1606/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1606 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1606/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. Κ. του Ι., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Κουκουζέλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ελληνικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΕΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Κακολιά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-12-2006 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 19/2008 και (μετά από αίτηση ανακοπής ερημοδικίας της ήδη αναιρεσείουσας) 378/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 4480/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28-2-2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Κοντός διάβασε την από 25-11-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 28-2-2013 αιτήσεως της Α. Κ. του Ι. κατά της υπ' αριθμ. 4480/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, κατά τον πρώτο (υπό στοιχ. 1, 3 και 4) λόγο της και την απόρριψή της κατά τους λοιπούς λόγους αυτής.

Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η ήδη αναιρεσίβλητος με την ένδικη αγωγή της ισχυρίσθηκε: Ότι δυνάμει συμβάσεως πρακτορεύσεως, την οποία συνήψε με την εναγομένη ήδη αναιρεσείουσα, η τελευταία ανέλαβε την υποχρέωση να διαμεσολαβεί, έναντι προμηθείας μεταξύ αυτής και τρίτων για την κατάρτιση ασφαλιστικών συμβάσεων και να εισπράττει για λογαριασμό της τα αντίστοιχα ασφάλιστρα, τα οποία και θα απέδιδε σ' αυτήν εντός δέκα ημερών από της εισπράξεώς των, ευθυνομένη, κατά την διάρκεια της παραμονής των στην κατοχή της ως θεματοφύλακας.

Και ότι η εναγομένη εισέπραξε, υπό την ρηθείσα ιδιότητά της, τα αναφερόμενα στην αγωγή ασφάλιστρα, συνολικού ύψους 74.200,26 ευρώ, τα οποία δεν απέδωσε σ' αυτήν, αλλά τα ιδιοποιήθηκε παρανόμως υπεξαιρώντας αυτά, γεγονός που προεκάλεσε και την καταγγελία εκ μέρους της της μεταξύ των συμβάσεως πρακτορεύσεως.

Εζήτησε δε κατόπιν αυτού με την αγωγή να υποχρεωθεί η εναγομένη και δια προσωπικής της κρατήσεως να καταβάλει σ' αυτήν νομιμοτόκως το προαναφερόμενο χρηματικό ποσό. Η αγωγή αυτή, εκδικασθείσα ερήμην της εναγομένης, έγινε δεκτή από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, κατά της αποφάσεως του οποίου η εναγομένη άσκησε ανακοπή ερημοδικίας, η οποία απερρίφθη πρωτοδίκως έγινε όμως δεκτή κατ' έφεση, με την προσβαλλομένη απόφαση.

Η απόφαση αυτή, αφού εξαφάνισε την επί της ανακοπής απόφαση και ακύρωσε την ερήμην της εναγομένης εκδοθείσα τοιαύτη, λόγω ακύρου ερημοδικίας, εχώρησε στην εκδίκαση της ενδίκου αγωγής, την οποία δέχθηκε στο σύνολό της. Την αναίρεση της ανωτέρω αποφάσεως αιτείται η εναγομένη - εκκαλούσα και ήδη αναιρεσείουσα με την κρινομένη αίτησή της.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθμ.8 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται "αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής "πράγματα" θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, οι θεμελιωτικοί, καταλυτικοί ή διακωλυτικοί ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, ασκούμενοι με αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση ή με λόγο εφέσεως ή αντεφέσεως, ο οποίος αφορά αυτοτελείς ισχυρισμούς ή άρνηση αυτοτελών ισχυρισμών (Α.Π. 62/2002).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος των, τα εξής: "Η ενάγουσα είναι ασφαλιστική εταιρεία. Δυνάμει της από 1-7-1999 σύμβασης πρακτόρευσης, συμφωνήθηκε ανάμεσα σ' αυτήν και στην εναγομένη, η τελευταία να διαμεσολαβεί έναντι προμήθειας μεταξύ της ενάγουσας και τρίτων, για την κατάρτιση ασφαλιστικών συμβάσεων, και να εισπράττει για λογαριασμό της τελευταίας τα ασφάλιστρα των εν λόγω συμβάσεων.

Παράλληλα οι ως άνω συμβαλλόμενοι συμφώνησαν η εναγομένη να αποδίδει στην αντίδικό της, το αργότερο μέσα σε δέκα ημέρες από την είσπραξή του ... τα ασφάλιστρα των ασφαλιστηρίων συμβολαίων, ευθυνόμενη ... για τα σχετικά ασφάλιστρα ως θεματοφύλακας. Η εναγομένη, ταυτόχρονα, ανέλαβε την υποχρέωση να αποστέλλει στην αντίδικό της για ακύρωση, μέσα σε δύο μήνες από την ημεροχρονολογία παραλαβής τους τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, που δεν παραλήφθηκαν από τους ασφαλισμένους ή αυτά των οποίων δεν έχουν εισπραχθεί τα ασφάλιστρα, σε αντίθετη δε περίπτωση, τα συγκεκριμένα ασφάλιστρα θα καταλογίζονταν σε βάρος της και θα γινόταν υπολογισμός του νομίμου τόκου υπερημερίας.

Εξάλλου η εναγομένη εισέπραξε για λογαριασμό της ενάγουσας... και έλαβε στην κατοχή της ευθυνόμενη ως θεματοφύλακας το συνολικό ποσό των 72.904,80 €, και επιπλέον δεν απέστειλε στην ενάγουσα, μέσα σε προθεσμία δύο μηνών, όπως είχε υποχρέωση, για ακύρωση, ασφαλιστήρια συμβόλαια, με αποτέλεσμα να καταλογίζεται σ' αυτήν...

με βάση τον όρο με αριθμό 5β της ίδιας σύμβασης, το ποσό των 1.295,46 €, που αντιστοιχεί στην αξία των εκπροθέσμως ακυρωθέντων συμβολαίων. Το συνολικό ποσό των ασφαλίστρων ύψους 74.200,26 € (72.904,80 € + 1.295,46 €) η εναγομένη δεν το απέδωσε μέσα στις νόμιμες προθεσμίες που αναφέρονταν στην ένδικη σύμβαση πρακτόρευσης, ιδιοποιούμενη έτσι αυτό παράνομα.

Το επικαλούμενο δε γεγονός ότι αυτή είχε αναθέσει στον πατέρα της να επιμελείται των υποχρεώσεών της που απορρέουν από την σύμβαση αυτή, μεταξύ των οποίων να εισπράττει τα σχετικά ασφάλιστρα και να τα αποδίδει στην ενάγουσα, καθ' ον χρόνο αυτή ασχολείτο, αρχικά με τις σπουδές της, μεταγενέστερα δε με τα καθήκοντα της καθηγήτριας γυμναστικής, δεν την απαλλάσσει των υποχρεώσεών της έναντι της αντιδίκου της - ασφαλιστικής εταιρείας, αφού η ίδια ως αντισυμβαλλομένη της τελευταίας ανέλαβε τις απορρέουσες από την πιο πάνω σύμβαση σχετικές υποχρεώσεις.

Τέλος, με την από 19-6-2006 καταγγελία της ενάγουσας, που επιδόθηκε στην εναγομένη στις 26-6-2006, η πρώτη από τις αμέσως προηγούμενες διαδίκους προέβη, νομίμως, στην καταγγελία της επίδικης σύμβασης πρακτόρευσης. Μετά από αυτά η ειρημένη αγωγή πρέπει να γίνει δεκτή ως και κατ' ουσίαν βάσιμη και να υποχρεωθεί η εναγομένη να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 74.2000,26 ευρώ, με τους νόμιμους τόκους από την επομένη ημέρα, που επιδόθηκε σ' αυτήν η αγωγή μέχρι την εξόφληση ...

και να απαγγελθεί προσωπική κράτηση κατά της εναγομένης ..., η διάρκεια της οποίας πρέπει να ορισθεί σε τρεις (3) μήνες, ενόψει, κατά κύριο λόγο, των συνθηκών κάτω από τις οποίες τελέσθηκε η αδικοπραξία της εναγομένης, και του μεγέθους της χρηματικής της τελευταίας οφειλής ...". Με τον πρώτο λόγο της κρινομένης αιτήσεως, η αναιρεσείουσα μέμφεται την προσβαλλομένη απόφαση για πολλαπλές πλημμέλειες εκ του άρθρου 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ., συνιστάμενες ειδικότερα στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη νομίμως προταθέντες αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς της που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και δη: 1) Την κυρίως και προεχόντως προταθείσα ένστασή της περί εικονικότητος της επιδίκου συμβάσεως πρακτορεύσεως ως προς το πρόσωπο αυτής, καθόσον στην πραγματικότητα μετά της αναιρεσιβλήτου δεν συνεβλήθη η ιδία αλλά ο πατέρας της Ι.

Κ., ασφαλιστικός πράκτορας ήδη από το έτος 1994, συνεργαζόμενος με διάφορες ασφαλιστικές εταιρείες, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε και στην προκειμένη περίπτωση, λόγω όμως κωλύματός του (άσκηση παραλλήλως άλλης δραστηριότητος) να εμφανισθεί ως συμβαλλόμενος, χρησιμοποιήθηκε, κατόπιν συμφωνία του με την αναιρεσίβλητο, η ιδία (αναιρεσείουσα), η οποία ως φοιτήτρια ΤΕΦΑΑ κατά την σύναψη της συμβάσεως πρακτορεύσεως και καθηγήτρια σωματικής αγωγής εν συνεχεία, δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη στην συγκεκριμένη συναλλαγή (διαμεσολάβηση, σύναψη ασφαλιστηρίων συμβολαίων, είσπραξη ασφαλίστρων κ.λ.π.) και 2) τις επικουρικώς προταθείσες ενστάσεις περί αοριστίας της ενδίκου αγωγής, μερικής εξοφλήσεως του επιδίκου χρέους και συμψηφισμού μέρους αυτού με απαιτήσεις της εκ της προμηθείας που εδικαιούτο, με βάση την επίδικη σύμβαση, να εισπράξει.

Από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι οι ανωτέρω ενστάσεις της αναιρεσειούσης, με εξαίρεση την περί αοριστίας της αγωγής τοιαύτη, είναι νόμιμες και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού σε περίπτωση βασιμότητός των, η πρώτη μεν εξ αυτών άγει στην απόρριψη της αγωγής, οι λοιπές δε σε σημαντικό περιορισμό του αιτήματός της.

Οι ενστάσεις δε αυτές, προεβλήθησαν παραδεκτώς από την αναιρεσείουσα δια των προτάσεών της ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, η πρώτη δε εξ αυτών και δια του δικογράφου της ανακοπής ερημοδικίας, εισήχθησαν δε επίσης παραδεκτώς και ενώπιον του Εφετείου με τις νομίμως κατατεθείσες προτάσεις της. Ωστόσο το Εφετείο δεν έλαβε παντάπασι υπόψη τις ανωτέρω ενστάσεις, αφού ουδέν διέλαβε περί αυτών στην προσβαλλομένη απόφασή του.

Επομένως οι αιτιάσεις που αποδίδονται σχετικώς στην απόφαση τυγχάνουν βάσιμες και θεμελιώνουν τον αντίστοιχο λόγο αναιρέσεως, ο οποίος και πρέπει να γίνει δεκτός. Αντιθέτως η αναιρετική αιτίαση που αφορά την σιγή απόρριψη από το Εφετείο της ενστάσεως της αναιρεσειούσης περί αοριστίας της αγωγής τυγχάνει αβάσιμη.

Τούτο δε διότι από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής προκύπτει ότι σ' αυτό περιέχονται όλα τα αναγκαία για την νομική θεμελίωση ταύτης στοιχεία, τα οποία κατά το κύριο μέρος των περιέχονται στις προπαρατεθείσες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, κατά παραδοχήν της αιτήσεως ως προς τον βάσιμο ως άνω πρώτο λόγο της (και παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών), να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές κατά την παράγραφο 3 του άρθρ. 580 Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει. Περαιτέρω, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητος, ως ηττωμένη (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.), στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσειούσης, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα, να διαταχθεί δε η απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου στον καταβαλόντα (άρθρο 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ., όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 12 ν.4055/2012).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Δέχεται την αίτηση.

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 4480/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στον καταβαλόντα.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητο τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσειούσης, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημοσία συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιουλίου 2014..

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ