1584/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1584 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1584/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. Ε. Γ.-Κ. του Ν., 2. Α. Τ. του Γ., αμφότεροι οι ανωτέρω ατομικά και ως συνασκούντων την γονική μέριμνα των δύο κάτωθι ανηλίκων τέκνων τους: 3) Γ. Τ. του Α. και 4) Ε. Τ. του Α., κατοίκων ....5. Ε. Κ. του Ζ., 6. Ν. Μ. του Ι., αμφότεροι ατομικά και ως συνασκούντων την γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους: 7) Α. Μ. του Ν., 8. Ι. Μ. του Ν., κατοίκων ..., 9. Γ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., 10. Θ. Κ. του Γ., ο οποίος απεβίωσε την 2-6-2010, επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης και την υπόθεση συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του: α) Μ. Κ. του Α., β) Π. Κ. του Θ., γ) Ε. Κ. του Θ.,κατοίκων ..., 11. Ε. Κ. του Γ., 12. Δ. Κ. του Γ., 13. Α. Κ. του Γ., κατοίκων ..., και 14. Α. Κ. του Γ., κατοίκου .... Όλοι οι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αστέριο Παπαδημητρίου και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Χ. Χ. του Ι., κατοίκου ..., 2. Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΣΤΕΠΑ ΑΒΕΕ" με έδρα την …, Δήμου Παγγαίου, οι οποίοι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο και 3. Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "INTEΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΖΗΜΙΩΝ ΑΕ", με έδρα την Αθήνα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Δρακόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 8626/22-2-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:29627/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 103/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 1-9-2009 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 15-3-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ, αν ο αντίδικος, εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. 465 και 466/27-1-2011 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Καβάλας Π. Τ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση, για την αρχική δικάσιμο της 1-4-2011 επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια των αναιρεσειόντων προς τους δύο πρώτους εκ των αναιρεσιβλήτων (Χ.

Χ. και Ανώνυμη Εταιρεία "ΣΤΕΠΑ ΑΒΕΕ"). Κατά την αρχική αυτή δικάσιμο, η συζήτηση αναβλήθηκε για την δικάσιμο της 10-2-2012 και στη συνέχεια της 11-1-2013 και 4-10-2013 και τέλος για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (της 21-2-2014), για την οποία επιδόθηκε προς τους ίδιους ως άνω δύο πρώτους εκ των αναιρεσιβλήτων κλήση προς συζήτηση, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. 8998 και 8999/19-12-13 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Καβάλας Κ.

Γ.. Επομένως, εφ' όσον αυτοί δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ. Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης νομίμως φέρεται προς συζήτηση, μετά τη διακοπή της δίκης, την επελθούσα λόγω θανάτου του δεκάτου εκ των αρχικώς αναιρεσειόντων, Θ.

Κ. και τη νόμιμη επανάληψη αυτής, κατά τα αρθ. 286 εδ. α, 287, 290,291 Κ.Πολ.Δ., από τους εκ των αναιρεσειόντων α) Μ. χήρα Θ. Κ., β) Π. Κ. του Θ. και γ) Ε. Κ. του Θ. οι οποίοι συνεχίζουν τη δίκη, ως μόνοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του ως άνω θανόντος την 2-6-2010 αρχικώς αναιρεσείοντος (σύζυγος και τέκνα αυτού) χωρίς να προβάλλεται αντίρρηση.

Ο από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλειπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση- αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί το αποδεικτικό πόρισμα να αναφέρεται με σαφήνεια.

Ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών υπάρχει όταν από το αιτιολογικό δεν προκύπτουν τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για την δικαιολόγηση της εφαρμοσθείσας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο. Περαιτέρω, για να είναι ορισμένος ο από το αρθ. 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ.

λόγος αναίρεσης, πρέπει να αναφέρονται στο δικόγραφο της αναίρεσης ποίες είναι οι πραγματικές παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, καθώς και ποία είναι τα περιστατικά του αγωγικού ισχυρισμού που προτάθηκαν, προς θεμελίωσή του, ως προς τον οποίον παρουσιάζεται η έλλειψη ή η ασάφεια ή η αντιφατικότητα.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας των εμπλακέντων στο ένδικο τροχαίο ατύχημα προκύπτουν, ήτοι αφενός μεν του εναγομένου-νυν αναιρεσιβλήτου, οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου και αφετέρου του θανασίμως τραυματισθέντος πεζού-συγγενούς των εναγόντων-νυν αναιρεσειόντων, δέχθηκε τα εξής:

Την 7-3-2005 και περί ώρα 18.55, στη Μεγάλη Βόλβη Λαγκαδά-Θεσσαλονίκης και στο 17,6ο χιλιόμετρο της Ε.Ο. Ρεντίνας-Λαγκαδά, ο πρώτος εναγόμενος, Χ. Χ., οδηγώντας το υπ'αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της δεύτερης εναγομένης ανώνυμης εταιρίας, με την επωνυμία "ΣΤΕΠΑ ΑΕΒΕΕΕ", το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στην τρίτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε.", εκινείτο με ταχύτητα 50 χιλιομέτρων ανά ώρα περίπου στο άκρο δεξιό της προαναφερθείσας οδού, με κατεύθυνση προς Ρεντίνα.

Η εν λόγω οδός έχει συνολικά πλάτος οδοστρώματος 7,80 μ., είναι ευθεία με δυο ρεύματα κυκλοφορίας, χωρίς διαβάσεις πεζών, διπλή συνεχόμενη διαχωριστική γραμμή και μια λωρίδα ανά κατεύθυνση. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι το ρεύμα πορείας προς Ρεντίνα έχει πλάτος 3,40μ, με ασφάλτινο έρεισμα πλάτους 30εκ, η κατάσταση της οδού ήταν καλή με ξηρό οδόστρωμα, κανονική κυκλοφορία των οχημάτων, η ορατότητα των οδηγών δεν περιορίζονταν, ενώ το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ήταν 50 χιλιόμετρα ανά ώρα (κατοικημένη περιοχή).

Εξάλλου, την 18.55' ώρα, της 7-3-2005, ήταν νύκτα και επικρατούσε σκότος, με συνθήκες επαρκούς τεχνητού φωτισμού περιβάλλοντος χώρου. Κατά τον προαναφερόμενο χρόνο (18.55') ο πεζός Ζ. Κ., ηλικίας 70 ετών, φορώντας σκουρόχρωμα ρούχα, αφού χρησιμοποίησε το ανηφορικό μονοπάτι για να φθάσει στο ως άνω χιλιομετρικό σημείο της οδού, έφθασε στο ασφάλτινο έρεισμα προκειμένου να διασχίσει κάθετα αυτήν και να μεταβεί απέναντι, όπου τον περίμεναν να συναντηθούν ο αδελφός του, Θ.

Κ., σε όμορο της οδού καφενείο. 'Ομως ο ανωτέρω στην προσπάθειά του αυτή ενήργησε αμελώς, χωρίς σύνεση και χωρίς να καταβάλει την κατ αντικειμενική κρίση απαιτούμενη προσοχή, την οποία όφειλε να καταβάλει, εν όψει των προσωπικών καταστάσεων και ικανοτήτων και η οποία υπολείπετο της προσοχής του μέσου, συνετού και ευσυνείδητου πεζού.

Συγκεκριμένα κινήθηκε αιφνίδια και ανεξέλεγκτα χωρίς προηγουμένως να ελέγξει την κίνηση των οχημάτων που κινούνταν στην οδό και χωρίς να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να διέλθει απέναντι ακινδύνως, ενόψει του ότι στο σημείο εκείνο δεν υπήρχε διάβαση πεζών. Αντίθετα κινούμενος βιαστικά δεν αντελήφθη το όχημα που οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος αν και αυτό ήταν ευχερές διότι είχε ορατότητα, η οδός ήταν ευθεία και τα φώτα των αυτοκίνητων βοηθούσαν στο να τα αντιληφθεί εγκαίρως και έτσι εισήλθε στο οδόστρωμα και στο ρεύμα πορείας του.

Ο πρώτος εναγόμενος, έχοντας αναμμένα τα φώτα διασταύρωσης (μεσαία), που επιτρέπουν τον επαρκή φωτισμό της οδού οε απόσταση 40 μέτρων περίπου έμπροσθεν του οχήματός του, εκινείτο σύννομα στο άκρο δεξιό του οδοστρώματος με επιτρεπτή ταχύτητα, όταν αντελήφθη σε απόσταση μικρότερη των 10 μέτρων την αιφνίδια κίνηση του πεζού (ο ίδιος την προσδιορίζει σε πέντε μέτρα) στο οδόστρωμα από δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του, ο οποίος εμφανίστηκε ξαφνικά χωρίς να μπορεί να τον αντιληφθεί νωρίτερα λόγω του σκότους, των σκουρόχρωμων ρούχων και της αντανάκλασης των φώτων των αντιθέτων κινουμένων οχημάτων.

Αντέδρασε άμεσα και ενήργησε αποφευκτικό ελιγμό προς τα αριστερά και προς τη διπλή διαχωριστική γραμμή, ενώ ταυτόχρονα προέβη σε τροχοπέδηση, αν και στο αντίθετο γι αυτόν ρεύμα πορείας κινούνταν άλλα οχήματα, έχοντας επίσης αναμμένα τα φώτα διασταύρωσης. Ο ως άνω όμως πεζός δεν αντελήφθη την κίνηση του πρώτου εναγομένου οδηγού με αποτέλεσμα, αφού διήνυσε περίπου 1,50 μ.

του οδοστρώματος, να επιπέσει με το σώμα του στην εμπρόσθια δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου του τελευταίου, να παρασυρθεί κατά μήκος 20 περίπου μέτρων και να καταπέσει στα δεξιά της οδού, σε απόσταση 30 CM από το ασφάλτινο έρεισμα και εντός του ρεύματος πορείας προς Ρεντίνα, ενώ το όχημα που οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος ακινητοποιήθηκε στη συνέχεια σε απόσταση 12 μέτρων περίπου από το σημείο όπου προσέκρουσε σ' αυτόν ο πεζός.

Ο ισχυρισμός των εκκαλούντων ότι ο πρώτος εναγόμενος οδηγός εκινείτο με υπερβολική ταχύτητα δεν αποδεικνύεται βάσιμος, εφόσον κανείς από τους προανακριτικά εξετασθέντες μάρτυρες δεν αναφέρει ότι ο ανωτέρω έβαινε με υπερβολική ταχύτητα. Με βάση τα ανωτέρω, στην επέλευση του ατυχήματος συνετέλεσε αποκλειστικά πταίσμα (αμέλεια) του πεζού Ζ.

Κ., ο οποίος οε συνθήκες σκότους, επιχείρησε σε σημείο εκτός διαβάσεως πεζών και στο οποίο δεν ήταν δυνατόν να γίνει εγκαίρως αντιληπτή η παρουσία του να διασχίσει κάθετα την Ε.Ο. Ρεντίνας-Λαγκαδά και μάλιστα φορώντας σκούρα ρούχα και χωρίς προηγουμένως να ελέγξει την κίνηση των οχημάτων και βεβαιωθεί ότι μπορούσε να το πράξει ακινδύνως, αν και ευχερώς μπορούσε να αντιληφθεί την κίνηση του εν λόγω οχήματος, έχοντας ορατότητα, και προκειμένου να κινηθεί με ασφάλεια να αναμείνει τη διέλευσή του.

Αντίθετα, από το προσκομιζόμενο αποδεικτικό υλικό δεν αποδείχθηκε αμελής ενέργεια ή παράλειψη του πρώτου εναγομένου οδηγού που να συνδέεται αιτιωδώς με το ατύχημα, εφ'όσον οδηγούσε με κανονική ταχύτητα, η οποία δεν υπερέβαινε την επιτρεπομένη των 50 χιλιομέτρων ανά ώρα και αντελήφθη τον πεζό-θανόντα από πολύ μικρή απόσταση (όχι μεγαλύτερη των 10 μέτρων), εντελώς ξαφνικά και απρόοπτα, σε σημείο όπου δεν υπάρχει διάβαση πεζών, χωρίς να είναι σε θέση να τον αντιληφθεί ενωρίτερα λόγω του σκότους, των σκουρόχρωμων ρούχων του και της αντανάκλασης των φώτων των αντιθέτως κινουμένων οχημάτων.

Και υπό τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο έκρινε απορριπτέα, ως αβάσιμη κατ' ουσία την αγωγή των εναγόντων-νυν αναιρεσειόντων-συγγενών του θανόντος πεζού, καθώς και την ασκηθείσα από αυτούς έφεση, επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες, που καθιστούν επαρκή τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την εφαρμογή των εφαρμοσθέντων κανόνων ουσιαστικού δικαίου, σχετικά με το ζήτημα της (έλλειψης) υπαιτιότητας του εναγομένου-νυν αναιρεσιβλήτου, οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, με τον οποίον αποδίδεται η από το αρθ. 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, πέραν του ότι είναι απορριπτέος, ως αόριστος και απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο οι παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, παρά μόνον, ελάχιστες και κατά τρόπο αποσπασματικό φράσεις εκ των παραδοχών αυτής, είναι σε, σε κάθε περίπτωση, απορριπτέος, ως αβάσιμος. Μετά από αυτά, η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της παραστάσης εκ των αναιρεσιβλήτων (ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ Α.Ε.) (183 ΚΠολΔ), η οποία και κατέθεσε προτάσεις, κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την με αριθμό κατάθ. 268/2009 αίτηση των Ε. Γ.-Κ. κ.λ.π., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 103/2009 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της τρίτης των αναιρεσίβλητων (INTERAMERIKAN AE) την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ