1612/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1612 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1612/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Οκτωβρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Παναγιώτη Δημόπουλο, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Α. Κ. του Γ., έως και 38. Δήμου Πάρου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κων/νο Φιφλή και κατέθεσε προτάσεις, 39. Ε. Σ., έως και 49. Α. χήρας Ν. Ε. το γένος Α. Χ., η οποία απεβίωσε την 20-6-2007, όπως προκύπτει από την ληξ. πράξη θανάτου του Δήμου Αθηναίων, επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης και την παρούσα δίκη συνεχίζει η νόμιμη κληρονόμος Σ.

σύζυγος Γ. Μ., το γένος Κ. Σ., όπως προκύπτει με το 4915/2007 πρακτικό δημοσίευσης διαθήκης του Πρωτοδικείου Αθηνών, 50. Α. Ε. του Λ., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κων/νου Φιφλή και κατέθεσε προτάσεις, 51. Μ. συζ. Κ. Χ., το γένος Ε. Ε., έως και 54. Ν. Ε. του Ε., ο οποίος απεβίωσε την 2/9/2011, όπως προκύπτει από την ληξ.

πράξ. θανάτου του Δήμου Καλλιθέας, επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης και την παρούσα δίκη συνεχίζουν ως καθολικοί διάδοχοι του οι νόμιμοι κληρονόμοι του: α) Ε. Ε. του Ν. , ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κων/νο Φιφλή και β) Α. Ε. του Ν., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Κων/νο Φιφλή και κατέθεσαν προτάσεις, 55.Μ.

Κ. του Α., συζ. Β. Τ., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Κων/νο Φιφλή και κατέθεσε προτάσεις έως και 68. Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΚΥΚΛΑΔΙΚΕΣ ΒΙΛΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ-ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ-ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ", αμφότεροι οι ανωτέρω δεν εμφανίσθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, έως καιι 75.

Γ. Α. του Χ., ο οποίος απεβίωσε την 29-12-2009 (όπως προκύπτει από την 3063/2009 ληξ. Πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Κηφισιάς, επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης και την παρούσα δίκη συνεχίζουν ως καθολικοί διάδοχοί του, οι νόμιμοι κληρονόμοι του: α) Ά. Τ. του Ε., χήρα Γ. Α., β) Χ. Α. του Γ. και γ) Ε. Α. του Γ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Γεώργιο Γιοβάνογλου και κατέθεσαν προτάσεις, έως και 89.

Ε. Λ. του Ν., ο οποίος απεβίωσε την 27-3-2010, επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης και την δίκη συνεχίζουν ως καθολικοί διάδοχοί του, οι νόμιμοι κληρονόμοι του: α) Ν. Λ. του Ε., β) Ε.- Ε. Λ. του Ε. γ) Ε.-Γ.-Σ. Λ. του Ε. και δ) Μ. χήρα Ε. Λ., ως μοναδικοί νόμιμοι κληρονόμοι και ζητούν την συνέχιση της δίκης, 90. Ι. Σ. του Ε., ο οποίος απεβίωσε και την δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του :α) Μ.

χήρα Ι.Σ. β) Ε. Σ. του Ι. και γ) Β. Σ. του Ι., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κων/νο Φιφλή και κατέθεσαν προτάσεις, έως και 95. Μ. Τ. Κ. του Δ.- Τ., οι οποίοι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κων/νο Φιφλή και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 46/11-5-2005 αίτηση για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης από απαλλοτριωθείσα έκταση, του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αιγαίου, καθώς επίσης και τις από: 11-3-2005, 21-2-2005, 16-3-2005, 5-4-2005, 12-4-2005, 15-6-2005, 27-6-2005, 20-6-2005, 9-11-2005 και 21-11-2005 ανταιτήσεις και κύριες παρεμβάσεις των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η 63/2006 απόφαση οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί τo αναιρεσείον με την από 7-3-2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Βασίλειος Λαμπρόπουλος ανέγνωσε την από 1-10-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των τρίτου και τέταρτου λόγων, κατά ένα μέρος και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι των 2, 3, 4, 6, 11, 13, 14, 16, 18, 19, 22, 25, 31, 33, 38, 42, 43, 46, 47, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 57, 59, 60, 61, 62, 63, 66, 69, 72, 73, 74, 75, 76, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 90, 91, 92, 93, 94, 95 αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 313 παρ.1 εδ. δ' 286 επ. και 573 παρ.1 ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι, αν ο διάδικος είναι εν ζωή κατά την έναρξη της δίκης και απεβίωσε μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης, δεν υφίσταται στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή και επανάληψη της δίκης και επομένως τα ασκούμενα κατά της απόφασης αυτής ένδικα μέσα, άρα και η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 558 ΚΠολΔ, κατά των καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του αποβιώσαντος, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει με οποιοδήποτε τρόπο γνώση του θανάτου του αντιδίκου του, διαφορετικά η αναίρεση που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντος, δεν είναι άκυρη και χωρεί νόμιμα η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του αποβιώσαντος, οι οποίοι καλούνται με την ιδιότητα αυτή στη συζήτηση (ΑΠ (Oλ) 27/1987, ΑΠ 1626/2005, ΑΠ 913/2009, ΑΠ 1104/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση η ένδικη από 7-3-2007 αίτηση αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου, η οποία, όπως προκύπτει από την επ' αυτής πράξη κατάθεσης, έχει ασκηθεί στις 8-3-2007, απευθύνεται και κατά του ενενηκοστού (90) αναιρεσιβλήτου Ι. Ε.Σ., ο οποίος, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από 15-1-2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Πάρου, είχε αποβιώσει στις 15-1-2007, ήτοι μετά την έκδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης (8-3-2006) και πριν την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως.

Από τα στοιχεία της δικογραφίας και τα προβαλλόμενα από τους διαδίκους, εν όψει δε και του ότι δεν υπάρχει ισχυρισμός των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων για γνωστοποίηση στο αναιρεσείον του θανάτου τούτου κατά το προ της ασκήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως χρονικό διάστημα, συνάγεται απόδειξη ότι το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο δεν είχε λάβει γνώση, με οποιονδήποτε τρόπο, του εν λόγω θανάτου προ της ασκήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ' αυτών την ένδικη αναίρεση.

Επομένως, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, παρά το γεγονός ότι στρέφεται και κατά προσώπου αποβιώσαντος, είναι έγκυρη και ισχυρή. Από τις διατάξεις των άρθρων 286-288, 291 και 292 ΚΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη (αρθρ. 573 παρ.1 ΚΠολΔ), συνάγεται, ότι η δίκη διακόπτεται αν, εωσότου τελειώσει η προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση, πεθάνει κάποιος διάδικος.

Η διακοπή επέρχεται από την γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξης από πρόσωπο που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή του, κατά το χρόνο που επήλθε ο λόγος διακοπής, πληρεξουσίου του διαδίκου, στο πρόσωπο του οποίου επήλθε ο λόγος αυτός.

Εάν έχει ασκηθεί αίτηση αναιρέσεως η συζήτησή της, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ.3 ΚΠολΔ, κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους αν κάποιος από αυτούς δεν κλητεύθηκε, δεν μπορεί να γίνει εάν δεν την έχουν επισπεύσει ή δεν έχουν κλητευθεί να παραστούν σε αυτή όλοι οι κληρονόμοι, γεγονός που προϋποθέτει ότι η δίκη πρέπει να έχει επαναληφθεί, είτε εκουσίως (άρθρο 290 ΚΠολΔ), είτε αναγκαστικά, μετά από πρόσκληση του αντιδίκου ή του ομοδίκου τους (άρθρο 291 ΚΠολΔ).

Στην προκειμένη περίπτωση φέρεται προς συζήτηση η από 7-3-2007 αίτηση αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου κατά της υπ' αριθ.63/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου, μετά από αναβολή, εκ του πινακίου, κατά τη δικάσιμο της 13-1-2012. Κατά την ως άνω παρούσα δικάσιμο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, εμφανίστηκαν διά του πληρεξουσίου τους δικηγόρου Κων/νου Φιφλή η Μ.

χα Ι.Σ., το γένος Β. Μ., ο Ε. Ι. Σ. και ο Β. Ι. Σ., οι οποίοι εδήλωσαν ότι ο εκ των αναιρεσειβλήτων Ι. Ε. Σ. (90), ο οποίος ήταν σύζυγος της πρώτης και πατέρας των υπολοίπων, απεβίωσε στις 15-1-2007 και ότι ως μοναδικοί κληρονόμοι αυτού γνωστοποιούν στο Δικαστήριο την, συνεπεία του ανωτέρω γεγονότος (θανάτου) επελθούσα βίαιη διακοπή της δίκης και ότι την επαναλαμβάνουν εκουσίως.

Περαιτέρω, από το υπ' αριθ. 378/2008 πιστοποιητικό (κληρονομητήριο) του γραμματέως του Πρωτοδικείου Σύρου, προκύπτει ότι κληρονόμοι του ως άνω αποβιώσαντος είναι, εκτός των ανωτέρω, και η Ε. Ι. Σ., θυγατέρα του, η οποία όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα πρακτικά συνεδρίασης του παρόντος δικαστηρίου και τα έγγραφα της δικογραφίας, δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε με δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, αλλά ούτε και ότι κλήθηκε από οιονδήποτε διάδικο, να παραστεί κατά την ως άνω δικάσιμο.

Εν όψει των ανωτέρω η προκειμένη δίκη που διακόπηκε λόγω θανάτου του ενενηκοστού (90) αναιρεσιβλήτου δεν επαναλήφθηκε νόμιμα, καθόσον τόσον το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο όσον και οιοσδήποτε εκ των αναιρεσιβλήτων δεν προκάλεσαν νόμιμα την επανάληψη της προσκαλώντας για το σκοπό αυτό όλους τους κληρονόμους του ανωτέρω αποβιώσαντος με κοινοποίηση δικογράφου κλήσεως για την παρούσα, ως άνω, δικάσιμο.

Συνεπώς, εφόσον δεν έχουν κλητευθεί όλοι οι κληρονόμοι του ως άνω αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου δεν έχομε νόμιμη επανάληψη της δίκης και πρέπει η παρούσα συζήτηση της κρινομένης αίτησης αναιρέσεως να κηρυχθεί απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους κατ' άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 7-3-2007 αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 63/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Νοεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ