Supreme Court allows appeal against appellate court error in admitting appeal against non-existent fund as defendant.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court allowed the first ground of the appeal against the Thessaloniki Court of Appeal's decision, which had erroneously accepted an appeal filed against the defunct TSMED fund. The court found that while the EETA succeeded TSMED as a universal successor, the appellant should have sued the EETA directly, not the non-existent TSMED. Consequently, the appellate court erred in law by admitting the appeal against the wrong defendant and must retry the case on the merits.
Legislator headnote
AI generatedArt. 38 of Law 3655/2008; Art. 559(14) of the Code of Civil Procedure: When a legal entity is absorbed by a universal successor, an appeal filed against the absorbed entity is inadmissible if the successor is the proper defendant, constituting a procedural error requiring the appellate court to reject the appeal and remand the case.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1612 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1612/2013
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
A1' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 15 Απριλίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ" (ΕΤΑΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα ως καθολικού διαδόχου του "ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΤΣΜΕΔΕ)", που έδρευε στην Αθήνα και εκπροσωπείτο νόμιμα, το οποίο (ΕΤΑΑ) εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Δημητρακόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.
Της αναιρεσιβλήτου: Ζ. Α. του Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Μαρία Χατζηκωνσταντίνου.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11 Αυγούστου 2008 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 35444/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 1414/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 17 Οκτωβρίου 2011 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κράνης, ανέγνωσε την από 2 Ιανουαρίου 2013 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν ο δεύτερος και ο τρίτος των λόγων της αίτησης αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 1414/2011 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αίτησης αυτής και να αναιρεθεί η ως άνω απόφαση ως προς το αναιρεσείον ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ.
Η πληρεξουσία της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη του.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία ερήμην της δεύτερης των εφεσιβλήτων Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Ρωξάνης Καμπουράκη-Αλιβάνη, αντιμωλία δε των λοιπών διαδίκων, υπ' αριθ. 1414/2011 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία απέρριψε τυπικά την από 2.2.2010 έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης κατά της ως άνω δεύτερης των εφεσιβλήτων, ενώ τη δέχθηκε κατ' ουσίαν κατά του πρώτου αυτών ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΤΣΜΕΔΕ), για το οποίο έκρινε ότι παραδεκτά παρίσταται ως καθολικός αυτού διάδικος το αναιρεσείον ήδη ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ και αφού εξαφάνισε ως προς το Ταμείο αυτό την υπ' αριθ. 35444/2009 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που είχε απορρίψει την από 11.8.2008 ανακοπή της αναιρεσίβλητης κατά του υπ' αριθ. .../2008 πίνακα διανομής πλειστηριάσματος της ως άνω συμβολαιογράφου, μεταρρύθμισε τον πίνακα αυτό και κατέταξε στη θέση του ΤΣΜΕΔΕ, το οποίο απέβαλε από τον πίνακα, την αναιρεσίβλητη, υπέρ της οποίας επιδίκασε επίσης επιπλέον ποσό εξόδων.
Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ). 2. Κατά το άρθρ. 62εδ.α ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος.
Η ικανότητα αυτή, η οποία ως διαδικαστική προϋπόθεση εξετάζεται κατά το άρθρ. 73 ΚΠολΔ αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, παύει να υπάρχει για μεν τα φυσικά πρόσωπα με το θάνατό τους (άρθρ. 35 ΑΚ), για δε τα νομικά πρόσωπα με τη διάλυσή τους και την ολοκλήρωση ακολούθως της εκκαθάρισής τους (άρθρ. 72 ΑΚ) ή με τη συγχώνευση περισσότερων νομικών προσώπων στις προβλεπόμενες στο νόμο περιπτώσεις, οπότε εξαφανίζονται εκείνα τα νομικά πρόσωπα που απορροφώνται από τα εναπομένοντα ή από τα τυχόν δημιουργούμενα νέα νομικά πρόσωπα, χωρίς να απαιτείται προς το σκοπό αυτό η διάλυση προηγουμένως και η εκκαθάρισή τους, αφού σε όλα τα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις τους υποκαθίστανται αυτοδικαίως ως (οιονεί) καθολικοί διάδοχοι τα πρόσωπα που τα απορροφούν.
Εξ άλλου κατά το άρθρ. 313§1εδ.δ ΚΠολΔ, η απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη διεξαχθείσα στο όνομα ανύπαρκτου φυσικού ή νομικού προσώπου δεν έχει υπόσταση και ρητά χαρακτηρίζεται και αυτή ως ανύπαρκτη. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι αν κατά τη διάρκεια της δίκης στον πρώτο βαθμό απορροφηθεί από άλλο νομικό πρόσωπο αυτό που υπήρξε διάδικος, νομιμοποιείται παθητικά στην κατ' έφεση δίκη μόνο το νέο πρόσωπο, απορρίπτεται δε ως απαράδεκτη η έφεση που ασκήθηκε κατά του προσώπου που απορροφήθηκε (ΑΠ 868/2001), εκτός αν ο εκκαλών αγνοεί την απορρόφηση, οπότε ναι μεν η έφεση είναι παραδεκτή, όμως η συζήτησή της θα είναι απαράδεκτη, αν δεν κλήθηκε να παραστεί σ' αυτή ή δεν παρέστη αυτοβούλως το νέο πρόσωπο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας ότι η ένδικη ανακοπή ασκήθηκε κατά του Ταμείου Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ), όμως στη δίκη στον πρώτο βαθμό παραδεκτά παρέστη αντί για το Ταμείο αυτό το Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ), αφού με το άρθρ. 25 του ν. 3655/2008 το ΤΣΜΕΔΕ εντάχθηκε στο συσταθέν με το άρθρο αυτό Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων ως Τομέας αυτού με πλήρη λογιστική και οικονομική αυτοτέλεια.
Ειδικότερα ορίστηκε ως χρόνος έναρξης λειτουργίας του Ενιαίου Ταμείου η πρώτη ημέρα του έκτου μήνα μετά το μήνα δημοσίευσης του ως άνω νόμου, δηλαδή η λειτουργία του Ενιαίου Ταμείου άρχισε την 1.10.2008, αφού ο ν. 3655/2008 δημοσιεύτηκε στις 3.4.2008 στο υπ' αριθ. 58 Α ΦΕΚ, ορίστηκε δε με το άρθρ. 38 του ίδιου νόμου ότι το Ενιαίο Ταμείο διαμέσου των Τομέων του αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσόμενων Ταμείων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις τους, συνεχίζοντας χωρίς διακοπή τις εκκρεμείς δίκες τους, οπότε και οι δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι των αντίστοιχων Τομέων του Ενιαίου Ταμείου.
Ωστόσο αν και κατά την παραπάνω έννοια το ΤΣΜΕΔΕ απορροφήθηκε από το Ενιαίο Ταμείο και δεν έχει έκτοτε αυτοτελή νομική προσωπικότητα, εντούτοις η έφεση που ασκήθηκε από την αναιρεσίβλητη κατά της οριστικής απόφασης, με την οποία απορρίφθηκε η ένδικη ανακοπή της, δεν απευθύνθηκε, όπως έπρεπε, κατά του Ενιαίου Ταμείου, αλλά κατά του ΤΣΜΕΔΕ, που όμως ήταν ανύπαρκτο ως νομικό πρόσωπο, γεγονός οπωσδήποτε γνωστό στην αναιρεσίβλητη ήδη από τη διαδικασία στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας.
Το Εφετείο, συνεπώς, που έκρινε με την προσβαλλόμενη απόφασή του τυπικά δεκτή την έφεση κατά της ως άνω πρωτόδικης απόφασης και τη δέχθηκε ακολούθως και στην ουσία ως προς το ήδη αναιρεσείον Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων, που παρέστη ως καθολικός διάδικος του ΤΣΜΕΔΕ, ενώ έπρεπε, κατά τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, να την απορρίψει ως απαράδεκτη, όπως κατ' ένσταση ζήτησε και το αναιρεσείον με τις κατ' έφεση προτάσεις του, υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ και πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης και να αναιρεθεί αντίστοιχα η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει πλέον η έρευνα των λοιπών λόγων της αίτησης αναίρεσης, με τους οποίους προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους αριθμούς 1, 8β και 11α του άρθρ. 559 ΚΠολΔ.
Ακολούθως πρέπει η υπόθεση να κρατηθεί και να δικασθεί από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρ. 580§3 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 12§4 του ν. 4055/1912, αφού δεν χρειάζεται άλλη επί της ουσίας διευκρίνιση, να απορριφθεί δε τυπικά και ως προς το πρώτο των εφεσιβλήτων Ταμείο Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ) η έφεση της αναιρεσίβλητης κατά της εκκαλούμενης οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.
Εξ άλλου η αναιρεσίβλητη που ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα σχετικά με την αναιρετική και την κατ' έφεση δίκη δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, κατά το σχετικό νόμιμο αίτημά του (άρθρ. 176, 183, 189§1, 191§2 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό ειδικότερα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί ως προς το εφεσίβλητο Ταμείο Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ) την υπ' αριθ. 1414/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.
Κρατεί και δικάζει επί της ουσίας την υπόθεση κατά το αντίστοιχο μέρος.
Απορρίπτει τυπικά ως προς το ως άνω Ταμείο την από 2.2.2010 έφεση της αναιρεσίβλητης κατά της υπ' αριθ. 35444/2009 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει συνολικά για την αναιρετική και την κατ' έφεση δίκη σε τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3.500) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 3 Ιουνίου 2013.
Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 24 Ιουλίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ