1599/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1599 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1599/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Ιωάννη Ιωαννίδη, Μίμη Γραμματικούδη και Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Μαΐου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας:...., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Σπηλιωτόπουλο.

Του αναιρεσίβλητου: ...., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-9-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4902/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 7488/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 25-11-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 18-4-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την .... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πειραιά ....., η επίσπευση της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης έγινε με επιμέλεια του αναιρεσιβλήτου, με επίδοση κυρωμένου αντιγράφου της αίτησης αυτής και της υπάρχουσας σ΄ αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας απόφασης(2-5-2007)και κλήσης προς συζήτηση κατ΄αυτήν, στον υπογράφοντα αυτήν πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος Επομένως, εφόσον ο αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε κατ΄ αυτήν, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν παρών.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ.11 περ. γ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για να λάβει υπόψη το δικαστήριο έγγραφα που προσκομίσθηκαν θα πρέπει να γίνει σαφής επίκληση αυτών από τον διάδικο.

Η επίκληση μπορεί να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση είτε και με αναφορά σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση των εγγράφων, κατ΄ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240ΚΠολΔ.Δεν είναι επομένως νόμιμη η επίκληση εγγράφων προς άμεση ή έμμεση απόδειξη όταν στις προτάσεις γίνεται γενική αναφορά σε όλα τα έγγραφα που ο διάδικος είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει σε προηγούμενη συζήτηση χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα μέρη των επανυποβαλλόμενων προτάσεων της προηγούμενης συζήτησης(ΟλΑΠ 9/2000).Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος αναίρεσης με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 περ.

γ ΚΠολΔ πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη από το Εφετείο των εγγράφων που επικαλέσθηκε και προσκόμισε η εκκαλούσα και ήδη αναιρεσείουσα, ήτοι του από .... πιστοποιητικού νοσηλείας του συζύγου της αναιρεσείουσας του νοσοκομείου "Ευαγγελισμός",προς απόδειξη της συστηματικής ιατρικής παρακολούθησης υπό την οποία τελούσε και των ψυχικών του προβλημάτων, καθώς και του ....

συμβολαίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Ζ. Βαμπούλη-Βελλή, προς απόδειξη, ανταποδεικτικώς, ότι ο αγρός που απέκτησε το έτος 1984 στην πόλη της .... αγοράσθηκε με δικά της χρήματα, από προηγούμενη πώληση άλλου ακινήτου της, και όχι από τον κληρονομούμενο σύζυγό της, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι δεν έγινε νόμιμη επίκληση αυτών ενώπιον του Εφετείου στη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, αλλά μόνο γενική αναφορά στα έγγραφα που επικαλέσθηκε αυτή με τις πρωτόδικες προτάσεις της.

Επειδή, για το παραδεκτό του από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 γ ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, για την παρά το νόμο μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο εξώδικης ομολογίας, πρέπει να έχει προταθεί αυτή από τον αντίδικο εκείνου που ομολόγησε ενώπιον του πιο πάνω δικαστηρίου κατά τη συζήτηση, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και να γίνεται επίκληση της πρότασης αυτής στο αναιρετήριο. Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, από την ανωτέρω διάταξη, πλήττεται η αναιρεσιβαλλομένη διότι δεν έλαβε υπόψη την αναφερόμενη στο λόγο αυτό εξώδικη ομολογία του αναιρεσιβλήτου, η οποία διαλαμβάνονταν στις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις του. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι έγινε επίκληση της εξώδικης αυτής ομολογίας στο Εφετείο.

Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1831, 1833 Α.Κ., προκύπτει ότι, για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας πρέπει να γίνει αποτίμηση, των μεν στοιχείων της κληρονομίας με βάση την αξία τους κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, της δε καταλογιστέας παροχής (παροχής σε μεριδούχο χωρίς αντάλλαγμα, κ.λ.π.) κατά την αξία που είχε η παροχή αυτή κατά το χρόνο που έγινε.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας, επί της κληρονομίας του αποβιώσαντος συζύγου της, προέβη σε αποτίμηση των καταλογιστέων παροχών που ο κληρονομούμενος αγόρασε με δικά του χρήματα στο όνομά της και παραχώρησε χωρίς αντάλλαγμα προς εκείνη.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενη απόφασης, ο κληρονομούμενος αγόρασε στο όνομα της ενάγουσας με δικά του χρήματα, το 1984 ένα αγρό εμβαδού 1040,84 τ.μ. στην τουριστική περιοχή της πόλης ...., αξίας, κατά τον χρόνο της αγοράς, όχι μικρότερης των 20.000 ευρώ, το 1994 ένα διαμέρισμα στο δεύτερο όροφο πολυκατοικίας στη ...., εμβαδού 50 τ.μ.

αξίας ,κατά τον χρόνο της αγοράς, όχι μικρότερης των 20.000 ευρώ, και ένα αυτοκίνητο Daihatsu Cuore, αξίας, κατά το χρόνο της αγοράς, 1.500 ευρώ. Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες ως το ουσιώδες ζήτημα του καταλογισμού στη νόμιμη μοίρα της ενάγουσας των ανωτέρω παροχών στις οποίες ο κληρονομούμενος προέβη, χωρίς αντάλλαγμα, προς εκείνη με βάση την αξία τους κατά τον χρόνο της παροχής, οι οποίες επιτρέπουν τη διαπίστωση της ορθής υπαγωγής τους στα άρθρα 1831 παρ. 2, 1835 ΑΚ που εφάρμοσε, ο δε τρίτος λόγος αναίρεσης, πρώτο μέρος από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, με την οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσης, διότι δεν εκτίθεται ποία ήταν η ονομαστική αξία των ανωτέρω παροχών σε χρήμα κατά τον χρόνο που αυτές έγιναν, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος, δεύτερο μέρος, από την ίδια πάνω διάταξη, με τον οποίο προσάπτεται στην πληττόμενη απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσης, διότι δεν εκτίθεται σ΄ αυτήν με ποίο υπολογισμό έγινε αναπροσαρμογή της αξίας των ανωτέρω παροχών στο ισάξιο του νομίσματος κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθόσον ο υπολογισμός από το δικαστήριο των εν λόγω παροχών έγινε κατά τον χρόνο που έγιναν, με μέτρο αξίας το ήδη ισχύον νόμισμα(ευρώ), και όχι κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-11-2005 αίτησης αναίρεσης της .... κατά της 7488/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 26 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ