Supreme Court dismisses appeal against bank's refusal of health allowance to IT analysts in non-hazardous areas.

Απόφαση 1620 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1620/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαϊου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1....., 2....., 3...., 4....., 5...., 6...., 7...., 8...., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Ρουπακιώτη, ο οποίος δήλωσε ότι οι 1ος, 2ος και 3ος παραιτούνται από το δικόγραφο της από 16/3/2005 αίτησης αναίρεσης. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Σπηλιόπουλο, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/1/1999 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθήνας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2079/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4747/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 16/3/2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χλαμπουτάκης, ανέγνωσε την από 26/4/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, με την από 17.5.1984 ΣΣΕ προσωπικού Τραπεζών, (στην οποία υπάγονται και οι εργαζόμενοι της αναιρεσίβλητης – εναγομένης Εμπορικής Τράπεζας), χορηγήθηκε επίδομα ανθυγιεινών χώρων σε όλους τους εργαζόμενους σε ανθυγιεινούς χώρους (υπόγεια, θορυβώδεις χώροι, και χώροι όπου φυλάσσονται χημικά καθώς και στους χειριστές Η/Υ, χειρίστριες εισαγωγής στοιχείων, τηλεφωνήτριες και καταμετρητές, καθορίσθηκε δε το ύψος του στο 12% επί του εκάστοτε καταβαλλόμενου βασικού μισθού.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει, από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη, τα εξής: «Με απόφαση της Διοίκησης της εναγομένης (και τώρα αναιρεσίβλητης Εμπορικής Τράπεζας) που ανακοινώθηκε στο προσωπικό της με την υπ΄ αριθμ. 35.194/22-02-1982 εγκύκλιο της Δ/νσης Προσωπικού της, χορηγήθηκε επίδομα ανθυγιεινών χώρων 12% (επί του βασικού μισθού) σ΄ εκείνους που εργάζονται σε ανθυγιεινούς χώρους και συγκεκριμένα στους τεχνικούς στα υπόγεια κεντρικού, στην κατηγορία μαγείρων, στις διατρήτριες, αίθουσα μηχανών Ηλεκτρονικών Διερευνητών, το τμήμα XEROX (φωτοτυπικών μηχανημάτων και πολυγράφων) στα υποκαταστήματα Ομόνοιας, Ελευσίνας και Ασπροπύργου.

Περαιτέρω, με τον όρο 11 της από 17/05/1984 ΣΣΕ προσωπικού Τραπεζών (ΦΕΚ Β΄ 356/05-06-1984) και υπό τον τίτλο «ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΟΙ ΧΩΡΟΙ-ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ορίστηκαν τα εξής: α)Σε κάθε τράπεζα θα συσταθεί εντός μηνός από την υπογραφή της παρούσας σύμβασης επιτροπή από έναν εκπρόσωπο των τραπεζών, ένα της ΟΤΟΕ και ένα γιατρό του Υπουργείου Εργασίας που θα διαπιστώνει την ανθυγιεινότητα του χώρου.

Μέχρι ότου ληφθούν τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα θα καταβάλλεται επίδομα 12% και πρόσθετη ετήσια άδεια 7 ημερών σε όσους και για όσο χρόνο εργάζονται στους χώρους αυτούς (υπόγεια, χημικά, θόρυβοι). β)Η ίδια διαδικασία και ρύθμιση θα ισχύσει για τους χειριστές Η/Υ, χειρίστριες εισαγωγής στοιχείων, τηλεφωνήτριες, καταμετρητές».

Με απόφαση της εναγομένης, που ανακοινώθηκε στο προσωπικό της με την 38517/06-05-1988 εγκύκλιο Δ/νσης Προσωπικού, «χορηγήθηκε ανθυγιεινό επίδομα 12% και πρόσθετη άδεια 7 ημερών και στο προσωπικό που υπηρετεί στο κατάστημα Κοζάνης, στο τμήμα Ι/Ο CONTROL και σχεδιασμού της Δ/νσης Μηχανοργάνωσης, στο Τμήμα SWIFT και στην Υπηρεσία Διαχείρισης Αγοραζομένων Επιταγών Εξωτερικού της Δ/νσης Εργασιών Καταστημάτων».

Σκοπός της χορήγησης του άνω επιδόματος στις εν λόγω αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου της εναγομένης και τη ΣΣΕ της 17/05/1984 ήταν η εξισορρόπηση των δυσμενών συνθηκών εργασίας, γι΄ αυτό και η καταβολή του προϋποθέτει παροχή εργασίας σε χώρους ανθυγιεινούς. Κατά το άρθρο 5 παρ. 1 του σε ισχύ νόμου έχοντας Οργανισμού Προσωπικού της εναγομένης Τράπεζας (ΦΕΚ Β΄ 389/02-04-1973) «Το συνολικό ποσό πάσης φύσεως αποδοχών του προσωπικού της Τράπεζας εξομοιούται προς τις αντιστοίχους αποδοχές τις λαμβανόμενες εκάστοτε υπό του προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας Ελλάδος, ορίζεται δε ότι η εξομοίωση αυτή θα είναι διαρκείας στο μέλλον υπό την έννοια ότι, πάσα μεταβολή των εν λόγω αποδοχών του Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος συνεπάγεται αντίστοιχον τοιαύτην των αποδοχών του προσωπικού της Τράπεζας».

Επειδή, η Εθνική Τράπεζα, χορήγησε ανθυγιεινό επίδομα 12% στους προγραμματιστές της Δ/νσης Μηχανοργάνωσης που χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο οθόνη από 14/12/1988, η εναγομένη χορήγησε το ίδιο επίδομα και για την ίδια αιτία στους ενταγμένους υπαλλήλους της στο ειδικευμένο προσωπικό των προγραμματιστών. Οι ενάγοντες, και τώρα αναιρεσείοντες, ανήκουν από το 1992 στο ειδικευμένο προσωπικό των αναλυτών της εναγομένης και τώρα αναιρεσίβλητης Τράπεζας.

Κατά το ένδικο χρονικό διάστημα (1994 – Ιούλιος 1998) τόσο οι ενάγοντες όσο και οι προγραμματιστές υπάγονταν στη Διεύθυνση Εκσυγχρονισμού και Οργάνωσης Παραγωγής (Δ.Ε.Ο.Π) που δημιουργήθηκε το 1994, ανήκαν δε οι μεν ενάγοντες-αναλυτές στον Τομέα Οργάνωσης Παραγωγής, οι δε προγραμματιστές στον Τομέα Μικροπληροφορικής και Υποστ.

Τραπεζών αυτής (Δ/νσης). Το αντικείμενο της απασχόλησης των εναγόντων ως αναλυτών συνίστατο με ανάλυση εργασίας, ανάπτυξη μεθόδων, συστημάτων και διαδικασιών που αφορούν τις πάσης φύσεως τραπεζικές εργασίες για προσωπική τους δε εξυπηρέτηση χρησιμοποιούν προσωπικούς Η/Υ. Αντιθέτως οι Προγραμματιστές του Τομέα Μικροπληροφορικής και Υποστήριξης Τραπεζών, χειρίζονται τρεις ή τέσσερις προσωπικούς Η/Υ, που είναι τοποθετημένοι πάνω στα γραφεία και που συνδέονται με «υποστηρικτικά» μηχανήματα κάτω ακριβώς από τα γραφεία αυτά, για την πραγματοποίηση διαφόρων «τέστ», ή ανάπτυξη εφαρμογών ή τον εκ του μακρόθεν έλεγχο άλλων υπολογιστών της Τράπεζας, από τα συστήματα δε αυτά η ακτινοβολία που εκπέμπεται είναι πολύ περισσότερη από εκείνη του μεμονωμένου προσωπικού Η/Υ.

Το κύριο όμως μέρος της εργασίας των προγραμματιστών Τομέα Μικροπληροφορικής, για την οποία και τους χορηγήθηκε το επίδομα ανθυγιεινών χώρων, συνίσταται στην απασχόληση τους σε «εξειδικευμένους» χώρους (computer rooms), οι οποίοι υπάρχουν σε όλες τις Μονάδες της Τράπεζας, όπου υφίστανται αυτόνομα κτιριακά συγκροτήματα με την έννοια ότι η ύπαρξή τους εξυπηρετεί τη μηχανογραφική δικτύωση των κτιριακών συγκροτημάτων, ότι πρόκειται για χώρους αυτόνομους, που διατηρούνται σε θερμοκρασία 10 έως 15 βαθμούς Κελσίου, είναι φυλασσόμενοι και κατασκευασμένοι με ειδικές προδιαγραφές, λόγω της αυξημένης ακτινοβολίας που εκπέμπεται στο εσωτερικό τους, υπάρχουν εκεί HUBS, POUTER, UPS, SERVERS και τηλεπικοινωνιακοί κόμβοι για να επιτυγχάνεται η σύνδεση με το Μηχανογραφικό Κέντρο της εναγομένης Τράπεζας.

Ιδιαίτερα δε αυξημένη ακτινοβολία εκπέμπουν τα UPS γιατί αποτελούν συστοιχίες μπαταριών, που σε περίπτωση διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος, εξασφαλίζουν την αδιάλειπτη λειτουργία των μηχανογραφικών συστημάτων της Τράπεζας, ότι η είσοδος στα computer rooms επιτρέπεται μόνο σε εξουσιοδοτημένους χρήστες, ήτοι στους Προγραμματιστές τόσο του Τομέα Μικροπληροφορικής, όσο και των υπολοίπων Τομέων της Δ/νσης Πληροφορικής, τέτοιου είδους δε «εξειδικευμένοι» χώροι υπάρχουν αρκετοί στο Λεκανοπέδιο Αττικής όπου στεγάζονται διάφορες Υπηρεσίες και Μονάδες της Τράπεζας, όπως στο κτίριο που στεγάζεται το Κεντρικό Κατάστημα αυτής (dealing room), στο κτίριο της οδού Αθηνάς (Δ/νση Τεχνικών Συμβούλων, της οδού Κοραή (Δ/νση Μεγάλων Επιχειρήσεων), της οδού Αιόλου Υπηρεσία Δημοσίων Σχέσεων)».

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι οι αναιρεσείοντες-ενάγοντες ως αναλυτές συστημάτων δεν δικαιούνται το ένδικο επίδομα ανθυγιεινών χώρων και στη συνέχεια αφού δέχθηκε την έφεση της αναιρεσίβλητης – εναγομένης κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, που είχε κρίνει αντίθετα, απέρριψε την αγωγή τους, με αίτημα την χορήγηση του άνω επιδόματος.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου, με ανεπαρκείς αιτιολογίες, τους παραπάνω κανόνες ουσιαστικού δικαίου της εν λόγω ΣΣΕ, το μεν γιατί οι αναιρεσείοντες – ενάγοντες ως αναλυτές συστημάτων, όπως ανελέγκτως δέχθηκε και οι ίδιοι στο αναιρετήριο διαλαμβάνουν ότι ήταν, δεν περιλαμβάνονται στις αναφερόμενες κατηγορίες εργαζομένων της ΣΣΕ που είναι δικαιούχοι του πιο πάνω επιδόματος, το δε γιατί, με βάση τις ανέλεγκτες παραδοχές της προσβαλλομένης, αυτοί ως αναλυτές συστημάτων χειριζόμενοι ατομικούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές, προσέφεραν τις υπηρεσίες τους σε χώρους εργασίας της αναιρεσίβλητης που δεν είναι εκτεθειμένοι σε αυξημένη ακτινοβολία ούτε επικρατούσαν στους χώρους αυτούς ανθυγιεινές συνθήκες, ώστε να δικαιούνται το ένδικο επίδομα.

Επομένως ο πρώτος (κατά το πρώτο μέρος του) και ο δεύτερος λόγοι αναιρέσεως από τους αριθμ. 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με την περί του αντιθέτου αιτίασή τους, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι. Επίσης ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο μέρος του, από τον αριθμ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, παραβίαση με εσφαλμένη εφαρμογή των εγκυκλίων της αναιρεσίβλητης Τράπεζας των ετών 1982 και 1988, αναφορικά με τη μη χορήγηση του εν λόγω επιδόματος στους αναιρεσείοντες, πρέπει ν΄ απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφού οι εν λόγω εγκύκλιοι δεν αποτελούν κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, η παραβίαση των οποίων, και μόνον, ιδρύει τον από την άνω διάταξη, αναιρετικό λόγο.

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ. ως «πράγματα» των οποίων η λήψη ή η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ιδρύει τον από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεώς τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, ως και οι λόγοι εφέσεως που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης.

Ο από την παραπάνω διάταξη λόγος αναιρέσεως δεν στοιχειοθετείται αν το Δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη την προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.ΑΠ 3/1997). Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως (κατά το τρίτο μέρος του) προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον προταθέντα αγωγικό ισχυρισμό των αναιρεσειόντων – εναγόντων, ότι αυτοί ως αναλυτές συστημάτων, χειριζόμενοι ηλεκτρονικούς υπολογιστές απασχολούνταν σε ανθυγιεινούς χώρους της αναιρεσίβλητης Τράπεζας και επομένως δικαιούνται το ένδικο επίδομα.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε ότι οι αναιρεσείοντες προσέφεραν τις υπηρεσίες τους σε χώρους εργασίας της αναιρεσείουσας που δεν είναι εκτεθειμένοι σε αυξημένοι ακτινοβολία, ούτε επικρατούσαν στους χώρους αυτούς ανθυγιεινές συνθήκες εργασίας. Επομένως το Εφετείο έλαβε υπόψη του την εν λόγω ισχυρισμό και τον απέρριψε και συνεπώς ο άνω λόγος αναιρέσεως, με την περί του αντιθέτου αιτίασή του, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16.3.2005 αίτηση του ....κ.λ.π. για αναίρεση της 4747/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης από επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2006.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2006. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ