1618/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1618 / 2017 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1618/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την 98/2017 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ασπασίας Καρέλλου, Δήμητρα Κοκοτίνη, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη - Εισηγητή και Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 9 Μαΐου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του εκκαλούντος - καθού η κλήση: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ "ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ"" που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Δανιήλ, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των καλουσών: 1)Α. Β. του Π. και 2)Β. Β. του Π., κατοίκων ..., οι οποίες συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη ως κληρονόμοι του εφεσιβλήτου Δ. Β. του Π., που απεβίωσε, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κοντογιάννη, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/7/2007 αγωγή του εφεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 220/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6233/2009 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της απόφασης αυτής ζήτησε ο αρχικά αναιρεσείων με την από 27/11/2009 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 303/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που την αναίρεσε και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η 6387/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζήτησε ο αρχικά αναιρεσείων με την από 14/2/2012 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 1593/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 6387/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και κράτησε την υπόθεση προς ουσιαστική εκδίκαση ενώπιον του.

Η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με την από 7/7/2016 κλήση των καλουσών. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ

Eπί της από 15/7/2007 αγωγή του αρχικά αναιρεσείοντος Δ. Β., εκδόθηκε η με αριθμό 220/2008 οριστική του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και ακολούθως μετ’ έφεση η 6233/2009 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αρχικά αναιρεσείων με την από 27/11/2009 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 303/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που αναίρεσε την 6233/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Ακολούθως, εκδόθηκε η 6387/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζήτησε ο αρχικά αναιρεσείων με την από 14/2/2012 αίτησή του. Επί της τελευταίας αυτής αναιρέσεως εκδόθηκε η 1593/2014 απόφαση με την οποία: α) απορρίφθηκε ο πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά μεν το πρώτο μέρος από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ως απαράδεκτος, κατά δε το δεύτερο μέρος του από τον αριθμό 14 του ιδίου άρθρου, ως αβάσιμος και β) αναιρέθηκε η ως άνω 6387/2011 απόφαση ως προς το δεύτερο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ και κρατήθηκε η υπόθεση για ουσιαστική εκδίκαση σε νέα συζήτηση μετά από επίσπευση του επιμελεστέρου των διαδίκων. Ήδη η υπόθεση εισάγεται νόμιμα για ουσιαστική εκδίκαση με την από 07.06.2016 κλήση των νόμιμων κληρονόμων του αρχικά αναιρεσείοντος Δ. Β..

Κατά το άρθρ. 94 παρ.1 του ΝΔ 3026/1954 "περί του Κώδικος των Δικηγόρων", η αποζημίωση που δικαιούται ο δικηγόρος, που προσφέρει τις υπηρεσίες του με πάγια περιοδική αμοιβή, σε περίπτωση καταγγελίας της συμβάσεως έμμισθης εντολής εκ μέρους του εντολέα υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές που καταβάλλονται σε αυτόν "σταθερώς υφ’ οιανδήποτε μορφή" κατά τον τελευταίο πριν από την απόλυσή του μήνα.

Κατά την έννοια του άρθρου 648 ΑΚ ο συμφωνημένος μισθός περιλαμβάνει την πάγια μηνιαία αντιμισθία και κάθε άλλη παροχή που χορηγείται σταθερά και μόνιμα ως συμβατικό ή νόμιμο αντάλλαγμα των παρεχομένων υπηρεσιών, όπως είναι το αντίτιμο των παροχών σε είδος και ειδικότερα της τροφής. Επίσης, στις τακτικές αποδοχές συνυπολογίζονται και τα επιδόματα εορτών, που δικαιούνται οι δικηγόροι βάσει του άρθρου 2 παρ.1 της ΥΑ 19040/81 καθώς και το επίδομα αδείας, που δικαιούνται βάσει του άρθρου 8παρ.4 του Ν. 4507/66 και συνεπώς το ποσό της αποζημιώσεως προσαυξάνεται κατά 1/6, όσο δηλαδή το πηλίκον διαιρέσεως των δύο επί πλέον μισθών (1/2 για επίδομα Πάσχα συν 1 για επίδομα Χριστουγέννων συν 1/2 για επίδομα αδείας), δια των 12 μηνιαίων αντιμισθιών του έτους (ΑΠ 1250/ 2009).

Στη προκείμενη περίπτωση, από τα νομίμως προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα που λήφθηκαν όλα υπόψη, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Ο ενάγων Δ. Π. Β. (στη θέση έχουν υπεισέλθει λόγω του επελθόντος κατά την 10.07.2012 θανάτου του οι νόμιμοι αυτού κληρονόμοι), ο οποίος ήταν δικηγόρος, τοποθετήθηκε δυνάμει του υπ’ αριθ.... (.../22-11-1954) Πρακτικού του Κεντρικού Συμβουλίου απολυομένων Πολεμιστών του Υπουργείου Εργασίας στο εκκαλούν - εναγόμενο (ήδη αναιρεσίβλητο) νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με την επωνυμία "ΨΝΑ ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ" κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Α.Ν. 1836/1951 "Περί Πολεμιστών κ.λ.π." και συνεπώς ως προστατευόμενος από την ισχύουσα περί πολεμιστών νομοθεσία, προκειμένου να προσφέρει τις υπηρεσίες του, με την παραπάνω ιδιότητά του.

Ο ενάγων προσέφερε τις υπηρεσίες του στο εναγόμενο, μέχρι την 21-3-2007, οπότε αποχώρησε οικειοθελώς, έχοντας συμπληρώσει πενήντα τρία (53) χρόνια παροχής υπηρεσιών στο τελευταίο. Η πάγια μηνιαία περιοδική αμοιβή του ενάγοντος κατά τον τελευταίο πριν από την ως άνω αποχώρησή του μήνα, δηλαδή το Φεβρουάριο του έτους 2007, ανερχόταν στο ποσό των 2598,28 ευρώ, όπως προκύπτει από τα υπ’ αριθ. 11, 12 και 13 χρηματικά εντάλματα πληρωμής, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν και οι δύο διάδικοι, από τα οποία επίσης συνάγεται σαφώς ότι στο προαναφερόμενο ποσό περιλαμβάνεται ό,τι σύμφωνα με το νόμο ήταν υποχρεωμένο να καταβάλει μηνιαίως το εναγόμενο στον ενάγοντα σταθερά και μόνιμα, ως αντάλλαγμα των παρεχομένων υπηρεσιών του.

Επομένως, ενόψει της υπερτριακονταετούς υπηρεσίας του ενάγοντος και κατ’ εφαρμογή των αναφερομένων παραπάνω διατάξεων των άρθρων 94 παρ.1 του Ν Δ/τος 3026/1954, 4 του Ν. 1093/1980, 648 επ. και 713 επ. ΑΚ, η οφειλομένη σ’ αυτόν, που ανήκει στην κατηγορία των προστατευομένων από την περί πολεμιστών νομοθεσία, αποζημίωση απόλυσης ανέρχεται στο ποσό των (2598,28 πάγια μηνιαία περιοδική αμοιβή Χ 30 = ) 77.948,40 ευρώ, δεδομένου ότι δεν συνυπολογίζονται για τον προσδιορισμό της πάγιας μηνιαίας αμοιβής αυτού οι προσαυξήσεις που αναλογούν στα επιδόματα εορτών και άδειας, κατά τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας (άρθρα 1 και 3 του ν. 2112/1920 σε συνδυασμό με το άρθρο 5 παρ.1εδ.

α του ν. 3198/1955) οι οποίες, δεν εφαρμόζονται στη περίπτωση του ενάγοντος, σύμφωνα με την ως άνω ρητή διάταξη του άρθρου 4 του Ν 1093/1980, με την οποία ρυθμίζεται το ζήτημα του προσδιορισμού της ως άνω αποζημίωσης. Άλλωστε, και ο ίδιος ο ενάγων είχε εξωδίκως και πριν την άσκηση της ένδικης αγωγής ομολογήσει στην από 8-5-2007 έγγραφη δήλωσή του προς το εναγόμενο, που φέρει την υπογραφή του, η γνησιότητα της οποίας δεν αμφισβητήθηκε από τον ίδιο, ότι: "...Όθεν εκ των ανωτέρω δείκνυται ότι η αποζημίωση εκ της οικειοθελούς αποχωρήσεώς μου εκ της θέσεως της εμμίσθου εντολής παρά του ΨΝΑ "ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ" ανέρχεται στο ποσό των 77.760 Ε".

Σημειώνεται ότι για τον προσδιορισμό του ως άνω ποσού ελήφθη υπόψη ως μηνιαία πάγια αμοιβή του ενάγοντος ποσό 2.592 ευρώ (2592 Χ 30 = 77.760 ευρώ). Με βάση τα παραπάνω, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση του προσδιόρισε την οφειλόμενη στον ενάγοντα αποζημίωση απόλυσης στο ποσό των 90.930 ευρώ, συνυπολογίζοντας στην ως άνω πάγια μηνιαία αμοιβή αυτού των 2598,28 ευρώ και ποσό 433 ευρώ, το οποίο αποτελεί την αναλογία των επιδομάτων εορτών και άδειας, τα οποία κατά τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της οφειλόμενης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας αποζημίωσης και έτσι προσδιόρισε εσφαλμένα την πάγια μηνιαία αμοιβή του ενάγοντος για τον καθορισμό του ύψους της οφειλομένης σ’ αυτόν αποζημίωσης στο ποσό των (2598,28 + 433 = 3031 ευρώ χ 30 = 90.930 ευρώ), έσφαλε, όπως βάσιμα υποστηρίζεται από το εκκαλούν, με το δεύτερο λόγο της έφεσής του, ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 94 παρ.1 ΝΔ 3026/1954, 4 Ν. 1093/1980, 2 παρ.1 της ΥΑ 19040/1981 και 8 παρ. 4 Ν. 4507/1966. Επομένως είναι βάσιμος ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και η προσβαλλόμενη απόφαση ορθώς αναιρέθηκε, όπως έχει ήδη κριθεί με την 1593/2014 απόφαση του Δικαστηρίου αυτού.

Κατ’ ακολουθία αυτών, μετά την αναίρεση (για δεύτερη ήδη φορά) της προσβαλλόμενης απόφασης και ενόψει του ότι η υπόθεση έχει κρατηθεί για ουσιαστική κρίση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ), πρέπει κατά παραδοχή των συνεκδικαζομένων από 15.9.2008 εφέσεως και των προσθέτων λόγων να εξαφανιστεί η εκκαλούμενη απόφαση και δικάζοντας επί της αγωγής να γίνει αυτή δεκτή κατά ένα μέρος και να υποχρεωθεί το εναγόμενο να καταβάλει στις νόμιμες κληρονόμους του αρχικώς ενάγοντος (Δ.

Β.), δηλαδή στις Α. Β. και Β. Β. το ποσό των 77.760 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Περαιτέρω, αποδείχτηκε ότι ο αρχικώς ενάγων Δ. Β. προς ικανοποίηση της απαιτήσεως του, η οποία του επιδικάστηκε δυνάμει της ως άνω αναιρεθείσης υπ’ αριθμ. 6233/2009 αποφάσεως του Εφετείου τούτου, καθώς και των νομίμων τόκων αυτής και των δικαστικών εξόδων, επισπεύδων επί της βάσει αυτής αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος του εκκαλούντος, δυνάμει των από 13.1,2.2010 και 17.1.2011 κατασχετηρίων του, κατέσχεσε αναγκαστικώς εις χείρας της Εμπορικής Τραπέζης της Ελλάδος και του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως τρίτων, το ποσό των 85.870,49 Ευρώ, το οποίο εδικαιούτο αυτό (εκκαλούν) να λάβει παρ’ αυτών, το οποίο και στη συνέχεια εισέπραξε, όπως συνομολογεί και με τις προτάσεις του.

Ενόψει όμως του γεγονότος ότι η ως άνω απόφαση του Εφετείου τούτου, επί τη βάσει της οποίας ο αρχικός ενάγων επέσπευσε σε βάρος του εκκαλούντος αναγκαστική εκτέλεση αναιρέθηκε με την προαναφερομένη απόφαση του Αρείου Πάγου (303/2011), είναι προφανές ότι χωρίς νόμιμη αιτία ο τότε εφεσίβλητος εισέπραξε το προαναφερόμενο ποσό των 81.896,17, κατά το οποίο κρίθηκε νόμιμη η αίτηση του εκκαλούντος, και πρέπει μετά ταύτα να γίνει εν μέρει δεκτή αυτή ως βάσιμη και κατ’ ουσίαν, να διαταχθεί η επαναφορά των πραγμάτων στην προ της εκτελέσεως της αναιρεθείσης αποφάσεως του Δικαστηρίου τούτου κατάσταση και να υποχρεωθούν οι κληρονόμοι του αρχικώς ενάγοντος να επιστρέψουν στο εκκαλούν - εναγόμενο το ποσό των 81.896,17 Ευρώ, όπως άλλωστε έκρινε το Εφετείο Αθηνών με την 6387/2011 απόφασή του.

Τέλος, ενόψει της μερικής νίκης και ήττας των διαδίκων πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του εναγομένου Ν.Π.Δ.Δ. ένα μέρος των δικαστικών εξόδων (άρθρα 178 και 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6387/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών Κρατώντας την υπόθεση και συνεκδικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων επί της από 15.09.2008 έφεσης και των προσθέτων λόγων του εναγομένου κατά της 220/2008 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών

Εξαφανίζει την 220/2008 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και δικάζοντας επί της από 15.07.2007 αγωγής

Δέχεται αυτή κατά ένα μέρος Υποχρεώνει το εναγόμενο καταβάλει στις νόμιμες κληρονόμους του αρχικώς ενάγοντος (Δ. Β.), δηλαδή στις Α. Β. και Β. Β. το ποσό των εβδομήντα επτά χιλιάδων επτακοσίων εξήντα (77.760) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Δέχεται εν μέρει την περί επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση αίτηση του εναγομένου Υποχρεώνει τις νόμιμες κληρονόμους του αρχικώς ενάγοντος (Δ. Β.), δηλαδή τις Α. Β. και Β. Β. να αποδώσουν στο εκκαλούν - εναγόμενο το ποσό των ογδόντα μίας χιλιάδων οκτακοσίων ενενήντα έξι ευρώ και δέκα επτά (81.896,17)

Επιβάλλει σε βάρος του εναγομένου τα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ

ΚΡΙΘΗΚΕ και

ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στην Αθήνα, στις 13 Σεπτεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ