Supreme Court allows appeal against insurance fund liability reduction due to employer insurance payment failure.

Απόφαση 158 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 158/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2005, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη.

Της αναιρεσίβλητης: Ε. χήρας Γ. Τ., το γένος Μ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Ζέρβα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 20 Ιουλίου 2001 (κύρια και πλαγιαστική) αγωγές της ήδη αναιρεσίβλητης και των Α. Τ. και Φ. Τ. (οι οποίοι δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη), που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 23737/2002 μη οριστική και 9762/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2147/2004 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 18 Νοεμβρίου 2004 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Παπαθεοδώρου, ανέγνωσε την από 2 Νοεμβρίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. με την παρ. 5 του άρθρου 19 ν.489/1976, που προστέθηκε με το άρθρο 5 παρ. 3 του π.δ. 264/1991 και αποτελεί υλοποίηση της υπ'αριθ. 84/5/ΕΟΚ αρ. 1 παρ. 44 εδ. α' Οδηγίας, ορίζονται τα ακόλουθα: "Η αποζημίωση του Επικουρικού Κεφαλαίου περιορίζεται στη συμπλήρωση του ποσού που υποχρεούται να καταβάλει ασφαλιστικό ταμείο ή άλλος οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης για την αυτή αιτία στο ζημιωθέντα". Με την πιο πάνω διάταξη καθιερώνεται ο επικουρικός χαρακτήρας της ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου με την έννοια ότι στο μέτρο που ο παθών και γενικά ο δικαιούχος από τη διαπραχθείσα αδικοπραξία δικαιούται να καλύψει τη ζημία του από ασφαλιστικό ταμείο ή άλλο οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης επέρχεται ισόποση απαλλαγή του Επικουρικού Κεφαλαίου. Με τη ρύθμιση αυτή του νόμου εκτοπίζεται η εφαρμογή της ΑΚ 930 παρ. 3 στην περίπτωση που αυτή θα ήταν εφαρμοστέα και η οποία προβλέπει την αθροιστική απόληψη της αποζημίωσης από το Επικουρικό Κεφάλαιο, το οποίο την οφείλει στο δικαιούχο με βάση το άρθρο 19 του ν.489/1976 και την παροχή της οποίας για την ίδια αιτία οφείλει στο δικαιούχο ασφαλιστικό ταμείο ή άλλος οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης. Για την εφαρμογή όμως της διάταξης του άρθρου 19 παρ. 5 ν.489/1976 προϋποτίθεται θεμελίωση σε βάρος ασφαλιστικού ταμείου ή άλλου οργανισμού κοινωνικής ασφάλισης (π.χ. ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΤΕΒΕ κλπ) υποχρέωσης προς παροχή στο δικαιούχο.

Συνεπώς σε μια τέτοια περίπτωση, εφόσον προβάλλεται σχετικός ισχυρισμός από το εναγόμενο Επικουρικό Κεφάλαιο περί συνδρομής των όρων του άρθρου 19 παρ. 5 του ν. 489/1976, πρέπει να γίνεται αφαίρεση από την οφειλόμενη από το Επικουρικό Κεφάλαιο αποζημίωση κατά το άρθρο 928 ΑΚ κάθε ποσού το οποίο για την ίδια αιτία δικαιούται ο δικαιούχος να αξιώσει από ασφαλιστικό ταμείο ή άλλο οργανισμό κοινωνικής ααφάλισης.

ΙΙ. Εξάλλου από το συνδυασμό των άρθρων 269 παρ. 2, 527 αριθ. 3 και 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι αναίρεση επιτρέπεται αν το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του λόγο έφεσης, με τον οποίο επροβάλλοντο το πρώτον ενώπιον αυτού ουσιώδη πράγματα αποδεικνυόμενα εγγράφως.

Εν προκειμένω από την επισκόπηση των προσκομιζόμενων διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Η αναιρεσίβλητη Ε. Τ., σύζυγος του θανάσιμα τραυματισθέντος σε τροχαίο αυτοκινητικό ατύχημα συζύγου της Γ. Τ., από αποκλειστική υπαιτιότητα του Θ. Τ., οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, ασφαλισμένου στην ασφαλιστική εταιρεία "ΕΞΠΡΕΣ Α.Ε.", η άδεια λειτουργίας της οποίας ανακλήθηκε και υπεισήλθε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ασφαλιστικής σύμβασης το αναιρεσείον Επικουρικό Κεφάλαιο, άσκησε κατά του τελευταίου ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης δύο πλαγιαστικές αγωγές και συγκεκριμένα την από 20.7.2001 (αριθ.

καταθ. 26620/2001), με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί το Επικουρικό Κεφάλαιο να καταβάλει στο Θ. Τ. τα ποσά τα οποία της είχαν επιδικαστεί σε βάρος του τελευταίου με την υπ' αριθ. 8132/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και αφορούσαν αποζημίωση αυτής για στέρηση διατροφής λόγω θανάτου του συζύγου της, για το χρονικό διάστημα από 27.4.1999 μέχρι 26.4.2001 και την από 20.7.2001 (αριθ.

κατάθ. 26621/2001), την οποία άσκησε και ευθέως κατά του Θ. Τ., με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί το Επικουρικό Κεφάλαιο να καταβάλει στον Θ. Τ. τα ποσά που ζητούσε με την ίδια αγωγή να υποχρεωθεί αυτός να της καταβάλει και αφορούσαν αποζημίωση για στέρηση διατροφής για το μετέπειτα χρονικό διάστημα από 27.4.2001 μέχρι 26.4.2023.

Στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατά τη συνεκδίκαση των πιο πάνω αγωγών στις 20.3.2002, το πλαγιαστικώς εναγόμενο Επικουρικό Κεφάλαιο, υπέβαλε με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του, που καταχωρήθηκε στα υπ'αριθ. 23737/2002 πρακτικά του δικαστηρίου, πλην των άλλων και την ένσταση του άρθρου 19 παρ. 5 του ν.489/1976 που είχε την ακόλουθη διατύπωση: "Ένσταση αφαίρεσης ό,τι καταβάλλεται από τον ασφαλιστικό φορέα".

Την ένσταση αυτή με το διαλαμβανόμενο περιεχόμενο το πρωτόδικο δικαστήριο με την 9762/2003 απόφασή του απέρριψε ως αόριστη γιατί δεν αναφερόταν ποιός είναι ο ασφαλιστικός φορέας της αναιρεσίβλητης. Στη συνέχεια, το αναιρεσείον, με το δεύτερο λόγο της έφεσής του επανέφερε βελτιωμένη την προαναφερόμενη ένστασή του, ισχυριζόμενο προς θεμελίωση αυτής ότι ο ασφαλιστικός φορέας της αναιρεσίβλητης είναι το Ταμείο Ασφάλισης Επαγγελματιών και Βιοτεχνών Ελλάδος (ΤΕΒΕ) και ότι η τελευταία από 1.5.1997 λαμβάνει μηνιαίως ως σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου της το ποσό των 362,70 ευρώ.

Μάλιστα δε προς απόδειξη του ισχυρισμού του επικαλέστηκε και προσκόμισε το υπ'αριθ. 19385/30.6.2003 έγγραφο του ΤΕΒΕ διατεινόμενο παράλληλα ότι από δικαιολογημένη αιτία έγινε αναφορά κατά τρόπο ορισμένο των θεμελιωτικών της ένστασης πραγματικών περιστατικών για πρώτη φορά στο Εφετείο, αφού το ως άνω έγγραφο εκδόθηκε μετά τη δημοσίευση της πρωτόδικης απόφασης που έλαβε χώρα στις 3.4.2003.

Σημειώνεται ότι και η αναιρεσίβλητη με τις προτάσεις της ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου, συνομολογεί την ύπαρξη του εγγράφου και το περιεχόμενο αυτού, πλην, όμως, αρνείται ότι η επίκληση και η προσαγωγή αυτού για πρώτη φορά στη δευτεροβάθμια δίκη έγινε από δικαιολογημένη αιτία. Επομένως, το Εφετείο που δεν ερεύνησε, την ως άνω ένσταση, το πρώτον προβληθείσα σ'αυτό υπό τους όρους των άρθρων 527 αριθ. 3 και 269 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ.

και συνεπώς ο σχετικός πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Κατόπιν αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος αφενός που απέρριψε κατ'ουσίαν την με αριθ. καταθ. 2693/4.7.2003 έφεση του αναιρεσείοντος Επικουρικού Κεφαλαίου κατά της 9762/2003 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δέχθηκε την με αριθ.

καταθ. 26620/2001 πλαγιαστική κατ' αυτού αγωγή της πρώτης των εναγόντων και ήδη αναιρεσίβλητης Ε. χήρας Γ. Τ. για τις απαιτήσεις του χρονικού διαστήματος από 27.4.1999 μέχρι 26.4.2001 και αφετέρου που κατά παραδοχή της με αριθ.καταθ. 2392/18.6.2003 έφεσης της πρώτης των εκκαλούντων και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της πιο πάνω πρωτόδικης απόφασης δέχθηκε την ενωμένη, με την με αριθ.καταθ. 26621/2001 κύρια αγωγή της αναιρεσίβλητης, πλαγιαστική αγωγή της ίδιας κατά του αναιρεσείοντος για τις απαιτήσεις του χρονικού διαστήματος από 27.4.2001 μέχρι 26.4.2013 και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2147/2004 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2005.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 27 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ