1584/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1584 / 2018 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1584/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1 Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Μαρία Νικολακέα, προεδρεύουσα αρεοπαγίτη, Αρετή Παπαδιά, Αντιγόνη Καραΐσκου- Παλόγου, Σοφία Τζουμερκιώτη και Γεώργιο Δημάκη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 6η Μαρτίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέα Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ.

Του αναιρεσείοντος: Αγροτικού συνεταιρισμού με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "...", όπως νόμιμα εκπροσωπείται, που ... και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεωργίου Οικονόμου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Τ. του Κ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια της πληρεξούσιας δικηγόρου Ελισάβετ Διβανίδου- Βρακά, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-11-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας με αριθμό 1674 εργ 43/24-11-2014. Εκδόθηκαν η 177/2015 απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως κατ' αυτής, η 332/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 24-10-2017 και με αριθμό κατάθεσης 72/26-10-2017 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης, Σοφία Τζουμερκιώτη.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 174, 180, 281, 288, 349, 350, 361, 648, 652, 656, 669 ΑΚ και 7 εδ. α' του ν. 2112/ 1920, συνάγεται ότι η καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου είναι μονομερής, αναιτιώδης δικαιοπραξία και γι' αυτό δεν είναι απαραίτητο να δικαιολογείται από τον καταγγέλλοντα. Αποτελεί, όμως, άσκηση δικαιώματος και, κατά συνέπεια, είναι απαγορευμένη, όταν γίνεται καταχρηστικά, δηλαδή υπό περιστάσεις, οι οποίες στοιχειοθετούν προφανή υπέρβαση των ορίων που επιβάλλονται από την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος.

Σε μία τέτοια περίπτωση, η καταγγελία της σύμβασης εργασίας είναι άκυρη και θεωρείται σαν να μην έγινε, οπότε ο εργοδότης, αρνούμενος να δεχθεί τις υπηρεσίες του εργαζομένου, καθίσταται υπερήμερος και υποχρεούται στην καταβολή του μισθού προς αυτόν. Η καταγγελία είναι καταχρηστική και όταν γίνεται εκ λόγων εκδίκησης ή εχθρότητας, συνεπεία προηγούμενης συμπεριφοράς του εργαζομένου νόμιμης μεν, αλλά μη αρεστής στον εργοδότη (ΑΠ 315/2014).

Δεν θεωρείται καταχρηστική η καταγγελία, όταν δεν υπάρχει γι' αυτή κάποια εμφανής ή αληθής αιτία, διότι, λόγω του αναιτιώδους χαρακτήρα της καταγγελίας, δεν είναι ο εργοδότης, εκείνος που πρέπει να τη δικαιολογήσει. Ο εργαζόμενος, επιδιώκοντας την αναγνώριση της ακυρότητας της καταγγελίας, πρέπει να επικαλεσθεί και να αποδείξει συγκεκριμένα περιστατικά, εξαιτίας των οποίων η άσκηση του σχετικού δικαιώματος του εργοδότη υπερβαίνει, προφανώς, τα όρια που διαγράφει η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ και, εκ του λόγου αυτού, καθίσταται απαγορευμένη.

Και αντιστρόφως, δεν μπορεί να θεωρηθεί καταχρηστική η καταγγελία, όταν έχει ως αληθινό κίνητρο την πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του εργαζομένου ή την από πλευράς εκείνου παραβίαση των συμβατικών του υποχρεώσεων (ΑΠ 179/2016), διότι, τότε, κλονίζεται η σχέση εμπιστοσύνης, που πρέπει να διέπει την καλή λειτουργία της σύμβασης.

Αλλά και όταν, ακόμη, αυτό δεν συμβαίνει, η αντικειμενικά αδικαιολόγητη καταγγελία, δηλαδή εκείνη που δεν γίνεται για σοβαρούς λόγους, συνδεόμενους με το αντικειμενικό συμφέρον της επιχείρησης του εργοδότη, δεν είναι άνευ ετέρου καταχρηστική, διότι, εάν ετίθετο τέτοια προϋπόθεση, η καταγγελία της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου, από αναιτιώδης δικαιοπραξία, θα μετατρεπόταν σε αιτιώδη (ΑΠ 244/2017, ΑΠ 769/2016).

2. Ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια αιτιολογιών, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά, που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις, όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρίσιμων περιστατικών που έγιναν δεκτά. Αντιφατικότητα αιτιολογιών υπάρχει, όταν εξαιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί, αν σωστά εφάρμοσε το νόμο. Η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (ΟλΑΠ 24/1992, ΑΠ 681/2014). 3.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (ΚΠολΔ 561 παρ.2), το Μονομελές Εφετείο Θράκης, εκτιμώντας όλα τα αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, τα εξής ουσιώδη: Ότι ο εναγόμενος (ήδη αναιρεσείων) αγροτικός συνεταιρισμός έχει ως αντικείμενο δραστηριότητας αφενός το χονδρικό εμπόριο λιπασμάτων, σπόρων και φαρμάκων, αφετέρου δε τη συγκέντρωση δημητριακών και αραβοσίτου και για την εξυπηρέτηση των δραστηριοτήτων του διατηρεί ΣΙΛΟ (αποθηκευτικούς χώρους) στις περιοχές ....

Ότι στα ΣΙΛΟ αυτά αποθηκεύεται η αγροτική παραγωγή των ανωτέρω περιοχών (σιτηρά, ηλίανθος, αραβόσιτος), με σκοπό να πωληθεί είτε από τον εναγόμενο, για λογαριασμό των παραγωγών, μελών ή πελατών του, είτε από τους ίδιους τους παραγωγούς, αφού πληρωθούν στον εναγόμενο τα τέλη αποθήκευσης. Ότι ο ενάγων προσλήφθηκε από τον εναγόμενο, ως μηχανολόγος- μηχανικός, την 1-9-2006, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, διάρκειας μέχρι την 30-11-2006, η οποία την 1-12-2006 μετατράπηκε σε αορίστου χρόνου, με πλήρη απασχόληση επί πέντε (5) ημέρες την εβδομάδα και με μηνιαίο μισθό τον προβλεπόμενο από τις εκάστοτε ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις εργασίας των συνεταιριστικών οργανώσεων.

Ότι την 1-2-2013, ο ενάγων υπέγραψε ατομική σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, με την οποία οι μικτές μηνιαίες αποδοχές του καθορίσθηκαν έκτοτε στο ποσό των 1.358,35 ευρώ. Ότι ο ενάγων αρχικά τοποθετήθηκε ως διαχειριστής στο ΣΙΛΟ ..., με αντικείμενο εργασίας την παραλαβή και ζύγιση αγροτικών προϊόντων, τα οποία μετέφεραν στις εγκαταστάσεις του ΣΙΛΟ οι αγρότες της περιοχής, τον έλεγχο της ποιότητας και της υγρασίας αυτών, την αποθήκευσή τους ανάλογα με την ποιότητά τους σε χωριστούς αποθηκευτικούς χώρους (κυψέλες), την ξήρανση, τη συντήρησή τους επί μακρό χρονικό διάστημα, είτε με χημικά μέσα (φάρμακα) είτε με τεχνητά (αερισμός ή ανακυκλώσεις), μέχρι να ολοκληρωθεί η πώλησή τους, τη φόρτωση των προϊόντων προς πώληση, την έκδοση όλων των παραστατικών στοιχείων για την παραλαβή και φόρτωση, την αποκατάσταση των τεχνικών βλαβών που παρουσιάζονταν και, γενικά, τη συντήρηση και σωστή λειτουργία όλων των μερών του ΣΙΛΟ.

Ότι η λειτουργία του ΣΙΛΟ γινόταν από τον ενάγοντα προσωπικά, χωρίς τη συνδρομή άλλου εργαζομένου. Ότι από το έτος 2010 και εντεύθεν ανατέθηκε στον ενάγοντα και η διαχείριση του ΣΙΛΟ ... και περιστασιακά του ΣΙΛΟ .... Ότι για την πλήρωση των προϋποθέσεων της νόμιμης λειτουργίας και αδειοδότησης των ΣΙΛΟ, κατατέθηκε από τον ενάγοντα στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης Δράμας σχετική υπεύθυνη δήλωση ανάληψης καθηκόντων επιβλέποντος και υπευθύνου της λειτουργίας και συντήρησης όλων των πιο πάνω ΣΙΛΟ, καθώς και του ΣΙΛΟ ....

Ότι με την ανάληψη των ανωτέρω καθηκόντων, ο ενάγων "ενημέρωνε προφορικά τον εκάστοτε προϊστάμενό του και διευθυντή του διοικητικού συμβουλίου του εναγομένου" για τις τυχόν βλάβες στις εγκαταστάσεις των ΣΙΛΟ και για τα προβλήματα που ανέκυπταν από τη λειτουργία τους. Ότι ο εναγόμενος είχε υποχρέωση από το νόμο να τηρεί ειδικό βιβλίο για τους όρους υγιεινής και ασφάλειας του χώρου εργασίας (άρθρο 14 παρ.1 ν. 3850/2010), το οποίο σελιδομετρείται και θεωρείται από την Επιθεώρηση Εργασίας, όπου ο τεχνικός ασφαλείας καταχωρεί υποδείξεις για θέματα σχετικά με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων.

Ότι στην πράξη, όμως, επικράτησε και έγινε αποδεκτή η πρακτική το ανωτέρω βιβλίο να τηρείται από τον ενάγοντα, ο οποίος καταχωρούσε σε αυτό τις παρατηρήσεις του σχετικά με τις ελλείψεις και τις βλάβες στις εγκαταστάσεις και τον ηλεκτρολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό των ΣΙΛΟ, στη συνέχεια δε ο τεχνικός ασφαλείας και εξωτερικός συνεργάτης του εναγομένου, Ν.

Ρ., εφόσον συμφωνούσε με τις ανωτέρω εγγραφές, θεωρούσε και υπέγραφε το ανωτέρω βιβλίο. Ότι κατά τους μήνες συγκομιδής της αγροτικής παραγωγής (από Ιούνιο έως Νοέμβριο κάθε έτους) και ακολούθως της αποθήκευσης και συντήρησης των προϊόντων στα ΣΙΛΟ, η απασχόληση του ενάγοντος υπερέβαινε το νόμιμο συμφωνημένο ωράριο (07:00 - 15:00 ημερησίως και τις 40 ώρες εβδομαδιαίως), ενώ εργαζόταν Σάββατα και Κυριακές, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι αγρότες της περιοχής.

Ότι για την απασχόλησή του αυτή δεν καταβαλλόταν στον ενάγοντα η νόμιμη αμοιβή, ούτε του χορηγήθηκε ποτέ επιπλέον ημέρα ανάπαυσης (ρεπό) για την εργασία του τις Κυριακές, παρά τις προφορικές διαβεβαιώσεις της εκάστοτε διοίκησης του εναγομένου. Ότι για το λόγο αυτό, την 16-7-2014, ζήτησε από τον τότε προϊστάμενό του, Π.

Γ., με σχετική αίτηση που κατέθεσε, να συζητηθεί στο διοικητικό συμβούλιο του εναγομένου το θέμα αυτό και την 22-7-2014 του παρέδωσε κατάσταση με τον αριθμό των υπερωριών, που πραγματοποίησε το μήνα Ιούνιο 2014, ενώ την 4-8-2014 του παρέδωσε κατάσταση με τον αριθμό των υπερωριών, που πραγματοποίησε το μήνα Ιούλιο 2014, χωρίς όμως το αίτημα αυτό να γίνει αποδεκτό από τη διοίκηση του εναγομένου.

Ότι στη συνέχεια, την 1-9-2014, ο ενάγων παρέδωσε στον ανωτέρω προϊστάμενό του τα βιβλία τεχνικού ασφαλείας, που αφορούσαν τα ως άνω ΣΙΛΟ, στα οποία είχε συμπληρώσει, στα σχετικά πεδία, τα προβλήματα και τις ζημίες, που είχαν παρουσιασθεί στα ΣΙΛΟ και ζήτησε, προφορικά, να ληφθούν μέτρα αφενός αποκατάστασης των βλαβών και αφετέρου ασφάλειας για την αποφυγή ατυχημάτων.

Ότι την επόμενη ημέρα (2-9-2014) παρέδωσε στον ανωτέρω προϊστάμενό του τέσσερα ιδιόχειρα σημειώματα, στα οποία εξέθετε τη λειτουργική κατάσταση των ΣΙΛΟ και τα υπάρχοντα προβλήματα και βλάβες, ώστε να προχωρήσει η διοίκηση του εναγομένου στην αντιμετώπιση των προβλημάτων και την αποκατάσταση των βλαβών.

Ότι την επόμενη ημέρα, ήτοι αμέσως μετά τις ανωτέρω ενέργειες, ειδοποιήθηκε ο ενάγων από τον αρμόδιο διευθυντή, να μη μεταβεί στα ΣΙΛΟ, που είχε ορισθεί υπεύθυνος και να του παραδώσει τα κλειδιά του ΣΙΛΟ .... Ότι την ίδια ημέρα συνεδρίασε το διοικητικό συμβούλιο του εναγομένου, το οποίο αποφάσισε να του χορηγήσει δύο ημέρες υποχρεωτικής άδειας (από 3-9-2014 έως 4-9-2014).

Ότι την 5-9-2014 ο ενάγων ενημέρωσε τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του εναγομένου, ότι θα μεταβεί στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης Δράμας, για να παραιτηθεί από υπεύθυνος επιβλέπων των ΣΙΛΟ, φοβούμενος ότι, όσο απουσίαζε παρά τη θέλησή του από την εργασία του, θα μπορούσε να συμβεί οποιοδήποτε ατύχημα ή ζημία, για τα οποία θα θεωρείτο ο ίδιος υπεύθυνος.

Ότι αμέσως μετά την ενέργεια αυτή, ο αρμόδιος διευθυντής του εναγομένου, του ζήτησε να του παραδώσει και τα κλειδιά του ΣΙΛΟ .... Ότι ο ενάγων μετέβη στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης Δράμας, όπου, με την από 5-9-2014 υπεύθυνη δήλωσή του, παραιτήθηκε από τα καθήκοντα του μηχανικού επίβλεψης λειτουργίας και συντήρησης του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού των ΣΙΛΟ...

του εναγομένου. Ότι την 8-9-2014, το διοικητικό συμβούλιο του εναγομένου αποφάσισε να του χορηγήσει τρεις ημέρες υποχρεωτικής άδειας (από 8-9-2014 έως 10-9-2014). Ότι την 9-9-2014, ο ενάγων κοινοποίησε στον εναγόμενο εξώδικη δήλωση- πρόσκληση, με την οποία τον καλούσε να ζητήσει από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης Δράμας να διενεργηθεί τεχνικός έλεγχος στα ως άνω ΣΙΛΟ, για να εντοπίσει τα προβλήματα, τα οποία περιέγραφε στα έγγραφα σημειώματά του και να προβεί στην αποκατάστασή τους, ώστε να συνεχίσει να εργάζεται με ασφάλεια.

Ότι την 11-9-2014 το διοικητικό συμβούλιο του εναγομένου αποφάσισε την καταγγελία της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος, η οποία του κοινοποιήθηκε την 12-9-2014. Ότι η εν λόγω καταγγελία είναι άκυρη, ως καταχρηστική, σύμφωνα με τα άρθρα 174, 180 και 281 ΑΚ, καθόσον ο εναγόμενος άσκησε το σχετικό δικαίωμά του, υπερβαίνοντας προφανώς τα όρια που επιβάλλουν ο κοινωνικοοικονομικός σκοπός του δικαιώματος, η καλή πίστη και τα χρηστά ήθη.

Ότι, ειδικότερα, η απόλυση του ενάγοντος δεν είχε ως κίνητρο τη ρύθμιση υπηρεσιακής ανάγκης ή το καλώς νοούμενο συμφέρον της επιχείρησης, ούτε σχετιζόταν με ανεπάρκεια αυτού κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του ή αντισυμβατικές ενέργειές του. Ότι, αντίθετα, ο πραγματικός λόγος της απόλυσης αυτού ήταν η πρόθεση των αρμοδίων οργάνων του εναγομένου να εκδικηθούν τον ενάγοντα, λόγω προηγηθείσης νόμιμης, αλλά μη αρεστής συμπεριφοράς του τελευταίου και ειδικότερα της διεκδίκησης από μέρους του της νόμιμης αμοιβής του για την πέραν του νομίμου συμφωνηθέντος ωραρίου εργασία του και την απασχόλησή του κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές, καθώς και των εγγράφων αναφορών του σχετικά με τις ελλείψεις και βλάβες στις κτιριακές εγκαταστάσεις και στον ηλεκτρολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό των ΣΙΛΟ.

Ότι η τελευταία ενέργειά του προκάλεσε τον έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες (Διεύθυνση Ανάπτυξης Δράμας και Επιθεώρηση Εργασίας), κατά τον οποίο διαπιστώθηκαν τα προβλήματα στις εγκαταστάσεις και στον εξοπλισμό, τα οποία είχε αναφέρει εγγράφως ο ενάγων (στο βιβλίο τεχνικού ελέγχου και με τα ανωτέρω σημειώματά του) και υποχρεώθηκε ο εναγόμενος, είτε να αποκαταστήσει άμεσα τις βλάβες, όπου το κόστος δεν ήταν μεγάλο, είτε να θέσει εκτός λειτουργίας τις αντίστοιχες μονάδες.

Ότι, όπως αποδείχθηκε, οι περιγραφόμενες στα σημειώματα βλάβες και ελλείψεις των ΣΙΛΟ ήταν πραγματικές και εγκυμονούσαν κινδύνους για την ασφαλή λειτουργία των ΣΙΛΟ. Ότι στην ενέργεια αυτή προέβη ο ενάγων, όχι ως αντίδραση στην κλήση του σε απολογία από τον εναγόμενο για πειθαρχικό παράπτωμα, αλλά διότι ο εναγόμενος δεν ανταποκρίθηκε τόσο στις προφορικές όσο και στις γραπτές του αναφορές (στο βιβλίο τεχνικού ελέγχου) για την αποκατάσταση των προβλημάτων, η οποία δεν μπορούσε να γίνει με τη συνήθη από αυτόν συντήρηση, καθώς οι απαραίτητες επισκευές ή η αντικατάσταση του εξοπλισμού απαιτούσαν σημαντικά χρηματικά ποσά.

Ότι το Μάιο του 2014, ΣΙΛΟ του εναγομένου υπέστη ρήξη στα τοιχώματά του, λόγω της οξείδωσης, σε συνδυασμό με τη μεγάλη πίεση που ασκήθηκε από τη μεγάλη ποσότητα των αποθηκευμένων σιτηρών, το ίδιο δε είχε συμβεί και το έτος 2011. Ότι ο εναγόμενος από το 2013 ήταν ενήμερος για τα ανωτέρω προβλήματα, είχε μάλιστα ζητήσει προσφορά από κατασκευαστική εταιρία για την αντικατάσταση κάποιων ΣΙΛΟ, αλλά δεν προέβη σε αυτή λόγω του μεγάλου κόστους.

Ότι το μεγάλο κόστος επισκευής ήταν η αιτία για την κακή κατάσταση των εγκαταστάσεων, όπως αυτή διαπιστώθηκε από τη Διεύθυνση Ανάπτυξης και την Επιθεώρηση Εργασίας (κατεστραμμένα ΣΙΛΟ, αχρηστευμένος αλυσομεταφορέας στο Δοξάτο, επικίνδυνος πίνακας ελέγχου- χειρισμού ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων στο Κ., έλλειψη προστατευτικών διατάξεων στο υπερυψωμένο δάπεδο και τη σκάλα του προκαθαριστηρίου στην Π., οξειδώσεις στα ΣΙΛΟ, ξυραντήρια και δεξαμενές πετρελαίου σε αδράνεια, έλλειψη λειτουργικού συστήματος πυρόσβεσης στα ΣΙΛΟ) και όχι η πλημμελής συντήρησή τους από τον ενάγοντα, όπως διατείνεται ο εναγόμενος.

Ότι ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι ο ενάγων απουσίαζε επανειλημμένα από την εργασία του και για το λόγο αυτό του επιβλήθηκε η πειθαρχική ποινή της αυστηρής επίπληξης, δυνάμει της 7/18-7-2014 απόφασης του ΔΣ του εναγομένου, δεν αποδείχθηκε. Ότι, συγκεκριμένα, τόσο στο 7/18-7-2014 πρακτικό, όσο και στο 9/11-9-2014 απόσπασμα της απόφασης του ΔΣ, με την οποία αποφασίσθηκε η καταγγελία της σύμβασής του, δεν γίνεται καμία αναφορά για το ποιες ημέρες και ώρες απουσίαζε ο ενάγων από την εργασία του, καθώς και σε ποιο από τα ΣΙΛΟ, στα οποία ήταν επιβλέπων, αναζητήθηκε αυτός και δεν βρέθηκε.

Ότι η ως άνω πειθαρχική ποινή του επιβλήθηκε με την αιτιολογία ότι την 14-7-2014 δεν βρέθηκε από τον πρόεδρο του εναγομένου στα ΣΙΛΟ ... και ..., πλην όμως αποδείχθηκε ότι ο ενάγων την ίδια ημέρα είχε μεταβεί, κατόπιν εντολής του διευθυντή Γ. Σ., στο ΣΙΛΟ ... για την άντληση ομβρίων υδάτων από τις εκεί εγκαταστάσεις.

Ότι, συνεπώς, ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος είναι έγκυρη και οφείλεται στην πλημμελή εκπλήρωση των καθηκόντων του και στην αντισυμβατική συμπεριφορά του δεν αποδείχθηκε. Ότι, αντίθετα, οι ανωτέρω ισχυρισμοί προβάλλονται προσχηματικά και λόγω εμπάθειας προς τον ενάγοντα, λόγω της προηγηθείσας μη αρεστής στη διοίκηση του εναγομένου συμπεριφοράς αυτού να διεκδικήσει τις νόμιμες αμοιβές του για την πέραν του νομίμου ωραρίου εργασία του και την ασφάλεια στον τόπο παροχής αυτής με την επιδιόρθωση των βλαβών στα ΣΙΛΟ.

Ότι, κατόπιν αυτών, η καταγγελία της ένδικης σύμβασης εργασίας υπερβαίνει προφανώς τα όρια που θέτουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη, ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του από το άρθρο 669 παρ.2 ΑΚ δικαιώματος της καταγγελίας και ως τέτοια είναι άκυρη. Ότι λόγω της ακυρότητας της καταγγελίας, ο εναγόμενος κατέστη υπερήμερος περί την αποδοχή της εργασίας του ενάγοντος και οφείλει να καταβάλει στον τελευταίο το συνολικό ποσό των 10.812,46 ευρώ, ως αποδοχές υπερημερίας του χρονικού διαστήματος από 12-9-2014 έως 11-4-2015, αναλογία δώρου Χριστουγέννων 2014 και δώρο Πάσχα 2015.

Σύμφωνα με τις παραδοχές αυτές, το Μονομελές Εφετείο Θράκης απέρριψε την έφεση του εναγομένου ως ουσία αβάσιμη, επικυρώνοντας έτσι την εκεί εκκαλουμένη 177/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας, με την οποία, κατά μερική παραδοχή της ένδικης αγωγής, αναγνωρίσθηκε η ακυρότητα της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος και επιδικάσθηκε στον τελευταίο το ανωτέρω ποσό των 10.812,46 ευρώ, με το νόμιμο τόκο κατά τις εκεί διακρίσεις. 4.

Με τις ανωτέρω παραδοχές και με την υπαγωγική κρίση που ακολούθησε, το Μονομελές Εφετείο Θράκης διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ελλιπή και ασαφή αιτιολογία σχετικά με το ουσιώδες ζήτημα ότι το δικαίωμα του εναγομένου να προβεί στην καταγγελία της μεταξύ αυτού και του ενάγοντος σύμβασης εργασίας ασκήθηκε κατά προφανή υπέρβαση των ορίων του άρθρου 281 ΑΚ και με τον τρόπο αυτό παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικές διατάξεις, που προαναφέρθηκαν.

Ειδικότερα, αν και δέχθηκε ότι ανατέθηκαν στον ενάγοντα από τότε που προσελήφθη (την 1-9-2006) καθήκοντα διαχειριστή στο ΣΙΛΟ ..., μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν η αποκατάσταση των τεχνικών βλαβών και γενικά η συντήρηση και σωστή λειτουργία όλων των μερών του ΣΙΛΟ, η οποία γινόταν προσωπικά από τον ίδιο, ότι το έτος 2010 του ανατέθηκε και η διαχείριση των λοιπών ως άνω ΣΙΛΟ και ότι για την πλήρωση των προϋποθέσεων της νόμιμης λειτουργίας και αδειοδότησης αυτών κατατέθηκε από τον ενάγοντα στην αρμόδια υπηρεσία σχετική υπεύθυνη δήλωση ανάληψης καθηκόντων επιβλέποντος και υπευθύνου της λειτουργίας και συντήρησης όλων των πιο πάνω ΣΙΛΟ, παρέλειψε να διευκρινίσει αν οι ελλείψεις και βλάβες στις κτιριακές εγκαταστάσεις και στον ηλεκτρολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό των ΣΙΛΟ (που, σύμφωνα με τις παραδοχές, είχε αναφέρει στα τηρούμενα από τον ίδιο βιβλία τεχνικού ασφαλείας, τα οποία την 1-9-2014 παρέδωσε στον προϊστάμενό του μαζί με τα από 1-9-2014 τέσσερα ιδιόχειρα σημειώματά του σχετικά με την κατάσταση των τεσσάρων ΣΙΛΟ), εμφανίσθηκαν κατά τον τελευταίο καιρό ή προϋπήρχαν και σε ποιο βαθμό κατά τα προηγούμενα έτη, που ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για τη λειτουργία τους και, στην τελευταία αυτή περίπτωση, αν είχε μεριμνήσει για την αποκατάστασή τους ή είχε ενημερώσει εγγράφως τη διοίκηση του εναγομένου για την αποκατάστασή τους και σε αρνητική περίπτωση, αν αυτό συνιστούσε ή όχι παράβαση των υπηρεσιακών του καθηκόντων ή αν θα μπορούσε να κλονίσει τη σχέση εμπιστοσύνης, που πρέπει να διέπει την καλή λειτουργία της σύμβασης.

Η ασάφεια αυτή δεν αίρεται από την παραδοχή ότι το μεγάλο κόστος επισκευής ήταν η αιτία για την κακή κατάσταση των εγκαταστάσεων και όχι η πλημμελής συντήρησή τους από τον ενάγοντα και ότι ο εναγόμενος ήταν ενήμερος για τα προβλήματα από το έτος 2013. Επίσης, παρέλειψε να διευκρινίσει εάν στα βιβλία τεχνικού ασφαλείας, καθ' όλο το προ την 1-9-2014 χρονικό διάστημα που αυτός ήταν υπεύθυνος, είχε καταχωρήσει ή όχι παρατηρήσεις σχετικές με ελλείψεις και βλάβες στις εγκαταστάσεις και στον εξοπλισμό των ΣΙΛΟ.

Ακόμη, το Εφετείο δέχθηκε ότι ο πραγματικός λόγος της απόλυσης του ενάγοντος ήταν η πρόθεση εκδίκησης εκ μέρους των αρμοδίων οργάνων της διοίκησης του εναγομένου, λόγω και της προηγηθείσας νόμιμης, αλλά μη αρεστής συμπεριφοράς αυτού να διεκδικήσει τις νόμιμες αμοιβές για την πέραν του νομίμου ωραρίου εργασία του (δέχθηκε ότι την 22-7-2014 και 4-8-2014 παρέδωσε στον εναγόμενο καταστάσεις με τον αριθμό των υπερωριών που πραγματοποίησε τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο 2014, αντίστοιχα, για τις οποίες δεν έλαβε αμοιβή), παρέλειψε όμως να διευκρινίσει το ύψος των διεκδικούμενων αμοιβών, ώστε να μπορεί να κριθεί, αν η ενέργεια αυτή ήταν ικανή και πράγματι δημιούργησε εμπάθεια στο αρμόδιο όργανο του εναγομένου, ώστε να προβεί στην καταγγελία της σύμβασης εργασίας.

Περαιτέρω, το Εφετείο δέχθηκε ότι είχε προηγηθεί η από 5-9-2014 υπεύθυνη δήλωση του ενάγοντος προς τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης Δράμας, με την οποία παραιτήθηκε από τα καθήκοντα του μηχανικού επίβλεψης λειτουργίας και συντήρησης του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού των ΣΙΛΟ, χωρίς όμως να διευκρινίζεται, για την πληρότητα των αιτιολογιών, εάν, μετά την ως άνω παραίτησή του, ο εναγόμενος είχε τη δυνατότητα να τον απασχολήσει σε άλλη, ανάλογη με τα προσόντα του, θέση εργασίας και αν η εξέλιξη αυτή είχε αντίκτυπο στη λειτουργία της επιχείρησης.

Προσέτι δε, από τις εκτεθείσες παραδοχές επί των αρνητικών της ιστορικής βάσης της αγωγής ισχυρισμών του εναγομένου, αποδυναμώνεται η κρίση περί καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος της καταγγελίας, διότι διαφαίνεται ότι υπήρχε πρόβλημα στη λειτουργία της σύμβασης εργασίας, αφού προηγήθηκε η απόφαση του ΔΣ του εναγομένου περί επιβολής πειθαρχικής ποινής στον ενάγοντα, η οποία εκδόθηκε την 18-7-2014, οι δε έγγραφες αναφορές του τελευταίου (στο βιβλίο τεχνικού ελέγχου και στα τέσσερα σημειώματά του) για βλάβες και ελλείψεις στις κτιριακές εγκαταστάσεις και στον εξοπλισμό των ΣΙΛΟ έγιναν μεταγενέστερα, ήτοι την 1-9-2014 και παρόλα αυτά, το Εφετείο απέδωσε την καταγγελία στη διάθεση του εναγομένου να εκδικηθεί τον ενάγοντα.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αίτησης από το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ, με τον οποίο επισημαίνονται σχετικές ελλείψεις και ασάφειες, όπως ο λόγος αυτός συμπληρώνεται αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο, κατ' άρθρο 562 παρ.4 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, είναι βάσιμος.

5. Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ιδίου δικαστηρίου, του οποίου είναι εφικτή η συγκρότηση από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (ΚΠολΔ 580 παρ.3). Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 332/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, προς περαιτέρω εκδίκαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 6η Νοεμβρίου 2018. -Και

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 20η Νοεμβρίου 2018.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ