Supreme Court dismisses appeal against appellate court decision due to vague and untimely grounds.

Απόφαση 1615 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1615/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Μαϊου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, ο οποίος παραστάθηκε με τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Αθανάσιο Κανελλόπουλο και Ιωάννη Κάκο.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ, η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Δήμα .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-2-1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κερκύρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 55/2000 μη οριστική, 98/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 260/2006 του Εφετείου Κερκύρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 14-12-2006 αίτησή του και τους από 23-4-2008 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 15-5-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 321, 322 § 1, 324 και 330 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν αγωγή ή ένσταση απορριφθεί τελεσιδίκως από το αρμόδιο δικαστήριο επειδή δεν περιέχονται, στο οικείο διαδικαστικό έγγραφο (αγωγή ή προτάσεις) ορισμένα από τα στοιχεία που αξιώνει ο νόμος, αφενός μεν πρόκειται για απόρριψη λόγω αοριστίας, έστω και αν η αγωγή ή η ένσταση χαρακτηρίζεται μη νόμιμη, αφετέρου δε το δεδικασμένο που έτσι παράγεται αφορά μόνο στο κριθέν διαδικαστικό ζήτημα όχι δε και στην ανυπαρξία ουσιαστικού δικαιώματος (πρβλ. ΑΠ 369/2004).

Στην προκειμένη περίπτωση η υπόθεση έχει ως εξής: Ο ήδη αναιρεσείων ιστορούσε στην από 26-2-1999 αγωγή του τα ακόλουθα: Την 27-4-1994 αυτός αγόρασε από την αναιρεσίβλητη ένα ημιτελές διαμέρισμα κατοικίας στην κοινότητα ..... αντί τιμήματος 24.000.000 δραχμών. Η σχετική σύμβαση έγινε με συμβολαιογραφικό έγγραφο, διελαμβάνοντο δε σ' αυτή δύο πρόσθετες συμφωνίες:

κατά την πρώτη, η πωλήτρια είχε δικαίωμα να επαναγοράσει το διαμέρισμα με το ίδιο τίμημα μέχρι την 27-12-1994, σε περίπτωση δε που αυτό δεν γινόταν, η πωλήτρια όφειλε να ολοκληρώσει την κατασκευή του διαμερίσματος με δικές της δαπάνες μέχρι την 27-4-1995. Η πωλήτρια δεν άσκησε το συμφωνημένο δικαίωμα για εξώνηση του διαμερίσματος, αλλά και δεν εξεπλήρωσε την συμβατική της υποχρέωση να ολοκληρώσει την κατασκευή του διαμερίσματος, το οποίο, πάντως, παρέδωσε ημιτελές στον αγοραστή την 22-7-1998.

Ζητούσε δε στη συνέχεια ο ενάγων - πλην άλλων - να του επιδικασθεί το χρηματικό ποσό των 10.618.230 δραχμών, στο οποίο ανερχόταν "το συνολικό κόστος αποπεράτωσης των απαιτουμένων εργασιών στο εν λόγω διαμέρισμα". Το Εφετείο (εξαφανίζοντας την εκδοθείσα επί της υποθέσεως πρωτοβάθμια απόφαση) απέρριψε την αγωγή, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δεχθέν σχετική ένσταση της πωλήτριας, σύμφωνα με την οποία η επίμαχη πώληση ήταν άκυρη ως εικονική με την έννοια ότι υπό την δηλωθείσα πώληση, ως νόμιμη αιτία εκποίησης του διαμερίσματος, υποκρυπτόταν η καταπιστευτική μεταβίβαση αυτού για εξασφάλιση χρηματικής απαίτησης, που είχε κατά της πωλήτριας ο αγοραστής.

Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του, προβάλλεται η εκ του άρθρου 559 αριθμ. 16 ΚΠολΔ αιτίαση και υποστηρίζεται ότι, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο παραβίασε το δεδικασμένο που είχε παραχθεί για τον ρηθέντα (περί εικονικότητος της πωλήσεως) ισχυρισμό της αναιρεσιβλήτου από την 4241/1996 αμετάκλητη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο είχε απορρίψει αυτόν ως μη νόμιμο, στα πλαίσια προηγηθείσης άλλης δίκης μεταξύ των αυτών διαδίκων.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, για την ακόλουθη αιτία: Από την επισκόπηση της ανωτέρω απόφασης του Πρωτοδικείου Αθηνών προκύπτει, ότι σ' αυτή αναφέρεται ότι είχε ασκηθεί αγωγή από την εδώ αναιρεσίβλητη κατά του αναιρεσείοντος με αίτημα "να ακυρωθεί η δικαιοπραξία (σημ. δηλαδή η πώληση του διαμερίσματος) .......

συνεπεία απειλής του εναγομένου, επικουρικά δε ως εικονική". Η επικουρική βάση της αγωγής εκείνης απερρίφθη με το εξής σκεπτικό: "Επίσης πρέπει να απορριφθεί η αγωγή και κατά την επικουρική βάση της ως μη νόμιμη, αφού δεν επικαλείται η ενάγουσα έλλειψη σοβαρής συναλλακτικής προθέσεως, μεταξύ των συμβαλλομένων, ώστε να φέρεται ως καταρτιζόμενη φαινομενικά η σύμβαση πωλήσεως, ούτε ότι τα μέρη ήθελαν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις άλλης δικαιοπραξίας, η οποία εκαλύπτετο από την εικονική".

Με τη διατύπωση αυτή, είναι σαφές ότι - ανεξάρτητα από την χρησιμοποιηθείσα ορολογία - ο περί εικονικότητος της πωλήσεως ισχυρισμός της εδώ αναιρεσιβλήτου απερρίφθη από το Πρωτοδικείο λόγω της αοριστίας του σχετικού δικογράφου και όχι ως νομικώς αβάσιμος. Κατά συνέπεια δε, και με βάση τα προεκτεθέντα, δεν παρήχθη ουσιαστικό δεδικασμένο για την ένσταση εικονικότητος, όπως αυτή προεβλήθη στην δίκη, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά τα εκτεθέντα.

Περαιτέρω, ο ίδιος λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο μέρος του, με το οποίο -κατά την εκτίμηση του περιεχομένου του- προβάλλεται η εκ του άρθρου 559 αριθμ.1 6 ΚΠολΔ αιτίαση και υποστηρίζεται ότι για την ίδια ένσταση της αναιρεσιβλήτου, ήτοι εκείνη περί εικονικότητος της ενδίκου συμβάσεως, είχε παραχθεί δεδικασμένο (και) από την αμετάκλητη απόρριψη αυτής με την 295/1997 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κερκύρας που εκδόθηκε μεταξύ των αυτών διαδίκων στα πλαίσια άλλης δίκης, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο αν ο σχετικός ισχυρισμός είχε προβληθεί στο Εφετείο όπως επιβάλλεται εκ του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη η εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια και υποστηρίζεται ότι το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 138, 174, 1033, 513 επ. και 404 ΑΚ. Συγκεκριμένα προβάλλεται ότι η παραδοχή του Εφετείου, σύμφωνα με την οποία η δηλωθείσα ως σύμβαση πωλήσεως του ακινήτου στην πραγματικότητα αποτελούσε καταπιστευτική μεταβίβαση αυτού, τελεί σε αντίφαση προς τις ταυτόχρονες παραδοχές αυτού:

ότι, μετά την άπρακτη πάροδο των συμβατικών προθεσμιών για εξώνηση (αρχικώς) και για αποπεράτωση του πωλήθεντος διαμερίσματος (στη συνέχεια) εκ μέρους της αναιρεσιβλήτου, ο αναιρεσείων προέβη σε αναγκαστική κατάσχεση άλλου ακινήτου της και αυτή του κατέβαλε, για το διάστημα από 28-4-1995 έως 21-7-1998 ως ποινική ρήτρα που κατέπεσε, το ποσό των 9.383.000 δραχμών, και αφού όλα αυτά προϋποθέτουν ότι η περί πωλήσεως σύμβαση είναι έγκυρη και "σπουδαία".

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, όπως από την απόφαση προκύπτει, το Εφετείο δεν έκρινε τις ως άνω ενέργειες του αναιρεσείοντος ως γενόμενες νομίμως και ως συμβατές προς την βασική παραδοχή περί καταπιστευτικής μεταβιβάσεως του ενδίκου διαμερίσματος, αλλά αναφέρθηκε σ' αυτές ως γενόμενες από τον αναιρεσείοντα με επίκληση του (καταπιστευτικού) αγοραπωλητηρίου συμβολαίου.

Με τον τρίτο αναιρετικό λόγο και υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, προσάπτεται στην απόφαση ευθεία παράβαση των άρθρων 174, 180, 181 και 1033 ΑΚ, διότι το Εφετείο έκρινε την ένδικη εκποίηση ακινήτου καταπιστευτική, ενώ η αναιρεσείουσα με τις προτάσεις της παραδεχόταν ότι πραγματική αιτία της εκποιήσεως ήταν η πώληση και ότι το τίμημα αυτής είχε συμφωνηθεί να καταβληθεί δια του συμψηφισμού του προς ισόποση απαίτηση του αγοραστού κατά της πωλήτριας εξ άλλης αιτίας.

Ο λόγος ερείδεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση και είναι γι' αυτό απορριπτέος ως αβάσιμος, δεδομένου ότι το Εφετείο, εκτιμώντας τους ισχυρισμούς της πωλήτριας, έκρινε (αντιθέτως προς τα υποστηριζόμενα από τον αναιρεσείοντα), ότι είχε προβληθεί υπ' αυτής η περί καταπιστευτικής μεταβιβάσεως του διαμερίσματος ένσταση, την οποία και θεώρησε αποδεδειγμένη.

Απορριπτέος είναι επίσης ως αβάσιμος ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ), κατά τον οποίο, το Εφετείο δεν έλαβε υπόψιν τα αναφερόμενα σ' αυτόν έγγραφα, τα οποία ο αναιρεσείων είχε νομίμως επικαλεσθεί και προσκομίσει. Τούτο δε διότι, από την διαλαμβανόμενη στην απόφαση βεβαίωση του Δικαστηρίου ότι, για τον σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης συνεξετίμησε και "όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι", σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψιν, μαζί με τις λοιπές αποδείξεις, και τα έγγραφα που φέρονται ως αγνοηθέντα, ήτοι 1) την από 6-5-1998 εξώδικος δήλωση του αναιρεσείοντος, 2) την υπ' αριθμ. 34/2000 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας, 3) την 45/22-11-1999 ανακοπή της αναιρεσιβλήτου, 4) την από 8-6-1998 εξώδικος δήλωση της αναιρεσιβλήτου, 5) την ένορκη εξέταση του Α, 6) την 738/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, 7) τις 173/2000, 1188/2002, 295/1997, 948/1999 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κερκύρας και 8) την 3255/1998 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Περαιτέρω, με τον πέμπτο αναιρετικό λόγο (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ) προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψιν τον προβληθέντα σ' αυτό ισχυρισμό του ότι η αντίδικός "είχε παραιτηθεί από κάθε δικαίωμά της να προσβάλει τη συγκεκριμένη αγοραπωλησία ή να αμφισβητήσει το κύρος του συμβολαίου αυτού για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό για τους λόγους που προβλέπονται από τα άρθρα 178, 179 και 388 του Αστικού Κώδικα". Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως λόγω της αοριστίας του, αφού δεν αναφέρεται σ' αυτόν, ότι η αναιρεσίβλητη πωλήτρια είχε παραιτηθεί και του δικαιώματός της να ζητήσει την αναγνώριση της ακυρότητας της ενδίκου εκποιήσεως ως καταπιστευτικής (ανεξάρτητα από την ακυρότητα μιας τέτοιας παραίτησης λόγω αντιθέσεώς της προς την δημοσίας τάξεως διάταξη του άρθρου 1033 ΑΚ). Αόριστος είναι επίσης ο έκτος αναιρετικός λόγος (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 20 ΚΠολΔ), με τον οποίο φέρεται ως παραμορφωθέν από το Εφετείο το "επίμαχο συμβόλαιο", χωρίς όμως να είναι σαφές ποιο σφάλμα περί την ανάγνωση αυτού αποδίδεται στο Δικαστήριο.

Τέλος, οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης πρέπει να απορριφθούν ως ασκηθέντες εκπροθέσμως, δεδομένου ότι το σχετικό δικόγραφο κατετέθη στην γραμματεία του Αρείου Πάγου την 24-4-2008 και ως δικάσιμος της υποθέσεως είχε ορισθεί η 26-5-2008, ημέρα Δευτέρα και ώρα 9.30, έτσι δε (αφού οι προηγούμενες δύο ημέρες ήταν Κυριακή και Σάββατο) η οριζόμενη από το άρθρο 569 § 2 ΚΠολΔ τριακονθήμερος (κατ' ελάχιστον) προθεσμία συμπληρωνόταν το απόγευμα (ώρα 19.00) της ημέρας της δικασίμου (πρβλ. Ολ ΑΠ 143/1984 - ΑΠ 2141/2007).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-12-2006 αίτηση Χ για αναίρεση της 260/2006 αποφάσεως του Εφετείου Κερκύρας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Ιουλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ