Supreme Court dismisses appeal against personal detention order for insurance premiums misappropriation.

Απόφαση 1604 / 2022 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1604/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Μαρία Ανδρικοπούλου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη - Εισηγητή και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Γ. του Ν., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λεωνίδα Γκότη. Της αναιρεσιβλήτου: ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία Ι... ΑΕΓΑ, που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Βακουφάρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-2-2016 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17545/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 2034/2019 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18-11-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία με την από 15.2.2016 αγωγή της, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ισχυρίσθηκε ότι δυνάμει της από 30-10-2010 σύμβασης ασφαλιστικού συμβούλου που κατήρτισε με τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα, o τελευταίος ανέλαβε την είσπραξη των ασφαλίστρων των πελατών της στην περιοχή του νομού Λάρισας, τα οποία όφειλε να αποδίδει στην ίδια κατά την αποστολή των αντίστοιχων συμβολαίων ασφάλισης και πάντως το αργότερο στο τέλος κάθε εβδομάδας από την είσπραξή τους, μετά από αφαίρεση της προμήθειάς του και των τυχόν από αυτόν πληρωθέντων, κατ' εντολή της, εξόδων και αποζημιώσεων.

Ότι κατά το χρονικό διάστημα από 30-10-2010 έως 24-2-2011 εισέπραξε κατ' εντολή και για λογαριασμό της ασφάλιστρα συνολικού ποσού 37.919.60 ευρώ, το οποίο ποσό δεν της το απέδωσε, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της, αλλά το παρακράτησε και το ιδιοποιήθηκε παράνομα. Ότι για τον λόγο αυτόν προέβη σε καταγγελία της ως άνω σύμβασης, στις 24-2-2011, με υπόλοιπο λογαριασμού το ως άνω ποσό, το οποίο κατά την άσκηση της αγωγής και μετά από τις αναφερόμενες καταβολές εκ μέρους του, ανέρχεται στο ποσό των 36.473,09 ευρώ, κατά το οποίο και ζημιώθηκε τελικά εξαιτίας της ανωτέρω αδικοπρακτικής και αντισυμβατικής συμπεριφοράς του εναγομένου.

Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να της καταβάλει ως αποζημίωση το παραπάνω ποσό και να διαταχθεί, ως μέσο αναγκαστικής εκτέλεσης της απόφασης, λόγω της αδικοπραξίας του, προσωπική κράτηση σε βάρος του διαρκείας ενός έτους. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει την αγωγή και ως ουσιαστικά βάσιμη και υποχρέωσε τον εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το αιτηθέν ποσό των 36.473,09 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, ενώ απέρριψε ως αβάσιμο το αίτημα προσωπικής κράτησης σε βάρος του εναγομένου, κρίνοντας ότι δεν αποδείχθηκαν σαφή και συγκεκριμένα περιστατικά.

που να καθιστούν αναγκαία την επιβολή του μέσου αυτού για τη συμμόρφωσή του προς το διατακτικό. Κατά της απόφασης αυτής άσκησε έφεση η ενάγουσα, παραπονούμενη μόνον για την απόρριψη του άνω παρεπόμενου αιτήματός της. Επί της εφέσεως αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθ. 2034/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση, εξαφανίσθηκε στο σύνολό της η πρωτόδικη απόφαση, για το ενιαίο της εκτέλεσης και, αφού κρατήθηκε και δικάσθηκε η αγωγή, έγινε αυτή δεκτή και ως ουσία βάσιμη και υποχρεώθηκε ο εναγόμενος να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 36.473,09 ευρώ, λόγω και της αδικοπρακτικής του συμπεριφοράς, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση, ενώ διατάχθηκε και προσωπική κράτηση του εναγομένου, λόγω της αδικοπραξίας του, η διάρκεια της οποίας ορίσθηκε σε ένα (1) μήνα, ως μέσον αναγκαστικής εκτέλεσης της απόφασης.

Την απόφαση αυτή προσβάλλει ο αναιρεσείων με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, ως προς το κεφάλαιο της προσωπικής και μόνον κράτησης που απαγγέλθηκε εις βάρος του. Κατά το άρθρο 1047 § 1 ΚΠολΔ, "Προσωπική κράτηση διατάσσεται στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος. Μπορεί να διαταχθεί επίσης και για απαιτήσεις από αδικοπραξίες.

Η διάρκεια της προσωπικής κράτησης ορίζεται με την απόφαση, έως ένα έτος...". Η διάταξη αυτή δεν καταργήθηκε από τη διάταξη του άρθρου 11 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα του ΟΗΕ, που κυρώθηκε με το Ν. 2462/1997 και κατά το οποίο: "Κανείς δεν φυλακίζεται αποκλειστικά λόγω της αδυναμίας του να εκπληρώσει συμβατική υποχρέωση".

Η διάταξη αυτή προδήλως αναφέρεται μόνο στις συμβατικές ενοχές και όχι στις αδικοπρακτικές και δεν μπορεί να εφαρμοσθεί αναλόγως και επί των τελευταίων, διότι είναι διαφορετικές οι προϋποθέσεις και η εσωτερική απαξία του αδικήματος από εκείνες της συμβατικές παράβασης. Εξάλλου, η προσωπική κράτηση ως μέσον εκτελέσεως αποφάσεων, που επιδικάζουν απαιτήσεις γενικώς, δεν αντίκειται στο Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ (Ολομ.

ΑΠ 1/2009, ΑΠ 1309/2021, ΑΠ 29/2020).

Συνεπώς σε περίπτωση αδικοπραξίας σύμφωνα με το προμνημονευθέν άρθρο (1047 παρ. 1 ΚΠολΔ) παρέχεται η δυνητική ευχέρεια στο δικαστήριο της ουσίας να διατάξει προσωπική κράτηση κατά του υπόχρεου, ως μέσον αναγκαστικής εκτέλεσης για ικανοποίηση της απ` αυτή απορρέουσας απαίτησης, καθορίζοντας και τη χρονική της διάρκεια, μέσα στα όρια του ως άνω άρθρου, ύστερα από εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, που οι διάδικοι θέτουν υπόψη του, όπως το ύψος της απαίτησης, τη βαρύτητα της πράξης και τις συνέπειές της, το πταίσμα του υπόχρεου, τη φερεγγυότητα αυτού, την τυχόν συνυπαιτιότητα του δικαιούχου και τις λοιπές εν γένει περιστάσεις.

Η κρίση αυτή δεν υπόκειται κατ` αρχήν στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου, πλην όμως συνιστά λόγο αναιρέσεως η υπό του δικαστηρίου χρήση απρόσφορων στοιχείων ή κριτηρίων, κειμένων εκτός του σκοπού της προσωπικής κρατήσεως (ΑΠ 1309/2021, ΑΠ 736/2019, ΑΠ 361/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή κατά το άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο, εκτιμώντας το σύνολο των προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε τα ακόλουθα ως προς το ζήτημα της απαγγελίας προσωπικής κράτησης σε βάρος του αναιρεσείοντος: "Αναφορικά δε με το αίτημα της ενάγουσας να διαταχθεί, ως μέσον αναγκαστικής εκτέλεσης, η προσωπική κράτηση του εναγομένου, αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος είναι αφερέγγυος, καθώς δεν έχει καταβάλει κανένα ποσό μέχρι σήμερα, ενώ δεν κατέστη δυνατή η είσπραξη της απαίτησης της ενάγουσας, παρά και την έκδοση της ως άνω διαταγής πληρωμής, ενώ ασκήθηκε και ποινική δίωξη εναντίον του για υπεξαίρεση αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας από εντολοδόχο (άρθρο 375 παρ.2 εδ α' ΠΚ), υπόθεση, που μετά από αναβολές θα εκδικαζόταν στις 21-1-2019 από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας, χωρίς να προκύπτει η πορεία της υπόθεσης ....

Πρέπει, επομένως, να γίνει δεκτό το παρεπόμενο αγωγικό αίτημα προσωπικής κράτησης του εναγομένου ουσιαστικά βάσιμο και να διαταχθεί προσωπική κράτηση σε βάρος του, το ύψος της οποίας, ορίζει, λαμβάνοντας υπόψη, το είδος της πράξης του εναγομένου, την βαρύτητα του ζημιογόνου γεγονότος, το ύψος της απαίτησης αλλά και την κακή του πίστη ως προς την ικανοποίηση της απαίτησης της ενάγουσας, η οποία είναι μεγαλύτερη από 30.000 ευρώ, σε ένα (1) μήνα...".

Με τον μοναδικό αναιρετικό λόγο, από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για εκ πλαγίου παραβίαση του άρθρου 1047 παρ. 1 του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το δικάσαν Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες στο κρίσιμο ζήτημα της συνδρομής των όρων περί επιβολής προσωπικής κράτησης ως μέσο εκτέλεσης για την ικανοποίηση ιδιωτικών απαιτήσεων και συγκεκριμένα ότι δεν επικαλείται σαφή και συγκεκριμένα περιστατικά που να καθιστούν αναγκαία την επιβολή του μέσου αυτού για τη συμμόρφωσή του προς το διατακτικό της.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι η απαγγελθείσα εις βάρος του αναιρεσείοντος προσωπική κράτηση ως μέσο εκτελέσεως της προσβαλλόμενης απόφασης επιβλήθηκε λόγω της τελεσθείσας εκ μέρους του αδικοπραξίας, με την υπεξαίρεση των ασφαλίστρων που όφειλε να αποδώσει στην αναιρεσίβλητη και δεν απέδωσε, και η κρίση αυτή δεν ελέγχεται κατ` αρχήν αναιρετικά σύμφωνα με όσα στην ανωτέρω σκέψη εκτέθηκαν, εφόσον δεν προσάπτεται αιτίαση ως προς τη διάρκειά της.

Σε κάθε περίπτωση, ο ως άνω λόγος είναι αβάσιμος, αφού τα ως άνω συγκεκριμένα στοιχεία, που έλαβε υπόψη το Εφετείο στηρίζουν την κρίση αυτού για την αναγκαιότητα της απαγγελίας προσωπικής κράτησης καθώς και τη διάρκεια αυτής σε βάρος του αναιρεσείοντος, η οποία με βάση τα ίδια αυτά στοιχεία τελεί, ως μέσο έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης, σε εύλογη σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό και είναι όχι απλώς μέτρο πρόσφορο, αλλά απόλυτα αναγκαίο για την ικανοποίηση της ένδικης αξίωσης της αναιρεσίβλητης.

Κατόπιν όλων αυτών, και αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος για έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος για την άσκηση αυτής παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος, ο αναιρεσείων, που χάνει τη δίκη, πρέπει να καταδικαστεί και στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις και διατυπώνει σχετικό αίτημα (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18 Νοεμβρίου 2019 αίτηση του Δ. Γ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 2034/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700,00) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Σεπτεμβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ