1593/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1593 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1593/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ.125/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Χρυσούλα Παρασκευά, Αριστείδη Πελεκάνο, Αρτεμισία Παναγιώτου και Χρήστο Βρυνιώτη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανάσιου Κατσιρώδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 11 Οκτωβρίου 2016, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ. Μ. του Ε., κατοίκου ..., που δεν παρέστη στο συμβούλιο, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 123/2015 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης.

Το Πενταμελές Εφετείο Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 6 Νοεμβρίου 2015 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1299/2015.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αθανάσιος Κατσιρώδης εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ξένης Δημητρίου - Βασιλοπούλου με αριθμό 47/29-2-2016, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Ι. Εισάγω, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 Κ.Ποιν.

Δ., την υπ’ αρ. …/6-11-2015 Αίτηση Αναίρεσης του Χ. Μ. του Ε., κατοίκου ... κατά της υπ’ αρ. 123/2015 απόφασης του Εφετείου Χανίων, με την οποία απορρίφθηκε η υπ’ αρ. .../23-10-2013 Αίτηση του ως άνω αναιρεσείοντος, με την οποία ζητούσε χρηματική αποζημίωση, διότι κρατήθηκε και μετέπειτα αθωώθηκε, κατ’ αρθρ. 533 επ. Κ.Ποιν.Δ.

και εκθέτω τα ακόλουθα: II. Οι διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1 του Συντάγματος, 9 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και 6 παρ. 2 της "Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)", που εξασφαλίζουν σε κάθε πρόσωπο το δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας, η δε τελευταία και το συνακόλουθο δικαίωμα να δικάζεται τούτο δίκαια, δημόσια και αμερόληπτα, δεν διασφαλίζουν και το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκων μέσων κατά οιασδήποτε αποφάσεως που θα εκδοθεί (ΟλΑΠ 28/2002, ΑΕΔ 48/1982), Κατά συνέπεια, τα ένδικα μέσα και οι όροι και προθεσμίες ασκήσεως τους, μπορούν κατ’ αρχήν να προβλέπονται ή όχι και να καταργούνται ή να περιορίζονται από τον κοινό εθνικό νομοθέτη, σε ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων, με σκοπό την ταχύτερη διεξαγωγή των δικών και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της δικαιοσύνης.

Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 504 παρ. 1 ΚΠοινΔ, όταν ο νόμος δεν ορίζει ειδικά κάτι άλλο, αίτηση αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά της αποφάσεως, που, όπως απαγγέλθηκε, δεν προσβάλλεται με έφεση και κατά της αποφάσεως του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που εκδόθηκε ύστερα από άσκηση εφέσεως, αν με τις αποφάσεις αυτές το δικαστήριο αποφάσισε τελειωτικά για την κατηγορία ή αν έπαυσε οριστικά ή κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη (άρθρο 370 ΚΠοινΔ).

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, εφόσον στο νόμο δεν ορίζεται διαφορετικά κάτι άλλο, σε αναίρεση υπόκεινται οι ποινικές αποφάσεις, με τις οποίες περατώνεται η ποινική δίκη και το δικαστήριο απεκδύεται από κάθε περαιτέρω εξουσία για να επιληφθεί και πάλι της κατηγορίας. Από το περιεχόμενο δε των διατάξεων των άρθρων 533 μέχρι 544 ΚΠοινΔ, που καθορίζουν την αποζημίωση των κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων κατηγορουμένων προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι το ένδικο μέσο της αναιρέσεως δεν παρέχεται αυτοτελώς κατά της αποφάσεως, με την οποία απορρίφθηκε, είτε ως απαράδεκτη είτε ως αβάσιμη, αίτηση αποζημιώσεως από το Δημόσιο εκείνου που κρατήθηκε προσωρινά με διάταξη του ανακριτή ή με βούλευμα ή και με καταδικαστική απόφαση και μετέπειτα αθωώθηκε με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή καταδικάσθηκε σε ποινή κατώτερη εκείνης, την οποία είχε εκτίσει προσωρινά.

Αν δε ασκηθεί αναίρεση εναντίον μιας τέτοιας αποφάσεως αυτοτελώς, αυτή είναι απαράδεκτη, γιατί στρέφεται κατά αποφάσεως που δεν υπόκειται στο ένδικο αυτό μέσο, αφού το δικαστήριο δεν αποφαίνεται με αυτή τελειωτικά για την κατηγορία και δεν υπάρχει διάταξη που να ορίζει ειδικά κάτι άλλο και εκ τούτου απορρίπτεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 ΚΠοινΔ. (Α.Π. 292/2011, 1738/2010, 624/2010).

ΙΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη υπ’ αρ. 123/2015 απόφαση του πενταμελούς Εφετείου Κρήτης απερρίφθη η από 23-10-2013 αίτηση του ως άνω ήδη αναιρεσείοντος, με την οποία ζητούσε την επιδίκαση αποζημίωσης από το Ελληνικό Δημόσιο κατά τις διατάξεις των άρθρων 533 επ. Κ.Ποιν.Δ., λόγω της άδικης, κατά τους ισχυρισμούς του, κράτησης του από 1-11-2011 έως 16-10-2013 στο Κατάστημα Κράτησης Κρήτης Ι, σε εκτέλεση της υπ’ αρ. 867/2011 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακ/των Κρήτης, που τον κήρυξε ένοχο για καλλιέργεια ινδικής κάνναβης και τον καταδίκασε σε κάθειρξη 18 ετών και χρηματική ποινή 300.000 ευρώ, ενώ στην κατ’ έφεση δίκη αθωώθηκε με την υπ’ αρ.184/2013 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης.

Με την κρινόμενη αίτηση ο αναιρεσείων ισχυρίζεται, κατ’ εκτίμηση, πως εσφαλμένα το ως άνω Δικαστήριο απέρριψε ως πρόωρα ασκηθείσα την από 23-10-2013 αίτηση για αποζημίωση του, ενώ με την υπ’ αρ. 222/2015 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, επίσης αίτηση του για αποζημίωση από την ίδια αιτία είχε κριθεί ως εκπρόθεσμη.

Ειδικότερα, το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης έχει ως ακολούθως: "Στην προκειμένη περίπτωση εισάγεται προς συζήτηση η υπ’ αριθμ. πρωτ. .../23-10-2015 αίτηση του Χ. Μ., με την οποία ζητεί χρηματική αποζημίωση 29 ευρώ ημερησίως, επικαλούμενος ότι κρατήθηκε με την υπ’ αριθμ. 867/1-11-2011 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης και μετέπειτα αθωώθηκε με την υπ’ αριθμ. 184/15-10-2013 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου.

Η αθωωτική αυτή απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο καθαρογραμμένων και τελεσιδίκων αποφάσεων στις 6-2-2014. Κατά της τελεσίδικης αθωωτικής αυτής απόφασης ο Εισαγγελέας Εφετών Κρήτης άσκησε την υπ’ αριθμ. πρωτ. …/11-2-2014 αναίρεση, η οποία απορρίφθηκε με την υπ’ αριθμ. 23/2015 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αυτή απόφαση του Αρείου Πάγου δημοσιεύτηκε στις 13-1-2015.

Ως εκ τούτου αφού η ως άνω υπ’ αριθμ. 184/15-10-2913 αθωωτική απόφαση του Δικαστηρίου τούτου κατέστη αμετάκλητη στις 13-1-2015 που δημοσιεύθηκε η προαναφερθείσα 23/2015 απόφαση του Αρείου Πάγου, η κρινόμενη αίτηση αποζημίωσης ως υποβληθείσα στις 23-10-2013, κηρύσσεται απαράδεκτη ως προώρως ασκηθείσα, ενώ έπρεπε να ασκηθεί εντός δέκα (10) ημερών από 13-1-2015 που κατέστη αμετάκλητη η ως άνω αθωωτική (υπ’ αριθμ. 164/2013) απόφαση, ήτοι μέχρι 23-1-2015 ημέρα εργάσιμη Παρασκευή".

Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν στη μείζονα πρόταση, η εν λόγω προσβαλλόμενη απόφαση υπ’ αρ. 123/2015 του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, που απέρριψε την ανωτέρω αίτηση αποζημίωσης του αναιρεσείοντος ως απαράδεκτη λόγω ασκήσεως της πρόωρα, πριν καταστεί η ως άνω αθωωτική απόφαση (184/2013) γι’ αυτόν αμετάκλητη, δεν είναι τελειωτική επί της κατηγορίας, αφού δεν αποφαίνεται επί της ενοχής και ως τέτοια δεν υπόκειται σε αναίρεση.

Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί ως απαράδεκτη η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσειων στα δικαστικά έξοδα (αρθρ. 513 παρ. 1, 476 παρ. 1 και 583 παρ. 1 Κ.Ποιν.Δ.). Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: 1) Να απορριφθεί η υπ’ αρ. 5/6-11-2015 Αίτηση Αναίρεσης του Χ. Μ. του Ε., κατοίκου ..., κατά της υπ’ αρ. 123/2015 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης. 2) Να καταδικασθεί ο ως άνω αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα.

Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ξένη Δημητρίου - Βασιλοπούλου"

Αφού άκουσε

τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι διατάξεις των άρθρων 20 παρ.1 του Συντάγματος 9 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και 6 παρ.2 της "Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)" που εξασφαλίζουν σε κάθε πρόσωπο το δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας, η δε τελευταία και το συνακόλουθο δικαίωμα να δικάζεται τούτο δίκαια, δημόσια και αμερόληπτα δεν διασφαλίζουν και το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκων μέσων κατά οιασδήποτε αποφάσεως που θα εκδοθεί (Ολ.ΑΠ 28/2002, ΑΕΔ 48/1982).

Κατά συνέπεια, τα ένδικα μέσα και οι όροι και προθεσμίες ασκήσεώς τους, μπορούν κατ’ αρχήν να προβλέπονται ή όχι και να καταργούνται ή να περιορίζονται από τον κοινό εθνικό νομοθέτη, σε ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων, με σκοπό την ταχύτερη διεξαγωγή των δικών και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της δικαιοσύνης.

Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 504 παρ. 1 ΚΠοινΔ, όταν ο νόμος δεν ορίζει ειδικά κάτι άλλο, αίτηση αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά της αποφάσεως, που, όπως απαγγέλθηκε, δεν προσβάλλεται με έφεση και κατά της αποφάσεως του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που εκδόθηκε ύστερα από άσκηση εφέσεως, αν με τις αποφάσεις αυτές το δικαστήριο αποφάσισε τελειωτικά για την κατηγορία ή αν έπαυσε οριστικά ή κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη (άρθρο 370 ΚΠοινΔ).

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, εφόσον στο νόμο δεν ορίζεται διαφορετικά κάτι άλλο, σε αναίρεση υπόκεινται οι ποινικές αποφάσεις, με τις οποίες περατώνεται η ποινική δίκη και το δικαστήριο απεκδύεται από κάθε περαιτέρω εξουσία για να επιληφθεί και πάλι της κατηγορίας. Από το περιεχόμενο δε των διατάξεων των άρθρων 533 μέχρι 544 ΚΠοινΔ, που καθορίζουν την αποζημίωση των κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων κατηγορουμένων προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι το ένδικο μέσο της αναιρέσεως δεν παρέχεται αυτοτελώς κατά της αποφάσεως, με την οποία απορρίφθηκε, είτε ως απαράδεκτη είτε ως αβάσιμη, αίτηση αποζημιώσεως από το Δημόσιο εκείνου που κρατήθηκε προσωρινά με διάταξη του ανακριτή ή με βούλευμα ή και με καταδικαστική απόφαση και μετέπειτα αθωώθηκε με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή καταδικάσθηκε σε ποινή κατώτερη εκείνης, την οποία είχε εκτίσει προσωρινά.

Αν δε ασκηθεί αναίρεση εναντίον μιας τέτοιας αποφάσεως αυτοτελώς, αυτή είναι απαράδεκτη, γιατί στρέφεται κατά αποφάσεως που δεν υπόκειται στο ένδικο αυτό μέσο, αφού το δικαστήριο δεν αποφαίνεται με αυτή τελειωτικά για την κατηγορία και δεν υπάρχει διάταξη που να ορίζει ειδικά κάτι άλλο και εκ τούτου απορρίπτεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ.1 και 513 παρ. 1 ΚΠοινΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη υπ’ αρ. 123/2015 απόφαση του πενταμελούς Εφετείου Κρήτης απερρίφθη η από 23-10-2013 αίτηση του ως άνω ήδη αναιρεσείοντος, με την οποία ζητούσε την επιδίκαση αποζημίωσης από το Ελληνικό Δημόσιο κατά τις διατάξεις των άρθρων 533 επ. Κ.Ποιν.Δ., λόγω της άδικης, κατά τους ισχυρισμούς του, κράτησης του από 1-11-2011 έως 16-10-2013 στο Κατάστημα Κράτησης Κρήτης Ι, σε εκτέλεση της υπ’ αρ. 867/2011 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακ/των Κρήτης, που τον κήρυξε ένοχο για καλλιέργεια ινδικής κάνναβης και τον καταδίκασε σε κάθειρξη 18 ετών και χρηματική ποινή 300.000 ευρώ, ενώ στην κατ’ έφεση δίκη αθωώθηκε με την υπ’ αρ.184/2013 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης.

Με την κρινόμενη αίτηση ο αναιρεσείων ισχυρίζεται, κατ’ εκτίμηση, πως εσφαλμένα το ως άνω Δικαστήριο απέρριψε ως πρόωρα ασκηθείσα την από 23-10-2013 αίτηση για αποζημίωση του, ενώ με την υπ’ αρ. 222/2015 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, επίσης αίτηση του για αποζημίωση από την ίδια αιτία είχε κριθεί ως εκπρόθεσμη.

Ειδικότερα, το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης έχει ως ακολούθως: "Στην προκειμένη περίπτωση εισάγεται προς συζήτηση η υπ’ αριθμ. πρωτ. .../23-10-2015 αίτηση του Χ. Μ., με την οποία ζητεί χρηματική αποζημίωση 29 ευρώ ημερησίως, επικαλούμενος ότι κρατήθηκε με την υπ’ αριθμ. 867/1-11-2011 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης και μετέπειτα αθωώθηκε με την υπ’ αριθμ. 184/15-10-2013 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου. Η αθωωτική αυτή απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο καθαρογραμμένων και τελεσιδίκων αποφάσεων στις 6-2-2014. Κατά της τελεσίδικης αθωωτικής αυτής απόφασης ο Εισαγγελέας Εφετών Κρήτης άσκησε την υπ’ αριθμ. πρωτ. …/11-2-2014 αναίρεση, η οποία απορρίφθηκε με την υπ’ αριθμ. 23/2015 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αυτή απόφαση του Αρείου Πάγου δημοσιεύτηκε στις 13-1-2015. Ως εκ τούτου αφού η ως άνω υπ’ αριθμ. 184/15-10-2013 αθωωτική απόφαση του Δικαστηρίου τούτου κατέστη αμετάκλητη στις 13-1-2015 που δημοσιεύθηκε η προαναφερθείσα 23/2015 απόφαση του Αρείου Πάγου, η κρινόμενη αίτηση αποζημίωσης ως υποβληθείσα στις 23-10-2013, κηρύσσεται απαράδεκτη ως προώρως ασκηθείσα, ενώ έπρεπε να ασκηθεί εντός δέκα (10) ημερών από 13-1-2015 που κατέστη αμετάκλητη η ως άνω αθωωτική (υπ’ αριθμ. 164/2013) απόφαση, ήτοι μέχρι 23-1-2015 ημέρα εργάσιμη Παρασκευή".

Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν στη μείζονα πρόταση, η εν λόγω προσβαλλόμενη απόφαση υπ’ αρ. 123/2015 του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, που απέρριψε την ανωτέρω αίτηση αποζημίωσης του αναιρεσείοντος ως απαράδεκτη λόγω ασκήσεώς της πρόωρα, πριν καταστεί η ως άνω αθωωτική απόφαση (184/2013) γι’ αυτόν αμετάκλητη, δεν είναι τελειωτική επί της κατηγορίας, αφού δεν αποφαίνεται επί της ενοχής και ως τέτοια δεν υπόκειται σε αναίρεση.

Πρέπει, συνεπώς, εφόσον ειδοποιήθηκε ο αντίκλητος δικηγόρος του αναιρεσείοντος, να προέλθει στο συμβούλιο και εκθέσει τις απόψεις του, πλήν όμως δεν εμφανίσθηκε (βλ.σχετική επισημείωση του γραμματέως επί της δικογραφίας) να απορριφθεί ως απαράδεκτη η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (αρθρ. 513 παρ. 1, 476 παρ. 1 και 583 παρ. 1 ΚΠοινΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ’ αριθ.5/6-11-2015 αίτηση αναίρεσης του Χ. Μ. του Ε., κατά της υπ’ αριθ.123/2015 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εκ διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Οκτωβρίου 2016. Και

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2016

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ