Supreme Court dismisses appeal on civil procedure errors regarding partial acceptance of damages claim.

Απόφαση 1588 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1588/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ. Ν. του Β., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευτύχιο Νικόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "... Ο.Ε." με τον διακριτικό τίτλο "...", ιδιοκτήτριας της εβδομαδιαίας πολιτικής κα αθλητικής εφημερίδος υπό τον διακριτικό τίτλο "..." που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ο. Τ. του Σ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιχσάν Αχμέτ Κεχαγιά και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24/2/2010 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 85/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 216/2013 του Εφετείου Θράκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12/1/2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Μπαλιτσάρης ανέγνωσε την από 10/9/2015 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Αντωνίου Ζευγώλη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων και κατά την διαδικασία του άρθρου 681 Δ’ ΚΠολΔ εκδοθείσα, 216/2013 απόφαση του Εφετείου Θράκης. Με την απόφαση αυτή έγινε τυπικά δεκτή και στην ουσία η από 25-10-2010 έφεση των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της 85/2010 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, το οποίο είχε δεχθεί εν μέρει την από 1-3-2010 αγωγή αποζημιώσεως της αναιρεσείουσας λόγω της ηθικής βλάβης, που υπέστη από αδικοπραξία (προσβολή της προσωπικότητάς της), την οποία τέλεσαν σε βάρος της οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσίβλητοι, τους οποίους αφ’ ενός μεν υποχρέωσε να καταβάλουν στην ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα εις ολόκληρον έκαστος και με προσωπική του κράτηση ο δεύτερος αυτών, το ποσό των 60.000 ευρώ με το νόμιμο τόκο, αφετέρου δε αναγνώρισε ότι αυτοί είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν στην τελευταία το ποσό των 60.000 ευρώ, ενώ περαιτέρω διέταξε την δημοσίευση περίληψής της στην εφημερίδα ιδιοκτησίας της πρώτης αυτών (εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων).

Ακολούθως, το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και κράτησε και δίκασε κατ’ ουσίαν την υπόθεση, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή και υποχρέωσε τους εναγομένους και ήδη αναιρεσιβλήτους να καταβάλουν στην ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα εις ολόκληρον έκαστος και με προσωπική του κράτηση ο δεύτερος αυτών, το ποσό των 30.000 ευρώ με το νόμιμο τόκο, περαιτέρω δε διέταξε την δημοσίευση περίληψής της στην εφημερίδα ιδιοκτησίας της πρώτης αυτών (εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων).

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).- Κατά το άρθρο 559 αρ.8 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 9/1997). Δεν αποτελούν "πράγματα" και άρα δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως αν δεν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί που αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός της αναιρέσεως, αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό.- Ο λόγος εφέσεως αποτελεί "πράγμα" κατά την ως άνω έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, μόνον όταν επαναφέρει προς κρίση στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο αυτοτελή πραγματικό ισχυρισμό και όχι άρνηση της αγωγής.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 520 παρ. 1 ΚΠολΔ, το δικόγραφο της εφέσεως πρέπει να περιέχει, πλην άλλων, και τους λόγους της εφέσεως, δηλαδή τις αιτιάσεις κατά της εκκαλουμένης αποφάσεως, στις οποίες περιλαμβάνεται και η κακή εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία δεν είναι απαραίτητο να εξειδικεύεται, αρκεί να μνημονεύεται ότι συνεπεία του σφάλματος αυτού το πρωτοβάθμιο δικαστήριο οδηγήθηκε σε εσφαλμένο πόρισμα και διατακτικό, αφού το Εφετείο, λόγω του κατά το άρθρο 522 ΚΠολΔ μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, είναι υποχρεωμένο να κρίνει την ορθότητα του διατακτικού, μετά από καθολική επανεκτίμηση της ουσίας της υποθέσεως και όχι βάσει των τυχόν αποδιδομένων ειδικότερων σφαλμάτων εκτιμήσεως.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως ιδρύεται, όταν το Εφετείο, ενεργώντας καθ’ υπέρβαση των ορίων του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως του εναγομένου, ερευνά κεφάλαια της υποθέσεως που δεν είχαν προσβληθεί με την έφεση και απορρίπτει, εν όλω ή εν μέρει, την αγωγή ως προς αυτά. Τέτοια υπέρβαση, όμως, η οποία να θεμελιώνει τον παραπάνω αναιρετικό λόγο, δεν συντρέχει, όταν πλήττεται η απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου καθόλα τα κεφάλαιά της, γιατί έκανε δεκτή την αγωγή του εφεσιβλήτου ενάγοντος, ως νόμιμη και κατ’ ουσίαν βάσιμη και το Εφετείο, το οποίο έχει την εξουσία λόγω του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, με την οποία ζητείται η καθ’ ολοκληρίαν απόρριψη της αγωγής, ερευνά αυτεπαγγέλτως, δηλαδή χωρίς την προβολή ειδικού παραπόνου, τη βασιμότητα της αγωγής και αφού εξαφανίσει την εκκαλουμένη απορρίψει εν όλω ή εν μέρει την αγωγή.- Εξάλλου, στην έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ, κατά την οποία ιδρύεται λόγος αναιρέσεως "αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή περισσότερα από όσα ζητήθηκαν", δεν περιλαμβάνεται και η περίπτωση της μερικής παραδοχής του αγωγικού αιτήματος του ίδιου κεφαλαίου, που ζητήθηκε εν μέρει αναγνωριστικώς και εν μέρει καταψηφιστικώς, εφόσον το επιδικασθέν μέρος του κεφαλαίου αυτού καλύπτει το καταψηφιστικώς υποβληθέν αίτημα, ο λόγος δε της αναίρεσης, ότι χωρίς την προβολή σχετικής αιτίασης το δευτεροβάθμιο δικαστήριο επελήφθη του ίδιου κεφαλαίου κατά το μέρος που αυτό είχε επιδικασθεί πρωτοδίκως αναγνωριστικώς, εμπίπτει στην πλημμέλεια του από τον αρ. 8 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, η οποία ιδρύεται υπό την προϋπόθεση ότι το κεφάλαιο αυτό δεν επαναφέρεται με λόγο εφέσεως ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου.

Ομοίως, ο λόγος αναίρεσης ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και ερεύνησε κεφάλαιο της αγωγής που έγινε εν μέρει δεκτό πρωτοδίκως, χωρίς αυτό να έχει προσβληθεί με λόγο έφεσης ή πρόσθετο λόγο, δεν ιδρύει τον από το άρθρο 559 αρ. 16 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως, ο οποίος στοιχειοθετείται "αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει δεδικασμένο", αλλά και στην περίπτωση αυτή, ιδρύεται ο από τον αρ. 8 εδ.

α’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, εφόσον συντρέχουν οι προπαρατεθείσες προϋποθέσεις.- Στην προκειμένη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα εξής: Με την από 1-3-2010 αγωγή που άσκησε η αναιρεσείουσα ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, όπως το αίτημα αυτής παραδεκτά περιορίστηκε σε εν μέρει αναγνωριστικό, ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να της καταβάλουν νομιμοτόκως, εις ολόκληρον καθένας, το ποσόν των 60.000 ευρώ και να αναγνωριστεί ότι της οφείλουν το ποσό των 940.000 ευρώ, προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη λόγω προσβολής της προσωπικότητάς της με συμπεριφορά των εναγομένων (ήδη αναιρεσίβλητων) που συνιστούσε συκοφαντική δυσφήμιση διενεργηθείσα διά του τύπου.

Το άνω Δικαστήριο με την 85/2010 απόφασή του, δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή και επεδίκασε στην ενάγουσα το ποσό των 120.000 ευρώ εις βάρος των εναγομένων για την παραπάνω αιτία, με βάση δε το αίτημα της αγωγής, κατά το ποσόν των 60.000 ευρώ καταψηφιστικώς και κατά το έτερον ποσόν των 60.000 ευρώ αναγνωριστικώς. Κατά της απόφασης αυτής οι εναγόμενοι άσκησαν την από 25-10-2010 έφεσή τους, με την οποία επικαλούμενοι την καταδίκη τους, με την πρωτόδικη απόφαση, στο ποσό των 60.000 ευρώ καταψηφιστικώς και κατά το ίδιο ποσό αναγνωριστικώς για την παραπάνω αιτία και ισχυριζόμενοι περαιτέρω ότι από κακή εκτίμηση των αποδείξεων και εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, κατέληξε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο στο πόρισμα ότι προσέβαλαν διά του τύπου την προσωπικότητα της ενάγουσας με συμπεριφορά συνιστώσα συκοφαντική δυσφήμιση, ώστε να δικαιούται αυτή, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, το άνω ποσό των 120.000 ευρώ, το οποίο της επεδίκασε κατά τον ως άνω τρόπον, ζήτησαν ακολούθως την εξαφάνιση, άλλως μεταρρύθμιση της εκκαλουμένης απόφασης, προς το σκοπό να απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αγωγή.- Επί της εφέσεως αυτής εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, με την οποία, αφού έγινε δεκτό ότι οι εναγόμενοι προσέβαλαν διά του τύπου την προσωπικότητα της ενάγουσας με συμπεριφορά συνιστώσα συκοφαντική δυσφήμιση, έκρινε, περαιτέρω, ότι η τελευταία δικαιούται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ, ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη, το ποσό των 30.000 ευρώ, το οποίο υποχρέωσε τους εναγόμενους να καταβάλουν στην ενάγουσα νομιμοτόκως, εις ολόκληρον καθένας εξ αυτών. - Με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, η αναιρεσείουσα μέμφεται την παραπάνω απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι επελήφθη και αποφάνθηκε επί του αναγνωριστικώς επιδικασθέντος κεφαλαίου της αγωγής, χωρίς να προβάλλεται ειδικό παράπονο στην ασκηθείσα έφεση των εναγομένων κατά το μέρος που έγινε δεκτό με την πρωτόδικη απόφαση το αναγνωριστικό αυτό αίτημα της αγωγής, ως προς το άνω κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, ενώ παράπονο διατυπώνεται μόνο για το επιδικασθέν καταψηφιστικώς ποσόν του ίδιου κεφαλαίου.

Εξάλλου, με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση, ότι παραβίασε το δεδικασμένο που παράγεται από την πρωτόδικη απόφαση, ως προς την έρευνα και ακολούθως την απόρριψη του αναγνωριστικώς αιτηθέντος κεφαλαίου για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ενόψει του ότι κατά το μέρος αυτό του αναγνωριστικού αιτήματος, δεν προσβλήθηκε η πρωτόδικη απόφαση με λόγο έφεσης, ώστε κατά τούτο να καταστεί τελεσίδικη και να παραχθεί δεδικασμένο, κατά την έννοια των άρθρων 321 επ.

ΚΠολΔ. Οι παραπάνω λόγοι της αναίρεσης, οι οποίοι εκτιμώνται ως πλημμέλειες μόνο από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (όχι δε και από τους αριθμούς 9 και 16 του ίδιου άρθρου, κατά τα προεκτεθέντα), είναι αβάσιμοι. Τούτο, διότι, όπως προκύπτει από το προεκτεθέν περιεχόμενο της έφεσης των εναγομένων, αυτοί προσέβαλαν, με την τελευταία, την πρωτόδικη απόφαση στο σύνολό της, ως προς το αιτούμενο καταψηφιστικώς και αναγνωριστικώς κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, οπότε το Εφετείο, με το να ερευνήσει συνολικά το κεφάλαιο αυτό και να καταλήξει ότι η εύλογη χρηματική ικανοποίηση που δικαιούται η ενάγουσα από την παραπάνω αιτία ανέρχεται στο ποσό των 30.000 ευρώ, το οποίο καλυπτόταν από το καταψηφιστικώς αιτηθέν για την αιτία αυτή κεφάλαιο και υποχρέωσε ακολούθως τους εναγόμενους να καταβάλουν αυτό εις ολόκληρο καθένας στην ενάγουσα, δεν υπέπεσε στην από την παραπάνω διάταξη αναιρετική πλημμέλεια.

Εν όψει όλων των προαναφερομένων, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί στο σύνολό της, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που κατέβαλε η αναιρεσείουσα στο Δημόσιο Ταμείο, αφού η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται (άρθρο 495 παρ.4 ΚΠολΔ, όπως η παρ. 4 προσετέθη με το άρθρο 12 παρ.2 του Ν. 4055/2012). Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, τα οποία ορίζει, στο ποσό των 2.700 ευρώ (ΚΠολΔ 176, 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12 Ιανουαρίου 2015 αίτηση της Χ. Ν. του Β., για αναίρεση της 216/28-6-2013 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Σεπτεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου