1602/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1602 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1602/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Π. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κούκνη Γεώργιο.

Του αναιρεσιβλήτου: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΩΤΑΕΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΔΕΦΑ) και ήδη υποκατασταθέντος από την Δημοτική Επιχείρηση με την επωνυμία "ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ-ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΚΑΖΙ, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-10-1997 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 399/1999 του ίδιου Δικαστηρίου και 3569/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 20-12-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου, ανέγνωσε την από 15-2-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της κρινόμενης αίτησης και την απόρριψη όλων των άλλων λόγων αυτής.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από τον αναιρεσείοντα, υπ' αριθμ. .../1-3-2012 έκθεση του δικαστικού επιμελητού Πειραιά …, προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως και των εκθέσεων καταθέσεως της καθώς και κλήση για εμφάνιση στην αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στο αναιρεσίβλητο ΝΠΙΔ, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, ο οποίος επισπεύδει τη συζήτηση της υποθέσεως αυτής. Το αναιρεσίβλητο δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου του, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., η συζήτηση όμως θα προχωρήσει παρά την απουσία του (άρθρ. 576 παρ. 2 εδ. τελ. Κ.Πολ.Δ.).

Από τις διατάξεις των άρθρων 106, 335, 338 έως 340 και 346 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο, προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση περί της αληθείας ή μη των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Εξ άλλου, ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού, για την οποία αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τέτοια αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 1506/2006, 1494/2009) πρέπει το αποδεικτικό μέσο να είναι χρήσιμο προς άμεση ή έμμεση απόδειξη γεγονότων, που συγκροτούν ισχυρισμό λυσιτελή, δηλ.

που επιδρά στο διατακτικό, παραδεκτό και νόμο βάσιμο, ή ισχυρισμό περί αρχής εγγράφου αποδείξεως (Ολ. ΑΠ 1190/82). Στην προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: "Στις 18-12-1992 σημειώθηκε έκρηξη στο πολυώροφο κτίριο επί της οδού …αρ…στην πλατεία …από την οποία προκλήθηκαν ζημίες σε κτίρια και καταστήματα μεταξύ των οποίων και το κατάστημα που διατηρεί ο ενάγων (σημ:

εδώ αναιρεσείων). Μετά την έκρηξη και στα πλαίσια των ερευνών για τα αίτια πρόκλησής της, ... συστάθηκε Επιτροπή εμπειρογνωμόνων. Μετά από αυτοψίες που διενήργησε στο χώρο που σημειώθηκε η έκρηξη διαπίστωσε ότι η εστία της έκρηξης βρισκόταν στο πρώτο υπόγειο χώρο κάτω από την παρόδια στοά της παραπάνω πολυώροφης οικοδομής και ότι η έκρηξη οφειλόταν στην πυροδότηση και έκρηξη μίγματος εύφλεκτου αερίου και αέρα, σε εκρηκτική αναλογία.

Ωστόσο το αέριο, μετά την έκρηξη εξαφανίστηκε πλήρως, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να καταλήξει σε συμπεράσματα μόνον ως προς τις πιθανές πηγές, από τις οποίες θα μπορούσε να συσσωρευτεί το εύφλεκτο αέριο, στο χώρο της εστίας της έκρηξης. Στην, από 10-5-1993, σχετική έκθεση της, αναφέρει ότι κατά μήκος της οδού …, μπροστά από την πολυκατοικία...κάτω από το πεζοδρόμιο, στην άκρη του και σε βάθος 70 εκ.

περίπου, διερχόταν αγωγός της εναγομένης (σημ: εδώ αναιρεσίβλητης) επιχείρησης που αποτελούσε τμήμα του δικτύου διανομής αερίου πόλης, ότι μετά την έκρηξη, περίπου στο μέσον του τμήματος του αγωγού που διέρχεται μπροστά από την παραπάνω πολυκατοικία, εκδηλώθηκε πυρκαγιά .. και ότι διαπιστώθηκε ρωγμή στο κάτω μέρος του αγωγού περίπου 7 χιλιοστών, κάθετη προς τον κατά μήκος άξονα του.

Η διάγνωση της παλαιότητας του ρήγματος, εάν δηλαδή αυτό προϋπήρχε της έκρηξης ή προκλήθηκε από αυτήν ήταν κρίσιμη...Για το λόγο αυτό η Επιτροπή εμπειρογνωμόνων ανέθεσε στον καθηγητή μεταλλογνωσίας του ΕΜΠ Γ. Π. την εξέταση της ρωγμής... Στην από 13-1-1993 έκθεση του...αποκλείει την περίπτωση το ρήγμα να ήταν παλαιό ή να προϋπήρχε εκ κατασκευής ...

και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ρήγμα ήταν πολύ πρόσφατο, ότι δημιουργήθηκε από μια πολύ έντονη και στιγμιαία ιδιόμορφη φόρτιση και ότι οι συνθήκες δημιουργίας του ανταποκρίνονταν απολύτως, στην περίπτωση έκρηξης, αν και η πραγματοποίηση του ήταν ίσως δυνατή, αλλά όχι πιθανή και κάτω από άλλες συνθήκες φόρτισης του αγωγού.

Στη συνέχεια η Επιτροπή συμπερασματικά καταλήγει σε μια σειρά πιθανών αιτίων που μπορούσαν να προκαλέσουν την έκρηξη. Ως πρώτο πιθανό αίτιο θεωρεί τη διαρροή αερίου πόλης και την παροχέτευση του στο χώρο του πρώτου υπογείου, όπου σημειώθηκε η έκρηξη, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η .. ρωγμή του παρακείμενου αγωγού της εναγομένης, προϋπήρχε της έκρηξης, γεγονός όμως που ...

αποκλείστηκε εργαστηριακά, ενώ ως δεύτερο πιθανό αίτιο θεωρεί τη συσσώρευση διαφόρων εύφλεκτων αερίων στο μη αεριζόμενο χώρο του πρώτου υπογείου της .. οικοδομής που θα μπορούσαν να προέρχονται από το αποχετευτικό σύστημα, από διαρροές υγραερίου, από εξατμίσεις οχημάτων ή άλλους ατμούς ... σε συνδυασμό με την πρόκληση σπινθήρα από οποιαδήποτε αιτία.

Περαιτέρω, στην από 24-5-1994 έκθεση του, που συνέταξε μετά από αίτημα της εναγομένης, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών Κ. Λ. ... καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η θραύση του αγωγού προκλήθηκε από την έκρηξη και ότι το αέριο που συγκεντρώθηκε στο χώρο του πρώτου υπογείου της οικοδομής ήταν το μεθάνιο που διέφευγε από το εξωτερικό αποχετευτικό σύστημα παρακείμενης οδού, στο εσωτερικό δίκτυο της πολυκατοικίας, λόγω κακής λειτουργίας μηχανοσίφωνα που συνέδεε το δίκτυο αποχέτευσης της πολυκατοικίας με το δίκτυο της πόλης...Ακόμη στην από 15-5-1996 τεχνική έκθεση του καθηγητή...του ΕΜΠ Γ.

Β.... που συνέταξε μετά από αίτημα της εναγομένης, αναφέρεται ότι η έκρηξη μπορεί να προκλήθηκε είτε από τη διαφυγή φωταερίου από τον αγωγό της εναγομένης, είτε από τη συγκέντρωση μεθανίου από αναερόβιες σήψεις και διαφυγές του συστήματος υπονόμων της πολυκατοικίας που είχαν οργανωθεί προβληματικά. Ως πλέον πιθανόν αίτιο, θεωρεί το δεύτερο...

Ο ενάγων .. ισχυρίζεται ότι η ρωγμή... προϋπήρχε της έκρηξης και ότι αρκετές μέρες πριν από την έκρηξη σε ολόκληρη την περιοχή υπήρχε δυσοσμία προφανώς από διαρροή του αερίου πόλης. Τους ισχυρισμούς του αυτούς που επαναφέρει με την ..έφεση του επιβεβαιώνει ο μάρτυρας του...Το γεγονός ότι υπήρχε δυσοσμία στην περιοχή ...

δεν αναιρεί το ενδεχόμενο η δυσοσμία αυτή να προερχόταν από διαρροή βοθροαερίων από το δίκτυο αποχέτευσης και όχι φωταερίου. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι με το 1933/1996 βούλευμα...απαλλάχθηκαν οι προστηθέντες υπάλληλοι της εναγομένης...Με βάση τα παραπάνω...δεν μπορεί να θεμελιωθεί η...ιστορική βάση της αγωγής...Πρέπει επομένως...

να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη...". Ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου, προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την, εκ του άρθρου 559 αρ. 11γ' Κ.Πολ.Δ., αναιρετική πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα μετ' επικλήσεως προσκομισθέντα απ' αυτόν ενώπιον του, προς απόδειξη των ισχυρισμών του, αποδεικτικά μέσα, τα οποία ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα:

α) "Γνωμοδοτικό σημείωμα του καθηγητή ΕΜΠ Α. Β. .. ο οποίος μετά από εμπεριστατωμένη αναφορά στις χημικές συνθέσεις των αερίων, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η έκρηξη προήλθε από τη διαρροή φωταερίου από τον αγωγή της "ΔΕΦΑ", και όχι από τη διαρροή βιοαερίου από τον αγωγό λυμάτων της ΕΥΔΑΠ.." και β) Γνωμοδοτική έκθεση του χημικού -μηχανικού Α.

Α. ο οποίος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η έκρηξη προήλθε από διαρροή στον αγωγό της "ΔΕΦΑ" και ότι θα απεφεύγετο το ατύχημα εάν ..εγένετο περιοδικός έλεγχος της κατάστασης για τυχόν διαρροές...". Από την εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι ο ήδη αναιρεσείων προέβαλε με λόγο έφεσης του την προσκομιδή "έκθεσης Καθηγητού του ΕΜΠ...ότι η μόνη ενεργός αιτία της εκρήξεως ήταν η εκτεταμένη διαρροή φωταερίου ..

και δεν είχε καμμία σχέση με την ύπαρξη μεθανίου ή άλλων εκπομπών" και με τις έγγραφες ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου προτάσεις του, επικαλέστηκε και προσεκόμισε τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα, το πρώτο από τα οποία το ήδη αναιρεσίβλητο, αντικρούει με την προσθήκη - αντίκρουση των προτάσεων του, ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου.

Πλην όμως, από τη διαλαμβανόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση ότι για την εξαγωγή του αποδεικτικού της πορίσματος έλαβε υπόψη (και) "όλα τα έγγραφα που προσκομίστηκαν με επίκληση από τους διαδίκους στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και με επίκληση επαναπροσκομίζονται και στο παρόν, προς συναγωγή και δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον απ' αυτά δεν συνάγεται πλήρης απόδειξη, χωρίς να παραλείπεται κανένα.." σε συνδυασμό και με το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης όπου καμμιά αναφορά δεν γίνεται στα εν λόγω, γνωμοδοτικό σημείωμα και έκθεση, τα οποία το πρώτον προσκομίσθηκαν με επίκληση ενώπιον του Εφετείου και δεν επρόκειτο για επαναπροσκομιδή εγγράφων που είχαν προσκομισθεί με επίκληση και στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι αυτά συναξιολογήθηκαν με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα.

Κατ' ακολουθία, ο δεύτερος αναιρετικός λόγος, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ρηθείσα αναιρετική πλημμέλεια (του άρθρου 559 αρ. 11γ' Κ.Πολ.Δ), πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ παρέλκει, κατόπιν αυτών, η έρευνα των λοιπών λόγων της αιτήσεως.

Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσίβλητου, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ` αριθ. 3569/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 23 Απριλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 24 Ιουλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ