1609/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1609 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1609/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Απριλίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Α. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Σαματόπουλο.

Της αναιρεσίβλητης: Α. θετής θυγ. Ι. Α., φυσικής θυγατέρας Β. Δ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Γεωργόγλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-6-1983 αγωγή του Ι. Α., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 184/1984 μη οριστική, 42/1990 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 158/1991, 314/2009 μη οριστικές, 2/2011 οριστική του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-3-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 26-3-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 16 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται και αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο. Εξάλλου, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 321, 322 και 324 ΚΠολΔ, η τελεσίδικη απόφαση αποτελεί δεδικασμένο, που δεν επιτρέπει να αμφισβητηθεί και να καταστεί αντικείμενο νέας δίκης το δικαίωμα που κρίθηκε και η δικαιολογητική σχέση, από την οποία αυτό έχει παραχθεί.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει ταυτότητα νομικής αιτίας, δηλαδή διατάξεως νόμου η οποία αποτελεί τη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού του και ιστορικής αιτίας, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά τα οποία συγκρότησαν την ιστορική βάση της πρώτης αγωγής, επί των οποίων θεμελιώνεται η αγωγή που συγκροτούν το πραγματικό της εφαρμοσθείσας κατά την προηγούμενη δίκη νομικής διατάξεως ήταν αναγκαία κατά νόμο για την κατάφαση ή άρνηση της διαγνωσθείσας έννομης συνέπειας, τα ίδια συγκροτούν το πραγματικό, όλο ή και μέρος της νομικής διάταξης που πρέπει να εφαρμοσθεί στη νέα δίκη του δικαιώματος που κρίνεται στη νέα δίκη και εκείνης που είχε το δικαίωμα που κρίθηκε με την προηγούμενη απόφαση.

Δεδικασμένο παράγεται και από τελεσίδικη απόφαση που εκδίδεται επί αναγνωριστικής αγωγής, αφού και στην περίπτωση αυτή η απόφαση τέμνει τη διαφορά όπως και στην περίπτωση της καταψηφιστικής αγωγής, η έκταση δε αυτού προσδιορίζεται από το περιεχόμενο του αιτήματος που απευθύνθηκε προς το δικαστήριο.

Περαιτέρω το δεδικασμένο υπάρχει μεταξύ των ίδιων προσώπων με την ίδια ιδιότητα, ανεξάρτητα από τη δικονομική θέση αυτών στη δίκη, δηλαδή αν στη μια περίπτωση παρίσταται ως ενάγων και στην άλλη ως εναγόμενος, καθόσον η έννοια της νομικής ταυτότητας των διαδίκων είναι η ύπαρξη και στις δύο δίκες της ιδιότητας του διαδίκου.

Τέλος, κατά το άρθρο 325 παρ. 2 του ίδιου κώδικα, επιβάλλεται η επέκταση της ισχύος του δεδικασμένου σε εκείνους που έγιναν διάδοχοι των διαδίκων όσο διαρκούσε η δίκη ή μετά το τέλος της, τούτο δε για να μην εξανεμίζονται τα αποτελέσματα της δίκης από το τυχαίο γεγονός της διαδοχής.

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθ. 16 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο από την 14/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας, η οποία αναγνώρισε τον αναιρεσείοντα έναντι της αναιρεσίβλητης κύριο του επιδίκου ακινήτου καταστάντα τοιούτο με έκτακτη χρησικτησία, κατά παραδοχή της από 18-12-1998 αγωγής του και η οποία έχει καταστεί τελεσίδικη μετά την απόρριψη της έφεσης της τότε εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης με την 46/2005 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, την δε ένσταση δεδικασμένου είχε προτείνει παραδεκτά ο αναιρεσείων με τις προτάσεις του στο Εφετείο κατά τη συζήτηση της έφεσης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και αφού προηγουμένως είχε εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση με την 158/1991 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο ως προς το κρίσιμο ζήτημα του δεδικασμένου δέχτηκε τα εξής: "Περαιτέρω, ο πρώτος των καθ' ων η κλήση, Γ. Α. άσκησε σε βάρος της καλούσας Α. Α. την από 18-12-1998 αγωγή του, με την οποία ζήτησε την αναγνώριση της κυριότητας του στο επίδικο ακίνητο, κτηθείσα με έκτακτη χρησικτησία.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 14/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή. Η ανωτέρω απόφαση κατέστη τελεσίδικη, καθόσον με την 46/2005 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η ασκηθείσα κατ' αυτής από την ηττηθείσα εναγομένη έφεση. Από την ανωτέρω τελεσίδικη απόφαση δεν προκύπτει το, κατ' αρθ. 321 ΚΠολΔ, δεδικασμένο για την παρούσα δίκη, που να δεσμεύει τους διαδίκους, δεδομένου ότι δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις προς τούτο, καθόσον, εκτός των άλλων, δεν υφίσταται η, κατά το άρθρο 324 ΚΠολΔ, απαιτούμενη ταυτότητα των διαδίκων.

Τούτο, διότι η Α. Α. δεν μετέχει με την ίδια ιδιότητα στις δύο δίκες, καθόσον στην από 18.12.1998 αγωγή που είναι εναγομένη, μετείχε με ίδιο δικαίωμα, αφού η αγωγή στρέφεται κατ' αυτής, ως αμφισβητούσας το δικαίωμα κυριότητας του Χ. Α. στο επίδικο, ενώ στην παρούσα δίκη που ανοίχθηκε με την από 15.6.1983 αγωγή, έλαβε τη θέση του ενάγοντος υπό την ιδιότητα του κληρονόμου του μεταγενεστέρως της ασκήσεως της αποβιώσαντος ενάγοντος ενασκώντας το δικαίωμα του τελευταίου, όπως άλλωστε, έχει γίνει δεκτό και με την 314/2009 μη οριστική απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου." Ακολούθως το Εφετείο δέχτηκε την ένδικη αγωγή και αναγνώρισε τον αρχικό ενάγοντα Ι.

Α. ως κύριο του ίδιου επιδίκου ακινήτου κατά το χρόνο της άσκησης της ένδικης αγωγής (6-9-1983) γενόμενος τοιούτος κατά παράγωγο και πρωτότυπο τρόπο και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα ως κληρονόμο του αρχικού εναγομένου Χ. Α. να αποδώσει στην αναιρεσίβλητη το ακίνητο αυτό. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, ως προς το ζήτημα της μη υπάρξεως δεδικασμένου, αφού δεν υπάρχει ταυτότητα των διαδίκων, ορθά δέχτηκε ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο, αφού από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και δη της 14/2001 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας και της από 15-6-1983 αγωγής προκύπτει ότι δεν υπάρχει ταυτότητα των διαδίκων στις δύο δίκες δεδομένου ότι ο αναιρεσείων και τότε ενάγων με την ως άνω 14/2001 τελεσίδικη απόφαση αναγνωρίσθηκε κύριος έναντι της αναιρεσίβλητης και τότε εναγομένης του επιδίκου ακινήτου, αφού η τελευταία αμφισβητούσε το δικαίωμα του ενάγοντος-αναιρεσείοντος προβάλλοντας ίδια δικαιώματα κυριότητας και νομής, ενώ στη δίκη που ανοίχθηκε με την από 15-6-1983 αγωγή, διάδικοι ήσαν, ως ενάγων ο Ι.

Α. του Α., στη θέση του οποίου υπεισήλθε η αναιρεσίβλητη μετά το θάνατο του το 1985, ως κληρονόμος εξ αδιαθέτου αυτού και εναγόμενος ο Χ. Α., στη θέση του οποίου υπεισήλθε και ο αναιρεσείων ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος αυτού, αντικείμενο της αγωγής αυτής ήταν η αναγνώριση της κυριότητας του αρχικού ενάγοντος ως κυρίου του αυτού επιδίκου ακινήτου και η απόδοση του ακινήτου αυτού από τον εναγόμενο στον ενάγοντα.

Επομένως ο λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-3-2011 αίτηση του Γ. Α. για αναίρεση της 2/2011 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Απριλίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Νοεμβρίου 2012.

Ο ANTIΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ