158/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 158 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 158/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Σεπτεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΠΟΝΤΕΓΚΑ ΑΕ" που εδρεύει στο Παλ. Γυναικόκαστρο Κιλκίς και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βύρωνα Βοσκίδη.

Του αναιρεσιβλήτου:Ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Αθανασούλια, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-11-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 19269/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 508/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 13-3-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 13-9-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι δεύτερος και τέταρτος λόγοι αναιρέσεως και να απορριφθούν οι λοιποί. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 18-11-2002 αγωγή της, η ήδη αναιρεσείουσα εταιρία ζητούσε να της επιδικασθεί (νομιμοτόκως) χρηματικό ποσό 50.842,65 ευρώ, ως οφειλόμενο - από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο - τίμημα πωληθέντων εμπορευμάτων και δη μπύρας και άλλων οινοπνευματωδών ποτών. Η αγωγή έγινε δεκτή (ερήμην του εναγομένου) με την 19269/2004 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Ο ηττηθείς διάδικος (αγοραστής) άσκησε έφεση, και, αφού, συνομολόγησε τη σύμβαση, υποστήριξε: αφενός μεν ότι σ' αυτή είχε διαληφθεί όρος, σύμφωνα με τον οποίο όσα εμπορεύματα δεν θα μπορούσε, αυτός να μεταπωλήσει "θα τα επέστρεφε - στην πωλήτρια εταιρία - πριν την ημερομηνία λήξεως των και θα του εξέδιδε το αντίστοιχο πιστωτικό τιμολόγιο πώλησης", αφετέρου δε ότι όντως αυτός επέστρεψε στην αναιρεσείουσα εμπορεύματα συνολικής αξίας 44.413,48 ευρώ και, επομένως, της όφειλε μόνον 6.429,17 ευρώ.

Συγκεκριμένα ανέφερε στην έφεσή του οι εναγόμενος αγοραστής ότι επέστρεψε στην πωλήτρια : (α) 252 βαρέλια μπύρας αξίας12.529,44 ευρώ (β) 325 βαρέλια κενά αξίας 21.125 ευρώ και (γ) 325 κιβώτια αλκοολούχων ποτών τύπου 02 αξίας 10.759,04 ευρώ. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού εξαφάνισε εκείνη του Πρωτοδικείου, δέχθηκε μερικώς την αγωγή, και δη για ποσό 6.494,16 ευρώ.

Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως παραπονείται ήδη με την κρινόμενη αίτησή της η ενάγουσα (πωλήτρια) εταιρία προβάλλοντας αιτιάσεις μόνον σχετικώς με την πωληθείσα μπύρα των 252 βαρελιών και την μη καταβολή του συμφωνημένου τιμήματος αυτής. Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ανεπαρκής Π αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με τον νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Εξάλλου, ως "ζητήματα", των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται μόνον οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή την κατάλυση δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο.

Περαιτέρω στα πλαίσια της ελευθερίας των συμβάσεων (άρθρο 361 ΑΚ) είναι δυνατόν να συμφωνηθεί ότι ο αγοραστής εμπορευμάτων δικαιούται να επιστρέψει τα αγορασθέντα και παραληφθέντα ολικώς ή μερικώς εντός ορισμένου χρόνου και να απαλλαγεί της υποχρεώσεως για καταβολή αντιστοίχου μέρους του τιμήματος.

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα (πωλήτρια), εταιρία, με τις προτάσεις της στο Εφετείο, ρητώς είχε προβάλει τον ισχυρισμό, ότι ειδικώς η πωληθείσα από αυτήν στον αναιρεσίβλητο ποσότητα μπύρας ήταν αναλύσιμη εντός προθεσμίας τριών μηνών, η οποία άρχιζε από την ημέρα παραδόσεως του εμπορεύματος στον αγοραστή, ήτοι από την 6-4-2002 και, επομένως, είχε λήξει την 17-7-2002 όταν ο εναγόμενος επέστρεψε αυτήν και για το λόγο αυτό ζητούσε να απορριφθεί η έφεση.

Ο εναγόμενος πρόβαλε στο Εφετείο ότι είχε συμφωνηθεί μεταξύ αυτού και της ενάγουσας ότι, όσα εκ των παραδοθέντων εμπορευμάτων δεν επωλούντο θα επιστρέφονταν στην τελευταία προ της ημερομηνίας λήξεως τους, αυτή δε όφειλε για τα επιστραφέντα εμπορεύματα να του αποστείλει πιστωτικό τιμολόγιο και αυτός να της καταβάλει με επιταγή το τίμημα για τα υπόλοιπα.

Επί πλέον, ο εναγόμενος πρόβαλε ότι την 17-7-2002 επέστρεψε στην ενάγουσα τα αναφερόμενα στην έφεση του εμπορεύματα, μεταξύ των οποίων 252 βαρέλια μπύρας, λήξεως 30-8-2002, χωρίς αυτή να του αποστείλει το σχετικό πιστωτικό τιμολόγιο. Το Εφετείο, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, δέχθηκε ότι από τις αποδείξεις προέκυψε ότι έγιναν οι υπό του εναγομένου επικαλούμενες επιστροφές των πωληθέντων εμπορευμάτων και η ενάγουσα τις αποδέχθηκε και κατά συνέπεια ο εναγόμενος οφείλει το ποσό που προκύπτει μετά από την αφαίρεση της αξίας των επιστραφέντων πραγμάτων.

Από τις αιτιολογίες αυτές του Εφετείου δεν προκύπτουν σαφώς τα θεμελιούντα την άνω συμφωνία πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 361 Α.Κ. που εφαρμόσθηκε, αφού το Εφετείο δέχθηκε απλώς ότι έγιναν οι επικαλούμενες από τον εναγόμενο επιστροφές εμπορευμάτων (και της μπύρας),δεν διέλαβε, όμως, παραδοχή ως προς τις ημερομηνίες λήξεως και επιστροφής αυτών και αν η επιστροφή αυτή έγινε προ ή μετά την ημερομηνία λήξεώς τους, Επομένως, η άνω αιτιολογία του Εφετείου, με την οποία αυτό δέχθηκε ότι έγιναν οι από τον εναγόμενο επικαλούμενες επιστροφές των πωληθέντων εμπορευμάτων και αφήρεσε το αντιστοιχούν στην αξία των επιστραφέντων τίμημα πωλήσεως, είναι ανεπαρκής, η ανεπάρκεια δε αυτή αφορά σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης δεδομένου ότι, αν η επιστροφή των εμπορευμάτων (και της μπύρας) έγινε πριν από την ημερομηνία λήξεως τους έπρεπε να αφαιρεθεί η αξία τους (η ενάγουσα να εκδώσει σχετικό πιστωτικό τιμολόγιο) και να απορριφθεί το αγωγικό αίτημα για επιδίκαση του τιμήματος τους, ενώ, αν η επιστροφή των εμπορευμάτων (και της μπύρας) έγινε μετά την ημερομηνία λήξεώς τους έπρεπε να γίνει δεκτό το αγωγικό αίτημα για επιδίκαση του τιμήματος των επιστραφέντων εμπορευμάτων.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο, με την άνω ανεπαρκή αιτιολογία του, παραβίασε εκ πλαγίου την άνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 361 Α.Κ. και οι σχετικοί, εκ του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ., δεύτερος και τέταρτος λόγοι της κρινόμενης αιτήσεως, με τους οποίου προβάλλεται η άνω αναιρετική πλημμέλεια σε σχέση με την πωληθείσα (και επιστραφείσα) ποσότητα μπύρας, είναι βάσιμοι και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το αφορών το αγωγικό αίτημα επιδίκασης του τιμήματος της πωληθείσας μπύρας κεφάλαιο αυτής, παραπεμφθεί δε η υπόθεση για περαιτέρω

εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (Κ.Πολ.Δ. 580 παρ. 3). Η εξέταση των λοιπών λόγων αναιρέσεως παρέλκει, διότι αυτοί αφορούν το ίδιο ως άνω αναιρούμενο κεφαλαίο της προσβαλλόμενης αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, κατά το στο σκεπτικό κεφάλαιο, την 508/2006 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων (2-000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ