Supreme Court allows appeal against municipal water company's dismissal of workers based on constitutional equality principle.

Απόφαση 1585 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1585/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 5η Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Άρτας", που εδρεύει στην Άρτα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Τζοβάρα.

Των αναιρεσιβλήτων: Α.Από Χ1 μέχρι και Χ34 , Β. 1) Ζ1, 2) Ζ2και 3) Ζ3, όλων κατοίκων .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Νικολουτσόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-2-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 112/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 34/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 6-5-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας διάβασε την από 16-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη του πρώτου.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος, οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, Η διάταξη αυτή καθιερώνει όχι μόνο την ισότητα των Ελλήνων έναντι του νόμου αλλά και την ισότητα του νόμου έναντι αυτών, με την έννοια ότι δεσμεύει και το νομοθέτη και τον υποχρεώνει, όταν πρόκειται να ρυθμίσει ουσιωδώς όμοια πράγματα, σχέσεις ή καταστάσεις και κατηγορίες προσώπων, να μην αντιμετωπίζει κατά τρόπο ανόμοιο τις περιπτώσεις αυτές, εισάγοντας διακρίσεις ή εξαιρέσεις, εκτός αν αυτό επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος, τη συνδρομή των οποίων ελέγχουν τα δικαστήρια.

Συνεπώς, αν γίνει από το νόμο ειδική ρύθμιση για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλεισθεί από τη ρύθμιση αυτή, κατ' αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση, άλλη κατηγορία προσώπων, για την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος, που επιβάλλει την ειδική εκείνη μεταχείριση, η διάταξη που εισάγει τη δυσμενή αυτή μεταχείριση είναι ανίσχυρη ως αντισυνταγματική.

Στην περίπτωση αυτή, προς αποκατάσταση της συνταγματικής αρχής της ισότητας, πρέπει να εφαρμοσθεί και για εκείνους, σε βάρος των οποίων έγινε η δυσμενής διάκριση, η διάταξη που ισχύει για την κατηγορία υπέρ της οποίας θεσπίστηκε η ειδική ρύθμιση, διότι μόνο με τον τρόπο αυτό αίρεται η κατάσταση που δημιουργήθηκε από την παραβίαση της ανωτέρω αρχής.

Εξάλλου, γενικότεροι λόγοι κοινωνικού συμφέροντος για τη διαφορετική νομοθετική ρύθμιση των αποδοχών κατηγοριών εργαζομένων, που παρέχουν την ίδια εργασία και υπό τις ίδιες συνθήκες, συντρέχουν όταν η κάθε κατηγορία παρέχει την εργασία κάτω από διαφορετικό νομικό καθεστώς ήτοι, όταν η μία κατηγορία παρέχει τις υπηρεσίες της με σχέση δημοσίου δικαίου και η άλλη με σχέση ιδιωτικού δικαίου ή προκειμένου περί κατηγοριών απασχολουμένων με σχέση ιδιωτικού δικαίου, όταν η μία απασχολείται στο Δημόσιο, τους ΟΤΑ ή Ν.Π.Δ.Δ.

και η άλλη σε Ν.Π.Ι.Δ. ή γενικώς στον ιδιωτικό τομέα. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 1069/1980 "Για την άσκηση των πάσης φύσεως δραστηριοτήτων του κυκλώματος ύδρευσης και αποχέτευσης οικιστικών κέντρων της χώρας..", δύνανται να συνιστώνται κατά την παρ. 3 του παρόντος άρθρου σε κάθε Δήμο ή Κοινότητα της χώρας ...ή από περισσότερους Δήμους ή Κοινότητες ή Δήμους και Κοινότητες ενιαίες επιχειρήσεις υδρεύσεως και αποχετεύσεως, οι οποίες αποτελούν ίδια νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου κοινωφελούς χαρακτήρα, διεπόμενα από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο.

Εξάλλου, με το άρθρο 5 παρ. 3 του ν. 2685/1999 διατηρήθηκαν σε ισχύ ειδικές διατάξεις με τις οποίες προβλέπεται η χορήγηση κατ' αποκοπή εξόδων μετακινήσεως σε υπαλλήλους για τις μετακινήσεις τους εντός έδρας και ορίστηκε επιπλέον ότι με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, τα εν λόγω έξοδα μπορούν να αναπροσαρμόζονται και να επεκτείνονται από 1ης Ιανουαρίου 1998 σε υπαλλήλους του ιδίου Υπουργείου, που η φύση της εργασίας τους επιβάλλει συνεχείς μετακινήσεις εντός έδρας.

Η εν λόγω παροχή, ως εφάπαξ αποζημίωση, ανερχόμενη σε 90.000 δρχ. για το έτος 1998 και σε 120000 δρχ. για το έτος 1999, καταβάλλεται στους υπαλλήλους των ΟΤΑ για την κάλυψη των δαπανών κινήσεως στις οποίες υποβάλλονται λόγω της φύσεως της απασχολήσεώς τους, ήδη από 1-4-1998, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 2040222/4110/0022/19-6-1998 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομικών.

Αναπροσαρμόστηκε δε ακολούθως διαδοχικά με τις υπ' αριθ. 21548/0022/99, 2/83422/0022, 2/71516/0022, 1607/0022, 2/6771/0022, 2/3557/0022, και 2/50025/0022/3-10-2006 Κοινές Αποφάσεις των ιδίων πιο πάνω Υπουργών, σε 300.000 δρχ. από 1-7-1999, σε 396.000 δρχ. από 1-3-2000, σε 480.000 δρχ. από 1-1-2002, σε 112 ευρώ από 1-1-2002, σε 206 ευρώ από 1-1-2004, σε 238 ευρώ από 1-1-2005 έως 30-6-2005, σε 270 ευρώ από 1-7-2005 και σε 325 ευρώ από 1-7-2006 αντίστοιχα.

Στην προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Άρτας που δίκασε ως Εφετείο έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθ. 112/2007 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Άρτας, δέχτηκε τα εξής: Το εναγόμενο είναι δημοτική επιχείρηση που συστήθηκε σύμφωνα με το ν. 1069/1980, με σκοπό την άσκηση δραστηριοτήτων σχετικά με την ύδρευση και την αποχέτευση της πόλης της Άρτας και αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου κοινωφελούς χαρακτήρα, που διέπεται από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας.

Οι ενάγοντες με στοιχεία Α 1έως 34 εργάζονται στο εναγόμενο οι δε λοιποί εργάζονταν και έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί, με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, με χρόνους προσλήψεως πριν από το έτος 2000 και με διάφορες ειδικότητες, όπως του τεχνικού υδραυλικού, του τεχνίτη, του εργάτη, του οδηγού, του τεχνολόγου, του ταμία, του υπαλλήλου γραφείου, του εργοδηγού, του εισπράκτορα, του κλητήρα, του ηλεκτρολόγου, του καταμετρητή, του βοηθού αποθηκάριου και του βοηθού τεχνίτη.

Οι αποδοχές αυτών ρυθμίζονται με τις εκάστοτε ισχύουσες ΣΣΕ του φορέα στον οποίο εργάζονται, συναρτώμενες όμως και με τα ισχύοντα στον Εσωτερικό Κανονισμό του εναγομένου νομικού προσώπου και τις ΣΣΕ των εργαζομένων με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου στους ΟΤΑ. Με τις εκτιθέμενες υπουργικές αποφάσεις χορηγήθηκε στους εργαζόμενους στους ΟΤΑ χωρίς διάκριση ειδικότητας ή άλλων με βάση τη φύση της εργασίας καθενός προϋποθέσεων, αποζημίωση για τα έξοδα κινήσεως, ανερχόμενη σε εφάπαξ ποσά ετησίως, τα οποία διαμορφώθηκαν κατά το κρίσιμο διάστημα σε μηνιαίες παροχές ύψους 238 ευρώ από 1-1-2005 έως 30-6-2005 και σε 270 ευρώ από 1-7-2005 έως 30-6-2006 με την υπ' αριθμ. 2/35576/0022/13-7-2005 Κ.Υ.Α.

και σε 325 ευρώ από 1-7-2005 έως 1-7-2006 και εφεξής με την υπ' αριθμ. 2/50025/0022/3-10-2006 Κ.Υ.Α. Η εν λόγω παροχή καταβάλλεται και στους υπαλλήλους του Δήμου Αρταίων, ακόμη και στους εργαζόμενους στους παιδικούς σταθμούς. Καταλήγοντας δε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δέχτηκε ότι ενόψει του γενικού χαρακτήρα της παροχής αυτής που προσαυξάνει το μισθό των υπαλλήλων των ΟΤΑ και των υπό όμοιες συνθήκες εργασίας απασχολούμενων με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου συναδέλφων τους του ως άνω Δήμου, η μη χορήγηση αυτής και στους ενάγοντες, εισάγει ανεπίτρεπτη δυσμενή εις βάρος τους διάκριση, η οποία αντίκειται στη Συνταγματική αρχή της ισότητας και κατά συνέπεια είναι ανίσχυρη.

Με την κρίση του αυτή το Πολυμελές Πρωτοδικείο, το οποίο ακολούθως, αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη κατά παραδοχή ενστάσεως παραγραφής μέρους των αξιώσεων των εναγόντων, δέχτηκε εν μέρει την αγωγή, παραβίασε τη διάταξη 4 του Συντάγματος, καθώς και αυτές των προαναφερόμενων Υπουργικών Αποφάσεων, καθόσον, υπό τις εκτιθέμενες παραδοχές, η διαφορετική νομοθετική ρύθμιση δικαιολογείται στην προκειμένη περίπτωση από γενικότερους λόγους κοινωνικού συμφέροντος, ενόψει του ότι οι ενάγοντες ως εργαζόμενοι σε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία από εκείνη των υπαλλήλων των ΟΤΑ, και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ., στους οποίους χορηγείται η επίμαχη παροχή.

Ο δεύτερος, συνεπώς, λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στο ως άνω δικαστήριο η σχετική από τον αριθμό 560 αριθ, 1 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 34/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 23 Νοεμβρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ