1599/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1599 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1599/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Ιωάννη Σίδερη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαΐου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρίνα Φαρμακίδη-Μάρκου.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ..... και 2. ...... οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λάμπρο Θεοτοκάτο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-6-1993 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κεφαλλονιάς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 168/1997, 44/2002 προδικαστικές, 61/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 281/2007 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12-4-2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 12-5-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 517 ΚΠολΔ, η έφεση απευθύνεται κατ' εκείνων οι οποίοι ήσαν διάδικοι κατά την πρωτόδικη δίκη ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων τους. Επί αναγκαστικής ομοδικίας η έφεση πρέπει να απευθύνεται κατά πάντων των ομοδίκων, άλλως απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Εξάλλου, με την παρ.1 του άρθρου 76 του ίδιου Κώδικα, ορίζονται οι περιπτώσεις της αναγκαστικής ομοδικίας, με την παρ.4 δε του ίδιου άρθρου 76 ΚΠολΔ ορίζεται ότι η άσκηση ενδίκων μέσων από κάποιο από τους εις την παρ.1 ομοδίκους επάγεται αποτελέσματα και για τους λοιπούς, αυτό δε υπό την έννοια ότι αν κάποιος αναγκαίος ομόδικος ασκήσει ένδικο μέσο, θεωρούνται εκ του νόμου ως ασκούντες αυτό και οι ομόδικοι εκείνου, μολονότι αυτοί δεν το ήσκησαν.

Συνεπώς δεν απαιτείται από τον νόμο η έφεση που ασκείται από κάποιον από τους αναγκαίους ομοδίκους να απευθύνεται με ποινή το απαράδεκτο και κατά των ιδίων των ομοδίκων, αφού, σε αντίθετη περίπτωση, ο αναγκαστικός ομόδικος του εκκαλούντος θα εμφανίζεται να έχει ταυτοχρόνως την ιδιότητα του εφεσιβλήτου και του εκκαλούντος, πράγμα που είναι λογικώς και νομικώς απαράδεκτο (Ολομ.

ΑΠ 63/1981). Εν τούτοις, ειδικώς επί αναγκαστικής ομοδικίας που προκύπτει σε δίκη δικαστικής διανομής, δεν είναι δυνατό να ισχύσουν τα προεκτεθέντα, διότι είναι, κατ' άρθρο 478 ΚΠολΔ, αναγκαία η εναγωγή όλων των κοινωνών. Όπως συνάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 798 και 799 ΑΚ, 479, 480 παρ.3, 481 παρ.2, 482 παρ.1, 483 και 489 ΚΠολΔ, η αγωγή περί διανομής δεν είναι μόνο διαπλαστική, ως διώκουσα την διάπλαση νέας εννόμου σχέσεως για κάθε κοινωνό με την λύση της κοινωνίας, αλλά είναι και διπλού χαρακτήρος με την έννοια ότι δημιουργεί δίκη στην οποία εκ προοιμίου και ανεξαρτήτως της εξελίξεώς της στην συγκεκριμένη περίπτωση, ο ενάγων είναι συνάμα και εναγόμενος, όπως και κάθε εναγόμενος ή κυρίως παρεμβαίνων είναι συγχρόνως αντίδικος των λοιπών διαδίκων, αφού υφίσταται η δυνατότητα σε οποιοδήποτε από τους αντιδίκους του ενάγοντος να υποβάλει αίτηση (που δεν έχει τον χαρακτήρα ανταγωγής ώστε να είναι εφαρμοστέα τα οριζόμενα στο άρθρο 268 παρ.2 ΚΠολΔ), με βάση πραγματικό διάφορο εκείνου της αγωγής ως προς το επίκοινο δίκαιο και την διάπλαση αυτού, και σε περίπτωση παραδοχής της αιτήσεως αυτής να αποβεί η δίκη σε βάρος των λοιπών, όχι με την απόρριψη της αγωγής, αλλά με την διάπλαση της εννόμου σχέσεως κατά τρόπο διάφορον εκείνου που επιδιώχθηκε με την αγωγή, και συνεπώς να καταλήξει η δίκη σε βάρος του ενάγοντος ή των εναγόντων και κάποιου από τους αντιδίκους του, οι οποίοι κατά τούτο είναι αντίδικοι προς αλλήλους, δεσμευόμενοι εκ της διαπλαστικής ενέργειας της αποφάσεως, που με αυτόν τον τρόπο εκδίδεται.

Ακολούθως η δίκη περί διανομής που έχει αρχίσει είναι επίσης διπλή σε όλη την πορεία της και συνεπώς και στον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας. Το ότι δε κάποιος ή περισσότεροι από τους κοινωνούς, ως επιτιθέμενοι ή αμυνόμενοι, ευρίσκονται στην αντίστοιχη δικονομική θέση κατά την έναρξη του δικαστικού αγώνος σε κάθε στάδιο αυτού είναι τελείως συμπτωματικό, διότι κάθε ένας από αυτούς, ανεξαρτήτως της ανωτέρω θέσεώς του, μπορεί να έχει αντίθετα συμφέροντα προς τον άλλον, όπως προαναφέρθηκε, και προβάλλων αυτά να είναι ουσιαστικώς αντίδικος του άλλου (Ολομ.

ΑΠ 321/1983). Επομένως, σε δίκη διανομής, ασκών έφεση ο εναγόμενος ή ο κυρίως παρεμβαίνων οφείλει, με ποινή απαραδέκτου, να απευθύνει αυτήν και κατά του αναγκαίου ομοδίκου του στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας συμφώνως προς το ανωτέρω άρθρο 517 εδ.β' ΚΠολΔ, διότι στην ειδική αυτή περίπτωση δεν εφαρμόζεται η παρ.4 του άρθρου 76 ΚΠολΔ.

Πράγματι, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι θεωρείται εκ του νόμου ως αντιπροσωπευόμενος στην άσκηση της εφέσεως από τον εκκαλούντα ο ανωτέρω αναγκαίος ομόδικός του στο μέτρο που έχει αντίθετα συμφέροντα προς αυτόν και λόγω του διπλού χαρακτήρος της δίκης αυτής, έχει ουσιαστικώς και την ιδιότητα του αντιδίκου.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι η προσβληθείσα με έφεση απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου εκδόθηκε επί αγωγής περί διανομής και ότι η από 29.9.2005 έφεση της ήδη αναιρεσείουσας, με την οποία ζητούσε να εξαφανισθεί η εκκληθείσα 61/2005 πρωτοβάθμια απόφαση και να απορριφθεί η κατά του δικαιοπαρόχου της .......

ασκηθείσα αγωγή διανομής ακινήτου, ήταν απαράδεκτη, διότι, ενώ επρόκειτο περί αναγκαστικής ομοδικίας σε δίκη περί διανομής που επέβαλε την απεύθυνση της εφέσεως αυτής και κατά των, στην πρωτόδικη δίκη, αναγκαίων ομοδίκων της εναγομένων (συνεναγομένων) ......, ...... και ......, ουδόλως απευθύνθηκε η έφεση αυτή και κατά των τελευταίων αυτών διαδίκων.

Έτσι που αποφάνθηκε το Εφετείο, δεν εκήρυξε παρά τον νόμο απαράδεκτο και ο τα αντίθετα υποστηρίζων μοναδικός λόγος αναιρέσεως, εκ του άρθρου 559 αρ.14 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12.4.2007 αίτηση της Χ1 για αναίρεση της υπ' αριθμ. 281/2007 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 9 Ιουλίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ