηνού, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 17 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Δημητριάδου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. Μ. του Α., κατοίκου ..., που παρέστη με το δικηγόρο Απόστολο Συμιακό, ο οποίος ορίστηκε δικηγόρος του με την υπ'αριθμ. 192/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ'αριθ. 113, 131/2019 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Πειραιά. Με πολιτικώς ενάγουσα την εταιρία "... ΑΕ" νομίμως εκπροσωπούμενη, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Διονύσιο Γκούσκο.

Το Πενταμελές Εφετείο Πειραιά, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ. 7775/12-7-2019 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1147/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, όσον αφορά τη διάταξη της περί επιμέτρησης ποινής, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, ως προς το μέρος αυτό, να επεκταθεί το άνω αναιρετικό αποτέλεσμα και ως προς τον μη ασκήσαντα αναίρεση συγκατηγορούμενο του αναιρεσείοντος Π. Σ. του Α., να απορριφθεί κατά τα λοιπά η αίτηση αναίρεσης, τον ορισθέντα με πράξη πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της πολιτικώς ενάγουσας, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I) Η κρινόμενη από 12-7-2019 αίτηση - δήλωση του Κ. Μ. του Α. (αρ.πρ. 587/7775/2019), για αναίρεση της καταδικαστικής απόφασης 113,131/2019 του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιώς, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

II) Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του ισχύοντος ΠΚ (Ν.4619/2019) αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου. Επίσης, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 511 εδ.

τελευταίο και 514 εδ. τελευταίο του ισχύοντος ΚΠΔ (Ν.4620/2019), ο Άρειος Πάγος, αν κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της προσβαλλομένης απόφασης. Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των άρθρων 111, 112 και 113 του Π.Κ., το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία προκειμένου για πλημμελήματα είναι πέντε (5) έτη και αρχίζει από τότε που τελέσθηκε η πράξη.

Η προθεσμία αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η κυρία διαδικασία και ωσότου να γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, πάντως όχι πέραν των τριών (3) ετών για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 368 περ. β' και 511 εδ. τελευταίο του Κ.Π.Δ., προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημοσίας τάξεως, εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από τα δικαστήρια σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας .

Ειδικότερα δε ο Άρειος Πάγος, διαπιστώνοντας την συμπλήρωσή της, αν εμφανισθεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναιρέσεως, οφείλει αυτεπαγγέλτως να αναιρέσει την προσβαλλομένη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 368 περ. β' του Κ.Π.Δ.

Στην προκειμένη περίπτωση , με την προσβαλλόμενη 113,131/2019 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιώς, που εκδόθηκε κατ' έφεση, ο αναιρεσείων και ο συγκατηγορούμενός του (Π. Α. Σ.) κηρύχθηκαν ένοχοι για τις αξιόποινες πράξεις: 1) της διακεκριμένης υπεξαίρεσης από κοινού κατ' εξακολούθηση από εντολοδόχο, αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και 2) έκδοσης ακάλυπτης επιταγής κατ' εξακολούθηση και τους επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλάκισης 3 ετών και 2 μηνών στον καθένα (με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 § 2 ε'του ΠΚ), με τριετή αναστολή.

Ειδικότερα, κατά τις παραδοχές της απόφασης, η υπεξαίρεση αφορούσε το συνολικό ποσό των 18.880,06 ευρώ, που τελέσθηκε εξακολουθητικά στις 5-8-2011, 22-8-2011, 12-9-2011 και 20-9-2011 για τα αντίστοιχα, μερικότερα ποσά 7.021,04, 3.509, 4.251,76 και 4.098,26 ευρώ. Περαιτέρω, δε για τα ίδια ποσά εκδόθηκαν, αντίστοιχα και ισόποσες τραπεζικές επιταγές από τους ίδιους, οι οποίες δεν πληρώθηκαν από την πληρώτρια τράπεζα ελλείψει διαθεσίμων κεφαλαίων.

Να σημειωθεί ότι η 2η αυτή πράξη (έκδοση ακάλυπτης επιταγής κατ' εξακολούθηση) δεν προσβάλλεται με ειδικό λόγο αναίρεσης. Τέλος, σύμφωνα με τον ισχύοντα, κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλομένης αποφάσεως, (10-4-2019) Ποινικό Κώδικα, το προβλεπόμενο από το άρθρο 375 παρ. 2° -1 εν λόγω έγκλημα χαρακτηριζόταν ως κακούργημα, για το οποίο απειλείτο η ποινή της καθείρξεως μέχρι δέκα (10) έτη .

Όμως, με τον ήδη ισχύοντα νέο Ποινικό Κώδικα (1-7-2019) και ειδικότερα στο άρθρο 375 παρ. 1, η υπεξαίρεση από εντολοδόχο αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, που δεν υπερβαίνει συνολικό το ποσό των 120.000 ευρώ, χαρακτηρίζεται πλέον ως πλημμέλημα, για το οποίο απειλείται η ποινή της φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή.

Συνεπώς, το αξιόποινο της εξακολουθητικής αυτής πράξεως, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, εξαλείφθηκε με την παραγραφή, αφού από την τέλεσή των μερικοτέρων πράξεων (5-8-2011, 22-8-2011, 12-9-2011, 20-9-2011) μέχρι την ημέρα της δικασίμου ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (17-9-2019) ως προς τις τρεις πρώτες εξ αυτών και στη συνέχεια , μέχρι την ημέρα της διασκέψεως (25-9-2019) ως προς την τελευταία εξ αυτών, παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των οκτώ (8) ετών. Επομένως, κατά τον βάσιμο περί τούτου πρώτο αναιρετικό λόγο (ΚΠΔ 510 παρ.1 στοιχ. Ε'), αλλά και αυτεπαγγέλτως (ΚΠΔ 511 εδ. τελευταίο), κατά τα προαναφερόμενα, πρέπει να εφαρμοσθεί ο επιεικέστερος νόμος που ισχύει μετά τη δημοσίευση της προσβαλλομένης απόφασης.

Συνεπώς, πρέπει ν'αναιρεθεί μερικά η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την πράξη της διακεκριμένης υπεξαίρεσης και μόνο, για την οποία ασκήθηκε η αίτηση αναίρεσης (παρελκούσης μετά ταύτα της εξέτασης των λοιπών λόγων αναίρεσης) και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη που ασκήθηκε κατά του αναιρεσείοντος (Κ. Α. Μ.) για την ως άνω αξιόποινη πράξη. Τέλος, δε, πρέπει, αναιρουμένης της προσβαλλόμενης απόφασης ως προς την πιο πάνω πράξη, να απαλειφθούν οι διατάξεις αυτής περί επιβολής ποινής για την πράξη αυτή (φυλάκισης 3 ετών) καθώς και επιβολής συνολικής ποινής.

ΙΙΙ) Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 469 του ΚΠΔ, "Αν στο έγκλημα συμμετείχαν περισσότεροι ή αν η ποινική ευθύνη ενός κατηγορουμένου εξαρτάται σύμφωνα με το νόμο από την ευθύνη του άλλου, το ένδικο μέσο που ασκεί κάποιος από τους κατηγορουμένους, ακόμη και όταν χορηγείται μόνο σ' αυτόν από το νόμο, καθώς και οι λόγοι τους οποίους προτείνει, αν δεν αναφέρονται αποκλειστικά στο πρόσωπο του, ωφελούν και τους υπόλοιπους κατηγορουμένους Κατά την έννοια της παραπάνω διατάξεως, δικαιολογητικός λόγος της οποίας είναι η αρχή της ισότητας και η εναρμόνιση των ευνοϊκών αποτελεσμάτων για όλους τους συμμέτοχους, γενικές προϋποθέσεις για όλες τις άνω προβλεπόμενες περιπτώσεις εφαρμογής του όρθρου αυτού είναι:

α) να ασκήθηκε το ένδικο μέσο από συγκατηγορούμενο που εδικαιούτο να ασκήσει αυτό και δεν κρίθηκε για οποιονδήποτε λόγο απαράδεκτο, β) οι προταθέντες από αυτόν λόγοι να μην άρμοζαν αποκλειστικώς στο πρόσωπο του και γ) οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι είτε δεν δικαιούνται να ασκήσουν το ένδικο μέσο, είτε δικαιούνται μεν, αλλά δεν το άσκησαν εντός της νομίμους προθεσμίας ή το άσκησαν και τούτο απορρίφθηκε ως απαράδεκτο ή ανυποστήρικτο.

Δηλαδή καθιερώνεται υπέρ του συγκατηγορουμένου, του ασκήσαντος το ένδικο μέσο της αναιρέσεως, επέκταση της ευνοϊκής κρίσεως του Αρείου Πάγου, αν οι λόγοι που έγιναν δεκτοί δεν αρμόζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο αυτού που άσκησε παραδεκτά το ένδικο μέσο, το οποίο τελικό έγινε δεκτό και ως βάσιμο. Εάν συντρέχουν οι όροι αυτοί, εφόσον με το ασκηθέν ένδικο μέσο βελτιώθηκε η θέση αυτού που το άσκησε, ωφελούνται και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι, αλλά μόνον για αντικειμενικούς λόγους, που δεν αρμόζουν αποκλειστικό στο πρόσωπο του ασκήσαντος το ένδικο μέσο και όχι για λόγους προσωπικούς.

Οι ωφελούμενοι κατά τα παραπάνω από το επεκτατικό αποτέλεσμα, δικαιούνται και δεν υποχρεούνται να συμμετάσχουν στη δίκη ως διάδικοι, κατά τη συζήτηση του ενδίκου μέσου του άλλου και να ζητήσουν εφαρμογή του επεκτατικού αποτελέσματος και σε αυτούς, χωρίς να δικαιούνται να προβάλουν άλλους ιδίους λόγους, κυρίους ή προσθέτους, το δε δικαστήριο επεκτείνει και σε αυτούς αυτεπαγγέλτως το ευεργετικό αποτέλεσμα, που προέκυψε από το ένδικο μέσο του αναιρεσείοντος.

Στην προκειμένη περίπτωση ο κατά τα ανωτέρω, από το όρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, λόγος αναιρέσεως του αναιρεσείοντος που έγινε δεκτός και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο δεν αφορά αποκλειστικά στο πρόσωπο του άνω αναιρεσείοντος, αλλά αφορά και το πρόσωπο του συγκαταδικασθέντος για την ίδια πράξη συναυτουργού στην ανωτέρω πράξη (Π.

Σ. του Α.), καταδικασθέντος μάλιστα στην ίδια ποινή φυλακίσεως τριών ετών, και το επεκτατικό αποτέλεσμα του ως άνω ασκηθέντος ενδίκου μέσου της αναιρέσεως, πρέπει, κατ' άρθρο 469 του ΚΠΔ, να επεκταθεί και στον μη ασκήσαντα αίτηση αναιρέσεως, συγκατηγορούμενο και συγκαταδικασθέντα στην δευτεροβάθμια δίκη και ωφελούμενο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί μερικά την απόφαση 113,131/2019 του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιώς και ειδικότερα , μόνο ως προς την πράξη της διακεκριμένης υπεξαίρεσης

Παύει οριστικά την ποινική δίωξη κατά του αναιρεσείοντος Κ. Μ. του Α.α, κατοίκου ..., για την πράξη της υπεξαίρεσης που τέλεσε κατά συναυτουργία με τον Π. Σ. του Α., κάτοικο ... και ειδικότερα του ότι: Στον …. κατά το χρονικό διάστημα από 5-8-2011 έως 20-9-2011, από κοινού με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, ως εντολοδόχοι παρανόμως ιδιοποιήθηκαν ξένα κινητά πράγματα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, τα οποία περιήλθαν στην κατοχή τους λόγω της προαναφερόμενης ιδιότητας τους και ειδικότερα ως διαχειριστές και εταίροι της εδρεύουσας στον …και επί της οδού ... εταιρείας με την επωνυμία "... ΕΠΕ", με αντικείμενο εργασιών υπηρεσίες γενικού τουρισμού, ύστερα από συναπόφαση, ιδιοποιήθηκαν παράνομα, ενσωματώνοντας στην περιουσία τους [παρά τις σχετικές οχλήσεις), σε βάρος της περιουσίας της εδρεύουσας στη ….. και επί της οδού ... εγκαλούσας ναυτιλιακής εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο ".... Α,Ε." της οποίας η ως άνω εκπροσωπούμενη από αυτούς εταιρεία ως τουριστικός πράκτορας ήταν εντολοδόχος, το ιδιαίτερα μεγάλης αξίας ποσό των 18.880,06 Ευρώ (αφαιρούμενης της προμήθειάς τους) από πώληση εισιτηρίων για λογαριασμό της και ειδικότερα ιδιοποιήθηκαν παράνομα στις 5.8.2011 το ποσό των 7.021,04 Ευρώ, στις 22.8.2011 το ποσό των 3.509 Ευρώ, στις 12.9.2011 το ποσό των 4.251,76 Ευρώ και στις 20.9.2011 το ποσό των 4.098,26 Ευρώ.

Επεκτείνει το αναιρετικό αποτέλεσμα της απόφασης και ως προς τον καταδικασθέντα για την ως άνω πράξη συγκατηγορούμενο του αναιρεσείοντος Π. Σ. του Α., κάτοικο ....

Απαλείφει τις διατάξεις περί επιβολής ποινής για την πιο πάνω πράξη καθώς και επιβολής συνολικής ποινής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Σεπτεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Οκτωβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ