Supreme Court partially allows appeal against lawyer fee award and VAT liability in civil litigation.

Απόφαση 1615 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1615/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Ιανουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σοφία Διαμαντοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1. Π. Δ. του Δ., κατοίκου ... (ακίνητα/απαλλοτριούμενη έκταση: 188/675,25 τ.μ., 189/369,75 τ.μ. και 190/20 τ.μ.), 2.α) Ά. Ζ. του Α., κατοίκου ... και 3.β) Ζ. Ζ. του Ν., κατοίκου ... (193/730,25 τ.μ., 195/216,40 τ.μ, 196/488,05 τ.μ.), 4.α) Π. Ε. του Χ., 5.β) Π. Κ. του Χ. και 6.γ) Π. Λ. του Χ. (193/3.121,15 τ.μ., 196/488,05 τ.μ.), 7.α) Φ. - Δ. Π., 8.β) Δ. - Γ.

Δ. του Π., 9.γ) Δ. - Φ. Χ. του Π., κληρονόμων της αρχικής διαδίκου Φ. Ε. του Π. (194/7.763,90 τ.μ.), 10. Π. Γ. του Σ. (196/488,05 τ.μ.), κατοίκων ..., 11. ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Π. ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα (222/220,90 τ.μ.), 12. Ζ. Δ. του Κ., κατοίκου ... (202/4.765,65 τ.μ.), 13.α) Μ. χας Ν. Π., 14.β) Α. Π. του Ν., κατοίκων ... και 15.γ) Π.

Π. του Ν., κατοίκου ... (226/1.044,90 τ.μ.), 16. Ε. χας Η. Π., κατοίκου ... (201/4.408,55 τ.μ.), 17. Ν. Σ. του Κ., κατοίκου ... (219/4.116,70 τ.μ.), 18. Ε. Κ. του Δ., κατοίκου ... (194/7.763,90 τ.μ.), 19.α) Δ. Μ. του Γ. και 20.β) Α. Μ. του Γ., κατοίκων ... (225/2.417,85 τ.μ.), 21.α) Α. Μ. Μ. του Α. και 22.β) Ν. Μ. Μ. του Α. κατοίκων ... (226/1.044,90 τ.μ.), 23. Ν. Κ. του Μ., κατοίκου ... (227/768,50 τ.μ.), 24.α) Α.

Α. του Ι., 25.β) Α. Γ. του Ι., 26.γ) Α. Ν. του Ι. και 27.δ) Α. Χ. του Ι., κατοίκων ... (198/341,35 τ.μ./αυτοτελής αίτηση με αριθμ. 140α/2005), 28. Λ. Θ. του Α., κατοίκου ... (203/5.358,70 τ.μ./αυτοτελής αίτηση με αριθμ. 128/2005), 29.α) Α. συζ. Δ. Ξ., 30.β) Μ. Ξ. του Δ., 31.γ) Α. Ξ. του Δ., 32.δ) Ι. συζ. Κ. Κ., 33.ε) Α. Κ. του Κ. και 34.στ) Ζ. Κ. του Κ., κατοίκων ... (203/5.358,70 τ.μ./αυτοτελής αίτηση με αριθμ. 131/2005), 35.

Τ. Δ. του Α., κατοίκου ... (221/9,30 τ.μ. + 284,90 τ.μ.)/(αυτοτελής αίτηση με αριθμ. 133/2005), 36.α) Μ. Α. του Δ. και 37.β) Α. Π. του Ζ. (194/7.763,90 τ.μ.), 38.γ) Σ. Σ. του Σ. (196/488,05 τ.μ.), 39.δ) Ζ. Χ. του Σ. και 40.ε) Ζ. Λ. συζ. Χ. (199/618,80 τ.μ.), 41.στ) Μ. Κ. του Γ., 42.ζ) Ι. Κ. του Γ. και 43.η) Γ. Κ. του Γ. (199/618,80 τ.μ.), 44.θ) Ν. Τ. του Γ. και 45.ι) Χ. Τ. του Γ. (199/618,80 τ.μ.), 46.ια) Μ. Λ.

του Γ. και 47.ιβ) Δ. συζ. Λ. Μ. (200/219,60 τ.μ.), 48.ιγ) Ν. Α. του Α. και 49.ιδ) Α. Ν. του Χ. (201/38,95 τ.μ.) και 50.ιε) Κ. Ζ. του Δ. (202/4.765,65 τ.μ.), κατοίκων .../(αυτοτελής αίτηση με αριθμ. 127/2005), εκ των οποίων οι με στοιχ. 25.β) (Γ. Α. του Ι.) και 35ος (Δ. Τ. του Α.) εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Στάμο, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι:

Α) ο 26οςγ) Ν. Α. του Ι. απεβίωσε στις … και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμες κληρονόμοι του i) Π. χα Ν. Α., ii) Β. Α. του Ν., iii) Ι. Α. του Ν. και iv) Κ. Α. του Ν., κάτοικοι ..., οι οποίες εκπροσωπούνται από τον ίδιο και Β) ο 27οςδ) Χ. Α. του Ι. απεβίωσε στις … και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του i) Χ.

χα Χ. Α., ii) Α. Α. του Χ. και iii) Ι. Α. του Χ., κάτοικοι ..., οι οποίοι εκπροσωπούνται από τον ίδιο.

Οι λοιποί των αναιρεσιβλήτων δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2005 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 179/2005 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας και συνεκδικάστηκε με πέντε (5) αυτοτελείς αιτήσεις ορισμένων εκ των ήδη αναιρεσιβλήτων, καθώς και με τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις (διά των προτάσεων) των εκεί διαδίκων.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 218/2006 μη οριστική και 243/2011 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21-12-2012 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλεξάνδρα Κακκαβά διάβασε την από 7-4-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου της αναιρέσεως κατά το μέρος που καταδικάσθηκε το αναιρεσείον στην αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των δικαιούχων της αποζημιώσεως σε ποσοστό 4% της αποζημιώσεως αντί σε 3%, κατά το μέρος του ορισμού της καταθέσεως, από την αμοιβή του δικηγόρου Θεσσαλονίκης Ιωάννη Χορομίδη, ποσοστού 2,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και ποσοστού 1,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Γρεβενών, αντί της καταθέσεώς του σε κάθε Δικηγορικό Σύλλογο κατά το ήμισυ και κατά το μέρος της καταδίκης σε πληρωμή ΦΠΑ εξ 23% επί πλέον, την απόρριψη δε των λοιπών λόγων.

Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τις από 5.10.2015 και 11-12-2015 κλήσεις (κύρια και συμπληρωματική) του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 21-12-2012 με αρ. κατάθ. 44/2012 αίτησή του περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 243/30.12.2011 οριστικής απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του νόμου περί Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων (Ν. 2882/2001), κατόπιν ματαιώσεως της αρχικώς ορισθείσης δικασίμου της 18.9.2015 λόγω των βουλευτικών εκλογών της 20.9.2015, με τη δεύτερη δε κλήση συμπεριελήφθη και το όνομα του αναιρεσιβλήτου Α.

Ξ. του Δ. (με αρ. 31γ στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως), το οποίο εκ παραδρομής δεν είχε συμπεριληφθεί στην πρώτη κλήση. Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Επίσης, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. β' και γ' του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη σύμφωνα με το άρθρο 575 εδ. β' του ίδιου Κώδικα, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Συνεπώς δε χρειάζεται νέα κλήτευσή τους. Προϋπόθεση της εγκυρότητας της κλήτευσης, συνεπεία της αναβολής της υποθέσεως και της εγγραφής της στο πινάκιο, είναι ότι ο απολειπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος, είτε είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση, είτε είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί στη δικάσιμο, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση (ΑΠ 736/2014, ΑΠ 240/2011).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο υπ' αριθμ. Γ'/830/3.4.2015 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Η. Κ. Τ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς το δικηγόρο Θεσσαλονίκης Αθανάσιο Καρτσιούνη για τους αναιρεσιβλήτους:

Α. συζ. Δ. Ξ., Μ. Δ. Ξ., Α. Δ. Ξ., Ι. Κ. Κ., Α. Κ. Κ. και Ζ. Κ. Κ. (υπό τους αριθμούς στην αίτηση 29α, 30β, 31γ, 32δ, 33ε, και 34στ), καθότι ο δικηγόρος αυτός τους εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας κατά τη δικάσιμο της 21.9.2011 επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 6Α του διατάγματος της 26.6/10.7.1944 "περί κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου (Α' 139) που προστέθηκε με το άρθρο 46 παρ. 3 του Ν. 4305/2014 Α' 237).

Ακολούθως, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από το ίδιο (αναιρεσείον) υπ' αριθμ. 1234/ 12.2.2016 έκθεση επιδόσεως του ίδιου ως άνω δικαστικού επιμελητού, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε στον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο για τους ανωτέρω αναιρεσιβλήτους πλην του Α.

Ξ. για τον οποίο επιδόθηκε στον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο ακριβές αντίγραφο της από 11.12.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την ίδια ως άνω νέα δικάσιμο (15.4.2016) (βλ. την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 655Δ/8.1.2016 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Εφετείου Θεσσαλονίκης Κ.

Α. Κ.). Επίσης από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από το ίδιο υπ' αριθμ. Γ'812/23.3.2015 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Η. Κ. Τ., προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τον εκπροσωπήσαντα στη δίκη ενώπιον του Εφετείου, Ιωάννη Χορομίδη, πληρεξούσιο και αντίκλητο του αναιρεσιβλήτου Θ.

Α. Λ. (28ο στην αίτηση). Ακολούθως, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. Γ'1229/9.2.2016 έκθεση επιδόσεως του ίδιου ως άνω δικαστικού επιμελητού προκύπτει ότι στον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο του ίδιου αναιρεσιβλήτου Θ. Α. Λ., επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016.

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 277/15.4.2015 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Γρεβενών Δ. συζ. Ι. Ν. προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015 επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς το Γεώργιο Νταγκούμα, πληρεξούσιο και αντίκλητο ενώπιον του ως άνω Εφετείου των:

Ά. Ζ. του Α., Ζ. Ζ. ενώ για την αναφερόμενη στην γραπτή παραγγελία της δικηγόρου του Δημοσίου Σοφίας Διαμαντοπούλου, Ε. χήρα Η. Π., ο ανωτέρω δικηγόρος διατύπωσε την επιφύλαξη, ότι δεν παραλαμβάνει το προς επίδοση έγγραφο, διότι όπως πληροφορήθηκε, αυτή απεβίωσε. Ακολούθως από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 120/5.2.2016 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Κοζάνης Π.

Κ. Ν., προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως του αναιρεσείοντος, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τη Ζ. Ζ.. Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από το ίδιο υπ' αριθμ. 8681/ 1.2.2016 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Γρεβενών Δ.

συζ. Ι. Ν., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016 επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς την Ά. Α. Ζ.. Αναφορικά με την επίδοση προς την Ε. χήρα Η. Π. (16η των αναιρεσιβλήτων), το αναιρεσείον, προσκομίζει το με αρ.

πρωτοκ. 19730/14.9.2015 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου Γρεβενών, από το οποίο προκύπτει, ότι αυτή απεβίωσε στις 12.10.2014 ήτοι μετά την κατάθεση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως που έγινε στις 24.12.2012 (βλ. τη σχετική πράξη καταθέσεως της γραμματέως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας), κατέλιπε δε κατά το χρόνο του θανάτου της μόνους πλησιεστέρους συγγενείς της τα τέκνα της Π.

Μ. του Η. και Π. Α. του Η.. Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από το ίδιο υπ' αριθμ. 8677Δ/1.2.2016, 8680Δ/1.2.2016, 8678Δ/1.2.2016 και 8679Δ/ 1.2.2016 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής Επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Γρεβενών Δ. Ν., προκύπτει ότι ακριβή αντίγραφα τόσο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, όσο και της από 5.10.2015 κλήσεως, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τους ανωτέρω κληρονόμους της (Μ.

Η. Π. και Α. Η. Π.). Από την υπ' αριθμ. 278/15.4.2015 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς το δικηγόρο Δημήτριο Τσιρίκα, ο οποίος εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του ίδιου Εφετείου προς αναιρεσιβλήτους Δ.

Δ. Π. και Κ. Δ. Ε. (1η και 18ο στην αίτηση). Ακολούθως, από την υπ' αριθμ. 8642Δ'/7.1.2016 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει ότι επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016.

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 276/15.4.2015 έκθεση επιδόσεως της ίδιας δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015 επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τον δικηγόρο Κων/νο Παπανικολάου, ο οποίος εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του ως άνω Εφετείου τον αναιρεσίβλητο Σ.

Κ. Ν. (17ο), από δε την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 8643Δ/7.1.2016 έκθεση επιδόσεως της ίδιας δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο για τον ίδιο αναιρεσίβλητο.

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 275/15.4.2015 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς το δικηγόρο Γρεβενών Γεώργιο Ποντίκα, ο οποίος εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του ίδιου ως άνω Εφετείου τους αναιρεσιβλήτους:

Ζ. Δ. του Κ., Μ. χήρα Ν. Π., Α. Ν. Π., Π. Ν. Π., Α. Π. του Ζ., Σ. Σ. του Σ., Ζ. Χ. του Σ., Ζ. Λ. συζ. Χ., Μ. Κ. του Γ., Ι. Κ. του Γ., Γ. Κ. του Γ., Ν. Τ. του Γ., Μ. Λ. του Γ., Δ. συζ. Λ. Μ., Ν. Α. του Α., Α. Ν. του Χ.. και Κ. Ζ. του Δ. (υπό τους αριθμ. 12, 13α, 14β, 15γ, 37β, 38γ, 39δ, 40ε, 41στ, 42ζ, 43η, 44θ, 45ι, 46ια, 47ιβ, 48ιγ, 49ιδ και 50ιε στην αίτηση). Ακολούθως, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 8646Δ/8.1.2016 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με την πιο κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο για τους ίδιους ως άνω αναιρεσιβλήτους.

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 274/15.4.2015 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τον δικηγόρο Γρεβενών Χρήστο Μήλιο, ο οποίος εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του ίδιου ως άνω Εφετείου τους αναιρεσιβλήτους … (υπ' αριθμ. 19α, 20β, 21α, 22β και 23 στην αίτηση).

Ακολούθως, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 8644Δ/7.1.2016 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο για τους ίδιους αναιρεσιβλήτους.

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 273/15.4.2015 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, έτσι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς το δικηγόρο Χρήστο Παπαϊωάννου, ο οποίος εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του ίδιου Εφετείου τους αναιρεσιβλήτους:

…. Ακολούθως και τους Φ. - Δ. Π., Δ. - Γ. Δ. του Π., κληρονόμους της αρχικής διαδίκου Φ. Ε. του Π. (υπό τους αρ. 4α, 5β, 6γ, 7α, 8β, 9γ, 10 και 11 αναιρεσιβλήτους). Ακολούθως από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 8645Δ'/7.1.2016 έκθεση επιδόσεως της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τον ανωτέρω δικηγόρο για τους προαναφερόμενους αναιρεσιβλήτους.

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από το αναιρεσείον υπ' αριθμ. 7271Β'/2.4.2015 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Κοζάνης Β. Τ. - Κ., προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18.9.2015 επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς το δικηγόρο Κοζάνης Ηλία Στάμο, ο οποίος εκπροσώπησε τον αναιρεσίβλητο Α.

Α. του Ι. στη δίκη ενώπιον του ίδιου Εφετείου. Ακολούθως από την επίσης προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 105/18.12.2015 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Κοζάνης Π. Κ. Ν., προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5.10.2015 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη νέα ορισθείσα δικάσιμο της 15.4.2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο για τον ίδιο ως άνω αναιρεσίβλητο.

Κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης (27.1.2015). Όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, όλοι οι ανωτέρω αναιρεσίβλητοι δεν παραστάθηκαν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως και την εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Δεδομένου όμως ότι αυτοί είχαν κλητευθεί νομίμως για την προαναφερόμενη αρχική δικάσιμο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία τους. Από τα πιο κάτω αναφερόμενα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι: Α. Π. χήρα Ν., Α. Β. του Ν., Α. Ι. του Ν. και Α. Κ. του Ν., προκύπτει ότι στις 3.3.2013, ήτοι μετά την κατάθεση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως (24.12.2012), απεβίωσε ο εκ των αναιρεσιβλήτων Ν.

Α. του Ι., ο οποίος κληρονομήθηκε εκ διαθήκης από τις ανωτέρω σύζυγο και θυγατέρες του, που δεν αποποιήθηκαν την κληρονομία του (βλ. 1) την υπ' αριθμ. 27/ΣΤ/2013 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου του Δήμου …, 2) Το υπ' αριθμ. 19997/11.7.2014 πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Δήμου …, 3) αντίγραφο της υπ' αριθμ. 419…/2012 δημόσιας διαθήκης του αποβιώσαντος ενώπιον του συμβολαιογράφου … Μ.

Π., που δημοσιεύθηκε με το υπ' αριθμ. 28/20… πρακτικό του Ειρηνοδικείου …, 4) το υπ' αριθμ. 4/3.1.2017 πιστοποιητικό του γραμματέα του ίδιου Ειρηνοδικείου περί δημοσιεύσεως της διαθήκης του και περί μη δημοσιεύσεως άλλης πλην της ανωτέρω και 5) το υπ' αριθμ. 1/3.1.2017 πιστοποιητικό του ίδιου Γραμματέα περί μη αποποιήσεως της κληρονομίας του).

Επίσης, από τα πιο κάτω αναφερόμενα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι: Α. Χ. χήρα του Χ., Α. Α. του Χ. και Α. Ι. του Χ., προκύπτει, ότι στις …4.2015, ήτοι μετά την κατάθεση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, απεβίωσε ο εκ των αναιρεσιβλήτων Χ. Α. του Ι., ο οποίος κληρονομήθηκε εκ διαθήκης από τους ανωτέρω:

σύζυγο και τέκνα του που δεν αποποιήθηκαν την κληρονομία του (βλ…). Κατόπιν όλων των ανωτέρω, όλοι οι ανωτέρω παριστάμενοι, παραδεκτά δήλωσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου διά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ηλία Ρ. Στάμου, τη συνέχιση της δίκης στα πρόσωπά τους ως κληρονόμων των ανωτέρω αποβιωσάντων.

Κατά το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος ο λόγος αναιρέσεως, που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής, ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας, με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναιρέσεως, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Και στις περιπτώσεις όμως που ο ισχυρισμός αφορά τη δημόσια τάξη ή το σφάλμα προκύπτει από την ίδια την απόφαση, πρέπει τα πραγματικά γεγονότα στα οποία στηρίζεται να είχαν υποβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας και να γίνεται στο αναιρετήριο επίκληση της υποβολής αυτής. Εξ άλλου, η έννοια της δημόσιας τάξης, περιλαμβάνει τους κανόνες με τους οποίους η Ελληνική Πολιτεία προστατεύει θεμελιώδεις αξίες και αντιλήψεις του έννομου βίου, πολιτειακές, ηθικές, οικονομικές, κοινωνικές, η προσβολή των οποίων δεν είναι ανεκτή από την κρατούσα στη χώρα γενική περί δικαίου συνείδηση.

Οι ισχυρισμοί που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, δεν είναι αναγκαίως και δημόσιας τάξης (Ολ.ΑΠ 15/2000, ΑΠ 2128/2009, ΑΠ 168/2015). Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου, παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/2005).

Με το λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμου βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ., ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.ΑΠ 27 και 28/1998).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει, ότι ο προβαλλόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης, ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές, αλλά πλήρεις αιτιολογίες, αφού, το κατά το νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης, προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 168/2015, ΑΠ 1090/2014, ΑΠ 495/2013, ΑΠ 1254/2010).

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν η έλλειψη, η ανεπάρκεια ή αντίφαση των αιτιολογιών ανάγονται, είτε στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγησή τους, εφόσον βεβαίως το από αυτές πόρισμα εκτίθεται σαφώς (ΑΠ 1208/2008, ΑΠ 1300/2008), είτε στα συναρτώμενα μ' αυτή (εκτίμηση αποδείξεων) επιχειρήματα του δικαστηρίου (ΑΠ 442/2014, ΑΠ 1703/2009, ΑΠ 502/2007).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα, τα οποία παραδεκτώς επισκοπούνται (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), ενώπιον του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας εισήχθησαν προς εκδίκαση: 1) η υπ' αριθμ.140/23-12-2005 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου περί προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των αναφερομένων σ' αυτή ακινήτων, που απαλλοτριώθηκαν με την υπ' αριθμ. 1090479/ 99-13/0010/2-12-2002 ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ Δ' 1094/11-12-2002), για την κατασκευή του οδικού τμήματος 4.1.3.5, Παναγιά - Γρεβενά του Δυτικού ανισόπεδου κόμβου Γρεβενών (ΧΘ 34 + 481,27 - ΧΘ 35 + 943,17 στην περιοχή του Δήμου Γρεβενών, 2) η υπ' αριθμ. 127/28-11-2005 αίτηση των:

Α. Μ. και λοιπών τεσσάρων, 3) η υπ' αριθμ. 128/29-11-2005 αίτηση του Θ. Λ., 4) η υπ' αριθμ. 131/5-12-2005 αίτηση των: Α. Ξ. και λοιπών, 5) η υπ' αριθμ. 133/8-12-2005 αίτηση του Δ. Τ. και 6) η υπ' αριθμ. 141/31-12-2005 αίτηση των: Α. Α. κ.λπ. τριών κατά του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και οι ασκηθείσες παρεμβάσεις των: Κ. Ε., Π. - Γ. Δ., Μ. Π. και λοιπών δύο που ασκήθηκαν με τις προτάσεις και οι λοιπές παρεμβάσεις προφορικά.

Οι αιτήσεις - ανταιτήσεις - κύριες παρεμβάσεις συνεκδικάσθηκαν από το ως άνω δικαστήριο την 7-6-2006 και εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 218/2006 απόφασή του, με την οποία: απορρίφθηκε η αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου κατά του τρίτου των καθ' ων Ν. Ζ. ως απαράδεκτη, απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες οι αιτήσεις - ανταιτήσεις και παρεμβάσεις ως προς το αίτημα της μη αυτοαποζημιώσεως για ωφέλεια από την απαλλοτρίωση, διατάχθηκε η διόρθωση και συμπλήρωση του κτηματολογικού πίνακα ως προς τα συστατικά και παραρτήματα που έχουν παραλειφθεί και των οποίων ζητείται ο καθορισμός της οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης και των αναφερομένων στα πρακτικά διορθώσεων, αναβλήθηκε κατά τα λοιπά η οριστική του απόφαση και διατάχθηκε η διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης.

Μετά τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης, η υπόθεση επανήλθε για περαιτέρω συζήτηση στις 21-11-2011 και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προβάλλεται η πλημμέλεια της παραβάσεως του άρθρου 559 αρ. 1 και 14, με την επίκληση, κατά το πρώτο τμήμα του, ότι, ενώ δεν προκύπτει ότι οι: Δ. Μ. κ.λπ. (καθ' ων με α/α 19-22) άσκησαν νόμιμα και εμπρόθεσμα ανταίτηση με τις προτάσεις τους κατά την αρχική συζήτηση της υποθέσεως (7-6-2006), αλλά εκπρόθεσμα με τις κατατεθείσες στις 20-9-2011 προτάσεις τους, ήτοι μετά τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης, το δικάσαν δικαστήριο δεν απέρριψε αυτές ως απαράδεκτες, καίτοι το ίδιο (αναιρεσείον) είχε προβάλει το σχετικό ισχυρισμό, τόσο κατά την πρώτη, όσο και κατά τη δεύτερη συζήτηση της υποθέσεως.

Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι, κατά την προμνησθείσα διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο ότι είχε προβληθεί παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας, ήτοι ότι εκτέθηκαν τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίζεται. Όπως δε προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε στο δικαστήριο, σ' αυτές αναφέρει: "ενώ οι προτάσεις των Α.

Μ. κ.λπ. (15) που συνιστούν ανταίτηση λόγω αντίθετης αξίωσης ως προς το ύψος της αποζημίωσης (25€/τ.μ.) κατατέθηκαν εκπρόθεσμα στις 7-6-2006, οπότε και πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες. Ως απαράδεκτη επίσης πρέπει να απορριφθεί και κάθε άλλη ανταίτηση που τυχόν κατατέθηκε με τις προτάσεις μετά τη λήξη της προθεσμίας (προτάσεις της συζητήσεως της 7-6-2006) -"αίτημα για απόρριψη κάθε άλλης ανταίτησης που κατατέθηκε εκπρόθεσμα... (βλ.

Αναλυτικότερα στην αίτηση και στις προτάσεις μου με τα εκεί προσαγομενα έγγραφα" (προτάσεις της δεύτερης συζήτησης). Στους ανωτέρω όμως (Α. Μ. κ.λπ. 15) δεν περιλαμβάνονται οι: Δ. Μ. κ.λπ. καθ' ων με α/α 19-22, που περιέχονται στο αναιρετήριο και στην προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι οι: Α. Μ., Α. Μ. ή Μ. του Α., Ν. Μ. ή Μ. του Α..

Ομοίως απορριπτέος κρίνεται ο λόγος αυτός της αναιρέσεως και κατά το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο τμήμα του, που αφορά την παραδοχή από το δικαστήριο, ως εμπροθέσμων της ανταιτήσεως - κυρίας παρεμβάσεως των: Ά. Ζ. και Ζ. Ζ., της παρεμβάσεως των: Π. Φ. κ.λπ. (καθ' ων με α/α 7-9) ως κληρονόμων της αρχικής διαδίκου Ε.

συζ. Π. Φ. και της ανταιτήσεως των: Ε., Α. και Λ. Π., Γ. Π. και της εταιρείας με την επωνυμία "Π. ΑΕ", διότι δεν προβλήθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, ούτε πρόκειται, όπως και για τους προαναφερθέντες, για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, ούτε από την προδικαστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου (218/2006).

Επισημαίνεται, ότι η αναφορά στο αναιρετήριο ότι οι: Δ. Μ. και λοιποί καθ' ων με αυξ. αρ. 19-22 ανεπιτρέπτως παραστάθηκαν στη δεύτερη συζήτηση της υποθέσεως στις 21-9-2011, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, δεν συνδέεται με συγκεκριμένη αναιρετική πλημμέλεια και κατά το μέρος που επιχειρείται να θεμελιωθεί μ' αυτή νόμιμος λόγος αναιρέσεως, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.

Τέλος απορριπτέος κρίνεται ο ανωτέρω λόγος και κατά το πέμπτο τμήμα του αναφορικά με την παραδοχή της αιτήσεως του Κ. Ε., καθόσον, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση (και την προδικαστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου), αυτός νομίμως ζήτησε με την ανταίτησή του ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας να ορισθεί οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως του ΑΚΠ 194 ακινήτου στο ποσό των 25€/τ.μ. και της περίφραξης στο ποσό των 10€ το μέτρο και ουδεμία αντίθεση προς τα κεφάλαια της αιτήσεως του αναιρεσείοντος υφίσταται.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρ. 13 παρ. 1α του Ν. 2881/ 2001 (ΚΑΑΑ) η αποζημίωση πρέπει να είναι πλήρης και να ανταποκρίνεται στην αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου κατά το χρόνο της συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης ή σε περίπτωση απευθείας αίτησης για οριστικό προσδιορισμό, κατά το χρόνο της συζήτησης για τον προσδιορισμό αυτόν.

Κατά την παρ. 1β του ίδιου ως άνω άρθρου και νόμου "Ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη, ιδίως, η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία. Κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων τα διαγραφόμενα κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και για το δικαστήριο υποχρεωτικά για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου, κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι, ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται, στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του αλλά τέτοια.

Το δικαστήριο μπορεί να στηρίζει την κρίση του, για την πραγματική αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου, ενόψει της χρησιμοποιούμενης στην ανωτέρω διάταξη λέξης "ιδίως", σε κάθε πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, αφού το αξιολογήσει κατάλληλα. Η δε σχετική, για το πρόσφορο ή όχι του συγκριτικού στοιχείου, κρίση ανάγεται στην εκτίμηση των πραγμάτων και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 1061/93, ΑΠ 1782/2008, ΑΠ 600/2010).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, ως αποδειχθέντα τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Με την 1090479/9913/0010/2-12-2002 Κοινή Απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (τεύχος Δ') 1094/11-12-2002, κηρύχθηκε υπέρ και με δαπάνες του Ελληνικού Δημοσίου, για λόγους δημοσίας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή του οδικού τμήματος 4.13.5 Παναγιά - Γρεβενά του δυτικού ανισόπεδου κόμβου Γρεβενών (Χθ 34 + 481,27 - ΧΘ 35 + 943,17) στην περιοχή του Δήμου Γρεβενών, αναγκαστική απαλλοτρίωση, έκτασης συνολικού εμβαδού 96.867,50 τ.μ., η οποία εικονίζεται με κλίμακα 1:1500 στο από Ιούνιο 2001 κτηματολογικό διάγραμμα (φύλλα 1/4, 2/4, 3/4, 4/4) και στον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα της εταιρίας "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ" που συνέταξε ο Δ.

Λ. και θεώρησε ο Διευθυντής της Δ12 Δ/νσης του ΥΠ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Κ. Δ., την 15-5-2002. Η απαλλοτριωθείσα έκταση βρίσκεται στη θέση "Π.", η οποία απέχει 800 μέτρα περίπου από το εγκεκριμένο σχέδιο πόλεως και εκτείνεται από το μέτωπο της εθνικής οδού Γρεβενών - Τρικάλων και σε απόσταση 500 μέτρων περίπου. Η μορφολογία του εδάφους είναι επίπεδη και λόγω του υψομέτρου έχει πολύ καλό κλίμα.

Η περιοχή εξυπηρετείται από το δίκτυο των κοινωφελών οργανισμών και επίκειται η μετεγκατάσταση σ' αυτήν των σεισμόπληκτων οικισμών Κ., Μ. και Κ.. Η περιοχή είναι πολλαπλών χρήσεων και δραστηριοτήτων, ημιαστική, βιοτεχνική κυρίως αλλά και κατοικήσιμη. Παρουσιάζει εμπορική δραστηριότητα, αφού ήδη έχουν ανεγερθεί και λειτουργούν τρία πρατήρια υγρών καυσίμων, καταστήματα με οικοδομικά υλικά και είδη υγιεινής, δύο βιοτεχνίες επίπλων, μία βιοτεχνία επεξεργασίας μαρμάρων, μία βιομηχανία μεταλλικών κατασκευών και ξύλου, μεγάλο κτιριακό αποθηκευτικό συγκρότημα της ελληνικής βιομηχανίας "… ΑΕ" και μεγάλη τουριστική μονάδα με την επωνυμία "Μ…".

Επίσης έχουν ανεγερθεί πολυτελείς μονοκατοικίες. Τα απολλοτριωθέντα ακίνητα, είναι αγροί ξηρικοί ή χέρσοι μερικοί από τους οποίους έχουν οικοπεδική αξία, όπως κατωτέρω θα εκτεθεί. Σύμφωνα με τους ισχύοντες όρους δόμησης στην περιοχή θα μπορούσαν να ανεγερθούν κατοικίες, καταστήματα, βιοτεχνικά κτίρια.

Στα ακίνητα με εμβαδόν άνω των 4.000 τ.μ. θα μπορούσαν να οικοδομηθούν κατοικίες, εμβαδού 200 τ.μ. Στην εν λόγω περιοχή ισχύει το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας της γης. Σύμφωνα με την έκθεση της εκτιμητικής Επιτροπής 5063/25-9-2003 τα απαλλοτριούμενα ακίνητα είναι αγροί ξηρικοί ή χέρσοι η αξία των οποίων ανέρχεται στο ποσό των 410 ευρώ το στρέμμα, για όσους έχουν πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο και στο ποσό των 3.350,75 ευρώ το στρέμμα για όσους έχουν πρόσοψη στην εθνική οδό Γρεβενών - Καλαμπάκας.

Η 179/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών προσδιόρισε την προσωρινή τιμή μονάδος αποζημιώσεως ως εξής: Α) για τους ξηρικούς - χέρσους αγρούς με πρόσωπο σε αγροτικό δρόμο (ΑΚΠ 208, 209, 211, 220, 226, 227, 228) στο ποσό των 1.200 ευρώ/ στρέμμα, Β) για τους ξηρικούς - χέρσους αγρούς με πρόσωπο στην εθνική οδό Γρεβενών - Καλαμπάκας (ΑΚΠ 217, 218) στο ποσό των 3.500 ευρώ/στρέμμα, Γ) για τους αγρούς με οικοπεδική αξία, που έχουν πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο (ΑΚΠ 188, 189, 190, 203, 225) στο ποσό των 4.500 ευρώ/στρέμμα, Δ) για τους αγρούς με οικοπεδική αξία, που έχουν πρόσοψη στην εθνική οδό Γρεβενών - Καλαμπάκας (ΑΚΠ 193, 194, 195, 196, 198, 199, 200, 201, 202, 210, 219, 221, 222) στο ποσό των 7.000 ευρώ/στρέμμα.

Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση του μάρτυρος Κ. Τ., αρχιτέκτονα -μηχανικού, η αξία των απαλλοτριωμένων ακινήτων κυμαίνεται μεταξύ 25 και 30 ευρώ/τ.μ., δεδομένου ότι η περιοχή έχει πολλά πλεονεκτήματα. Σύμφωνα με την 15/2010 έκθεση πραγματογνωμοσύνης η αξία των αγρών που δύνανται να οικοδομηθούν ανέρχεται στο ποσό των 17,5 ευρώ/τ.μ., εφόσον έχουν πρόσοψη στην εθνική οδό και στο ποσό των 10 ευρώ/τ.μ., εφόσον έχουν πρόσοψη σε αγροτική οδό και των αγρών που δεν δύνανται να οικοδομηθούν στο ποσό των 6 ευρώ/τ.μ.

εφόσον έχουν πρόσοψη στην εθνική οδό, και στο ποσό των 3,5 ευρώ/τ.μ. εφόσον έχουν πρόσοψη σε αγροτική οδό. Με την 55/2008 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας προσδιορίστηκε οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως για το ΑΚΠ 220 ακίνητο, το οποίο απαλλοτριώθηκε με την ίδια ως άνω Υπουργική Απόφαση, στο ποσό των 4 ευρώ/τ.μ.

και κρίσιμο χρόνο την 3-3-2005. Το Δικαστήριο εκτιμώντας όλα τα αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα και επιπλέον την θέση, την κατά προορισμό χρήση και την πρόσοδο των ακινήτων κρίνει, ότι η πραγματική αξία των ακινήτων που απαλλοτριώνονται και των συστατικών τους, κατά την έννοια των άρθρων 4 Ν. 2882/2001 και 953 ΑΚ, δηλαδή εκείνη η οποία παρέχει τη δυνατότητα αντικαταστάσεώς τους με άλλα ισάξια, ανέρχεται, κατά τον κρίσιμο χρόνο της πρώτης συζητήσεως στο Εφετείο (7-6-2006), η οποία απέχει περισσότερο του ενός έτους από τη συζήτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Γρεβενών (3-3-2005), στα ακόλουθα, κατά κατηγορία, ποσά χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας τους μετά την εξαγγελία ή την κήρυξη της απαλλοτρίωσης ή την εκτέλεση του έργου για το οποίο αυτή έγινε, ή λόγω των ενεργειών των ιδιοκτητών στα ακίνητα, μετά τη δημοσίευση της αποφάσεως απαλλοτριώσεως, εφόσον γνώριζαν την κήρυξή της.

Επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο αποδέχεται ως πλέον ορθή την άποψη, ότι κρίσιμος χρόνος προσδιορισμού της οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως είναι ο χρόνος της πρώτης συζητήσεως της υποθέσεως (7-6-2006). Το ως άνω θέμα, ως γενικότερου ενδιαφέροντος, έχει παραπεμφθεί προς συζήτηση στην ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την 826/2011 απόφαση.

Ειδικότερα: Α) Ακίνητα. 1) Αγροί με οικοπεδική αξία, που έχουν πρόσοψη στην εθνική οδό με ΑΚΠ 193, 194, 195, 196, 198, 199, 200, 201, 202, 219, 221, 222 στο ποσό των 12 ευρώ/τ.μ. 2) Αγροί με οικοπεδική αξία, που έχουν πρόσοψη σε αγροτική οδό με ΑΚΠ 203Α, 203Β, 225 στο ποσό των 8 ευρώ/τ.μ. και με ΑΚΠ 188, 189 και 190 στο ποσό των 6 ευρώ/τ.μ., σύμφωνα με το αίτημα της αιτήσεως -παρεμβάσεως. 3) Αγροί με πρόσοψη σε αγροτική οδό με ΑΚΠ 226, 227 στο ποσό των 2 ευρώ/τ.μ. 4) Ως προς τα υπόλοιπα ακίνητα, για τα οποία, μόνον το Ελληνικό Δημόσιο ζήτησε τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως με ΑΚΠ 217, 218 στο ποσό των 3,5 ευρώ/τ.μ.

και με ΑΚΠ 228 στο ποσό των 1,2 ευρώ/τ.μ., όπως όρισε, ως προσωρινή τιμή μονάδος αποζημιώσεως η 179/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών. Β) Επικείμενα. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 20 εδ. α' Ν. 2059/1992, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 παρ. 4 Ν. 2366/1995, το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 7Α παρ. 8 Ν. 2882/2001 και επανήλθε σε ισχύ με το άρθρο 38 παρ. 1 Ν. 3016/2002, για τα έργα διαπλατύνσεως οδών ή μεγάλων κυκλοφοριακών αρτηριών ...

τα οποία χρηματοδοτούνται και από Κοινοτικά Προγράμματα και εφόσον έχει κηρυχθεί απαλλοτρίωση για την απόκτηση των αναγκαίων εκτάσεων, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των παραγράφων 2, 3 άρθρου 5 Ν. 1838/ 1951, προς εκτέλεση των έργων μέχρι τη συντέλεση της απαλλοτριώσεως. Με το άρθρο 8 παρ. 2 Ν. 2576/1998 ορίσθηκε ότι οι διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 2, 3 Ν. 1838/1951 έχουν εφαρμογή και για την εκτέλεση όλων των άλλων μεγάλων δημοσίων έργων εθνικού επιπέδου.

Με τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2, 3 Ν. 1838/1951 επιτρέπεται η επίταξη (άρθρο 18 παρ. 3, 5 Συντάγματος) από τον Υπουργό Δημοσίων Έργων, χώρων ή πραγμάτων αμέσως αναγκαίως για την εκτέλεση των έργων υπό όρους και αποζημιώσεις, κανονιζομένους και εγκρινόμενους από τον Υπουργό, μετά από γνώμη του, κατά το άρθρο 3 του Συμβουλίου.

Στις περιπτώσεις επιτάξεως, η αποζημίωση καταβάλλεται αμέσως, επιτρεπομένης της περαιτέρω διεκδικήσεως διά της δικαστικής οδού (ΑΠ 480/2011 ΝΟΜΟΣ).

Συνεπώς, κρίνεται νόμιμος ο ισχυρισμός του Ελληνικού Δημοσίου να συνεκτιμηθεί στην αξία των επικειμένων επί των απαλλοτριουμένων ακινήτων η προσδιορισθείσα αποζημίωση, λόγω επιτάξεως αυτών. Η Επιτροπή προεκτίμησης ζημιών των προς επίταξη ακινήτων, με το από 25-9-2003 Πρακτικό, προσδιόρισε την αξία των επικειμένων και το ύψος διαφόρων δαπανών, ως εξής:

α) για τα δένδρα (βελανιδιές, καστανιές, πεύκα, πλατάνια, αχλαδιές, μηλιές) στο ποσό των 100 ευρώ το δένδρο, β) για τις περιφράξεις: για τις περιφράξεις από συρματόπλεγμα με μεταλλικά κολωνάκια στο ποσό των 6 ευρώ/μέτρο, για τις περιφράξεις από συρματόπλεγμα και θεμελίωση από σκυρόδεμα στο ποσό των 9 ευρώ/μέτρο, για τις περιφράξεις από κιγκλιδώματα στο ποσό των 12 ευρώ/μέτρο, για τη μορφοποιημένη σιδηροκατασκευή με κολωνάκια από μπετόν στο ποσό των 15 ευρώ/μέτρο, γ) για τις διαμορφωμένες επιφάνειες από χαλίκι στο ποσό των 2 ευρώ/τ.μ., για το κράσπεδο στο ποσό των 6 ευρώ/τ.μ., για την άσφαλτο στο ποσό των 15 ευρώ/τ.μ., για τις λαμαρινοκατασκευείς αποθήκες οικοδομικών υλικών (λυόμενα με βάση από μπετόν) στο ποσό των 50 ευρώ/τ.μ., για ράφια αποθήκης στο ποσό των 15 ευρώ/τ.μ., για τα δάπεδα υπόστεγων από άοπλο σκυρόδεμα στο ποσό των 60 ευρώ/κ.μ., για διαμορφωμένη επιφάνεια από χαλίκι στο ποσό των 7 ευρώ/κ.μ., για μπάζωμα για τη διαμόρφωση του χώρου στο ποσό των 3 ευρώ/κ.μ., για απλή πόρτα εισόδου στο ποσό των 450 ευρώ/τεμάχιο, για χελώνα παροχής ηλεκτροδότησης στο ποσό των 150 ευρώ/τεμάχιο, για μεταφορά οικοδομικών υλικών (τούβλα, τσιμέντο, τσιμεντοσωλήνες κ.λπ.) στο ποσό των 500 ευρώ κατ' αποκοπή, για μεταφορά οικοδομικών υλικών, (σιδηροσωλήνες, γυψοσανίδες, μονωτικά υλικά κ.λπ.) στο ποσό των 3.000 ευρώ κατ' αποκοπή, για απλό μεταλλικό υπόστεγο (01) σε 15 ευρώ/τ.μ., για αποθήκη από τούβλα (02) σε 50 ευρώ/τ.μ., για κτίσμα από τούβλα (03) σε 100 ευρώ/τ.μ., για κλειστό μεταλλικό υπόστεγο (04) σε 25 ευρώ/τ.μ., για απλό ξύλινο υπόστεγο στο ποσό των 10 ευρώ/τ.μ., για ράμπα συνεργείου στο ποσό των 800 ευρώ/τεμάχιο, για υπόγειο καλώδιο ηλεκτροδότησης στο ποσό των 5 ευρώ/μέτρο, για κιόσκι από λαμαρίνα στο ποσό των 500 ευρώ κατ' αποκοπή, για μεταφορά φωτιστικού απλού 240 ευρώ/τεμάχιο, για μεταφορά φωτιστικού διπλού 280 ευρώ/τεμάχιο, για μεταφορά διαφημιστικής πινακίδας (φωτιστικής) το ποσό των 300 ευρώ κατ' αποκοπή.

Η 179/2005 απόφαση του μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών προσδιόρισε την προσωρινή τιμή μονάδος αποζημιώσεως για τα επικείμενα ως εξής: 1) για τις περιφράξεις από συρματόπλεγμα και μεταλλικά κολωνάκια στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 196, 198, 199, 203, 210, 219 και 221 ακίνητα, σε οκτώ (8) ευρώ ανά μμ, 2) για τις περιφράξεις με συρματόπλεγμα και θεμελίωση από σκυρόδεμα στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο, σε δώδεκα (12) ευρώ ανά μμ, 3) για την περίφραξη από μορφοποιημένη σιδηροκατασκευή με κολωνάκια από μπετό στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 200 ακίνητο, σε είκοσι (20) ευρώ ανά μμ, 4) για την τσιμεντόστρωση στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 198 ακίνητο, σε πέντε (5) ευρώ ανά κ.μ., 5) για κάθε λαμαρινοκατασκευή αποθήκης οικοδομικών υλικών (λυόμενο με βάση από μπετό) στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε εξήντα πέντε (65) ευρώ ανά τ.μ., 6) για ράφια αποθήκης υλικών στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε είκοσι (20) ευρώ ανά τ.μ., 7) για δάπεδα υπόστεγων από άοπλο σκυρόδεμα στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε ογδόντα (80) ευρώ ανά κ.μ., 8) για διαμορφωμένη επιφάνεια από χαλίκι στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε τέσσερα (4) ευρώ ανά τ.μ., 9) για διαμορφωμένη επιφάνεια από σκυρόδεμα στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε ογδόντα (80) ευρώ ανά κ.μ., 10) για μπάζωμα για τη διαμόρφωση χώρου στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε τέσσερα (4) ευρώ ανά κ.μ., 11) για κάθε πόρτα στα υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 199 και 203 ακίνητα, σε τετρακόσια πενήντα (450) ευρώ, 12) για κάθε χελώνα παροχής ηλεκτροδότησης στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 203, 210 και 221 ακίνητα, σε εκατόν εβδομήντα (170) ευρώ, 13) για τσιμεντένιο πλαίσιο χελώνας ηλεκτροδότησης στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε τριάντα (30) ευρώ, 14) για τα κράσπεδα στα υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 198, 199 και 221 ακίνητα, σε οκτώ (8) ευρώ ανά μμ, 15) για ασφαλτόστρωση στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 198, 199 και 221 ακίνητα, σε είκοσι (20) ευρώ ανά τ.μ., 16) για τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 203 και 210 ακίνητα, σε πεντακόσια (500) ευρώ κατ' αποκοπή, 17) για υπόγεια καλώδια ηλεκτροδότησης στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο, σε επτά (7) ευρώ ανά μμ, 18) για κάθε ιστό σημαίας στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 198, 203 και 221 ακίνητα, σε τριάντα (30) ευρώ, 19) για απλό μεταλλικό υπόστεγο (01) στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε είκοσι (20) ευρώ ανά τ,μ., 20) για αποθήκη από τούβλα (02) στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε εβδομήντα (70) ευρώ ανά τ.μ., 21) για κτίσμα από τούβλα (03) στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε εκατόν τριάντα (130) ευρώ ανά τ.μ., 22) για κλειστό μεταλλικό υπόστεγο (04) στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε τριάντα πέντε (35) ευρώ ανά τ.μ., 23) για απλό ξύλινο υπόστεγο στο υπ' αριθμ κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε δεκατρία (13) ευρώ ανά τ.μ., 24) για τη ράμπα συνεργείου στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 210 ακίνητο, σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ, 25) για το σήμα SΗΕLL στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 198 ακίνητο σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, 26) για το σήμα ΒΡ στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 221 ακίνητο, σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, 27) για κάθε τόξο εισόδου - εξόδου στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 198 ακίνητο, σε εκατόν πενήντα (150) ευρώ, 28) για κάθε πινακίδα σήμανσης κυκλοφορίας στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 221 ακίνητο, σε πενήντα (50) ευρώ, 29) για κάθε βοηθητικό φωτεινό σήμα στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 198 ακίνητο σε διακόσια (200) ευρώ, 30) για κάθε υπόγειο αρδευτικό σύστημα στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο, σε διακόσια (200) ευρώ, 31) για κάθε διαφημιστική ταμπέλα στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 203 ακίνητο, σε πενήντα (50) ευρώ, 32) για κάθε πλάτανο στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 και 221 ακίνητα σε εκατό (100) ευρώ, 33) για κάθε αχλαδιά στα υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 και 203 ακίνητα σε εκατό (100) ευρώ, 34) για κάθε καστανιά στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 35) για κάθε μηλιά στα υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 199 και 203 ακίνητα σε εκατό (100) ευρώ, 36) για κάθε φουντουκιά στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 37) για κάθε δαμασκηνιά στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 38) για τη ροδιά στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 39) για την κυδωνιά στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 40) για κάθε πεύκο στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 41) για κάθε μοσχοϊτιά στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε ογδόντα (80) ευρώ, 42) για την ιτιά κλέουσα στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε εξήντα (60) ευρώ, 43) για κάθε τριανταφυλλιά στα υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 198, 199 ακίνητα σε είκοσι (20) ευρώ, 44) για κάθε καλλωπιστικό θάμνο στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 199 ακίνητο σε τριάντα πέντε (35) ευρώ, 45) για κάθε μικρή υποκαστανιά στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 221 ακίνητο, σε πενήντα (50) ευρώ, 46) για κάθε μεγάλη μεταλλική σχάρα στο υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 221 ακίνητο σε εκατό (100) ευρώ, 47) για κάθε μικρή μεταλλική σχάρα στο υπ' αριθμ.

κτηματολογικού πίνακα 221 ακίνητο σε σαράντα (40) ευρώ, 48) για διαμορφωμένη επιφάνεια από χαλίκι στο υπ' αριθμ. ΚΠ 210 ακίνητο, σε εννέα (9) ευρώ ανά κ.μ. Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη όλα τα αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες εκθέσεις ιδιωτικής πραγματογνωμοσύνης, κρίνει ότι στα απαλλοτριούμενα ακίνητα για τα οποία ζητείται ο προσδιορισμός οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως, υπήρχαν τα παρακάτω αναφερόμενα επικείμενα, η αξία των οποίων, κατά την 7-6-2006 ανερχόταν στα παρακάτω αναφερόμενα ποσά, πλέον της προσδιορισθείσας αξίας, με το από 25-9-2003 Πρακτικό της Επιτροπής, απορριπτόμενου ως ουσία αβασίμου του σχετικού ισχυρισμού του Ελληνικού Δημοσίου:

ΑΚΠ 194: απλή περίφραξη με συρματόπλεγμα μήκους 165,50 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της παρεμβάσεως ΑΚΠ 196: απλή περίφραξη με συρματόπλεγμα μήκους 151 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο ΑΚΠ 198: όπου λειτουργούσε πρατήριο υγρών καυσίμων (αιτούντες Α. Α. κλπ) 1) ένα σήμα SHELL (δικόλωνος πυλώνας ύψους 7 μ.) προς 4.000 ευρώ, 2) 15,20 κ.μ.

τσιμεντόστρωση αύλειου χώρου προς 7 ευρώ/κ.μ., 3) 85 τ.μ. ασφαλτόστρωση προς 25 ευρώ/τ.μ., 4) 60,80 τ.μ. κράσπεδα προς 10 ευρώ/τ.μ., 5) 25 μέτρα περίφραξη από συρματόπλεγμα με μεταλλικά κολωνάκια προς 10 ευρώ/μέτρο, 6) 16 τριανταφυλλιές προς 30 ευρώ η μία, 7) 2 τόξα εισόδου - εξόδου προς 200 ευρώ το ένα, 8) 2 βοηθητικά φωτεινά σήματα προς 250 ευρώ το ένα, 9) ένας μεταλλικός ιστός σημαίας 35 ευρώ, 10) πέντε σιδηροκολώνες φωτισμού κυκλοφοριακής σύνδεσης 6 μ.

προς 200 ευρώ/τεμάχιο. ΑΚΠ 199: 1) περίφραξη από συρματόπλεγμα με μεταλλικά κολωνάκια, μήκους 77,20 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο, 2) περίφραξη με συρματόπλεγμα και θεμελίωση από σκυρόδεμα μήκους 65 μέτρων προς 15 ευρώ/μέτρο, 3) κράσπεδα μήκους 20 μέτρων προς 15 ευρώ/μέτρο, 4) ασφαλτόστρωση 65 τ.μ. προς 25 ευρώ/τ.μ., 5) δύο υπόγεια αρδευτικά συστήματα σε 600 ευρώ συνολικά κατ' αποκοπή, 6) τρεις μεταλλικές πόρτες προς 450 ευρώ η μία, 7) δένδρα: 3 πλατάνια, 14 πεύκα, 4 αχλαδιές, 3 καστανιές, 4 μηλιές, 2 φουντουκιές, 3 δαμασκηνιές, μία ροδιά, μία κυδωνιά προς 120 ευρώ/δένδρο, 4 μοσχοϊτιές και μία κλέουσα ιτιά προς 100 ευρώ/δένδρο, 10 καλλωπιστικοί θάμνοι προς 40 ευρώ ο ένας και 26 τριανταφυλλιές προς 30 ευρώ η μία, 8) δύο υπόγεια καλώδια ηλεκτροδότησης μήκους 80 μέτρων και 55 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο.

ΑΚΠ 200: περίφραξη (μορφοποιημένη σιδηροκατασκευή με κολωνάκια από μπετόν) μήκους 9,65 μέτρων προς 25 ευρώ/μέτρο. ΑΚΠ 203Α: όπου λειτουργούσε επιχείρηση εμπορίας οικοδομικών υλικών (αιτών Θ. Λ.). Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του όλα τα αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα και ειδικότερα τον κτηματολογικό πίνακα και την 339/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών για να αχθεί στην κρίση περί της υπάρξεως των παρακάτω επικειμένων: 1) επτά λαμαρινοκατασκευείς αποθήκες οικοδομικών υλικών (λυόμενα με βάση από μπετόν) εμβαδού 126,60 τ.μ., 352, 80 τ.μ., 61,26 τ.μ., 218,88 τ.μ., 250,15 τ.μ., 13,40 τ.μ.

και 5 τ.μ. αντίστοιχα προς 80 ευρώ/τ.μ., 2) περίφραξη από συρματόπλεγμα με μεταλλικά κολωνάκια μήκους 320 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο, 3) ράφια αποθήκης υλικών συνολικού εμβαδού 344 τ.μ. προς 22 ευρώ/τ.μ., 4) δάπεδα υπόστεγων από άοπλο σκυρόδεμα 137,20 κ.μ. προς 85 ευρώ/τ.μ., 5) διαμορφωμένη επιφάνεια από χαλίκι, συνολικού εμβαδού 1485 τ.μ.

προς 5 ευρώ/τ.μ., 6) μπάζωμα (επίχωση) με ορυκτό αμμόχαλκο για τη διαμόρφωση του χώρου, συνολικού όγκου 1026 κ.μ. προς 5 ευρώ/κ.μ., 7) μία πόρτα εισόδου 450 ευρώ, 8) μία χελώνα παροχής ηλεκτροδότησης προς 200 ευρώ, 9) τρεις μηλιές προς 100 ευρώ/δένδρο, 10) μία αχλαδιά προς 100 ευρώ, 11) τσιμεντένιο πλαίσιο χελώνας ηλεκτροδότησης 50 ευρώ, 12) ηλεκτρολογική εγκατάσταση προς 700 ευρώ κατ' αποκοπή, 13) πέντε μεταλλικοί ιστοί σημαιών προς 35 ευρώ ο ένας, 14) δύο διαφημιστικές ταμπέλες στην περίφραξη του ακινήτου προς 70 ευρώ η μία.

Για τη μεταφορά και μετεγκατάσταση της επιχείρησης και ειδικότερα εμπορευμάτων συνολικού βάρους περίπου 150 τόνων απαιτείται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, δαπάνη ύψους 8.000 ευρώ κατ' αποκοπή (βλ. έκθεση πραγματογνωμοσύνης). ΑΚΠ 219: (όπου λειτουργούσε μάντρα οικοδομικών υλικών) συρματόπλεγμα με μεταλλικά κολωνάκια, μήκους 345,69 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο.

ΑΚΠ 221: όπου λειτουργούσε πρατήριο υγρών καυσίμων και βιοτεχνία επεξεργασίας και κοπής μαρμάρων (αιτών Δ. Τ.) 1) σήμα ΒΡ (δικόλωνος μεταλλικός πυλώνας ύψους 6 μέτρων) προς 4.000 ευρώ, 2) οκτώ πινακίδες σήμανσης κυκλοφορίας προς 60 ευρώ η μία, 3) κράσπεδα τσιμεντένια 75 μέτρα προς 10 ευρώ/μέτρο, 4) ασφαλτόστρωση 223 τ.μ.

προς 20 ευρώ/τ.μ., 5) μία χελώνα παροχής ηλεκτροδότησης 200 ευρώ, 6) έξι ιστοί σημαίας μεταλλικοί προς 35 ευρώ τον ένα, 7) δύο μεταλλικές σχάρες μεγάλες προς 150 ευρώ η μία, 8) δύο μεταλλικές σχάρες μικρές προς 60 ευρώ η μία, 9) περίφραξη από συρματόπλεγμα με μεταλλικά κολωνάκια μήκους 4,70 μέτρων προς 10 ευρώ/μέτρο, 10) ένα πλατάνι προς 120 ευρώ, 11) δύο υποκαστανιές μικρές προς 60 ευρώ η μία, 12) επτά σιδηροκολώνες φωτισμού κυκλοφοριακής σύνδεσης 6 μ.

προς 200 ευρώ/τεμάχιο, 13) υπόγειος αγωγός ομβρίων υδάτων μήκους 50 μέτρων προς 12 ευρώ/μέτρο. Για τη μεταφορά και μετεγκατάσταση των δύο επιχειρήσεων απαιτείται αρχικά η αποσυναρμολόγηση και στη συνέχεια η συναρμολόγηση του μηχανολογικού εξοπλισμού της επιχείρησης επεξεργασίας και κοπής μαρμάρων. Μερικά από τα μηχανήματα είναι πακτωμένα στο έδαφος.

Η μεταφορά απαιτεί τη χρήση γερανού και φορτηγών. Το Δικαστήριο κρίνει ότι η ανωτέρω δαπάνη ανέρχεται στο ποσό των 10.000 ευρώ κατ' αποκοπή. Γ) Ως προς το αίτημα για τον προσδιορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης ως προς τα εναπομένοντα, μετά την απαλλοτρίωση τμήματα ακινήτων, αποδείχθηκαν τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά:

ΑΚΠ 198 (αιτούντες Α. Α. κλπ). Σύμφωνα με την προσκομιζόμενη 890/2004 έκθεση εκτίμησης της επιτροπής άρθρου 15 Ν. 2882/2001 το ως άνω ακίνητο (αγρός με οικοπεδική αξία) είχε έκταση 5.870 τ.μ. και μέσα σ' αυτό λειτουργούσε πρατήριο υγρών καυσίμων. Απαλλοτριώθηκε έκταση 341,35 τ.μ. Το εναπομένον τμήμα ακινήτου εμβαδού 5.528,65 τ.μ.

είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις. Είναι, πλέον, αδύνατη η λειτουργία του πρατηρίου υγρών καυσίμων, λόγω έλλειψης κυκλοφοριακής σύνδεσης με την οδό Γρεβενών - Καλαμπάκας, είναι όμως δυνατή η χρησιμοποίησή του για άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, ή για κατοικία, ή για πώληση, ή για εκμίσθωση.

Κατά την άποψη της επιτροπής η αξία του εναπομένοντος τμήματος του ΑΚΠ 198 ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 45%. Σύμφωνα με την 15/2010 έκθεση πραγματογνωμοσύνης το εναπομένον τμήμα δεν υφίσταται μείωση της αξίας του. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, η αξία του εναπομένοντος τμήματος του 198 ακινήτου υφίσταται μείωση κατά 45%, αν και παραμένει άρτιο και οικοδομήσιμο.

Στο εναπομένον, μετά την απαλλοτρίωση, τμήμα ακινήτου υπάρχει ισόγειο κατάστημα (πρατήριο) διαστάσεων 22 χ 10 χ 3,7 μέτρων με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα - τοίχο με δρομική τοιχοποιία, δάπεδο με κεραμικά, πλακίδιο; ψευδοροφή, πλάκα μπετόν, σκεπή ξύλινη με κεραμίδια βυζαντινού τύπου, κουφώματα αλουμινίου κατασκευής 1983-1984, με λουτρό WC διαστάσεων 2,80 χ 2,60 χ 2,90 μέτρων συνολικής αξίας 133.000 ευρώ, το οποίο υφίσταται μείωση της αξίας του κατά 59.850 ευρώ (133.000 χ 45/100).

Επίσης στο απομένον τμήμα υπάρχει τσιμεντένια δεξαμενή λυμάτων, διαστάσεων 3χ3χ3 μέτρων αξίας 2.000 ευρώ, η οποία αχρηστεύεται διότι εξυπηρετούσε τη λειτουργία του πρατηρίου υγρών καυσίμων (μείωση αξίας 100%). Ως προς την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης, το σύστημα πυρασφάλειας και την ηλεκτρική εγκατάσταση τριφασικού ρεύματος, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν πρέπει να καθορισθεί ιδιαίτερη αποζημίωση διότι αυτά εξυπηρετούν την ηλεκτροφώτιση, θέρμανση και ασφάλεια του ακινήτου και του υπάρχοντος κτίσματος.

Γίνεται μνεία ότι η 175/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών όρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημιώσεως ανερχόμενη σε ποσοστό 100% επί της αξίας των αναφερομένων συστατικών στο εναπομένον τμήμα του 198 ακινήτου, την οποία το παρόν Δικαστήριο ορίζει ως οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης, όπως σε 1) μία ράμπα συντήρησης μεγάλων οχημάτων, το ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ, 2) μία υπόγεια μεταλλική δεξαμενή καυσίμων εγκιβωτισμένη με σκυρόδεμα χωρητικότητας 15.500 lit, το ποσό των οκτώ χιλιάδων πεντακοσίων (8.500) ευρώ, 3) μία υπόγεια μεταλλική δεξαμενή καυσίμων εγκιβωτισμένη με σκυρόδεμα χωρητικότητας 10.600 lit, το ποσό των πέντε χιλιάδων οκτακοσίων (5.800) ευρώ, 4) μία υπόγεια μεταλλική δεξαμενή καυσίμων εγκιβωτισμένη με σκυρόδεμα χωρητικότητας 10.500 lit, το ποσό των πέντε χιλιάδων πεντακοσίων (5.500) ευρώ, 5) μία υπόγεια μεταλλική δεξαμενή καυσίμων εγκιβωτισμένη με σκυρόδεμα χωρητικότητας 10.000 lit, το ποσό των πέντε χιλιάδων τριακοσίων (5.300) ευρώ, 6) δύο υπόγειες μεταλλικές δεξαμενές καυσίμων εγκιβωτισμένες με σκυρόδεμα χωρητικότητας 9.000 lit, για κάθε μία το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων οκτακοσίων (4.800) ευρώ, 7) μία υπόγεια μεταλλική δεξαμενή καυσίμων εγκιβωτισμένη με σκυρόδεμα χωρητικότητας 7.000 lit, το ποσό των τριών χιλιάδων οκτακοσίων (3.800) ευρώ, 8) επτά εξαερισμοί δεξαμενών, για κάθε ένα το ποσό των εκατόν πενήντα (150) ευρώ, 9) "Ανάκτηση αξιών" σύστημα ασφαλείας δεξαμενών, το ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ, 10) επτά μεταλλικά καλύμματα φρεατίων δεξαμενών, για καθένα το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ, 11) δύο αντλίες τύπου ΤΟΚΗΕΜ (2+2) ηλεκτρονικές, για κάθε μία το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ, 12) μία αντλία τύπου ΤΟΚΗΕΜ (1+1) ηλεκτρονική, το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων οκτακοσίων (4.800) ευρώ, 13) μία αντλία τύπου ΤΟΚΗΕΜ πετρελαίου θέρμανσης απλή, το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, 14) μία πινακίδα ένδειξης τιμών 5 προϊόντων, το ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ, 15) εγκατάσταση & σήμα "αέρας-νερό", το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, 16) τρεις νησίδες αντλιών από μπετόν, για κάθε μία το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, 17) βιομηχανικό δάπεδο χώρου αντλιών 216 τ.μ., προς δεκαπέντε (15) ευρώ ανά τ.μ, 18) σύστημα άντλησης & φόρτωσης πετρελαίου θέρμανσης (Γεμιστήριο), το ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ, 19) τρεις φωτοσκάφες 3 μ., για κάθε μία το ποσό των χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ, 20) τρεις φωτοστήλες 3 μ., για κάθε μία το ποσό των οκτακοσίων (800) ευρώ, 21) εγκατάσταση μηχανισμού ασφάλειας συναγερμού, το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, 22) μία πινακίδα μεταλλική SΗΟΡ 10μ., το ποσό των εννιακοσίων (900) ευρώ, 23) μία πινακίδα μεταλλική ΛΙΠΑΝΣΗ-ΒΟΥΛΚΑΝΙΖΑΤΕΡ 10 μ., το ποσό των εννιακοσίων (900) ευρώ.

ΑΚΠ 219: (του φερόμενου ιδιοκτήτη Σ. Ν.). Σύμφωνα με την 164/2005 απόφαση της επιτροπής του άρθρου 15 Ν. 2882/2001 το ως άνω ακίνητο είχε αρχική έκταση 6.341,57 τ.μ. και απαλλοτριώθηκε έκταση 4.116,70 τ.μ. Το εναπομένον τμήμα εμβαδού 2.224,87 τ.μ. κατά την άποψη της επιτροπής, υφίσταται μείωση της αξίας του κατά 45%. Σύμφωνα με την 15/2010 έκθεση πραγματογνωμοσύνης η αξία του εναπομένοντος, μετά την απαλλοτρίωση, τμήματος του 219 ακινήτου, το οποίο είχε αρχικά οικοπεδική αξία, αλλά μετά την απαλλοτρίωση υποτιμάται σημαντικά διότι αφενός έπαυσε να έχει οικοπεδική αξία και αφετέρου δεν έχει καμία κυκλοφοριακή έξοδο, ανέρχεται σε ποσοστό 80%.

Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά κρίνει ότι πρέπει να επιδικασθεί ιδιαίτερη αποζημίωση, ανερχόμενη σε ποσοστό 80% της καθορισθείσας τιμής μονάδος αποζημιώσεως του ακινήτου. ΑΚΠ 221 του φερόμενου ιδιοκτήτη Δ. Τ., στο οποίο λειτουργούσαν επιχείρηση πρατηρίου υγρών καυσίμων και βιοτεχνία επεξεργασίας μαρμάρων.

Σύμφωνα με την 889/2004 απόφαση της επιτροπής του άρθρου 15 Ν. 2882/2001 το ακίνητο (αγρός με οικοπεδική αξία) είχε αρχική έκταση 6.340 τ.μ. από την οποία απαλλοτριώθηκε έκταση 294,20 τ.μ. Στο εναπομένον τμήμα των 6.045,80 τ.μ., το οποίο παραμένει άρτιο και οικοδομήσιμο, σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις, είναι αδύνατη πλέον η λειτουργία του πρατηρίου υγρών καυσίμων λόγω έλλειψης κυκλοφοριακής σύνδεσης με την οδό Γρεβενών - Καλαμπάκας (βλ.

το 2297/15-9-2004 έγγραφο της ΝΑ Γρεβενών - Τμήμα Μεταφορών και Επικοινωνιών). Επίσης, για τον ως άνω λόγο έπαυσε η ισχύς της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης επεξεργασίας μαρμάρων (βλ. 2297/15-9-2004 έγγραφο της ΝΑ Γρεβενών-Τμήμα Μεταφορών και Επικοινωνιών). Είναι όμως δυνατή η εκμετάλλευση, αφενός του τμήματος του ακινήτου, στο οποίο λειτουργούσε το πρατήριο υγρών καυσίμων, για άλλη επαγγελματική δραστηριότητα ή για κατοικία ή για πώληση ή εκμίσθωση και αφετέρου η συνέχιση της λειτουργίας της βιοτεχνίας επεξεργασίας μαρμάρων - πέτρας.

Κατά την άποψη της επιτροπής το εναπομένον τμήμα του ακινήτου υφίσταται μείωση της αξίας σε ποσοστό 60%. Σύμφωνα με την 15/2010 έκθεση πραγματογνωμοσύνης, τον εναπομένον μετά την απαλλοτρίωση τμήμα του 221 ακινήτου δεν υφίσταται μείωση της αξίας του αφού παραμένει άρτιο και οικοδομήσιμο. Το Δικαστήριο εκτιμώντας τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά κρίνει ότι το εναπομένον τμήμα του 221 ακινήτου, δεδομένου ότι δεν δύνανται να λειτουργήσουν οι ως άνω δύο επιχειρήσεις, υφίσταται μείωση της αξίας του κατά 60%.

Το ίδιο ποσοστό μειώσεως της αξίας υφίστανται και τα υπάρχοντα σ' αυτό επικείμενα, όπως, το ισόγειο κατάστημα εμβαδού 50 τ.μ. αξίας 30.000 ευρώ και το βιοτεχνικό κτίριο εμβαδού 400 τ.μ. αξίας 212.000 ευρώ, ήτοι μείωση αξίας (242.000 χ 60%) ύψους 145.200 ευρώ, όπως αποφάνθηκε η 179/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών.

Το αίτημα για αποζημίωση δύο βιοτεχνικών κτιρίων εμβαδού 210 τ.μ. και 200 τ.μ. αντιστοίχως συνεχόμενων του ανωτέρου βιοτεχνικού κτίσματος και του ισογείου καταστήματος πρέπει να απορριφθεί ως ουσία αβάσιμο, διότι δεν αποδείχθηκε ο ακριβής χρόνος κατασκευής τους και συνεπώς δεν δύναται να κριθεί, εάν αυτή έγινε μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης και αφού ο ιδιοκτήτης είχε λάβει γνώση αυτής.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι στο εναπομένον τμήμα του ακινήτου υπήρχαν και καταστράφηκαν τα παρακάτω επικείμενα, τα οποία πρέπει να αποζημιωθούν ως εξής: 1) μεταλλικό στέγαστρο αντλίας καυσίμων διαστάσεων 17 μ. χ 8,5 μ. προς 60 ευρώ/τ.μ., 2) 9 φωτιστικά στεγάστρου προς 70 ευρώ/τεμάχιο, 3) υπόγεια τσιμεντένια δεξαμενή λυμάτων διαστάσεων 3χ3χ3 μέτρα, που εξυπηρετούσε τη λειτουργία του πρατηρίου υγρού καυσίμων, αφού εκεί συλλέγονταν τα απόβλητα έλαια και πετρελαιοειδή προϊόντα προς 2.000 ευρώ κατ' αποκοπή.

Γίνεται μνεία, ότι η 179/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών, όρισε ιδιαίτερη αποζημίωση, ανερχόμενη σε ποσοστό 100% επί της αξίας των αναφερομένων σ' αυτήν συστατικών, τα οποία καταστράφηκαν ολοσχερώς επειδή συνέχονται άμεσα με τη λειτουργία των δύο επιχειρήσεων, την οποία το παρόν Δικαστήριο ορίζει ως οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης, όπως σε 1) μία πινακίδα μεταλλική SHOP 10 μ., το ποσό των εννιακοσίων (900) ευρώ, 2) δύο ράμπες συντήρησης μεγάλων οχημάτων, για κάθε μία το ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ, 3) μία σιδηροκολώνα ύψους 6 μ.

με λάμπα φωτ. & διοχέτευση νερού πλυντηρίου οχημάτων, το ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, 4) ένα βυτίο μεταλλικό χωρητικότητας 5.000 lit πακτωμένο σε τσιμεντένια βάση το ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ, 5) μία δεξαμενή μεταλλική 4χ3χ2 πακτωμένη σε τσιμεντένια βάση, το ποσό των τριών χιλιάδων εξακοσίων (3.600) ευρώ, 6) μία δεξαμενή υπόγεια τσιμεντένια 8χ3χ3, το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων πεντακοσίων (4.500) ευρώ, 7) δύο δεξαμενές υπόγειες πλαστικές 2χ1χX1 εγκιβωτισμένες με μπετόν, για κάθε μία το ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, 8) έξι υπόγειες μεταλλικές δεξαμενές καυσίμων εγκιβωτισμένες με σκυρόδεμα χωρητικότητας 10.000 lit εκάστη, για κάθε μία το ποσό των πέντε χιλιάδων τριακοσίων (5.300) ευρώ, 9) έξι εξαερισμοί δεξαμενών, για καθένα το ποσό των εκατόν πενήντα (150) ευρώ, 10) έξι μεταλλικά καλύμματα φρεατίων δεξαμενών, για καθένα το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ, 11) "Ανάκτηση αξιών" σύστημα ασφάλειας δεξαμενών, το ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ, 12) δύο πορφίνες 8 αντλιών, για κάθε μία το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ, 13) μία πορφίνα 2 αντλιών πετρελαίου θέρμανσης, το ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, 14) δύο πινακίδες ένδειξης τιμών 5 προϊόντων, για κάθε μία το ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ, 15) εγκατάσταση & σήμα "αέρας - νερό", το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, 16) δύο νησίδες αντλιών από σίδερο, μπετόν και πλακάκι, για κάθε μία το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ, 17) βιομηχανικό δάπεδο χώρου αντλιών 144,50 τ.μ., το ποσό των δεκαπέντε (15) ευρώ ανά τ.μ. 203Α.

Το ΑΚΠ 203 ακίνητο αποτελείται από δύο ξεχωριστά ακίνητα, ήτοι, το 203Α του οποίου ιδιοκτήτης φέρεται ο Θ. Λ. και το 203Β του οποίου ιδιοκτήτης φέρεται η Μ. συζ. Ζ. Μ.. Η έκταση του 203Α είναι σύμφωνα με το Εθνικό Κτηματολόγιο 5.437 τ.μ. από τα οποία απαλλοτριώθηκε έκταση 4.093,70 τ.μ. Το αρχικό ακίνητο ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο, το εναπομένον δε τμήμα του, εμβαδού 1.343,30 τ.μ.

δεν είναι πλέον άρτιο και οικοδομήσιμο, λόγω δε του ακανόνιστου σχήματός του η μείωση της αξίας του ανέρχεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου σε ποσοστό 85% της αξίας του. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου δεν δύνανται να αποζημιωθούν ως συστατικά της απαλλοτριούμενης εκτάσεως τα επικείμενα σε όμορα ακίνητα, μισθωμένα, τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος εξυπηρετούσαν τη λειτουργία της επιχειρήσεως, όπως χαλικοστρωμένη επιφάνεια, περίφραξη, οικίσκος γραφείου, και πρέπει το σχετικό αίτημα να απορριφθεί.

Δ. Ως προς το αίτημα της ανατροπής του τεκμηρίου ωφέλειας και της άρσεως της υποχρεώσεως προς αυτοαποζημίωση ή προς αποζημίωση τρίτων, η 218/2006 μη οριστική απόφαση του Δικαστηρίου αυτού, το απέρριψε ως απαράδεκτο, διότι οι αιτούντες δεν προσκόμισαν τη σχετική αίτηση του άρθρου 33 Ν. 2971/2001. Ήδη, το ως άνω απορριφθέν αίτημα επαναφέρεται προς κρίση και οι αιτούντες ζητούν την ανάκληση της σχετικής διατάξεως της 218/2006 μη οριστικής αποφάσεως του Εφετείου, ισχυριζόμενοι ότι για το παραδεκτό του αιτήματος, δεν απαιτείτο η τήρηση της προδικασίας του άρθρου 33 Ν. 2971/2001.

Το Δικαστήριο απορρίπτει εκ νέου το αίτημα ως απαράδεκτο με την ίδια αιτιολογία, δεδομένου ότι η αίτηση του εικαζόμενου ιδιοκτήτη ή του αιτούντος δικαιώματα επί του απαλλοτριουμένου, προς το φορέα του έργου, με σκοπό τη διόρθωση του κτηματολογικού πίνακα, υποβάλλεται εντός ανατρεπτικής προθεσμίας δύο μηνών από την έκδοση της αποφάσεως περί προσωρινού ή απ' ευθείας οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης, στη συνέχεια δε και μετά τη λήξη της προθεσμίας παραπέμπεται προς εξέταση σε τριμελή επιτροπή.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 37 του ως άνω Νόμου, η ισχύς του άρθρου 33 τίθεται σε ισχύ μετά πάροδο ενός μηνός από τη δημοσίευσή του στην ΕτΚ (ήτοι από 19-1-2002), εφαρμόζεται δε στις απαλλοτριώσεις, που κηρύχθηκαν μετά την έναρξη ισχύος του (όπως εν προκειμένω), ή είχαν κηρυχθεί πριν την έναρξη ισχύος του, αλλά δεν είχαν μέχρι τότε συντελεσθεί (ΟλΑΠ 11/2011 ΝΟΜΟΣ).

Ε. Ως προς το αίτημα περί αναγνώρισης δικαιούχων αποζημιώσεως των α) Ά. Ζ. του Α. και Ζ. Ζ. του Νικολάου, κατά ποσοστό 60% και 40% αντιστοίχως, στα ΑΚΠ 193, 195 ΚΑΙ 196β ακίνητα, πρέπει να λεχθούν τα εξής: Με την 163/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών, οι ανωτέρω αναγνωρίσθηκαν δικαιούχοι, κατά τα αναφερόμενα ποσοστά, της αποζημιώσεως, που αφορά τα ΑΚΠ 193 και 195 ακίνητα.

Συνεπώς το σχετικό αίτημα είναι άνευ αντικειμένου. Επίσης, το Δικαστήριο με την ανωτέρω απόφαση απείχε να εκδώσει απόφαση ως προς το ΑΚΠ 196β ακίνητο (στα κτηματολογικά στοιχεία το ακίνητο φέρεται ως 196), διότι το Ελληνικό Δημόσιο προβάλλει δικαιώματα σ' αυτό (άρθρο 26 παρ. 11 ΚΑΑΑ). Η ανωτέρω απόφαση αποτελεί δεδικασμένο και δεσμεύει το Εφετείο στο οποίο υποβάλλεται αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως, αφού η προσφυγή στο Εφετείο δεν έχει την έννοια του ενδίκου μέσου (ΑΠ 1593/2006 ΝΟΜΟΣ) και συνακόλουθα το σχετικό αίτημα, ως προς το 196β ακίνητο πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.

Επίσης ως προς το αίτημα των: Α. συζ. Δ. Ξ., Μ. Ξ. του Δ., Α. Ξ. του Δ., Ι. συζ. Κ. Κ., Α. Κ. του Κ. και Ζ. Κ. του Κ. να αναγνωρισθούν δικαιούχοι της αποζημιώσεως, κατά ποσοστό 1/6 ο καθένας, στο 203Β ακίνητο, το Δικαστήριο, επειδή το Ελληνικό Δημόσιο προβάλλει δικαιώματα στο ακίνητο (βλ. 742/2005 βεβαίωση του Προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Γρεβενών) πρέπει να απόσχει από την εκδίκαση της υποθέσεως, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 11 ΚΑΑΑ.

Για τον ίδιο ως άνω λόγο πρέπει το Δικαστήριο να απόσχει από την εκδίκαση της υποθέσεως ως προς το αίτημα της Ε. Π. να αναγνωρισθεί δικαιούχος της αποζημιώσεως του ΑΚΠ 201 ακινήτου (βλ. την από 4-8-2004 βεβαίωση Προϊσταμένου Κτηματικής Υπηρεσίας Γρεβενών). Κατόπιν των ανωτέρω, οι αιτήσεις, ανταιτήσεις και κύριες παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτές.

Τέλος, το υπόχρεο Ελληνικό Δημόσιο πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη των δικαιούχων αυτής, σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 4 Ν. 2882/2001 και συγκεκριμένα 1) στην αμοιβή και τα έξοδα κάθε πληρεξουσίου δικηγόρου των δικαιούχων, 2) στην αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων προσδιοριζόμενη άπαξ, η οποία ανέρχεται στα παρακάτω ποσοστά της αποζημίωσης της καθοριζομένης δικαστικά, στην ουσία δεν συμπεριλαμβάνεται η εξωδίκως ορισθείσα αποζημίωση, λόγω επιτάξεως, ήτοι:

α) σε ποσοστό 2% της αποζημίωσης για τη σύνταξη αίτησης ή ανταίτησης και κυρίας παρέμβασης που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο, β) σε ποσοστό 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της αίτησης ή ανταίτησης και κυρίας παρεμβάσεως, που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο, ή, γ) σε ποσοστό 2% για τη σύνταξη ανταίτησης ή κυρίας παρέμβασης με τις προτάσεις, δ) σε ποσοστό 1% για την μετ' απόδειξη συζήτηση της υποθέσεως, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα.

Ειδικότερα, όσον αφορά τον αιτούντα Θ. Λ. του Α., ο ανωτέρω στη δίκη περί ορισμού προσωρινής τιμής μονάδος αποζημιώσεως στο Μονομελές Πρωτοδικείο Γρεβενών, εκπροσωπήθηκε από τον δικηγόρο Θεσσαλονίκης Ιωάννη Χορομίδη, τον οποίο νομιμοποίησε ο δικηγόρος Γρεβενών Ευστάθιος Τσιουμέλας, επίσης στην πρώτη συζήτηση ενώπιον του Εφετείου (6-7-2006) εκπροσωπήθηκε όπως ανωτέρω, ενώ, στη μετ' απόδειξη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του Εφετείου εκπροσωπήθηκε μόνον από το δικηγόρο Θεσσαλονίκης Ιωάννη Χορομίδη.

Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτό το αίτημα του δικηγόρου Θεσ/νίκης, ως προς τη δικαστική δαπάνη, η οποία πρέπει να προσδιοριστεί ως εξής: α) στην αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου ανερχόμενη στο ποσό των 500 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 23%, σύμφωνα με το Ν. 3842/2010 άρθρο 62 παρ. 3, β) στην αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων του Θ.

Λ., ανερχόμενη σε ποσοστό (2% + 1% + 1%) 4% της αποζημιώσεως από την οποία, ποσοστό 2,5% πρέπει να παρακατατεθεί από το Ελληνικό Δημόσιο υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και ποσοστό 1,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Γρεβενών, διότι σε περίπτωση συμπαράστασης δικηγόρων από διαφορετικούς Δικηγορικούς Συλλόγους, η δικαστική δαπάνη κατατίθεται εξίσου υπέρ των Δικηγορικών Συλλόγων, τα μέλη των οποίων παρέστησαν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως".

Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο δεν παραβίασε ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου, τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου τις οποίες εφάρμοσε ορθώς και διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά αιτιολογίες έστω και συνοπτικές, ως προς τα ζητήματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων και συνεπώς δεν στερείται νόμιμης βάσης.

Ειδικότερα από την παραδεκτή επισκόπηση της υπ' αριθμ. 218/2006 προδικαστικής αποφάσεως, που θεωρείται ότι έχει συμπροσβληθεί με την οριστική απόφαση, καίτοι δεν απευθύνεται κατ' αυτής ρητώς η αναίρεση (άρθρ. 553 αρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι σ' αυτή, εκτός άλλων, αναφέρονται και τα εξής: "ο αιτών Θ. Λ. με την υπ'αριθμ.128/29-11-2005 κύρια αίτησή του ζητά, τις παρακάτω διορθώσεις:

Το με αριθμό Κτ.Πιν. 203 εμφανίζεται στον κτηματολογικό πίνακα με φερόμενους ιδιοκτήτες τον "Θ. Λ." και τους "κληρονόμους Ζ. Μ.". Από το με αριθμό Κτ.Πιν. 203 ακίνητο απαλλοτριώνεται σύμφωνα με τον κτηματολογικό πίνακα, έκταση 5.358,70 τ.μ. (από τα οποία 4514,10 τ.μ. αποζημιώνονται από το Δημόσιο και 844,60 τ.μ. φέρονται ως αυτοαποζημιούμενα.

Ο Θ. Λ. είναι, σύμφωνα με το απόσπασμα του προσωρινού κτηματολογικού διαγράμματος της Β' ανάρτησης για το συντασσόμενο κτηματολόγιο του Δήμου Γρεβενών, ιδιοκτήτης του με αριθμό Κ.Α.Ε.Κ. ...24 ακινήτου, το οποίο έχει εμβαδόν 5.437 τ.μ. και τίτλο κτήσης το με αριθμό 13301/4-7-1988 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου … Η. Γ..

Η Μ. συζ. Ζ. Μ. είναι, σύμφωνα με το απόσπασμα του προσωρινού κτηματολογικού διαγράμματος της Β' ανάρτησης για το συντασσόμενο κτηματολόγιο του Δήμου Γρεβενών, ιδιοκτήτρια του με αριθμό Κ.Α.Ε.Κ. ...31 ακινήτου, το οποίο έχει εμβαδόν 8.887 τ.μ. και τίτλο κτήσης του το με αριθμό 6660/12-8-1949 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Γρεβενών Α.

Σ.. Όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη με ημερομηνία 14-10-2005 τεχνική έκθεση που συνέταξε ο τοπογράφος Ε. Β. από την απαλλοτριούμενη έκταση με αριθμό Κτ.Πιν. 203: α) τμήμα της εμβαδού 4.093,70 τ.μ. (από τα οποία 3.719,70 τ.μ. αποζημιώνονται και 374 τ.μ. φέρονται ως αυτοαποζημιούμενα) εμπίπτει στα όρια της ιδιοκτησίας Θ.

Λ. (όπως αυτή αποτυπώνεται στο κτηματολογικό διάγραμμα της Β' ανάρτησης του Εθνικού Κτηματολογίου και β) τμήμα της εμβαδού 1.265 τ.μ. (από τα οποία 785 τ.μ. αποζημιώνονται και 480 τ.μ. φέρονται ως αυτοαποζημιούμενα) εμπίπτει στα όρια της ιδιοκτησίας Μ. συζ. Ζ. Μ. (όπως αυτή αποτυπώνεται στο κτηματολογικό διάγραμμα της Β' ανάρτησης του Εθνικού Κτηματολογίου.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ζητήθηκε ο διαχωρισμός του με αρ.Κτ.Πιν. 203 ακινήτου: α) σε ακίνητο με αρ.Κτ.Πιν. 203Α και β) σε ακίνητο με αρ.Κτ.Πιν. 203Β. Ειδικότερα: Το ακίνητο Κτ.Πιν. 203Α αφορά αποκλειστικά και μόνο την ιδιοκτησία Θ. Λ., από την οποία απαλλοτριώνεται κατά τα παραπάνω τμήμα εμβαδού 4.093,70 τ.μ. Από την ιδιοκτησία Θ.

Λ. απομένει εκτός του Κτ.Πιν. 203 τμήμα 1.343,30 τ.μ. (5.437 τ.μ. - 4.093,70 τ.μ.). Επί του ακινήτου με αριθμό Κτ.Πιν. 203Α βρίσκονται όλα τα συστατικά που αναφέρονται ως ανήκοντα στο ακίνητο με αριθμό Κτ.Πιν. 203, τόσο στον κτηματολογικό πίνακα της απαλλοτρίωσης, όσο και στην με ημερομηνία 1-8-2004 αίτηση για τη διόρθωση του κτηματολογικού πίνακα.

Το ακίνητο Κτ.Πιν. 203Β αφορά αποκλειστικά και μόνο την ιδιοκτησία Μ. συζ. Ζ. Μ. (και ήδη των α) Α. συζ. Δ. Ξ., το γένος Ζ. και Μ. Μ., β) Μ. Μ. του Δ. και Α., γ) Α. Ξ. του Δ., δ) Ι. συζ. Κ. Κ., το γένος Ζ. και Μ. Μ., ε) Α. Κ. του Κ. και στ) Ζ. Κ. του Κ.), από την οποία απαλλοτριώνεται κατά τα παραπάνω τμήμα εμβαδού 1.265 τ.μ. και απομένει εκτός απαλλοτρίωσης τμήμα εμβαδού 7.622 τ.μ. (8.887 τ.μ. - 1.265 τ.μ.).

Δεν υφίστανται συστατικά στο ακίνητο με αριθμό Κτ.Πιν. 203Β. Τέλος, όσον αφορά το απομένον εκτός του με αριθμ.Κτ.Πιν. 203Α τμήμα 1.343,30 τ.μ. της ιδιοκτησίας Θ. Λ., από την εφαρμογή του κτηματολογικού διαγράμματος της Β' ανάρτησης του Εθνικού Κτηματολογίου και του κτηματολογικού διαγράμματος της απαλλοτρίωσης προκύπτει (βλ.

τεχνική έκθεση Ε. Β. - σχ.10) ότι: α) Τμήμα 351 τ.μ. από τη συνολική έκταση των 1.343,30 τ.μ. εμπίπτει στα όρια του με αριθμό Κτ.Πιν. 201 ακινήτου, β) τμήμα 180 τ.μ. από τη συνολική έκταση των 1.343,30 τ.μ. εμπίπτει στα όρια του με αριθμό Κτ.Πιν. 202 ακινήτου, γ) Τμήμα 50 τ.μ. από τη συνολική έκταση των 1.343,30 τ.μ. εμπίπτει στα όρια του με αριθμό Κτ.Πιν. 205 ακινήτου, δ) τμήμα 282,30 τ.μ.

από τη συνολική έκταση των 1.343,30 τ.μ. εμπίπτει στα όρια του με αριθμό Κτ.Πιν. 206 ακινήτου, ε) τμήμα 480 τ.μ. από τη συνολική έκταση των 1.343,30 τ.μ. εμπίπτει εκτός των ορίων της απαλλοτρίωσης". Κατόπιν αυτών, ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως υπό στοιχ. β) με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι δεν αναφέρει η προσβαλλόμενη απόφαση από ποια στοιχεία προκύπτει η κατάτμηση του απαλλοτριωθέντος ακινήτου και δέχθηκε ότι το με αριθμό 203 ακίνητο αποτελείται από δύο ξεχωριστά ακίνητα, ήτοι το 203Α του οποίου ιδιοκτήτης φέρεται ο Θ.

Λ. και το 203Β, του οποίου ιδιοκτήτης φέρεται η Μ. συζ. Ζ. Μ., είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Επίσης αβάσιμος και απορριπτέος είναι και ο, υπό το ίδιο στοιχείο, ισχυρισμός, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ δέχθηκε ότι δεν μπορούν να αποζημιωθούν ως συστατικά του ακινήτου 203Α "τα επικείμενα σε όμορα ακίνητα, μισθωμένα, τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος, εξυπηρετούσαν τη λειτουργία της επιχειρήσεως, όπως χαλικοστρωμένη επιφάνεια, περίφραξη, οικίσκος γραφείου και πρέπει το σχετικό αίτημα να απορριφθεί, στη συνέχεια καθόρισε οριστικά την αποζημίωση για τα επικείμενα του εν λόγω ακινήτου" και τούτο διότι, όπως προκύπτει από την ίδια την απόφαση, ο καθορισμός της οριστικής αποζημιώσεως για τα επικείμενα, αφορά τα επικείμενα στο ίδιο απαλλοτριωθέν ακίνητο (203Α), όπου λειτουργούσε επιχείρηση εμπορίας οικοδομικών υλικών και όχι στα όμορα μισθωμένα ακίνητα.

Τέλος δεν απαιτείτο η αναφορά στην απόφαση συγκεκριμένων στοιχείων (τιμολογίων, φορτωτικών κ.λπ.) για τον καθορισμό της δαπάνης μεταφοράς των επιχειρήσεων που λειτουργούσαν στα υπ' αριθμ. 203 ή 203Α και 221 ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν, εφόσον μ' αυτή (δαπάνη) παρέχεται η δυνατότητα στους δικαιούχους της μεταφοράς των επιχειρήσεών τους σε άλλους χώρους.

Επομένως, ο υποστηρίζων τα αντίθετα δεύτερος λόγος της αναιρέσεως, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατά το άρθρο 18 παρ. 4 του Ν.1882/2001, α) η δικαστική δαπάνη βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση και επιδικάζεται από το δικαστήριο με την ίδια απόφαση, β) η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες οικείες διατάξεις, γ) το άρθρο 22 του Ν. 3693/1957 δεν εφαρμόζεται, δ) η απόφαση του μονομελούς Πρωτοδικείου, με την οποία καθορίζεται η προσωρινή τιμή μονάδος, αποτελεί, ως προς τη δικαστική δαπάνη, τίτλο εκτελεστό σε βάρος του υπόχρεου προς αποζημίωση, εάν και οι δύο διάδικοι αποδέχθηκαν την απόφαση, ή παρήλθε άπρακτη η προθεσμία άσκησης αίτησης οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης και ε) σε περίπτωση άσκησης εμπρόθεσμης αίτησης, το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως, τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης.

Ως ενιαία απόφαση του Εφετείου για τη δικαστική δαπάνη αμφοτέρων των διαδικασιών, προσωρινού και οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης, είναι νοητέα η επιδίκαση των δικαστικών εξόδων του δικαιούχου και όχι η επιπρόσθετη επιδίκαση δικαστικών εξόδων για τη δίκη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης, δεδομένου ότι σε περίπτωση αίτησης στο Εφετείο για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, η προσωρινής καθορίσασα την αποζημίωση απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου καθίσταται, σύμφωνα με τα άρθρα 18 επ.

του Ν. 2882/2001, εν όλω ανίσχυρη, ο δε δικαιούχος της αποζημίωσης διάδικος, αφού μία φορά θα πληρώσει την αμοιβή του δικηγόρου του, ακόμη και σε περίπτωση διπλού, προσωρινού και οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης, μία φορά πρέπει να λάβει την αμοιβή αυτή από τον αντίδικό του υπόχρεο. 2) Τα δικαστικά έξοδα περιλαμβάνουν:

α) τα γενόμενα για τη διεξαγωγή και υπεράσπιση της δίκης έξοδα, που ήταν απαραίτητα (άρθρο 189 παρ. 1 ΚΠολΔ), β) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου για την ενώπιον του Εφετείου παράσταση (άρθρ. 111 του κώδικα περί δικηγόρων, γ) την αμοιβή του δικηγόρου για τη σύνταξη της αίτησης ή ανταίτησης και των προτάσεων (άρθρα 103 και 107 του κώδικα περί δικηγόρων).

Οι υπό στοιχ. β' και γ' δικηγορικές αμοιβές καθορίζονται πλήρεις, αφού δεν επιτρέπεται εν προκειμένω ο συμψηφισμός των δικαστικών εξόδων που προβλέπει τη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 1 του Ν. 2882/2001 (άρθρο 18 παρ. 4 αυτού). Εξ άλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2 και η εδ. τελευταίο του Συντάγματος, 17 παρ. 4 του Ν.Δ. 446/1974, 9 παρ. 1, 1α, 5 και 6 του Ν. 1093/1980, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά την τροποποίησή του από το άρθρο 22 παρ. 10 του Ν. 1868/1989, 189 ΚΠολΔ και 100 επ.

του Κώδικα Δικηγόρων, συνάγεται ότι η αμοιβή την οποία καταβάλλει ο δικαιούχος της αποζημίωσης στο δικηγόρο του για τη σύνταξη αίτησης και προτάσεων ή ανταίτησης και προτάσεων, προκειμένου να επιτύχει τον καθορισμό και την είσπραξη της αποζημίωσης, αποτελεί παρακολούθημα της αποζημίωσης, προσαυξάνει το ποσό της, βαρύνει τον υπόχρεο αυτής και πρέπει να επιδικάζεται σε βάρος του υπόχρεου και να περιέρχεται στο δικαιούχο, ώστε να μην επέρχεται φαλκίδευση της πλήρους αποζημίωσης (Ολ.ΑΠ 17/2000, ΑΠ 502/2005).

Η αμοιβή αυτή, προκειμένου περί δίκης καθορισμού οριστικής αποζημίωσης ενώπιον του Εφετείου, κατά τα άρθρα 100, 103, 107 παρ. 1 και 110 παρ. 3 του Κώδικα περί Δικηγόρων, όπως ίσχυε προ της ισχύος του Ν. 4194/2013 (27-9-2013), ανέρχονται: α) σε ποσοστό 2% της αποζημίωσης για τη σύνταξη αίτησης ή ανταίτησης με ιδιαίτερο δικόγραφο ή κύριας παρέμβασης με ιδιαίτερο δικόγραφο, β) σε ποσοστό 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της αίτησης ή ανταίτησης και κύριας παρέμβασης που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο και γ) σε ποσοστό 2% για την άσκηση ανταίτησης ή κύριας παρέμβασης με τις προτάσεις.

Τέλος κατά το άρθρο 8 παρ. 1 του ίδιου νόμου, ο υπόχρεος για την πληρωμή της αποζημίωσης, της κατά το άρθρο 18 παρ. 4 δικαστικής δαπάνης, καθώς και της αμοιβής των πληρεξουσίων δικηγόρων, που προσδιορίστηκε δικαστικώς, καταθέτει στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων την αποζημίωση υπέρ του δικαιούχου και τη δικαστική δαπάνη και την αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων υπέρ του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου.

Είναι προφανές ότι ως οικείος Δικηγορικός Σύλλογος νοείται εκείνος του οποίου ο παραστάς στη δίκη δικηγόρος είναι μέλος. Επομένως, αν ο δικαιούχος της αποζημίωσης εκπροσωπήθηκε στη δίκη και από δικηγόρο, μέλος Δικηγορικού Συλλόγου διαφορετικής περιφέρειας εκείνης του δικάσαντος δικαστηρίου, ο οποίος παρέστη επιτρεπτώς (άρθρ. 54 Κώδικα Δικηγόρων), η αναλογούσα δαπάνη και αμοιβή αυτού θα πρέπει να κατατεθεί υπέρ του δικού του Δικηγορικού Συλλόγου (ΑΠ 781/2006).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, καταδίκασε το υπόχρεο Ελληνικό Δημόσιο: "1) στην αμοιβή και τα έξοδα κάθε πληρεξουσίου δικηγόρου των δικαιούχων αποζημιώσεως, ύψους 500 ευρώ, 2) στην αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων, προσδιοριζόμενη άπαξ, στην οποία δεν περιλαμβάνεται η εξωδίκως ορισθείσα αποζημίωση λόγω επιτάξεως, ήτοι:

α) σε ποσοστό 2% της αποζημιώσεως για τη σύνταξη αίτησης, ανταίτησης και κυρίας παρέμβασης που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο, β) σε ποσοστό 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της άσκησης και ανταίτησης και κυρίας παρεμβάσεως που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο, ή γ) σε ποσοστό 2% για την άσκηση ανταίτησης ή κυρίας παρεμβάσεως με τις προτάσεις, δ) σε ποσοστό 1% για την μετ' απόδειξη συζήτηση της υποθέσεως εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα.

Ειδικότερα, όσον αφορά το δικηγόρο Θεσσαλονίκης Ιωάννη Χορομίδη, να υποχρεωθεί το Ελληνικό Δημόσιο να του καταβάλει: 1) αμοιβή και δικαστικά έξοδα ύψους 500 ευρώ συν ΦΠΑ 23%, 2) αμοιβή ανερχόμενη σε ποσοστό 4% επί της καθορισθείσας αποζημιώσεως, από την οποία ποσοστό 2,5% πρέπει να παρακατατεθεί υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και ποσοστό 1,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Γρεβενών.

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο και καταδικάζοντας το αναιρεσείον στην αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου των δικαιούχων της αποζημιώσεως σε ποσοστό 4%, αντί της νόμιμης αμοιβής, ανερχόμενης σε ποσοστό 3% επί της αποζημιώσεως και ορίζοντας όπως από αυτή σχετικά με το δικηγόρο Ιωάννη Χορομίδη, ποσοστό 2,5% παρακατατεθεί υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και ποσοστό 1,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Γρεβενών, ενώ αυτή πρέπει να κατατεθεί κατά το ανάλογο μέρος (ήμισυ) σε κάθε Δικηγορικό Σύλλογο (ΑΠ 781/06), παραβίασε τις προαναφερθείσες διατάξεις και ο σχετικός τρίτος λόγος της αναιρέσεως, κατά τις ανωτέρω αιτιάσεις του, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Σε ότι αφορά την καταδίκη του αναιρεσείοντος στην πληρωμή και ΦΠΑ εξ 23%, ο λόγος της αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, διότι το σχετικό αίτημα περί καταβολής ΦΠΑ, υποβλήθηκε όχι με την αίτηση, αλλά εκπροθέσμως και συγκεκριμένα με τις προτάσεις του αιτούντος Θ. Λ. (που εκπροσωπούσε ο ανωτέρω δικηγόρος Ιωάννης Χορομίδης), οι οποίες κατατέθηκαν στις 21-9-2011, ήτοι μετά την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας την 7-6-2006.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, πρέπει, κατά παραδοχή του τρίτου λόγου της αναιρέσεως, να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το κεφάλαιό της που καταδίκασε το αναιρεσείον στην αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των δικαιούχων της αποζημιώσεως σε ποσοστό 4% της αποζημιώσεως αντί σε 3%, κατά το μέρος του ορισμού της καταθέσεως από την αμοιβή του δικηγόρου Θεσσαλονίκης Ιωάννη Χορομίδη, ποσοστού 2,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και ποσοστού 1,5% υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Γρεβενών, αντί της καταθέσεώς του σε κάθε Δικηγορικό Σύλλογο κατά το ήμισυ και κατά το μέρος της καταδίκης του αναιρεσείοντος σε πληρωμή ΦΠΑ εξ 23% επί πλέον.

Στη συνέχεια, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση και να εκδικασθεί κατά το μέρος τούτο από το παρόν Δικαστήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. α' ΚΠολΔ, αφού δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση, δεδομένου ότι λόγω της ενέργειας της παρούσης αποφάσεως, που είναι δεσμευτική για το Εφετείο (άρθρο 580 παρ. 4 του ίδιου Κώδικα), δεν υπάρχει δικονομικό έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υποθέσεως, αλλά υπολείπεται μόνο η κατά το περιεχόμενο διατύπωση του διατακτικού της αποφάσεως με βάση την έκταση της αναιρέσεως (ΑΠ 353/2015, ΑΠ 1162/ 2013) και τελικά να ορισθούν τα προαναφερόμενα.

Τέλος, τα δικαστικά έξοδα της παρούσης αναιρετικής δίκης πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους, λόγω της μερικής νίκης και ήττας καθενός των διαδίκων κατ' άρθρ. 22 παρ. 2 εδ. β' του Ν. 3693/ 1957 (ΑΠ 1588/2010).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 243/30.12.2011 οριστική απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας κατά τα κεφάλαιά της που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσης.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση ως προς τα κεφάλαια αυτά.

Καθορίζει την αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των δικαιούχων της αποζημιώσεως σε ποσοστό 3% της αποζημιώσεως (2% για τη σύνταξη αιτήσεως ή ανταιτήσεως και κυρίας παρεμβάσεως που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο και 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της αιτήσεως και ανταιτήσεως και κυρίας παρεμβάσεως που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο), (ή σε ποσοστό 2% για την άσκηση ανταιτήσεως ή κυρίας παρεμβάσεως με τις προτάσεις).

Όσον αφορά το δικηγόρο Θεσσαλονίκης Ιωάννη Χορομίδη, ορίζει όπως η αμοιβή του παρακατατεθεί υπέρ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και του Δικηγορικού Συλλόγου Γρεβενών κατά το ήμισυ σε κάθε Σύλλογο. Και Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα της παρούσης αναιρετικής δίκης μεταξύ των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Σεπτεμβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ