Supreme Court quashes appeal against deceased defendant, permanently stops prosecution while dismissing appeal against living co-defendant.

Απόφαση 1606 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1606/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ.75/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασιλική Ηλιοπούλου, Μαρία Βασδέκη, Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού και Ζωή Κωστόγιαννη - Καλούση Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 15 Μαρτίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Παρασκευαϊδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1)Ι. Γ. του Γ., που απεβίωσε και 2)Β. Γ. του Λ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργούλα, για αναίρεση της υπ'αριθ.9905/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορούμενη Β. Γ. του Λ. ζητά την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 14.3.2014 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 353/2014.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε: α) να παύσει οριστικά η κατά του αναιρεσείοντος Ι. Γ. ποινική δίωξη λόγω θανάτου και β) να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως της Β. Γ..

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διατύπωση της διάταξης του άρθρου 514 του ισχύοντος από 1.7.2019 Κ.Π.Δ (άρθρα 585, 586 και 589 παρ. 2 του Ν. 4620/2019) προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος, αν ο αναιρεσείων αποβιώσει μετά την από αυτόν άσκηση της αίτησης αναίρεσης, οφείλει, σύμφωνα με την αναλόγως εφαρμοστέα γενική διάταξη του άρθρου 368 εδαφ. β' του ιδίου Κώδικα, να αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση ως προς όλες τις διατάξεις της, και παύσει οριστικά την κατά του αναιρεσείοντος ασκηθείσα ποινική δίωξη (ΑΠ 187/2017 - ΑΠ 38/2016). Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων Ι. Γ. του Γ., ο οποίος γεννήθηκε το έτος 1942 στον ... με την από 14.3.2014 αίτηση πλήττει την υπ' αριθμό 9905/6.12.2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την οποία καταδικάστηκε για την αξιόποινη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης σε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών, η οποία ανεστάλη επί τριετία. Όμως, όπως προκύπτει από την επισυναφθείσα στη δικογραφία από 26.3.2014, με αριθμό πρωτοκόλλου ….72/2014 ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου Δήμου ..., ο αναιρεσείων απεβίωσε την 22-3-2014, δηλαδή μετά την άσκηση της ως άνω αίτησης αναίρεσης. Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη παραπάνω απόφαση, κατά το μέρος που κήρυξε ένοχο τον εν λόγω αναιρεσείοντα και παύσει οριστικά η ποινική δίωξη που ασκήθηκε εναντίον του για την ως άνω πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης, όπως ορίζεται στο διατακτικό της παρούσης.

Καθόσον αφορά στην αναιρεσείουσα Β. Γ., η κρινόμενη από 14.3.2014 αίτηση για αναίρεση της ίδιας ως άνω υπ' αριθμ. 9905/6.12.2013 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την οποία καταδικάστηκε η αναιρεσείουσα για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και της συκοφαντικής δυσφήμησης, σε συνολική ποινή φυλάκισης δώδεκα μηνών με τριετή αναστολή, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, περιέχει δε λόγους αναίρεσης από τα άρθρα 510 παρ. 1 στοιχ. Β' και Δ' του Κ.Π.Δ., ήτοι σχετική ακυρότητα που συνέβη στο ακροατήριο του Δικαστηρίου και δεν καλύφθηκε και έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Επομένως, είναι παραδεκτή. Με την αίτηση αναίρεσης συνεκδικάζονται και οι από 29.6.2014 ασκηθέντες νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 509 Κ.Π.Δ.) πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης της ιδίας αναιρεσείουσας κατά της άνω απόφασης.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 511 του ισχύοντος Κ.Π.Δ., "Αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν και δεν προτάθηκαν, όλους τους λόγους της αναίρεσης που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 510, εκτός από τον προβλεπόμενο στο στοιχ. Β. Δεν επιτρέπεται, όμως, να χειροτερεύσει η θέση του κατηγορουμένου.

Υπό τις ίδιες προϋποθέσεις ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το δεδικασμένο και την παραγραφή που επήλθαν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επίσης, αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευσή της". Τέλος, κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του ισχύοντος από 1.7.2019 Π.Κ (άρθρα 460 και 461 του Ν. 4619/2019), το αξιόποινο των εγκλημάτων εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα, είναι πέντε έτη, αρχόμενη από την ημέρα που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη.

Η προθεσμία αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και ώσπου να γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν από τα τρία έτη για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ.1β', 368 περ. β' και 511 του ιδίου Κ.Π.Δ., προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από τα δικαστήρια σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ειδικότερα δε ο Άρειος Πάγος, διαπιστώνοντας τη συμπλήρωσή της, αν εμφανισθεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, οφείλει, αυτεπαγγέλτως, να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 368 περ.

β' του ισχύοντος Κ.Π.Δ..

Στην προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, που δίκασε κατ` έφεση, με την προσβαλλομένη απόφασή του, καταδίκασε την αναιρεσείουσα για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και της συκοφαντικής δυσφήμησης, που φέρουν πλημμεληματικό χαρακτήρα, και από τον χρόνο τέλεσης αυτών (25.10.2006) μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσης (15.3.2019) παρήλθε χρόνος μεγαλύτερος της οκταετίας, δηλαδή αυτός των πέντε ετών, που είναι ο χρόνος παραγραφής των πλημμελημάτων και τα τρία έτη που είναι ο χρόνος της αναστολής τους. Έτσι το αξιόποινο των ως άνω πλημμεληματικών αξιοποίνων πράξεων της ψευδορκίας μάρτυρος και συκοφαντικής δυσφήμησης έχει εξαλειφθεί λόγω παραγραφής και πρέπει, αφού γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αυτής, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικώς η εναντίον της αναιρεσείουσας ποινική δίωξη, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ` αριθμ. 9905/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.

Παύει οριστικά την κατά του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος Ι. Γ. του Γ., κατοίκου, εν ζωή, ..., ασκηθείσα ποινική δίωξη για την αξιόποινη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης και δη του ότι: "Στον παρακάτω τόπο και χρόνο εν γνώσει του ψευδώς ισχυρίσθηκε ενώπιον τρίτου για κάποιον άλλο γεγονότα ψευδή που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή του.

Συγκεκριμένα, στις 19.10.2006 στην ….., στον 24ο Πταισματοδίκη Αθηνών υπέβαλε υπόμνημα επί της προκαταρκτικής εξέτασης που διενεργείτο επί τη βάσει της από 2.2.2006 εγκλήσεως της Α. συζύγου Γ. Ν. στο οποίο εν γνώσει του ψευδώς, μεταξύ άλλων, ισχυρίστηκε ενώπιον της Πταισματοδίκου αλλά και Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών (ο οποίος είχε παραγγείλει την ως άνω προκαταρκτική εξέταση) ότι δήθεν η εγκαλούσα του δάνειζε χρήματα παρακρατώντας τοκογλυφικό τόκο που ανερχόταν σε 2,5% επί πλέον του νομίμου που χορηγείτο για δάνεια από τις Τράπεζες.

Ότι στις 5.5.2003 ο κατηγορούμενος έλαβε στα χέρια του από την εγκαλούσα το ποσό των 8.000 ευρώ ενώ ένα τοκογλυφικό ποσό που τέθηκε σε συναλλαγματική που υπέγραψε ο κατηγορούμενος είχε τοκογλυφικό καπέλο. Ότι στις 26.7.2004 η εγκαλούσα του δάνεισε 8.000 ευρώ και ανέγραψε στη συναλλαγματική που υπέγραψε αυτός το ποσό των 9.700 ευρώ.

Ότι η εγκαλούσα με τον τοκογλυφικό τόκο έπαιζε biriba στο Δήμο ……. Ότι δήθεν η εγκαλούσα έχει ξεκληρίσει ολόκληρη οικογένεια γνωστού εργοστασιάρχη, ο οποίος δεν άντεξε τους τοκογλυφικούς τόκους που έπαιρνε η εγκαλούσα. Ότι η εγκαλούσα έχει κατά διαστήματα παρακρατήσει τοκογλυφικούς τόκους το ποσό των 12.500.000 δρχ.

Ότι δήθεν η εγκαλούσα εκλιπαρούσε τον κατηγορούμενο και τη σύζυγό του να μην παρουσιασθούν στο δικαστήριο κατά την εκδίκαση αίτησης ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής που είχε η ίδια εκδώσει για μη πληρωμή συναλλαγματικών διότι θα αποδεικνυόταν ότι η εγκαλούσα είναι τοκογλύφος. Ότι η εγκαλούσα κατηγόρησε τον κατηγορούμενο στους ιερείς του ...

ότι είναι κλέφτης. Ότι η εγκαλούσα έχει αρρωστημένη ψυχή και διεστραμμένη ψυχολογία και ότι η εγκαλούσα τον κάλεσε στις 26.7.2004 στο εξοχικό της στο ….προσφέροντάς του 8.000 ευρώ αρκεί να της δώσει μία συναλλαγματική που να έχει υπογράψει αυτός και να έχει το ποσό των 9.700 ευρώ. Στην πραγματικότητα, όμως, η ως άνω εγκαλούσα δεν είναι τοκογλύφος, δεν δανείζει με τοκογλυφικούς τόκους και δεν τον έχει κατηγορήσει στους ιερείς του ....

Μάλιστα ο κατηγορούμενος στην υπ' αριθμ. 1026/2003 αίτηση ανακοπής του κατά της υπ' αριθμ. …..42/2003 διαταγής πληρωμής που εξέδωσε η εγκαλούσα, ουδέν περί τοκογλυφίας και τοκογλυφικών τόκων αναφέρει. Τέλος, η εγκαλούσα δεν έχει ξεκληρίσει λόγω σύναψης τοκογλυφικών δανείων γνωστό εργοστασιάρχη.".

Παύει οριστικά την κατά της κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας Β. Γ., κατοίκου ..., ποινική δίωξη για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και συκοφαντικής δυσφήμησης και δη του ότι: "Στον παρακάτω τόπο και χρόνο με περισσότερες πράξεις τέλεσε περισσότερα αδικήματα που τιμωρούνται με στερητικές της ελευθερίας ποινές.

Συγκεκριμένα: α) εξεταζόμενη ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση, κατέθεσε εν γνώσει της ψέματα. Ειδικότερα, στην …. στις 25.10.2006 κατέθεσε στον Πταισματοδίκη Αθηνών, που ενεργούσε προκαταρκτική εξέταση επί τη βάσει της από 2.2.2006 εγκλήσεως της Α. συζύγου Γ. Ν., εν γνώσει της ψευδώς ότι η εγκαλούσα τηλεφωνούσε στο δικηγορικό της γραφείο και στο σπίτι της και έβριζε χυδαία τον πρώτο κατηγορούμενο σύζυγό της και την ίδια προσωπικά, ότι κάθε μέρα που δάνειζε τον πρώτο των κατηγορουμένων ένα ποσό ανάλογα με το ύψος του αξίωνε και έπαιρνε επί τόπου υπέρογκο ποσό για τόκους πέραν εκείνων που εισέπραττε μέσω Τραπέζης και ότι η εγκαλούσα αξίωνε φορτικά να μη συζητηθεί στο δικαστήριο η ανακοπή που είχε καταθέσει ο σύζυγός της, πρώτος των κατηγορουμένων, κατά της υπ' αριθμ. 6242/2003 διαταγής πληρωμής, για να μην αποδειχθεί ότι είναι τοκογλύφος και δημιουργηθεί πρόβλημα στην οικογένειά της.

Στην πραγματικότητα, όμως, όλα τα ανωτέρω ήταν ψευδή διότι η εγκαλούσα δεν ήταν τοκογλύφος, δεν αξίωνε ούτε έπαιρνε τοκογλυφικούς τόκους, δεν έβριζε χυδαία τους κατηγορουμένους και δεν αξίωνε ούτε ζήτησε με φορτικότητα να μη συζητηθεί η ως άνω ανακοπή για να μην αποδειχθεί ότι είναι τοκογλύφος και β) ισχυρίστηκε ενώπιον τρίτου για κάποιον άλλο, εν γνώσει της ψευδώς, γεγονότα που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή του.

Ειδικότερα, στην ….. στις 25.10.2006 και δη στον Πταισματοδίκη Αθηνών, έδωσε ένορκη κατάθεση στην οποία ισχυρίστηκε τόσο στον Πταισματοδίκη Αθηνών όσο και στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, ο οποίος είχε παραγγείλει τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης επί τη βάσει της από 2.2.2006 εγκλήσεως της Α. συζύγου Γ.

Ν., εν γνώσει της ψευδώς ότι δήθεν η εγκαλούσα είναι τοκογλύφος, υβριστής και συνομολογεί δάνεια με τον πρώτο κατηγορούμενο για τα οποία λαμβάνει επί τόπου τοκογλυφικούς τόκους που ανέρχονται σε υπέρογκα ποσά. Όλα όμως όσα κατέθεσε είναι συκοφαντικά διότι η εγκαλούσα δεν είναι τοκογλύφος.".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Οκτωβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ