Supreme Court dismisses appeal against traffic accident compensation verdict for lack of legal grounds.

Απόφαση 1609 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1609/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Αντιγόνη Τζελέπη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Μ. του Ν. και 2) Φ. Π. του Λ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Παπαναστασόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΦΟΡΤΙΟΝ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και δ.τ. "ΦΟΡΤΙΟΝ ΑΕ", που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "INTERLIFE ΑΑΕΓΑ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 1η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ρήγα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η 2η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μανουσάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-5-2018 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών και συνεκδικάστηκε με την από 10-6-2019 αγωγή άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 939/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 92/2022 του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5-4-2022 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αντιγόνη Τζελέπη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της 2ης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 5-4-2022 με αριθμ. καταθ. 21/13-4-2022 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 92/28-2-2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών, που αφορούν απαιτήσεις αποζημίωσης για ζημίες που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρα 591 επ., 614 παρ. 6 του ΚΠολΔ), είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ), διότι ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας του άρθρου 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του από το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, αφού από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα των λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). Από την προσβαλλόμενη με αριθμό 92/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πατρών και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επισκοπούνται επιτρεπτά (άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα, αναφορικά με τη διαδικαστική πορεία της υπόθεσης:

Οι ήδη αναιρεσείοντες άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών κατά των ήδη αναιρεσίβλητων την από 31-5-2018 με αρ. καταθ. 1349/1-6-2018 αγωγή τους, με την οποία εξέθεταν ότι, κατά τον αναφερόμενο τόπο και χρόνο, ο Δ. Π., οδηγώντας το Δ.Χ φορτηγό που ανήκει στην πρώτη εναγόμενη- πρώτη αναιρεσίβλητη και είναι ασφαλισμένο στην δεύτερη εναγόμενη-δεύτερη αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "INTERLIFE ΑΕΓΑ", προκάλεσε από υπαιτιότητά του τον θανάσιμο τραυματισμό του Α.

Μ. γιού του πρώτου και εξ αγχιστείας συγγενούς (μητριάς) της δεύτερης, υπό τις συνθήκες που λεπτομερώς αναφέρονται στην αγωγή. Ζήτησαν, δε, μετά τον παραδεκτό περιορισμό του αιτήματος από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό, να αναγνωριστεί η υποχρέωση των εναγομένων να τους καταβάλλουν εις ολόκληρον ο καθένας, στον μεν πρώτο το ποσό των 200.000 ευρώ στην δε δεύτερη το ποσό των 50.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών με την υπ' αριθμ. 939/2019 οριστική απόφασή του, αφού συνεκδίκασε την αγωγή με συναφή αγωγή των αδελφών του θανόντος Ν. Μ. και Ε. Μ., αντιμωλία των διαδίκων, δέχθηκε εν μέρει τις αγωγές. Μετά την άσκηση εφέσεων, τόσο από τους ήδη αναιρεσείοντες-ενάγοντες, όσο και από τους εναγόμενους και ήδη αναιρεσίβλητους εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία μετά συνεκδίκαση των εφέσεων, αντιμωλία των διαδίκων, απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση των αναιρεσειόντων, ενώ έγινε δεκτή κατ' ουσίαν η έφεση των αναιρεσίβλητων και, αφού εξαφανίσθηκε η προσβαλλόμενη με την έφεση απόφαση έγινε δεκτή εν μέρει κατ' ουσίαν η αγωγή.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ "Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης". Κατά την έννοια του άρθρου αυτού, το δικαστήριο της ουσίας, αφού δεχθεί ότι συνεπεία αδικοπραξίας προκλήθηκε σε κάποιο πρόσωπο ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, καθορίζει στη συνέχεια το ύψος της οφειλόμενης γι' αυτήν χρηματικής ικανοποίησης, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη, ως κριτήρια, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τελέσεως της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος του υπόχρεου, το τυχόν συντρέχον πταίσμα του παθόντος και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων μερών, πλην της περιουσιακής κατάστασης της εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρείας, της οποίας η ευθύνη είναι εγγυητική (ΑΠ 22/2023, ΑΠ 1204/2021, ΑΠ 525/2021, Α.Π. 768/2020, Α.Π. 170/2020), χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αιτιολόγηση καθενός στοιχείου (ΑΠ 22/2023,ΑΠ 525/2021, ΑΠ 1210/2020, ΑΠ 170/2020).

Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται, κατ' αρχήν, σε αναιρετικό έλεγχο, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ.), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης.

Επιβάλλεται, όμως, σε κάθε περίπτωση, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα που, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 10/2017, 9/2015, ΑΠ 823/2023 ΑΠ 858/2021, ΑΠ 525/2021, ΑΠ 301/2021, ΑΠ 1303/2020).

Και τούτο, διότι, μία απόφαση, με την οποία επιδικάζεται ένα ευτελές ή υπέρμετρα μεγάλο ποσό, ως δήθεν εύλογο, κατά την ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου, προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης ή της ψυχικής οδύνης, ευτελίζει, στην πρώτη περίπτωση (όσον αφορά τον δικαιούχο - παθόντα), το σεβασμό της αξίας του ανθρώπου και στη δεύτερη (όσον αφορά τον υπόχρεο), το δικαίωμα της περιουσίας του, αφού το δικαστήριο, επεμβαίνοντας στη διαφορά μεταξύ ιδιωτών, πρέπει να τηρεί μια δίκαιη ισορροπία ανάμεσα στα αντιτιθέμενα συμφέροντα, με παράλληλη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΑΠ 1003/2021, ΑΠ 525/2021, ΑΠ 934/2020, ΑΠ 642/2020)

Στην προκείμενη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο Πατρών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αναφορικά με το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης των αναιρεσειόντων από το θανάσιμο τραυματισμό του συγγενούς τους κατά το ένδικο τροχαίο ατύχημα, κατά την εκτίμηση των κριτηρίων για τον προσδιορισμό του ποσού αυτής δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, ως προς τις συνθήκες τέλεσης της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων φυσικών προσώπων, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "......

Με την εκκαλουμένη 939/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, κρίθηκε ότι αποκλειστικά υπαίτιος του τροχαίου ατυχήματος, που έλαβε χώρα στις 22-6-2016 στο 136 χλμ της ΝΕΟ Πατρών Αθηνών, κατά το οποίο τραυματίσθηκε θανάσιμα ο Α. Μ., ήταν ο Δ. Π. του Α. Ειδικότερα κρίθηκε ότι ο Α. Μ., κατά την ως άνω ημεροχρονολογία ξεκίνησε ως οδηγός από την Πάτρα με προορισμό τον Ασπρόπυργο Ν.

Αττικής, μέσω της Ν.Ε.Ο Πατρών-Αθηνών, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... Δημοσίας χρήσεως φορτηγό όχημα (ελκυστήρα τράκτορα), μάρκας VOLVO και χρώματος κίτρινου, ιδιοκτησίας της πρώτης εναγόμενης εταιρίας (ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης), που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία (ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης), μεταφέροντας το επικαθήμενο με αριθμό κυκλοφορίας ...

που ήταν έμφορτο με σφραγισμένα κιβώτια που περιείχαν εμπορεύματα. Επίσης την 3.45 και κατά την ίδια ημεροχρονολογία ξεκίνησε και ο Δ. Π. του Α., ετών 42, ως οδηγός από την Πάτρα με προορισμό τον Ασπρόπυργο μέσω της Ν.Ε.Ο Πατρών-Αθηνών, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ΙΑΕ Δημοσίας χρήσεως φορτηγό (ελκυστήρα τράκτορα), μάρκας DAF και χρώματος λευκού, ιδιοκτησίας επίσης της (σ.σ.

πρώτης αντί του εσφαλμένου προς) εναγόμενης εταιρίας, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη επίσης στην δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία,-μεταφέροντας το επικαθήμενο με αριθμό κυκλοφορίας ..., που ήταν έμφορτο με σφραγισμένα (σ.σ. κιβώτια)... (σσ. που αντί του εσφαλμένου του) του περιείχαν εμπορεύματα.

Μεταξύ των ανωτέρω επαγγελματιών φορτηγών και της πρώτης εναγόμενης εταιρείας, με την ως άνω απόφαση, κρίθηκε ότι υπήρχε σχέση προστήσεως, καθότι η πρώτη εναγόμενη, διέθετε τους ανωτέρω προστηθέντες οδηγούς προς εξυπηρέτηση των δικών της συμφερόντων.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι ο Α. Μ. και Δ. Π., οι οποίοι εργάζονταν στην πρώτη εναγόμενη με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας στις 22-6-2016 ξεκίνησαν σχεδόν ταυτόχρονα από την έδρα της πρώτης εναγόμενης εταιρίας στην Πάτρα και μέσω της ΝΕΟ Πατρών - Αθηνών κατευθύνθηκαν από Πάτρα προς Ασπρόπυργο Αττικής, για να πραγματοποιήσουν το δρομολόγιο μεταφοράς των προαναφερόμενων επικαθημένων.

Μόλις οι δύο ελκυστήρες περί ώρα 5.25 έφθασαν στη χιλιομετρική θέση (χ/θ) 136,000 της ΝΕΟ Πατρών Αθηνών, στην περιοχή Δερβένι Ν. Κορινθίας, στάθμευσαν διαδοχικά και ομόρροπα με μέτωπο και οι δύο προς Αθήνα, στο άκρο δεξιό του ρεύματος πορείας τους από Πάτρα προς Αθήνα και συγκεκριμένα στην λωρίδα έκτακτης ανάγκης, πλάτους 2,70 μέτρων (έρεισμα της οδού).

Το φορτηγό που οδηγούσε ο Α. Μ., συγγενής των εναγόντων (ήδη αναιρεσειόντων) των ανωτέρω υπό στοιχεία Α] και Β] αγωγών ακινητοποιήθηκε έμπροσθεν του φορτηγού που οδηγούσε ο Π. Δ. Στο σημείο στάθμευσης το ρεύμα κυκλοφορίας της οδού από Πάτρα προς Αθήνα είναι κατηφορικό με μικρή κλίση. Η στάθμευση των δύο οχημάτων έγινε για να σφραγιστεί με διαφανείς πλαστικές ταινίες (βρέθηκαν αχρησιμοποίητες στο τόπο του ατυχήματος), η οπίσθια δεξιά πόρτα του επικαθήμενου με αριθμό κυκλοφορίας ...

που μετέφερε ο, Α. Μ. Οι οδηγοί των δυο οχημάτων κατέβηκαν από τα οχήματά τους και βρέθηκαν στον χώρο μεταξύ του οπίσθιου μέρους του με αριθμού κυκλοφορίας ... επικαθημένου (την δεξιά πόρτα του οποίου θα σφράγιζαν) και του εμπρόσθιου μέρους του με αριθμό κυκλοφορίας ... Δ.Χ φορτηγού, που οδηγούσε (σ.σ. ο αντί του εσφαλμένου του) Δ.

Π. για να πραγματοποιήσουν την σφράγιση. Ωστόσο, όμως ο Δ. Π., στάθμευσε, κατέβηκε και απομακρύνθηκε από το όχημά του χωρίς προηγουμένως να "σβήσει" τη μηχανή του και χωρίς να θέσει σε λειτουργία το αερόφρενο με αποτέλεσμα το όχημά του να μην έχει ακινητοποιηθεί. Αποτέλεσμα της αμελούς συμπεριφοράς του Δ.

Π. ήταν να μετακινηθεί με μηδενική ταχύτητα ανεξέλεγκτο προς τα εμπρός έχοντας ευθεία κατεύθυνση το με αριθμό κυκλοφορίας ... Δ.Χ φορτηγό (ελκυστήρας) και σε συνδυασμό με την μικρή κατωφέρεια του ρεύματος πορείας της ΝΕΟ Πατρών-Αθηνών για τα κινούμενα από Πάτρα προς Αθήνα, οχήματα, το ως άνω φορτηγό όχημα, λόγω της βαρύτητας, αφού κάλυψε την μικρή απόσταση μεταξύ των δύο οχημάτων, προσέκρουσε με το εμπρόσθιο μέρος του στο οπίσθιο μέρος του επικαθημένου με αριθμό κυκλοφορίας ...

Οι ανωτέρω οδηγοί (πεζοί μεταξύ των δύο οχημάτων) δεν αντιλήφθηκαν την ανεξέλεγκτη προς τα εμπρός πορεία του με αριθμό κυκλοφορίας ... Δ.Χ. φορτηγού, αιφνιδιάστηκαν και δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν, εγκλωβίστηκαν μεταξύ των δύο οχημάτων και συνεθλίβησαν από αυτά, με αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνατό τους.

Συγκεκριμένα, ο Α. Μ., συγγενής των εναγόντων (...) βρέθηκε νεκρός μεταξύ των δύο οχημάτων σε επικλινή γονυπετή στάση και με το μέτωπό του προς Αθήνα και ο Δ. Π. του Α., βρέθηκε νεκρός μεταξύ των δύο οχημάτων σε όρθια θέση και με το μέτωπό του προς Πάτρα. Ειδικότερα ο Α. Μ. υπέστη κακώσεις θώρακα, πνευμόνων, κοιλίας, ήπατος και σπληνός, αλλά και εκχυμώσεις σε διάφορα μέρη του σώματός του, με αποτέλεσμα το θάνατο αυτού.

Ήτοι αποδείχθηκε ότι το ένδικο ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα (αμέλεια) του Δ. Π., καθώς δεν κατέβαλε την απαιτούμενη σχετικά με την οδήγηση και την κυκλοφορία του οχήματος προσοχή, που όφειλε και μπορούσε από τις περιστάσεις να καταβάλει. Ειδικότερα, η υπαιτιότητα του Δ. Π. συνίσταται στο ότι από αμέλεια, ήτοι από έλλειψη προσοχής, την οποία όφειλε και μπορούσε κατά τις περιστάσεις να καταβάλει κατά τους νομικούς κανόνες της οδικής κυκλοφορίας και εκείνους της κοινής πείρας και της λογικής, ως συνετός οδηγός και επαγγελματίας οδηγός, πριν απομακρυνθεί από το όχημά του μετά την στάθμευση, παρότι η οδός στο ρεύμα πορείας του είχε κατηφορική κλίση, δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα προς αποφυγή του ατυχήματος σβήνοντας τη μηχανή και προσδένοντας το αερόφρενο, ώστε να μην μπορεί να μετακινηθεί τούτο (όχημα) με την βοήθεια της βαρύτητας κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 34 παρ.7 του Ν. 2696/1999 και 330 εδ.

β' ΑΚ.. Οι ανωτέρω αναφερθείσες παραβάσεις συνδέονται αιτιωδώς με την πρόκληση του επίδικου τροχαίου ατυχήματος. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι μεταξύ του ανωτέρω οδηγού, Δ. Π. και της πρώτης εναγόμενης εταιρίας υπήρχε σχέση πρόστησης (άρθρο 922 ΑΚ) με αποτέλεσμα να δημιουργείται γνήσια αντικειμενική ευθύνη σε βάρος του προστήσαντος (εναγόμενης εταιρίας) ενώ μετατίθεται η ευθύνη από τον προστηθέντα στον προστήσαντα ενώ υπάρχει και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του ζημιογόνου περιστατικού και υπηρεσίας που ανατέθηκε, αφού η παράλειψη του ανωτέρω προστηθέντος οδηγού και υπό τους όρους που έλαβε ήταν ικανή κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να επιφέρει το ζημιογόνο αποτέλεσμα.

Επιπρόσθετα αποδείχθηκε ότι ο πρώτος των εναγόντων της υπό στοιχείο Α αγωγής (αριθμ. κατάθεσης 1349/1-6-2018), ο οποίος τυγχάνει πατέρας του αποβιώσαντος, αισθάνθηκε μεγάλη θλίψη και οδύνη από τον ως άνω εντελώς αιφνίδιο χαμό του υιού του, οποίος κατά το χρόνο του θανάτου του ήταν ηλικίας 34, με αποτέλεσμα να υποστεί έντονη ψυχική οδύνη για την απάμβλυνση της οποίας και για την ηθική παρηγοριά και την ανακούφισή της δικαιούται εύλογη χρηματική ικανοποίησή, το ύψος της οποίας πρέπει να καθορισθεί στο ποσό των 50.000 ευρώ, συνεκτιμώντας τις συνθήκες του δυστυχήματος, την ηλικία του θανόντος, το συγγενικό δεσμό του με τον ενάγοντα, την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των διαδίκων (όχι όμως της ασφαλιστικής εταιρείας), απορριπτομένου ως αβασίμου του πρώτου λόγου της υπό στοιχείο (Β) έφεσης, με τον οποίο οι εκκαλούντες ισχυρίζονται ότι ανάμεσα στον ενάγοντα πατέρα και τον θανόντα υιό του, είχε διακοπεί από τα παιδικά του χρόνια κάθε δεσμός, καθώς προέκυψε ότι ο ενάγων μετά το διαζύγιο με τη μητέρα του θανόντος ήταν αυτός που ασκούσε τη γονική μέριμνα του θανόντος υιού του, αλλά και των άλλων ανηλίκων τέκνων του, ανάμεσα δε στον θανόντα και τον ενάγοντα πατέρα, υπήρχαν σχεδόν καθημερινές επαφές.

Επομένως το πρωτόδικο δικαστήριο με το να κρίνει τα ίδια και να δεχθεί ότι ο ενάγων Γ. Μ., δικαιούται χρηματική ικανοποίηση λόγω της ψυχικής οδύνης που υπέστη, ανερχομένου στο ποσό των 50.000 ευρώ, ορθώς εκτίμησε τις αποδείξεις και εφάρμοσε το νόμο και ο σχετικός (α) λόγος έφεσης της υπό στοιχείο (Β) έφεσης, με τον οποίο η εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρεία, παραπονείται για τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά βάσιμος.

Όμως απορριπτέος είναι και ο πρώτος λόγος της υπό στοιχείο (Α) έφεσης ως αβάσιμος, καθώς το πρωτόδικο Δικαστήριο καταλήγοντας ότι ο ενάγων δικαιούται το ποσό των 50.000 ευρώ, τήρησε την αρχής της αναλογικότητας και δεν υπήρξε υπέρβαση των άκρων (σ.σ. ορίων αντί του εσφαλμένου ορών) της διακριτικής του ευχέρειας.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα της υπό στοιχείο Α αγωγής Φ. Π., μητριά του θανόντος, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες, υπό τις οποίες έλαβε χώρα το εν λόγω ατύχημα, το βαθμό της συναισθηματικής σύνδεσης αυτής με τον θανόντα, την ένταση και τη διάρκεια του ψυχικού τους πόνου, την ηλικία των δικαιούχων, σε συνδυασμό με την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των διαδίκων, πλην αυτής της εναγόμενης - εκκαλούσας ασφαλιστικής εταιρείας, αφού η ευθύνη της τελευταίας είναι εγγυητική, υπέστη ψυχική οδύνη για την αποκατάσταση της οποίας, πρέπει να της επιδικασθεί ως χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 5.000 ευρώ.

Επομένως το πρωτόδικο Δικαστήριο με τον να δεχθεί ότι η ενάγουσα δικαιούται ως χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 25.000 ευρώ, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας και υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, αφού το ποσό αυτό, κατά την κοινή πείρα, την δικαστηριακή πρακτική και την περί δικαίου συνείδηση υπερβαίνει και μάλιστα καταφανώς, εκείνων που συνήθως επιδικάζονται σε ανάλογες περιπτώσεις.

Επομένως, πρέπει ο πρώτος λόγος της υπό στοιχείο (Β) έφεσης, ως προς την ενάγουσα της υπό στοιχείο Α αγωγής να γίνει εν μέρει δεκτός και ως ουσιαστικά βάσιμος... Επίσης, με την προσβαλλομένη απόφσαη έγιναν δεκτα και τα ακόλουθα: "...το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο δέχθηκε, εν μέρει, την από 31-5- 2018 και με αριθμ.

καταθ. 1349/2018 αγωγή των εναγόντων (νυν εκκαλούντων - εφεσιβλήτων), Γ. Μ. και Φ. Π. ως βάσιμη κατ' ουσίαν, αναγνωρίζοντας την υποχρέωση της εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρείας (ήδη εφεσίβλητης - εκκαλούσας), να καταβάλει στον πρώτο ενάγοντα Γ. Μ. το χρηματικό ποσό των 50.000 ευρώ, με το νόμιμο τόκο επιδικίας ορθώς το νόμο εφάρμοσε και εκτίμησε τις αποδείξεις, απορριπτομένης της έφεσης ως προς αυτόν.

Αντίθετα με το αναγνωρίσει ότι η ενάγουσα της αγωγής αυτής Φ. Π., δικαιούται για την χρηματική της ικανοποίηση το ποσό των 25.000 ευρώ με το νόμιμο τόκο επιδικίας, έσφαλε περί την εκτίμηση των αποδείξεων και την εφαρμογή του νόμου, τόσο ως προς το ύψος του ποσού που δικαιούται, όσο και ως προς τον τόκο επιδικίας, κατά παραδοχή των σχετικών λόγων της κρινόμενης έφεσης, η οποία, κατόπιν τούτου, πρέπει να γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη...".

Κατόπιν τούτου το Μονομελές Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, μετά την εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης, αναγνώρισε την υποχρέωση των εναγόμενων να καταβάλουν σε ολόκληρο η κάθε μία ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, στον πρώτο αναιρεσείοντα (πατέρα του θανόντος), το ποσό των 50.000 ευρώ και στη δεύτερη αναιρεσείουσα (μητριά του θανόντος) το ποσό των 5.000 με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της επιδόσεως της αγωγής.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, καθορίζοντας δηλαδή την χρηματική ικανοποίηση των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων στα προαναφερθέντα ποσά, δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας, ούτε υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, δεδομένου ότι τα ποσά αυτά, κατά την κοινή πείρα, την δικαστηριακή πρακτική και την συνείδηση για το δίκαιο, δεν υπερτερούν και μάλιστα καταφανώς, εκείνων που συνήθως επιδικάζονται σε παρόμοιες περιπτώσεις χρηματικής ικανοποίησης.

Ειδικότερα, η προσβαλλόμενη απόφαση, προκειμένου να καθορίσει στο ως άνω ποσό το ύψος της οφειλόμενης στους αναιρεσείοντες χρηματικής ικανοποίησης για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν από την αδικοπρακτική συμπεριφορά του Δ. Π. οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, αναφέρεται ρητά στις αποδειχθείσες συνθήκες του ατυχήματος, στην αποκλειστική υπαιτιότητα του προαναφερόμενου οδηγού και στο θανάσιμο τραυματισμό που υπέστη ο συγγενής των αναιρεσειόντων Γ.

Μ., ενώ εξ άλλου στο πλαίσιο της ελεύθερης από μέρους της (προσβαλλομένη) εκτίμησης όλων των στοιχείων, που προσδιορίζουν το ύψος της οφειλόμενης χρηματικής ικανοποίησης, δεν είχε υποχρέωση το Εφετείο να αιτιολογήσει ειδικότερα την απόφασή του ως προς κάθε ένα από τα στοιχεία αυτά. Επομένως, είναι αβάσιμος ο μοναδικός, από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες, με την επίκληση των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 1, 25 παρ. 1 του Συντάγματος και 932 του ΑΚ, αποδίδουν στην προσβαλλομένη απόφαση τις αιτιάσεις ότι, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, το Εφετείο, κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτών του ουσιαστικού δικαίου, επιδίκασε στους προαναφερθέντες αναιρεσίβλητους, για την προεκτεθείσα αιτία, τα παραπάνω ποσά, τα οποία, κατά την άποψη αυτών (αναιρεσειόντων), δυσαναλόγως υπέρτερα σε σχέση με αυτά που επιδικάζονται σε ανάλογες περιπτώσεις.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναίρεσης προς έρευνα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσίβλητων οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 180, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό. Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τους αναιρεσείοντες παραβόλου, λόγω της ήττας τους, στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού, για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από 1.1.2016).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-4-2022 και με αριθ, εκθ. καταθ. 21/2022 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ.92/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών, που αφορούν απαιτήσεις αποζημίωσης για ζημίες που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για εκάστη εξ αυτών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Μαΐου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, καθώς και της αρχαιοτέρας Αρεοπαγίτου, ο β' αρχαιότερος της Συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Οκτωβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ