161/2016 · 161/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 161 / 2016 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 161/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Σοφία Ντάντου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Δεκεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην … και στην προκειμένη περίπτωση από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας, που κατοικοεδρεύει στα …, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαριέττα Βλαχοπάνου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Των αναιρεσιβλήτων: Α. 1) ..., Δημ. Ενότητας Εγνατίας, τοπ. κοινότητας ..., που εκπροσωπείται νόμιμα (Κ.Π. ...), 2) Μ. Γ. του Α., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π…), 3) Ζ. Ι., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π…. ), 4) Μ. Χ. του Ι., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 5) Μ. Λ. συζ. Κ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 6) Κ. Κ. του Χ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 7) Κ. Δ. του Γ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π….), 8) Κ. Β. του Ν., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π….), 9) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Π. ....", που εδρεύει στην τοπ. κοινότητα ..., Δημ. Ενότητας Εγνατίας ... και εκπροσωπείται νόμιμα (Κ.Π. … και ...), 10) Τ. Ε. του Γ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. .. ), 11) Γ. Ι. του Κ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 12) Γ. Α. του Δ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ..., ... και ...), 13) α. Λ. Φ. του Χ. και β. Λ. Λ. του Κ., κατοίκων τοπ. ... (Κ.Π. ...), 14) α. Μ. Ι. του Μ. και β. Μ. Λ. συζ. Κ., κατοίκων τοπ. ... (Κ.Π. ...), 15) α. Λ. Β. του Γ. και β. Τ. Ο. συζ. Κ., κατοίκων ... (Κ.Π. ...), 16) Π. Ι. του Α., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 17) Τ. Δ. του Κ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 18) Κ. Α. του Ε., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 19) Κ. Ν. του Δ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 20) α. Π. Ι. του Κ. και β. Π. Χ. του Κ., κατοίκων ... (Κ.Π….), 21) Γ. Α. του Χ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 22) Τ. Α. του Δ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 23) Ρ. Δ. του Ε., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 24) α. Π. Δ. του Χ., κατοίκου ... και β. Σ. Β. του Γ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π….), 25) Ζ. Σ. του Ι., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 26) Κ. Γ. του Δ., κατοίκου ... Δημ. Ενότητας Παμβώτιδας Δήμου Ιωαννιτών (Κ.Π….), 27) Κ. Τ. του Δ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 28) Μ. Τ. του Δ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 29) Π. χας Δ. Τ., το γένος Β., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 30) ..., Δημ. Ενότητας Εγνατίας, τοπ. κοινότητας ..., που εκπροσωπείται νόμιμα (Κ.Π. ...), 31) Μ. Γ. του Α., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π….), 32) Μ. Χ. του Ι., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 33) Μ. Λ. συζ. Κ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 34) Τ. Ε. του Γ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. 11), 35) α. Λ. Φ. του Χ. και β. Λ. Λ. του Κ., κατοίκων τοπ. ... (Κ.Π. ...), 36) Κ. Α. του Ε., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 37) Τ. Α. του Δ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. ...), 38) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Π. ....", που εδρεύει στην τοπ. κοινότητα ..., Δημ. Ενότητας Εγνατίας ... και εκπροσωπείται νόμιμα (Κ.Π. … και ...), 39) α. Λ. Β. του Γ. και β. Τ. Ο. συζ. Κ., κατοίκων ... (Κ.Π. ...), 40) α. Π. Ι. του Κ. και β. Π. Χ. του Κ., κατοίκων ... (Κ.Π….), 41) Γ. Ι. του Κ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...), 42) Γ. Α. του Δ., κατοίκου τοπ. ... (Κ.Π. 13, ..., ... και ...), 43) Κ. Ν. του Δ., κατοίκου ... (Κ.Π. ...) και 44) Ρ. Δ. του Ε., κατοίκου ... (Κ.Π. ...). Β. 1) Κ. Τ. του Δ., 2) Μ. Τ. του Δ., 3) Σ. Ζ. του Ι., κατοίκου τοπ. ..., 4) Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ... Δημ. Ενότητας Παμβώτιδας Δήμου Ιωαννιτών και 5) Α. Μ. του Γ., κατοίκου τοπ. ....

Οι με στοιχ. Α 1ος (30ος), 4ος (32ος), 5η (33η), ... (35α) και 22ος (37ος) των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεοχάρη Αναγνώστου. Οι λοιποί με στοιχ. Α και στοιχ. Β των αναιρεσιβλήτων δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αριθμ. εκθ. καταθ. 367/12-9-2011 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 228/2011 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκε με τις διά των προτάσεών τους ασκηθείσες ανταιτήσεις και κύριες παρεμβάσεις ορισμένων εκ των ήδη αναιρεσιβλήτων.

Εκδόθηκε η 190/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 18-10-2012 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον και οι με στοιχ. Α 1ος (30ος), 4ος (32ος), 5η (33η), ... (35α) και 22ος (37ος) των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Καλαματιανός διάβασε την από 4-12-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του λόγου της αίτησης για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 190/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την διάταξη του άρθ. 22 παρ. 4 του ν. 2882/2001 όπως αυτή προστέθηκε με την διάταξη του άρθ. 131 παρ. 2 του ν. 4070/2012, σε περίπτωση που ο αριθμός των αναιρεσιβλήτων υπερβαίνει τους είκοσι (20) η κλήτευσή τους στη δίκη μπορεί να διενεργηθεί κατά τις διατάξεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθ. 19, ήτοι η αίτηση μαζί με την πράξη προσδιορισμού της δικασίμου τοιχοκολλάται, δεκαπέντε, τουλάχιστον, πλήρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο στο κατάστημα του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται και στο κατάστημα του δήμου ή της κοινότητας στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριούμενα. Η τοιχοκόλληση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από το γραμματέα του δικαστηρίου ή της κοινότητας αντιστοίχως. Η ειδοποίηση στην οποία μνημονεύονται το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, η τοιχοκόλληση αυτής, η δικάσιμος, περίληψη του αιτήματος και περίληψη της απαλλοτριωτικής πράξης, δημοσιεύεται σε τρεις ημερήσιες εφημερίδες που εκδίδονται στην Αθήνα ή σε δύο που εκδίδονται στην Αθήνα και σε μία που εκδίδεται στη Θεσσαλονίκη όταν η απαλλοτριούμενη έκταση ή το μεγαλύτερο μέρος αυτής βρίσκεται στα όρια του Υπουργείου Βόρειας Ελλάδας, καθώς, και σε μία εφημερίδα που εκδίδεται στην πρωτεύουσα του νομού στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η απαλλοτριούμενη έκταση ή το μεγαλύτερο μέρος αυτής. Κατά την διάταξη του άρθ. 576 αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ’ αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος, συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Στην προκειμένη περίπτωση, την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης επισπεύδει το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, κατά την διαδικασία των άρθ. 22 παρ. 4 του ν. 2882/2001 όπως αυτή προστέθηκε με την διάταξη του άρθ. 131 παρ. 2 του ν. 4070/2012 αφού, οι αναιρεσίβλητοι υπερβαίνουν τους 20. Έτσι από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα ήτοι 1) τις από 16-9-2015, 28-9-2015 και 28-9-2015 τρεις εκθέσεις τοιχοκόλλησης στις οποίες βεβαιώνεται, στην μεν πρώτη, ότι τοιχοκολλήθηκε στον πίνακα δημοσιεύσεων του Αρείου Πάγου, στις δε δεύτερη και τρίτη στους πίνακες δημοσιεύσεων του ... και της Δημοτικής Ενότητας Εγνατίας, αντίστοιχα, επικυρωμένο αντίγραφο της ένδικης αίτησης του Ελληνικού Δημοσίου κατά των αναιρεσιβλήτων, περί αναίρεσης της 190/2012 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων, με ενσωματωμένη πράξη προσδιορισμού δικασίμου της Προέδρου του Δ’ Τμήματος του Α.Π. για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (18-12-2015) και 2) τα φύλλα των εφημερίδων "...", "..." (της 2-10-2015), "..." (Ιωαννίνων της 3/4-10-2015) και "...", στις οποίες δημοσιεύεται η αίτηση αναίρεσης και ειδοποίηση -κλήση του Ελληνικού Δημοσίου προς τους αναιρεσίβλητους να παραστούν κατά την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης την 18-12-2015 ημέρα Παρασκευή και ώρα 9.30’ ενώπιον του Δ’ τμήματος του Αρείου Πάγου, προκύπτει ότι, άπαντες οι αναιρεσίβλητοι έλαβαν νομίμως και εμπροθέσμως γνώση του περιεχομένου και της ημερομηνίας συζητήσεως της αίτησης αναίρεσης για την 18-12-2015.

Συνεπώς, θα πρέπει εκείνοι που δεν εμφανίστηκαν ή δεν παρέστησαν προσηκόντως να δικαστούν ερήμην, να ερευνηθεί όμως η υπόθεση ως εάν ήταν παρόντες. Κατά την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανίστηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο οι με αύξοντα αριθμό 2 και 31 (Μ. Γ.), 3 (Ζ. Ι.), 6 (Κ. Κ.), 7 (Κ. Δ.), 8 (Κ. Β.), 9 και 38 ("Π. ...."), 10 (Τ. Ε.), 11 και 41 (Γ. Ι.), 12 και 42 (Γ. Α.), 13β (Λ. Λ. του Κ.), 14 (Μ. Ι. και Μ. Λ.), 15 και 39 (Λ. Β. και Τ. Ο.), 16 (Π. Ι. του Α.), 17 (Τ. Δ.), 18 και 36 (Κ. Α.), 19 και 43 (Κ. Ν.), 20 και 40 (Π. Ι. του Κ. και Π. Χ. του Κ.), 21 (Γ. Α.), 23 και 44 (Ρ. Δ.), 24 (Π. Δ. και Σ. Β.), 25 και Β3 (Ζ. Σ.), 26 και Β4 (Κ. Γ.), 27 και Β1 (Τ. Κ.), 28 και Β2 (Τ. Μ.), 29 (Τ. Π.), 34 (Τ. Ε.), Β5 (Μ. Α.), με αποτέλεσμα, σύμφωνα και με όσα αναφέρθηκαν στην αρχή της παρούσας, η υπόθεση να πρέπει να ερευνηθεί και ως προς αυτούς ως εάν ήταν παρόντες εφόσον κλητεύθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση χωρεί αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια αιτιολογιών, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις, όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρίσιμων περιστατικών που έγιναν δεκτά. Αντιφατικότητα δε αιτιολογιών υπάρχει όταν εξ αιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το Νόμο. Η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (Ολ.ΑΠ 24/1992, Ολ.ΑΠ 1/1999, ΑΠ 9/ 2013). Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2 και 3 του ισχύοντος Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της από 4.11.1950 Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε, μαζί με την σύμβαση, αρχικώς με το Ν. 2329/1953 και εκ νέου με το ΝΔ 53/1974 και έχει αυξημένη ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος έναντι των κοινών νόμων, συνάγεται ότι για τον προσδιορισμό της πλήρους αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου κατά το χρόνο της πρώτης συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου της αιτήσεως καθορισμού (προσωρινού ή οριστικού σε περίπτωση παράλειψης του προσωρινού ή παρέλευσης έτους από τη συζήτηση για προσωρινό καθορισμό) της αποζημίωσης αυτής, καθώς και η δαπάνη του ιδιοκτήτη του απαλλοτριούμενου ακινήτου. Εξ άλλου, στο άρθρο 13 παρ. 1 εδ. τελευτ. του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) όπως το εδάφιο αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 3193/2003 ορίζεται ότι "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη, ιδίως η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων τα οποία συντάχθηκαν το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριούμενου". Έτσι, ως κριτήριο διαφοροποίησης και στοιχείο αξιολόγησης αποτελεί επί αγροτικού ακινήτου, αν τούτο είναι γόνιμο ή άγονο, ξηρικό ή ποτιστικό, φυτεία ή χέρσο και επί αστικού, αν το απαλλοτριούμενο είναι εντός ή εκτός σχεδίου, εντός ή εκτός ζώνης, ποίοι οι όροι δόμησης, τα ποσοστά κάλυψης και αντιπαροχής, και ο συντελεστής εμπορικότητας σε σχέση όμως με τη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο. Αλλά η πιο πάνω διάταξη δεν καθιερώνει αποκλειστικά και για το δικαστήριο υποχρεωτικά κριτήρια για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν θα τα λάβει υπόψη ή θα λάβει υπόψη άλλα τέτοια, παρά μόνο παρέχει οδηγίες για το πώς πρέπει να καθορίζεται η πραγματική αξία και επιτρέπει στο δικαστήριο να λάβει υπόψη αυτό το σκοπό, αφού χρησιμοποιηθεί η λέξη ιδίως, κάθε πρόσφορο κατά την ανέλεγκτη κρίση του συγκριτικό στοιχείο αφού το αξιολογήσει κατάλληλα. Η σχετική, για το πρόσφορο ή όχι του συγκριτικού στοιχείου, κρίση του ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. (ΑΠ 1782/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση συνεκδίκασε την από 12-9-2011 αίτηση του αναιρεσείοντος και τις ασκηθείσες με τις προτάσεις ανταιτήσεις και κύριες παρεμβάσεις ορισμένων εκ των αναιρεσίβλητων, με τις οποίες ζήτησαν να καθορισθεί η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για ακίνητα, συνολικής έκτασης 155.824 τ.μ., επί των οποίων προέβαλαν εμπράγματα δικαιώματα οι αναιρεσίβλητοι, που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά για λόγους δημόσιας ωφέλειας, τα οποία οφείλει να αποζημιώσει το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο. Στη συνέχεια, το Δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε, ως αποδειχθέντα, σχετικά με τον καθορισμό αποζημίωσης των απαλλοτριουμένων, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "(Α) Με βάση την υπ’ αριθμ. πρωτ. ...15-6-2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα στο υπ’ αριθμ. 589/2006 ΦΕΚ (τ. Δ’ ), κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή της Εγνατίας Οδού, τμήμα ... (2.4), από χ.θ. 6 + 350 έως χ.θ. 8 + 250, εκτάσεως συνολικού εμβαδού 155.824 τ.μ., που βρίσκεται στην περιοχή του Δήμου Εγνατίας Νομού Ιωαννίνων και απεικονίζεται με κλίμακα 1 : 1.00 στο από 3-8-2005 και με αριθμό…ακριβές αντίγραφο κτηματολογικού διαγράμματος και του αντίστοιχου κτηματολογικού πίνακα της "....", τα οποία έχει συντάξει ο Ν. Σ. και έχει θεωρήσει ο Διευθυντής της Διευθύνσεως Δ12 του ΥΠΕΧΩΔΕ Ι. Σ. στις 3-8-2005. Η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε υπέρ και με δαπάνη του Ελληνικού Δημοσίου (πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων - αριθμός έργου ...). Τα απαλλοτριωθέντα ευρίσκονται στην περιοχή του Δ.Δ. Μεγάλου Περιστερίου, είναι εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμών, αποτελούν αγροτικές εκτάσεις και ο κύριος προορισμός τους είναι η γεωργική και κτηνοτροφική εκμετάλλευση. Επίσης, τα ακίνητα αυτά βρίσκονται είτε επί της παλαιάς Εθνικής Οδού Ιωαννίνων - Τρικάλων, είτε πλησίον αυτής, αλλά και επί της επαρχιακής οδού που συνδέει την ως άνω Ε.Ο. με την Τοπική Κοινότητα ... και επί αγροτικών οδών οι οποίες οδηγούν στην ως άνω επαρχιακή οδό. Κάποια από τα ακίνητα αυτά είναι ποτιστικά, ενώ κάποια άλλα είναι ξηρικά. Η απόστασή τους από τα Ιωάννινα είναι περίπου 30 χλμ., ενώ από το Μέτσοβο είναι 8 χλμ. Οπωσδήποτε τα ακίνητα που ευρίσκονται επί της παλαιάς Ε.Ο. υπερτερούν σε αξία εκείνων που ευρίσκονται επί της επαρχιακής οδού και τα τελευταία αυτών που ευρίσκονται επί αγροτικών οδών. Β. Μεταξύ των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν είναι και οι ιδιοκτησίες των καθ’ ων η αίτηση, καθώς και των παρεμβάντων. Οι ανταιτούντες ζητούν για το έδαφος των ακινήτων τους το ποσό των 40 ευρώ/τ.μ. Ειδικώς η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Π....." ζητεί να καθορισθεί η οριστική τιμή των κτιρίων που στεγαζόταν χοιροτροφική μονάδα στο ποσό των 90 ευρώ/μ3. Για τις ιδιοκτησίες αυτές η Εκτιμητική Επιτροπή, με την από 19-9-2006 έκθεσή της, προσδιόρισε την αξία του εδάφους τους ως εξής: (1) Ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,253 ευρώ/τ.μ., (2) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,455 ευρώ/τ.μ., (3) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,919 ευρώ/τ.μ., (4) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,455 ευρώ/τ.μ., (5) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... 0,919 ευρώ/τ.μ. και (6) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... 3.647,36 ευρώ και 25 1.150,59 ευρώ (συνολική αξία). Από τις ανωτέρω ιδιοκτησίες οι υπ’ αριθμ. ... ανήκουν στους 2ο, 6ο, 7ο, 8ο, 16ο, 17ο και 24ο των καθ’ ων η αίτηση οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο. Εξ άλλου, η αντικειμενική αξία των επιδίκων είναι η εξής: (1) Ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,385 ευρώ/τ.μ., (2) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,693 ευρώ/τ.μ., (3) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 1,21 ευρώ/τ.μ., (4) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... : 0,693 ευρώ/τ.μ., (5) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... 1,21 ευρώ/τ.μ. και (6) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... 1,17 ευρώ/τ.μ. και 25 1.514,92 ευρώ (συνολική αξία) (βλ. τα προσκομιζόμενα έντυπα ΑΑ-ΓΗΣ που προσκομίζει το αιτούν). Επίσης η ως άνω Εκτιμητική Επιτροπή καθόρισε την αξία των επικειμένων των απαλλοτριουμένων ακινήτων ως εξής: (1) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. 1 πέτρινη βρύση σε 900 ευρώ, (2) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. ... κατασκευές από τσιμεντόλιθους λαμαρινοσκεπείς σε 35 ευρώ/μ3, σκεπή σε 35 ευρώ/μ3 και τσιμεντοδεξαμενή ομβρίων υδάτων σε 45 ευρώ/μ3, (3) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. 12 αποθήκες σε 32 ευρώ/μ3, κατασκευή από τσιμεντόλιθους 30 ευρώ/μ3 και περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ., (4) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. 13 περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ, κερασιά σε 80 ευρώ/τεμάχιο, (5) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. ... περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ., (6) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. 14 τσιμεντοδεξαμενή ομβρίων υδάτων σε 45 ευρώ/μ3 και περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ., (7) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... περιφράξεις από συρματόπλεγμα και σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ., (8) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. 21 περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ., καρυδιές (μεσαίες) σε 180 ευρώ/τεμάχιο, καρυδιές (μικρές) σε 90 ευρώ/τεμάχιο, συκιά (μεσαία) σε 80 ευρώ, αμυγδαλιά (μεσαία) 90 ευρώ, (9) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... περιφράξεις από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ., (10) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους 7,50 ευρώ/μ. και καρυδιά (μεγάλη) 330 ευρώ και (11) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 7,50 ευρώ/μ. Το αιτούν ζητεί να καθορισθεί η οριστική τιμή αποζημιώσεως του εδάφους των επιδίκων και των επικειμένων τους στα ως άνω ποσά. Στην δίκη του προσδιορισμού της προσωρινής τιμής μονάδας αποζημιώσεως (βλ. υπ’ αριθμ. 228/2011 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων) η μάρτυρας του αιτούντος εκτίμησε την αξία των επιδίκων ακινήτων στην ως άνω προσδιορισθείσα από την Εκτιμητική Επιτροπή, η οποία υπολείπεται κατά ποσοστό 30% της αγοραίας. Επίσης κατέθεσε ότι τα ακίνητα αυτά έχουν αγροτική αξία και ότι πλεονεκτούν από απόψεως αξίας αυτά που έχουν πρόσοψη στην Ε.Ο. Ιωαννίνων - Τρικάλων. Εξ άλλου, οι μάρτυρες των καθ’ ων η αίτηση κατέθεσαν ότι τα επίδικα έχουν οικοπεδική αξία, καλλιεργούνταν με καλαμπόκι και τριφύλλι και ότι αυτά που έχουν πρόσοψη σε δρόμο έχουν αξία κατά τον μάρτυρα Χ. Π. σε 30 ευρώ/τ.μ., ενώ τα υπόλοιπα έχουν αξία 25 ευρώ/τ.μ., ενώ κατά τον μάρτυρα Γ. Κ. ανέρχεται σε 40 ευρώ/τ.μ. Περαιτέρω, σύμφωνα με την από 20-3-2012 τεχνική έκθεση του Μηχανικού Δομικών Έργων Τ.Ε. Γ. Κ., που προσκομίζει ο 1ος καθ’ ού η αίτηση - ανταιτών Δήμος ... τα ακίνητα που ανήκουν στην ιδιοκτησία του έχουν αξία 25 - 30 ευρώ/τ.μ. Επίσης η ανταιτούσα ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Π. ...." προσκομίζει την από 12-10-2006 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ορισθέντος από το Τ.Ε.Ε./Τμήμα Ηπείρου Πολιτικού Μηχανικού Δ. Τ., σύμφωνα με την οποία η αξία μιας καινούργιας χοιροτροφικής μονάδας για 60 χοιρομητέρες, όπως αυτή που στεγαζόταν στα κτίρια που βρισκόταν στις υπ’ αριθμ. … και ... ιδιοκτησίες της, ανέρχεται σε 4.000 ευρώ/χοιρομητέρα, ήτοι συνολικά σε 240.000 ευρώ. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων, με κρίσιμο χρόνο την 6-4-2011, καθόρισε με την υπ’ αριθμ. 228/2011 απόφασή του την προσωρινή τιμή του εδάφους των επιδίκων ως εξής: (α) αγροί με πρόσωπο σε εθνική ή επαρχιακή οδό αρδευόμενοι, μονοετούς καλλιέργειας 21 ευρώ/τ.μ., (β) αγροί με πρόσωπο σε δημοτική ή κοινοτική οδό αρδευόμενοι, μονοετούς καλλιέργειας 18 ευρώ/τ.μ., (3) αγροί με πρόσωπο σε εθνική ή επαρχιακή οδό αρδευόμενοι, μονοετούς

καλλιέργειας με δυνατότητα περαιτέρω αξιοποιήσεως 24 ευρώ/τ.μ. και (4) αγροί με πρόσωπο σε δημοτική ή κοινοτική οδό χέρσοι 16 ευρώ/τ.μ. Επίσης καθόρισε την τιμή των επικειμένων των ως άνω ακινήτων ως εξής: (1) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … πέτρινη βρύση σε 1.200 ευρώ, (2) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. ... κατασκευές από τσιμεντόλιθους λαμαρινοσκεπείς σε 44 ευρώ/μ3, σκεπή σε 44 ευρώ/μ3 και τσιμεντοδεξαμενή ομβρίων υδάτων σε 60 ευρώ/μ3, περίφραξη από συρματόπλεγμα και σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., (3) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … αποθήκες σε 44 ευρώ/μ3, κατασκευή από τσιμεντόλιθους με κατεστραμμένη σκεπή σε 30 ευρώ/μ3, σκεπή σε 44 ευρώ/μ3, και περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ. και κερασιά (μεσαία) 200 ευρώ, (4) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., κερασιά σε 80 ευρώ/τεμάχιο, (5) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. ... περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., (6) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. …τσιμεντοδεξαμενή ομβρίων υδάτων σε 60 ευρώ/μ3 και περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., (7) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... περιφράξεις από συρματόπλεγμα και σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., (8) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., καρυδιές (μεσαίες) σε 200 ευρώ/τεμάχιο, καρυδιές (μικρές) σε 100 ευρώ/τεμάχιο, συκιά (μεσαία) σε 150 ευρώ, αμυγδαλιά (μεσαία) 160 ευρώ, (9) ιδιοκτησίες υπ’ αριθμ. ... περιφράξεις από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ., (10) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. … περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους 9 ευρώ/μ. και καρυδιά (μεγάλη) 330 ευρώ και (11) ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. ... περίφραξη από συρματόπλεγμα με σιδηροπασσάλους σε 9 ευρώ/μ. Περαιτέρω οι ανταιτούντες επικαλούνται και προσκομίζουν αποφάσεις του Δικαστηρίου τούτου, με τις οποίες προσδιορίσθηκαν τιμές οριστικής αποζημιώσεως για ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν στην ευρύτερη περιοχή. Ειδικότερα: (1) Με την υπ’ αριθμ. 264/2010 απόφαση, που αφορά ακίνητα απαλλοτριωθέντα για την κατασκευή της Γέφυρας Αράχθου και ευρίσκονται στην περιφέρεια των Δήμων Περάματος (Δ.Δ. ...) και Ανατολικού Ζαγορίου (Δ.Δ. Δεματίου) Ν. Ιωαννίνων, ευρισκόμενα σε απόσταση 40 περίπου χλμ. από τα Ιωάννινα, καλλιεργήσιμα και αρδευόμενα, κατά το πλείστον, με εύφορο έδαφος και πρόσβαση σε αγροτικούς και άλλους δρόμους, με κρίσιμο χρόνο την 3-3-2010, καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημιώσεως ως εξής: (α) αγροί μη αρδευόμενοι (αα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 14 ευρώ/τ.μ., (αβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 16 ευρώ/τ.μ. και (αγ) με πρόσοψη σε δημοτικό δρόμο σε 14,50 ευρώ/τ.μ., (β) αγροί αρδευόμενοι (βα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 16 ευρώ/τ.μ., (ββ) με πρόσοψη σε εθνικό η επαρχιακό δρόμο σε 17,50 ευρώ/τ.μ. και για τα ακίνητα που βρίσκονται στην περιφέρεια της ... σε 18,50 ευρώ/τ.μ. και (βγ) με πρόσοψη σε δημοτικό δρόμο σε 16,50 ευρώ/τ.μ. (2) Με την υπ’ αριθμ. 238/2010 απόφαση, που αφορά ακίνητα ευρισκόμενα στην περιοχή του 30ου χλμ. της Ε.Ο. Ιωαννίνων - Τρικάλων (Δ.Δ. ... και Δ.Δ. Δεματίου Δήμου Ανατολικού Ζαγορίου), με κρίσιμο χρόνο την 1-4-2009, καθορίσθηκε η οριστική τιμή ως εξής (για το Δ.Δ. Μικρής Γότιτσας και το Δ.Δ. Δεματίου αντιστοίχως): (α) αγροί μη αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (αα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 20 ευρώ/τ.μ. και 15 ευρώ/τ.μ., (αβ) με πρόσοψη σε εθνικό η επαρχιακό δρόμο σε 21 ευρώ/τ.μ. και 17 ευρώ/τ.μ. και (β) αγροί αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (βα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 22 ευρώ/τ.μ. και 20 ευρώ/τ.μ., (ββ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 23 ευρώ/τ.μ. και 21 ευρώ/τ.μ. (3) Με την υπ’ αριθμ. 143/2010 απόφαση, που αφορά ακίνητα ευρισκόμενα σε απόσταση 300 μ. από το όριο του Οικισμού ... και 1 χλμ. περίπου από το κέντρο αυτού, με κρίσιμο χρόνο την 2-12-2009, καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας σε 15 ευρώ/τ.μ. (4) Με την υπ’ αριθμ. 15/2010 απόφαση, που αφορά ακίνητα ευρισκόμενα στα Δ.Δ. ... του Δήμου Παμβώτιδος, σε σημαντικά μικρότερη απόσταση από τα Ιωάννινα -12 χλμ.- με θέα προς την λίμνη Παμβώτιδα και προς τα Ιωάννινα και με οικοπεδική αξία, και ακίνητα των Δ.Δ. Μάζιας και ... του Δήμου Περάματος, σε απόσταση 15 χλμ. από τα Ιωάννινα, με δυνατότητα οικοδομικής αξιοποιήσεως, με κρίσιμο χρόνο την 20-5-2009, καθορίσθηκε η οριστική τιμή

των ακινήτων αυτών ως εξής (του Δήμου Παμβώτιδος και του Δήμου Περάματος αντιστοίχως): (α) αγροί ξηρικοί και χέρσοι μονοετούς καλλιέργειας, (αα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 25 ευρώ/τ.μ. και 20 ευρώ/τ.μ., (αβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο 26,50 ευρώ/τ.μ. και 21,50 ευρώ/τ.μ., (β) αγροί αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας, (βα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 26 ευρώ/τ.μ. και 21 ευρώ/τ.μ., (ββ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο 27,50 ευρώ/τ.μ. και 22,50 ευρώ/τ.μ., (γ) αγροί ξηρικοί πολυετούς καλλιέργειας, (γα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 25,50 ευρώ/τ.μ. και 20,50 ευρώ/τ.μ., (γβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο 27 ευρώ/τ.μ. και 22 ευρώ/τ.μ., (δ) αγροί αρδευόμενοι πολυετούς καλλιέργειας (δα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 28 ευρώ/τ.μ. και 23 ευρώ/τ.μ. και (δβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο 29 ευρώ/τ.μ. και 24 ευρώ/τ.μ. (5) Με την υπ’ αριθμ. 407/2007 απόφαση, που αφορά ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν ευρισκόμενα στην περιοχή των Δήμων Εγνατίας και ... και απέχουν 40 χλμ. περίπου από τα Ιωάννινα και 20 χλμ. περίπου από το Μέτσοβο, έχουν δε αγροτικό χαρακτήρα, καθορίσθηκε, με κρίσιμο χρόνο την 21-3-2007, η οριστική τιμή αποζημιώσεως ως εξής: (α) αγροί μη αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (αα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 4,00 ευρώ/τ.μ., (ββ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 5,50 ευρώ/τ.μ., (β) αγροί αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (αα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 4,50 ευρώ/τ.μ., (βα) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 6,00 ευρώ/τ.μ., (γ) αγροί μη αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (γα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 5,00 ευρώ/τ.μ., (γβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο 6,50 ευρώ/τ.μ. και (δ) αγροί μη αρδευόμενοι πολυετούς καλλιέργειας (δα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 6,50 ευρώ/τ.μ. και (δβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 8,50 ευρώ/τ.μ. (6) Με την υπ’ αριθμ. 114/2007 απόφαση, που αφορά ακίνητα ευρισκόμενα σε απόσταση 500 μ. από τον Οικισμό Μικρού Περιστερίου του ..., σε απόσταση 30 χλμ. περίπου από τα Ιωάννινα, καθόρισε την οριστική τιμή, με κρίσιμο χρόνο την 7-2-2007, ως εξής: (α) αγροί μη αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (αα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 7 ευρώ/τ.μ., (αβ) με πρόσοψη σε εθνικό η επαρχιακό δρόμο σε 9 ευρώ/τ.μ., (β) αγροί αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (βα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 9 ευρώ/τ.μ., (ββ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 10,50 ευρώ/τ.μ., (γ) αγροί μη αρδευόμενοι πολυετούς καλλιέργειας (γα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο σε 8 ευρώ/τ.μ., (γβ) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 11 ευρώ/τ.μ., (δ) αγροί αρδευόμενοι πολυετούς καλλιέργειας (δα) με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 9 ευρώ/τ.μ., (δα) με πρόσοψη σε εθνικό ή επαρχιακό δρόμο σε 12 ευρώ/τ.μ. Και (7) με την υπ’ αριθμ. 32/2006 απόφαση, που αφορά ακίνητα ευρισκόμενα στην περιοχή Ανθοχωρίου ..., σε απόσταση 600 μ. από την Ε.Ο. Ιωαννίνων - Τρικάλων, η οριστική τιμή καθορίσθηκε, με κρίσιμο χρόνο την 2-3-2005, σε 9 ευρώ/τ.μ.

Από την συνεκτίμηση όλων των προαναφερομένων αποδεικτικών μέσων και των μη ειδικώς αναφερομένων, ανάλογα με την τοπική και χρονική προσφορότητά τους και λαμβάνοντας υπόψη (άρθρ. 336 παρ. 4 ΚΠολΔ) (α) το ότι η αντικειμενική αξία των επιδίκων, με βάση την οποία το αιτούν ζητεί να καθορισθεί η οριστική τιμή υπολείπεται σημαντικά της πραγματικής εμπορικής αξίας τους, (β) την τρέχουσα οικονομική συγκυρία, η οποία έχει ανατρέψει σχεδόν όλα τα οικονομικά δεδομένα, αλλά και τα δεδομένα της αγοράς, ειδικότερα των ακινήτων, ώστε να ακυρώνονται σε μεγάλο βαθμό, ως προς το οικονομικό τους σκέλος, οι παλαιότερες δικαστικές κρίσεις επί απαλλοτριώσεων, ακόμη και σχετικά προσφάτων, το Δικαστήριο κρίνει ότι η πραγματική αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επικειμένων τους κατά τον, κρίσιμο στην προκειμένη περίπτωση, χρόνο της συζητήσεως της αιτήσεως για τον προσωρινό προσδιορισμό της τιμής μονάδας αποζημιώσεως (6-4-2011), δεδομένου ότι από την συζήτηση της αιτήσεως αυτής μέχρι την συζήτηση της κρινομένης αιτήσεως (4-4-2012) δεν παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του έτους (άρθρ. 13 παρ. 1 ΚΑΑΑ, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρ. 1 παρ. 4 του Ν. 2985/2002), λαμβανομένων επίσης υπόψη της θέσεώς τους, της καταστάσεώς τους, των οικονομικών και νομισματικών συνθηκών που επικρατούσαν κατά τον χρόνο κηρύξεως της απαλλοτριώσεως, χωρίς να υπολογισθεί η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμηση της αξίας τους λόγω της εξαγγελίας ή της κηρύξεως αυτής, ήτοι η πλήρης αποζημίωση, δηλαδή εκείνη με την οποία μπορούν να αντικατασταθούν τα απαλλοτριωθέντα με άλλα ισάξιά τους, ανέρχεται στα ποσά που αναφέρονται στο διατακτικό, κατά μερική παραδοχή των ασκηθεισών ανταιτήσεων".

Και υπό τις ως άνω παραδοχές, αφού συνεκδίκασε την αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου και τις ασκηθείσες με τις προτάσεις παρεμβάσεις και ανταιτήσεις ορισμένων εκ των αναιρεσιβλήτων, δέχθηκε αυτές εν μέρει και καθόρισε την οριστική τιμή μονάδας των ένδικων ακινήτων ως εξής: "(Α) Αγροί αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (α) με πρόσωπο σε εθνική ή επαρχιακή οδό σε 17 ευρώ/τ.μ., (β) με πρόσωπο σε δημοτική ή κοινοτική οδό σε 14 ευρώ/τ.μ. και (Β) αγροί μη αρδευόμενοι μονοετούς καλλιέργειας (α) με πρόσωπο σε εθνική ή επαρχιακή οδό σε 12 ευρώ/τ.μ. και (β) με πρόσωπο σε δημοτική ή κοινοτική οδό σε 9 ευρώ/τ.μ. (Γ) ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΑ: (1) Πέτρινη βρύση (ιδιοκτησία υπ’ αριθμ. 1) σε 1.000 ευρώ, (2) κατασκευές από τσιμεντολίθους λαμαρινοσκεπείς σε 40 ευρώ/μ3, (3) κατασκευές από τσιμεντολίθους στην ιδιοκτησία ... (χοιροτροφική μονάδα) σε 50 ευρώ/μ3, (4) τσιμεντοδεξαμενές ομβρίων υδάτων σε 60 ευρώ/μ3, (5) σκεπές σε 40 ευρώ/μ3, (6) κατασκευή από τσιμεντολίθους με κατεστραμμένη σκεπή σε 25 ευρώ/μ3, (7) περιφράξεις από συρματόπλεγμα και σιδηροπασσάλους σε 7 ευρώ/τρέχον μέτρο, (8) κερασιά (μεσαία) σε 150 ευρώ, (9) καρυδιές (μεσαίες) σε 150 ευρώ καθεμία, (10) καρυδιές (μικρές) 80 ευρώ καθεμία, (11) συκιές (μεσαίες) 120 ευρώ καθεμία και (12) αμυγδαλιές (μεσαίες) 130 ευρώ καθεμία".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δεν παραβίασε εκ πλαγίου τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, αφού διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά αιτιολογίες, ως προς τα ζητήματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων και συνεπώς δεν στερείται νόμιμης βάσης. Ειδικότερα, αφού έλαβε ως κριτήρια διαφοροποίησης και στοιχεία αξιολόγησης των ένδικων αγρών, κατά ομάδες, την ιδιότητα αυτών ως αρδευομένων ή μη, το εάν έχουν πρόσοψη σε εθνικό, επαρχιακό δημοτικό ή κοινοτικό δρόμο και το εάν είναι μονοετούς ή πολυετούς καλλιέργειας και επί πλέον, ως πλέον πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, τις διαλαμβανόμενες στο σκεπτικό της, αποφάσεις του ίδιου Δικαστηρίου, κυρίως δε τις εκδοθείσες εγγύτερα χρονικά, αλλά και αφορώσες σε ακίνητα ευρισκόμενα σε πλησιέστερες της επίδικης περιοχές (την 264/2010 με κρίσιμο χρόνο την 3-3-2010 και την 238/2010 με κρίσιμο χρόνο την 1-4-2009), περαιτέρω συνυπολόγισε και την πτώση των τιμών στην αγορά ακινήτων και καθόρισε για τα επίδικα μειωμένες, συγκριτικά με τις αναφερόμενες στις ανωτέρω αποφάσεις, τιμές. Επομένως, δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενη πλημμέλεια, που αποδίδεται με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης, με τον οποίο πλήττεται η αναιρεσιβαλλόμενη για την κρίση της, ως προς τον καθορισμό της οριστικής αποζημίωσης των εδαφικών τμημάτων, και ο οποίος πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος. Καθ’ όσο μέρος όμως, υπό το πρόσχημα της πλημμέλειας του άρθρου 559 αρ. 19 πλήττεται η κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας περί την αξιολόγηση των πραγματικών γεγονότων, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος.

Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αναιρεσειον Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα των παραστάντων με κοινό δικηγόρο αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις, τα οποία ορίζει μειωμένα κατ’ άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957, δοθέντος ότι η αποκλείουσα την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου διάταξη του άρθρου 18 παρ. 4 του ν. 2882/2001 δεν έχει εφαρμογή στην δίκη της αναίρεσης κατ’ απόφασης εφετείου περί οριστικού προσδιορισμού αποζημίωσης, στην οποία εφαρμόζονται, όσον αφορά στη δικαστική δαπάνη, οι διατάξεις των άρθρων 173 έως 193 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (άρθρο 22 παρ. 3 ν. 2882/2001).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ’ αρ. εκθ. κατάθεσης 41/23-10-2012 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 190/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρετικής δίκης των παραστάντων με κοινό δικηγόρο αναιρεσιβλήτων (1ου, 4ου, 5ης, 13A και 22ου τούτων), τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Φεβρουαρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ