1612/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1612 / 2011 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1612/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Λυκούδη, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Γ. του Θ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Φίλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" (ΟΤΕ), που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Ηλιοπιερέα - Πιερράκο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-10-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αμαρουσίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 688/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3012/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 1-9-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κόμης διάβασε την από 7-9-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της υπ' αριθμ. 3012/2009 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 4 και 5 και 19 παρ. 1β του Καταστατικού του Ταμείου Ασφαλίσεως Προσωπικού του Ο.Τ.Ε. (ΤΑΠ - ΟΤΕ), που εκδόθηκε κατά το άρθρο 3 του Ν. 34/1943, εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 36360/Σ. 1181/1943 απόφαση του Υπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β' 215/1943) και έχει ισχύ νόμου (ΑΠ 1126/1993), όπως αυτές ισχύουν κατά το κρίσιμο εν προκειμένω χρονικό διάστημα, η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (ΟΤΕ), έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στο Ταμείο Ασφαλίσεως Προσωπικού του Ο.Τ.Ε. (ΤΑΠ - ΟΤΕ) τις αποδοχές του προσωπικού της γενικά και ειδικότερα όσων εξέρχονται της υπηρεσίας λόγω συνταξιοδοτήσεως για τον καθορισμό από το ΤΑΠ - ΟΤΕ, με βάση τις γνωστοποιούμενες αποδοχές και άλλες προϋποθέσεις, του ύψους των συντάξεων που αυτό χορηγεί.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία (ΟΤΕ) έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στον παραπάνω ασφαλιστικό φορέα και κάθε μισθολογική μεταβολή, που αναγνωρίζεται στους μισθωτούς της μετά την συνταξιοδότηση τους, για την ανάλογη αναπροσαρμογή των συντάξεων τους. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 914 ΑΚ προκύπτει ότι, όταν υπάρχει υποχρέωση από το νόμο προς πράξη και ο υπόχρεος παραλείψει αυτήν υπαιτίως, υποχρεούται σε αποζημίωση εκείνου που ζημιώθηκε συνεπεία της παραλείψεως.

Τέλος, από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό προς την διάταξη του άρθρου 71 ΑΚ, προκύπτει ότι το νομικό πρόσωπο υποχρεούται σε αποζημίωση για την ζημία από την παράλειψη των οργάνων που το αντιπροσωπεύουν, εφόσον η παράλειψη έγινε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που είχαν ανατεθεί σ' αυτά και δημιουργεί υποχρέωση αποζημιώσεως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε ανελέγκτως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, τα ακόλουθα: Ο ενάγων, ήδη αναιρεσείων, προσλήφθηκε από την εναγομένη, ήδη αναιρεσίβλητη, ανώνυμη εταιρεία το έτος 1972, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ως τεχνίτης δικτύων του τεχνικού κλάδου και με την ιδιότητα αυτή προσέφερε έκτοτε τις υπηρεσίες του συνεχώς έως και τις 29-5-2003, οπότε αποχώρησε λόγω συμπληρώσεως των προϋποθέσεων προς συνταξιοδότηση του.

Από της, κατά τον παραπάνω χρόνο, προσλήψεως του ο αναιρεσείων εκτελούσε, στα πλαίσια των εργασιακών του καθηκόντων, και ανθυγιεινές εργασίες, γι' αυτό και η αναιρεσίβλητη χορηγούσε σ' αυτόν, εκτός των άλλων επιδομάτων που εδικαιούτο, και το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, ανερχόμενο σε ποσοστό 15% επί του βασικού του μισθού, παρακρατώντας από τον μισθό του την ανάλογη ασφαλιστική εισφορά, που αντιστοιχούσε στο επίδομα αυτό, υπέρ του συνταξιοδοτικού του φορέα (ΤΑΠ - ΟΤΕ).

Περαιτέρω, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε, ότι η αναιρεσίβλητη, κατ' εφαρμογή του άρθρου 19 παρ. 1 του Καταστατικού του ΤΑΠ - ΟΤΕ, σύμφωνα με το οποίο άρθρο "Ως τακτικές αποδοχές για τον υπολογισμό της σύνταξης θεωρείται ο βασικός μισθός του τελευταίου μήνα πριν από την αποχώρηση από την υπηρεσία, μαζί με τα επιδόματα που χορηγούνται παγίως, μονίμως και διαρκώς, ως προσαύξηση σε ποσό ή ποσοστό του βασικού μισθού και εφόσον καταβάλλονται γι' αυτά εισφορές για τον Κλάδο Συντάξεων ...", κοινοποίησε στο ΤΑΠ - ΟΤΕ αρχικά το υπ' αριθμ.

πρωτ. 427/816142/7-7-2003 έγγραφο, με θέμα "Απόλυση Μόνιμου Προσωπικού (Γ. Ε. του Θ.)", και στη συνέχεια το διορθωτικό του παραπάνω εγγράφου υπ' αριθμ. πρωτ. 427/816425/18-11-2003 έγγραφο, με το οποίο προσδιόριζε (η αναιρεσίβλητη) εκ νέου τον τακτικό μισθό του αναιρεσείοντος, βάσει του οποίου υπολογίσθηκαν οι κρατήσεις και οι εργοδοτικές εισφορές για τον κλάδο σύνταξης του ΤΑΠ-ΟΤΕ του τελευταίου μήνα πριν από την αποχώρηση του αναιρεσείοντος, λαμβανομένης υπόψη και της Ε.Σ.Σ.Ε.

του έτους 2003, η οποία δεν είχε ληφθεί υπόψη κατά την σύνταξη του πρώτου ως άνω εγγράφου. Η αναιρεσίβλητη όμως- όπως δέχθηκε στη συνέχεια το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών - παρέλειψε, δια των αρμοδίων οργάνων της, να γνωστοποιήσει στο ΤΑΠ-ΟΤΕ ότι στον αναιρεσείοντα καταβαλλόταν σταθερά και μόνιμα, ως αντάλλαγμα συμβατικών υπηρεσιών του, και το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, το οποίο αποτελεί τακτικές αποδοχές και λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό της συντάξεως, σύμφωνα άλλωστε και με την κοινοποιηθείσα στην αναιρεσίβλητη ρητή περί τούτου υπ' αριθμ. 3571/2003 απόφαση του Δ.Σ.

του ΤΑΠ - ΟΤΕ, με αποτέλεσμα να μη ενημερωθεί πλήρως το τελευταίο περί της μισθολογικής καταστάσεως του αναίρεσε ιόντος πριν από την αποχώρηση του προς συνταξιοδότηση και να χορηγηθεί σ' αυτόν,κατά το χρονικό διάστημα από 1-6-2003 έως 31-12-2004, σύνταξη μειωμένη κατά ποσοστό 15%, λόγω μη συνυπολογισμού σ' αυτή του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας.

Ωστόσο - δέχθηκε ακόμη το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών - κατά τον χρόνο άσκησης της υπό κρίση αγωγής, η οποία συζητήθηκε στο Ειρηνοδικείο Αμαρουσίου στις 14-4-2005, η επίδικη αξίωση του αναιρεσείοντος, που αφορούσε συνολικά το χρονικό διάστημα από 1-6-2003 έως 31-12-2004, έναντι του πραγματικά υπόχρεου προς χορήγηση της σύνταξης του ΤΑΠ - ΟΤΕ, δεν είχε υποπέσει στην προβλεπόμενη από τις διατάξεις των άρθρων 48 παρ. 3 και 49 του Ν.Δ. 496/1974 διετή παραγραφή και ως εκ τούτου, εφόσον ο αναιρεσείων είχε ακόμη την δυνατότητα να διεκδικήσει και να εισπράξει από το ΤΑΠ - ΟΤΕ το χρηματικό ποσό που αναλογούσε στο επίδομα ανθυγιεινής εργασίας και μάλιστα αναδρομικά, με την απλή προσκόμιση εκ μέρους του, ως άμεσα ενδιαφερομένου, των ατομικών υπηρεσιακών του δικαιολογητικών, δεν υφίσταται συντελεσμένη ζημία αυτού, κατά το αιτούμενο ποσό των 2.846 ευρώ.

Επομένως - κατέληξε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών- αφού δεν αποδείχθηκε ότι πληρούνται στο σύνολο τους οι προϋποθέσεις περί αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των οργάνων της αναιρεσίβλητης, η υπό κρίση αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη. Έτσι το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, μετά παραδοχή της εφέσεως της εναγομένης - αναιρεσίβλητης, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση (688/2005 του Ειρηνοδικείου Αμαρουσίου, που είχε δεχθεί την αγωγή) και απέρριψε την αγωγή ως αβάσιμη.

Με τις παραπάνω παραδοχές και με την βασισθείσα σ' αυτές κρίση του, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 4 και 5 και 19 παρ. 1β του Καταστατικού του ΤΑΠ - ΟΤΕ, που έχει ισχύ νόμου, καθώς και εκείνες των άρθρων 297, 298, 914 και 71 του ΑΚ, με το να μη δεχθεί την ύπαρξη αδικοπραξίας, γι' αυτό και πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 560 αριθμός 1 του ΚΠολΔ, καθόσον η ζημία του ενάγοντος - αναιρεσείοντος επήλθε από την προαναφερθείσα παράνομη και υπαίτια παράλειψη των οργάνων της εναγομένης - αναιρεσίβλητης να ενημερώσουν έγκαιρα τον συνταξιοδοτικό του φορέα για την χορήγηση σ' αυτόν και του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας και όχι του εν λόγω ασφαλιστικού Ταμείου, το οποίο καθορίζει τις συντάξεις ή αναπροσαρμόζει αυτές βάσει των στοιχείων (αποδοχών) που διαβιβάζει σ' αυτό η αναιρεσίβλητη, ως εργοδότρια.

Επισημαίνεται ότι η υποχρέωση αυτή της αναιρεσίβλητης απορρέει από τις προαναφερθείσες διατάξεις του Καταστατικού του ΤΑΠ - ΟΤΕ και ειδικότερα από την διάταξη του άρθρου 14 παρ. 5 τούτου, κατά την οποία κάθε μεταβολή (εκτός άλλων) και των τακτικών αποδοχών του ασφαλισμένου πρέπει να ανακοινώνεται κατά μήνα από την αναιρεσίβλητη στο ασφαλιστικό αυτό Ταμείο.

Μετά από αυτά πρέπει, κατά παραδοχή του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, από το άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο (Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών), το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν την υπόθεση προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η ηττηθείσα αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 3012/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν την υπόθεση προηγουμένως. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στις 15 Νοεμβρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ