1623/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1623 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1623/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αβροκόμη Θούα, Γεώργιο Αποστολάκη - Εισηγητή, Κυριάκο Οικονόμου και Αναστασία Περιστεράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Σεπτεμβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) μονοπρόσωπης εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) ανώνυμης βιομηχανικής εμπορικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και διακριτικό τίτλο "....", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Αθανασόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Β. Κ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Φερμελή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-1-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 584/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 242/2017 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 20-9-2017 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 939 και 941 ΑΚ προκύπτει ότι οι δανειστές έχουν το δικαίωμα να απαιτήσουν, κατά τους όρους των άρθρων 939 επ. ΑΚ, τη διάρρηξη κάθε απαλλοτρίωσης που έγινε από τον οφειλέτη προς βλάβη τους, εφόσον η υπόλοιπη περιουσία του δεν επαρκεί για την ικανοποίησή τους. Η διάρρηξη επέρχεται μόνο κατά το μέρος που ζημιώνεται ο δανειστής.

Ενόψει δε του ότι η εξεύρεση του μέρους, που απαιτείται για να καλυφθεί η απαίτηση του δανειστή, εξαρτάται από τη σχέση του ποσού της απαίτησης, που πρέπει να ικανοποιηθεί, προς το ποσό της αξίας του περιουσιακού στοιχείου, που απαλλοτριώθηκε, κατά την άσκηση της αγωγής, πρέπει για το ορισμένο της τελευταίας (άρθρο 216 ΚΠολΔ), τα ποσά αυτά να αναφέρονται στο δικόγραφο.

Σε περίπτωση όμως, που με την αγωγή διώκεται η διάρρηξη περισσοτέρων απαλλοτριωθέντων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον κατά τα αναφερόμενα σ' αυτή η ληξιπρόθεσμη απαίτηση του ενάγοντος δανειστή είναι μεγαλύτερη από τη συνολική αξία όλων των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, ώστε να είναι αναγκαία η διάρρηξη όλων των απαλλοτριώσεων, δεν απαιτείται για το ορισμένο αυτής, η αναφορά της αξίας καθενός (Ολομ ΑΠ 15/2012).

Περαιτέρω, η νομική αοριστία της αγωγής στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ), συντρέχει δε αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από εκείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζόμενη στο νόμο την αγωγή (ΑΠ 339/2016).

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) της από 31.1.2014 και ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πατρών απευθυνόμενης αγωγής του αναιρεσίβλητου, κατά το μέρος που στρέφεται κατά των δύο πρώτων εναγομένων και ήδη αναιρεσειουσών, ιστορούνται τα ακόλουθα: Ότι ο ενάγων διατηρεί κατά της πρώτης εναγομένης συνολική απαίτηση 48.264 ευρώ (μαζί με τους τόκους και τα δικαστικά έξοδα), για την οποία ήδη εκδόθηκε διαταγή πληρωμής που απέκτησε ισχύ δεδικασμένου. Ότι η πρώτη εναγομένη σταδιακά κατά το χρονικό διάστημα από 12.9.2012 έως 1-2-2013 μεταβίβασε στη δεύτερη λόγω πωλήσεως κατά κυριότητα τέσσερα φορτηγά αυτοκίνητά της, λεπτομερώς αναφερόμενα, τα οποία ήταν τα μοναδικά περιουσιακά της στοιχεία, αντί τιμήματος το ένα 1.230 ευρώ, 10.209 ευρώ το δεύτερο και 615 ευρώ το τρίτο, ενώ το τίμημα του τέταρτου παραλείπεται. Ότι το αναγραφόμενο τίμημα δεν αντιστοιχεί στην πραγματική τους αγοραία αξία, η οποία είναι πολλαπλάσια και υπερβαίνει συνολικά το όριο της υλικής αρμοδιότητας του πολυμελούς πρωτοδικείου, δηλαδή τα 250.000 ευρώ. Ότι οι απαλλοτριώσεις αυτές έγιναν από την πρώτη εναγομένη προς βλάβην της εν γνώσει της δεύτερης, ενώ δεν υπάρχει άλλη περιουσία για την ικανοποίησή της.

Για τους λόγους αυτούς ζητεί τη διάρρηξη των ως άνω τεσσάρων μεταβιβάσεων. Με το περιεχόμενο αυτό, η αγωγή πάσχει από νομική αοριστία αναφορικά με τον προσδιορισμό της αξίας των τεσσάρων απαλλοτριωθέντων κινητών, δεδομένου ότι ο ενάγων παραλείπει να προσδιορίσει την αγοραία αξία καθενός απ' αυτά ξεχωριστά, περιοριζόμενος να αναφέρει ότι υπερβαίνει συνολικά το όριο της υλικής αρμοδιότητας του πολυμελούς πρωτοδικείου, δηλαδή τα 250.000 ευρώ.

Εφόσον όμως η συνολική κατά της πρώτης εναγομένης απαίτησή του είναι μόλις 48.264 ευρώ, όφειλε, σύμφωνα και με την προπαρατιθέμενη νομική σκέψη, να προσδιορίσει επακριβώς την αγοραία αξία των μεταβιβασθέντων οχημάτων (κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής), διότι η διάρρηξη επέρχεται μόνο κατά το μέρος που ζημιώνεται ο δανειστής, η δε εξεύρεση του μέρους αυτού εξαρτάται από τη σχέση του ποσού της απαίτησής του προς το ποσό της αξίας του περιουσιακού στοιχείου, που απαλλοτριώθηκε.

Η αναφορά του τιμήματος και μάλιστα για τα τρία μόνο φορτηγά, με κρίσιμο χρόνο όχι εκείνον τη άσκησης της αγωγής (2014) αλλά της μεταβίβασης (2012), δεν μπορεί ούτε κατ' εκτίμηση του δικογράφου να καλύψει την έλλειψη, αφού ο ίδιος ο ενάγων αναφέρει ότι το αναγραφόμενο τίμημα δεν αντιστοιχεί στην πραγματική αγοραία αξία των φορτηγών, η οποία είναι πολλαπλάσια και υπερβαίνει συνολικά το όριο της υλικής αρμοδιότητας του πολυμελούς πρωτοδικείου, δηλαδή τα 250.000 ευρώ.

Επομένως, το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε αντίθετα και απέρριψε την περί τούτου ένσταση των εναγομένων, δεχθέν ότι η αγωγή δεν πάσχει από νομική αοριστία, ακολούθως δε δέχθηκε κατ' ουσίαν την αγωγή, παραβίασε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και γι' αυτό ο σχετικός πρώτος, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος.

Παρέλκει δε η έρευνα των λοιπών λόγων διότι καταλαμβάνονται από την αναιρετική εμβέλεια του πρώτου λόγου.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που το Εφετείο, μετά την εξαφάνιση της πρωτοβάθμιας απόφασης λόγω της ερημοδικίας των εναγομένων στον πρώτο βαθμό, δίκασε την ουσία της υπόθεσης και δέχθηκε την αγωγή. Στη συνέχεια, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση για εκδίκαση από το Δικαστήριο τούτο, εφόσον δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), και να απορριφθεί η αγωγή ως αόριστη. Ο αναιρεσίβλητος, που νικήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, κατά το σχετικό νόμιμο αίτημα των τελευταίων, όπως ειδικότερα στο διατακτικό αναφέρεται (άρθρα 176, 183, 189§1, 191§2 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί κατά την παρ. 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ η απόδοση στις αναιρεσείουσες του παραβόλου που καταβλήθηκε από αυτές.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 242/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών κατά το μέρος που, μετά την εξαφάνιση της υπ' αριθ. 584/2015 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πατρών, το Εφετείο δίκασε την ουσία της υπόθεσης και δέχθηκε την αγωγή.

ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση και δικάζοντας επί της από 31 Ιανουαρίου 2014 και με αριθμό κατάθεσης .../2014 αγωγής του Β. Κ. του Ι. .- ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αγωγή.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση στις αναιρεσείουσες του καταβληθέντος, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, παραβόλου.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Οκτωβρίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Δεκεμβρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ