Supreme Court dismisses appeal on labor contract classification and procedural default grounds.

Απόφαση 1592 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1592/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Μαϊου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1).... 2)...., 3) ..., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν όλοι τους από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Καραβίδα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-6-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 688/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 34/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 19-9-2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Δημήτριος Μουστάκας ανέγνωσε την από 15-5-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ένδικης αιτήσεως, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 34/2007 αποφάσεως του ως εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από την υπ' αριθμ. ... έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή Πρωτοδικείου Βόλου ..., αντίγραφο της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, με κλήση για συζήτηση αυτής, κατά την παρούσα, νόμιμα δε ορισθείσα δικάσιμο, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσείοντα .... Επομένως, εφόσον αυτός κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, κατά τη σειρά του οικείου πινακίου και τη συζήτηση αυτής, δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να δικασθεί ερήμην, να ερευνηθεί, όμως, η υπόθεση, σαν να ήταν και αυτός παρών, σύμφωνα με το άρθρο 576 Κ.Πολ.Δικ.

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 648 και 652 του ΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 6 του Ν 765/1943, που κυρώθηκε με την υπ` αρ. 324/30.5.1946 ΠΥΣ και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 38 του ΕισΝΑΚ, προκύπτει ότι σύμβαση εξαρτημένης εργασίας υπάρχει, όταν, κατά τους όρους της σχετικής συμφωνίας, οι συμβαλλόμενοι αποβλέπουν στην παροχή της συμφωνημένης εργασίας του μισθωτού, οι δε οδηγίες του εργοδότη ως προς τον τρόπο, τον χρόνο και τον τόπο παροχής της εργασίας είναι δεσμευτικές για τον μισθωτό, ο οποίος έχει υποχρέωση να τις ακολουθεί και να δέχεται την άσκηση εργοδοτικού ελέγχου για τη διαπίστωση της συμμόρφωσής του προς τις οδηγίες αυτές.

Στη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας κύριος σκοπός είναι η παροχή εργασίας από τον μισθωτό και σ` αυτόν αποβλέπουν οι συμβαλλόμενοι (ΑΠ Ολ 19/1987 ΝοΒ 36,83). Εξ άλλου, σύμβαση μαθητείας είναι η σύμβαση, κατά την οποία ο ένας από τους συμβαλλόμενους αναλαμβάνει την υποχρέωση να μεταδώσει στον άλλο τις αναγκαίες εμπειρικές γνώσεις για την άσκηση από τον τελευταίο ορισμένου επαγγέλματος ή ορισμένης τέχνης.

Ειδικότερες μορφές της σύμβασης μαθητείας είναι η γνήσια σύμβαση μαθητείας και η σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μαθητευόμενου. Στη γνήσια σύμβαση μαθητείας προέχον στοιχείο είναι η παροχή εκπαίδευσης στον μαθητευόμενο, η δε τυχόν παροχή εργασίας από αυτόν δεν γίνεται με σκοπό εκτέλεσης παραγωγικού έργου, αλλά για τις ανάγκες της εκπαίδευσης και της εξοικείωσής του με το αντικείμενο του επαγγέλματος ή της τέχνης του.

Στη σύμβαση αυτή, για την οποία δεν υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση και κατά την οποία ο μαθητευόμενος παρέχει εργασία για ορισμένο ή αόριστο χρόνο, εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις της σύμβασης εργασίας του ΑΚ, εφόσον συμβιβάζονται με τη φύση και τον σκοπό της σύμβασης αυτής, ενώ δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας για τα χρονικά όρια εργασίας, τις νόμιμες αποδοχές, την καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, την αποζημίωση απόλυσης κ.λ.π., οι οποίες προϋποθέτουν παροχή εξαρτημένης εργασίας, που δεν αποτελεί προέχον στοιχείο στη γνήσια σύμβαση μαθητείας.

Επίσης στη γνήσια σύμβαση μαθητείας μπορεί να συμφωνηθεί ότι ο εργοδότης θα καταβάλλει στον μαθητευόμενο μισθό (κατώτερο από τον μισθό του καταρτισμένου μισθωτού) για την ωφέλεια που αντλεί από την εργασία του τελευταίου, καθώς και ότι ο μαθητευόμενος είτε δεν θα λαμβάνει μισθό είτε θα καταβάλλει ορισμένο ποσό στον εργοδότη για τη μαθήτευσή του (ΑΠ Ολ 19/1987, ο.π., ΑΠ 1268/1988 ΔΕΝ 45,603, Κουκιάδη Εργατικό Δίκαιο έκδοση 1995, σελ. 271).

Αντίθετα, επί συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας μαθητευομένου, η οποία υφίσταται όταν ο μαθητευόμενος μισθωτός παρέχει εργασία σε επιχείρηση ή εκμετάλλευση, επιδιώκοντας παραλλήλως την απόκτηση γνώσεων ή ικανότητας σε ορισμένη ειδικότητα ή επάγγελμα, η εκμάθηση τέχνης εκ μέρους επέρχεται ως αυτόματη συνέπεια της εφαρμογής της συμβάσεως και εντός των πλαισίων της συνήθους λειτουργίας αυτής και δεν αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης υποχρέωσης του εργοδότη και, συνεπώς, επί της συμβάσεως αυτής (εξαρτημένης εργασίας μαθητευομένου) εφαρμόζονται τόσον οι γενικές, όσον και οι ειδικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, εφόσον προέχων σκοπός της είναι η παροχή εκ μέρους του μαθητευομένου εργασίας, έναντι αμοιβής και παρεπόμενος σκοπός η εκμάθηση τέχνης ή επαγγέλματος από τον μαθητευόμενο, σύμφωνα με τις οδηγίες και κατευθύνσεις του εργοδότη (Α.Π. 2052|1990).

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δικ., "κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1)αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναιρέσεως, μόνον αν τα διδάγματα αυτά φορούν τη εφαρμογή των κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς. Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ο νόμος ορίζει ή δίκασε ειρηνοδίκης, του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας".

Οι λόγοι αυτοί προσβολής με το ένδικο μέσο της αναίρεσης αποφάσεων του ειρηνοδικείου ή του πρωτοδικείου, σε εφέσεις κατ' αποφάσεων του ειρηνοδικείου, είναι περιοριστικοί.

Συνεπώς, δεν μπορούν να προσβληθούν οι αποφάσεις αυτές για εκ πλαγίου παράβαση κανόνα δικαίου, δηλαδή για ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, για παραμόρφωση εγγράφου, για παράλειψη λήψεως υπόψη προταθέντος ισχυρισμού ή εγγράφου, για παραμόρφωση εγγράφου, για κατάλειψη αίτησης αδίκαστης κ.λ.π. Στην προκειμένη περίπτωση το ως εφετείο δικάσαν πολυμελές πρωτοδικείο, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη των πραγμάτων κρίση του, ως αποδειχθέντα τα εξής περιστατικά:

Ότι ο ..., γεννημένος το 1986, γιος του πρώτου και της δεύτερης των εναγόντων-εκκαλούντων και αδελφός και της τετάρτης αυτών, τον Οκτώβρη του 2003, προσελήφθη από τον ήδη αναιρεσείοντα ως μαθητευόμενος βοηθός ηλεκτρολόγος και εργάσθηκε έκτοτε στο συνεργείο ηλεκτρολογικών εργασιών αυτού, στον ..., μέχρι την 28η Μαΐου 2005, οπότε, λόγω εργατικού ατυχήματος (ηλεκτροπληξίας) απεβίωσε.

Κύριος σκοπός της εν λόγω συμβάσεως εργασίας ήταν η εκ μέρους του αποβιώσαντος παροχή της εργασίας του, έναντι αμοιβής, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις και τις οδηγίες του εργοδότη του-εναγομένου, παρεπόμενος δε (σκοπός) η εκμάθηση τέχνης ή επαγγέλματος από τον μαθητευόμενο. Ότι, κατά το χρονικό αυτό διάστημα ο εν λόγω μαθητευόμενος εργαζόταν κανονικά, από Δευτέρα έως και το Σάββατο, από 08.00'έως την 15.00'ώρα και ελάμβανε το αναφερόμενο στην απόφαση ημερομίσθιο, συγχρόνως δε μαθήτευε, προκειμένου να αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις, για να αποκτήσει την ειδικότητα του ηλεκτρολόγου.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Πολυμελές Πρωτοδικείο δέχθηκε ότι στην ένδικη σύμβαση έχουν εφαρμογή οι περί εξαρτημένης εργασίας, γενικώς, διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, καθόσον αφορά το ύψος της καταβλητέας στον εργαζόμενο αυτόν αμοιβής, τις ώρες εργασίας, τα δώρα εορτών, το επίδομα αδείας κ.λ.π.

τις οποίες και εφήρμοσε. Έτσι, όπως έκρινε, το Δικαστήριο, ορθά τις διατάξεις αυτές ερμήνευσε και εφήρμοσε, αφού, κατά τα ανελέγκτως από αυτό δεκτά γενόμενα, προέχων σκοπός της συμβάσεως αυτής ήταν η παροχή, με αμοιβή, της εργασίας εκ μέρους του μετέπειτα αποβιώσαντος και παρεπόμενος η εκ μέρους αυτού εκμάθηση της τέχνης του ηλεκτρολόγου.

Συνεπώς ο εκ του άρθρου 560 περ. 1 Κ.Πολ.Δικ. λόγος (στην αίτηση αναφέρεται ως λόγος εκ του άρθρου 559 περ. 1), είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος. Περαιτέρω οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως, ήτοι για μη λήψη υπόψη εκ μέρους του Πολυμελούς Πρωτοδικείου ισχυρισμών και αποδεικτικών μέσων του αναιρεσείοντος καθώς και για ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι, αφού δεν προβλέπεται από το νόμο δυνατότητα προβολής τους στην προκειμένη περίπτωση.

Επειδή, μετά από αυτά, η ένδικη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, κατά το διατακτικό..

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την ένδικη αίτηση του ..., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 34|2007 αποφάσεως του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, εκ χιλίων δικακοσίων ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ