1589/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1589 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1589/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Ιωάννη Ιωαννίδη, Μίμη Γραμματικούδη και Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Μαΐου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Γεωργά.

Της αναιρεσίβλητης: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ζαφείρη Χατζηδημητρίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-12-1997 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 246/1999 μη οριστική, 143/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 293/2005 του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 21-12-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Mίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 18-4-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τη διάταξη του άρθρου 1094 ΑΚ, σύμφωνα με την οποία, ο κύριος πράγματος δικαιούται να απαιτήσει από το νομέα ή κάτοχο την αναγνώριση της κυριότητάς του και την απόδοση του πράγματος, συνάγεται, ότι αναγκαία στοιχεία της διεκδικητικής αγωγής είναι η κυριότητα του ενάγοντος επί του διεκδικούμενου ακινήτου και η νομή ή κατοχή του πράγματος από τον εναγόμενο κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής.

Εξάλλου, από μεν τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 369,1033,1509,1192 παρ.1,1194 και 1198ΑΚ,προκύπτει ότι η κυριότητα ακινήτου μπορεί να αποκτηθεί παραγώγως και με γονική παροχή, αρκεί η σχετική σύμβαση γιαυτήν να περιβληθεί τον τύπο συμβολαιογραφικού εγγράφου και να μεταγραφεί, από δε τη διάταξη του άρθρου 1045 του ίδιου Κώδικα συνάγεται ότι η κυριότητα ακινήτου αποκτάται και πρωτοτύπως με έκτακτη χρησικτησία, με μόνη την άσκηση νομής επ΄ αυτού επί μία εικοσαετία.

Στην προκείμενη περίπτωση, με την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή, η ενάγουσα εξέθεσε, ότι έγινε κυρία της περιγραφόμενης επίδικης οικίας με το οικόπεδό της ,με το .....συμβόλαιο γονικής παροχής του συμβολαιογράφου Αθηνών Κωνσταντίνου Παπαδοπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, από τον πατέρα της ....,στον οποίο περιήλθε κατά κυριότητα με κληρονομική διαδοχή από την μητέρα του ....., η οποία απεβίωσε το έτος 1920 και την οποία την κληρονομία αποδέχθηκε με την .....πράξη του ίδιου πιο πάνω συμβολαιογράφου, η οποία μεταγράφηκε νόμιμα.

Ο δικαιοπάροχός της κατείχε και νεμόταν το επίδικο ακίνητο συνεχώς και αδιαταράκτως, ασκώντας σ΄ αυτό τις προσιδιάζουσες στη φύση του πράξεις νομής και διακατοχής και συγκεκριμένα μέχρι το έτος 1945 κατοικούσε σ΄ αυτό η οικογένεια του πατέρα του, μετά δε το έτος 1945, που απεβίωσε ο πατέρας του, νεμόταν και κατείχε ο ίδιος αποκλειστικά το ακίνητο, συντηρούσε την οικία, διέμενε σ΄ αυτήν κατά τους θερινούς μήνες, τη χρησιδάνισε ατύπως επί σειρά ετών στην αδελφή του ....και στη συνέχεια το έτος 1974 ο πατέρας της και η ίδια η ενάγουσα, στην οποία ο πατέρας της παραχώρησε ατύπως της οικία, την χρησιδάνεισε στην εναγομένη, με την υποχρέωση της τελευταίας να την φροντίζει και να την συντηρεί, και ότι η παραχώρηση της οικίας λόγω χρησιδανείου συνεχίσθηκε μέχρι το έτος 1997 οπότε για πρώτη φορά πληροφορήθηκε ότι η εναγομένη εκδήλωσε την πρόθεσή της να μην της παραδώσει την οικία.

Με βάση τα περιστατικά αυτά και αφού περαιτέρω ισχυρίσθηκε ότι τόσο ο δικαιοπάροχός της όσο και η ίδια έγιναν κύριοι του επίδικου ακινήτου ζήτησε όπως αναγνωρισθεί η κυριότητά της επί του επιδίκου και να υποχρεωθεί η εναγομένη να της το αποδώσει. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, έκρινε ότι η αγωγή ήταν ορισμένη αφού περιείχε όλα τα απαιτούμενα από το νόμο στοιχεία για τη θεμελίωσή της στον παράγωγο και στον πρωτότυπο τρόπο κτήσης της κυριότητας της ενάγουσας και του αμέσου δικαιοπαρόχου της και στη συνέχεια την έκρινε βάσιμη και κατ΄ ουσία, αφού, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων που προσκομίσθηκαν, έκρινε ως αποδεδειγμένα τα ανωτέρω θεμελιωτικά αυτής περιστατικά, τα οποία και εκτίθενται στο σκεπτικό της απόφασης, όπως ανωτέρω αναφέρονται, παρεκτός μόνο του ότι η ανωτέρω σύμβαση χρησιδανείου του επίδικου ακινήτου από το δικαιοπάροχος της ενάγουσας προς την εναγομένη καταρτίσθηκε το έτος 1954.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν έσφαλε ως προς το ζήτημα του ορισμένου της αγωγής, καθόσον υπό το ανωτέρω περιεχόμενο και αίτημα περιείχε όλα τα αναγκαία στοιχεία για τη θεμελίωση της κυριότητας της ενάγουσας επί του επίδικου ακινήτου σε παράγωγο τρόπο(γονική παροχή) και πρωτότυπο τρόπο(έκτακτη χρησικτησία) αυτής και του δικαιοπαρόχου της, ορθώς τις ανωτέρω ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 1045,1192,1198ΑΚ εφάρμοσε, διέλαβε δε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα του χρόνου και του τρόπου κατάρτισης της σύμβασης χρησιδανείου του επίδικου ακινήτου με την εναγομένη και δεν επιδίκασε στην ενάγουσα περισσότερα από όσα ζητήθηκαν.

Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης, τρίτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.14ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι δεν απέρριψε την αγωγή ως αόριστη, διότι η ενάγουσα δεν επικαλείτο ότι αυτή και ο δικαιοπάροχός της έγιναν κύριοι του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία, αλλά μόνο επικαλείτο πράξεις νομής του δικαιοπαρόχου της, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ.1ΚΠολΔ,με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση των ανωτέρω ουσιαστικών διατάξεων, ο δεύτερος λόγος, τέταρτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.α ΚΠολΔ, κατά τον οποίο το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν, ήτοι κτήση της κυριότητας του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.19ΚΠολΔ,με την οποίο ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών ως προς το ουσιώδες ζήτημα του χρόνου κατάρτισης της σύμβασης χρησιδανείου από τον δικαιοπάροχο της ενάγουσας προς την εναγομένη, και ο δεύτερος λόγος, τρίτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.9ΚΠολΔ,όπως εκτιμήθηκε, με τον οποίο προβάλλεται ότι κατά παράβαση του άρθρου 106ΚΠολΔ με την πληττόμενη απόφαση επιδικάσθηκαν περισσότερα από όσα με την αγωγή ζητήθηκαν, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Επειδή, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, πρώτο και δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 αντίστοιχα, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1192, 1193, 1198, 1710, 1813, 1033 ΑΚ, καθώς και έλλειψη νόμιμης βάσης λόγω αντιφατικών και ανεπαρκών αιτιολογιών σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διότι ενώ δέχθηκε ότι ο δικαιοπάροχος της ενάγουσας απέκτησε την κυριότητα επί του επιδίκου λόγω κληρονομικής διαδοχής από τη μητέρα του, περαιτέρω δέχθηκε ότι η μητέρα του δικαιοπαρόχου της ενάγουσας δεν κληρονομήθηκε μόνο από αυτόν ,αλλά και από τον σύζυγό της και τα τέσσερα αμφιθαλή και τα δύο ετεροθαλή αδέλφια του, επομένως ο δικαιοπάροχος της ενάγουσας δεν ήταν ο μοναδικός κληρονόμος της μητέρας του, αλλά συνέτρεχε στην κληρονομία της εξ αδιαθέτου με άλλους έξι κληρονόμους και συνεπώς απέκτησε κατά κυριότητα μόνο το 1/7 εξ αδιαιρέτου του επιδίκου ακινήτου.

Οι λόγοι αυτοί αναίρεσης πρέπει να απορριφθούν ως αλυσιτελείς, διότι με αυτούς πλήττονται αιτιολογίες της απόφασης που εκφέρθηκαν εκ περισσού, αφού στην απόφαση υπάρχουν άλλες κύριες αιτιολογίες που στηρίζουν το διατακτικό της, ήτοι οι παραδοχές αυτής ότι ο δικαιοπάροχος της ενάγουσας απέκτησε το επίδικο ακίνητο με πρωτότυπο τρόπο(έκτακτη χρησικτησία),ως νεμηθείς αυτό με διάνοια κυρίου επί χρόνο μείζονα της εικοσαετίας μέχρι την άτυπη παραχώρησή του από αυτόν, το έτος 1970, στην ενάγουσα θυγατέρα του.

Επειδή, για την ίδρυση του από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ. προβλεπόμενου λόγου αναίρεσης, πρέπει το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο να έλαβε ή να μη έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως τέτοια δε νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, όπως και οι λόγοι έφεσης.

Δεν αποτελούν όμως πράγματα, κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, και επομένως δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν δεν ληφθούν υπόψη, η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ή τα συμπεράσματα από την εκτίμηση αποδείξεων. Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον πρώτο αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.

β ΚΠολΔ, πλήττεται η αναιρεσιβαλλομένη, διότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ήτοι άρνηση της αγωγής, επομένως και της κυριότητας της ενάγουσας, από μέρους της εναγομένης, που η τελευταία προέβαλε με τις προτάσεις της κατά την πρώτη συζήτηση ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ενώ με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ.

α ΚΠολΔ, ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι έλαβε υπόψη ισχυρισμό που δεν προτάθηκε από την ενάγουσα, ήτοι ότι η σύμβαση χρησιδανείου της επίδικης οικίας με την εναγομένη καταρτίσθηκε το έτος 1954. Οι λόγοι αυτοί αναίρεσης πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, διότι ο πρώτος των ανωτέρω ισχυρισμών αποτελεί άρνηση της αγωγής από την εναγομένη, ο δε δεύτερος συμπέρασμα του Δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων ως προς τον χρόνο κατάρτισης της σύμβασης χρησιδανείου του επιδίκου από τον δικαιοπάροχο της ενάγουσας προς την εναγομένη, και όχι "πράγματα", κατά την εκτεθείσα έννοια, και επομένως οι αποδιδόμενες με τους λόγους αυτούς αναίρεσης παραβάσεις δεν ιδρύει τους λόγους αυτούς αναίρεσης.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 20ΚΠολΔ, ως έγγραφα, η παραμόρφωση του περιεχομένου των οποίων ιδρύει λόγο αναίρεσης της απόφασης, νοούνται τα προβλεπόμενα ως αποδεικτικά μέσα, κατά τα άρθρα 339 και 432 επ. του ίδιου Κώδικα, στα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται τα διαδικαστικά έγγραφα της ίδιας δίκης, όπως οι προτάσεις των διαδίκων.

Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος αναίρεσης τρίτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση παραμόρφωση του περιεχομένου των κατά την πρώτη συζήτηση ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου προτάσεων της εναγομένης, διότι δεν δέχθηκε ότι σ΄ αυτές διαλαμβάνονταν άρνηση της αγωγής, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, έκτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.20 ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση παραμόρφωση του περιεχομένου του ανωτέρω .... συμβολαίου γονικής παροχής, στο οποίο ως μόνος τίτλος της κυριότητας από τον δικαιοπάροχο της ενάγουσας αναφέρεται η κληρονομία της μητέρας του, είναι απορριπτέος, προεχόντως ως αόριστος, διότι από τα αναγκαία για το ορισμένο αυτού στοιχεία, δεν αναφέρεται, το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου καθώς και ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός, για απόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-12-2005 αίτηση αναίρεσης του .... κατά της 293/2005 απόφασης του Εφετείου Δωδεκανήσου.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 26 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ