1584/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1584 / 2012 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1584/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Σεπτεμβρίου 2012, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ" (ΔΕΗ ΑΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Περικλή Κατσαούνη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Κ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Μπήινα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-2-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και άλλων προσώπων, που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 116/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 26/2006 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 2-5-2006 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 247/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 26/2006 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 146/2010 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-1-2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη διάβασε την από 6-9-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως που απορρέει από τη διάταξη του άρθρου 288 του ΑΚ, κατά την οποία, ο οφειλέτης έχει υποχρέωση να εκπληρώσει την παροχή όπως απαιτεί η καλή πίστη αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη, αλλά ευρίσκει έρεισμα και στα άρθρα 4 παρ. 1 και 2, 22 παρ. 1 του Συντάγματος και 14 της Συνθήκης της ΕΕ, προκύπτει ότι στα πλαίσια της εργασιακής συμβάσεως δεν επιτρέπεται η άνιση από τον εργοδότη μεταχείριση μισθωτών της αυτής εκμεταλλεύσεως, που έχουν τα ίδια προσόντα και παρέχουν τις ίδιες υπηρεσίες υπό τις αυτές συνθήκες, εκτός αν δικαιολογείται η απόκλιση εξαιτίας επαρκούς αντικειμενικού λόγου.

Βάσει αυτής της αρχής ο εργοδότης οφείλει να επεκτείνει σε όλους τους εργαζόμενους που παρέχουν την ίδια εργασία υπό τις αυτές συνθήκες με τα αυτά προσόντα, τις μισθολογικές και άλλες υπηρεσιακές παροχές, είτε πρόκειται για μονομερείς οικειοθελείς παροχές, είτε πρόκειται για παροχές που έχει αναλάβει συμβατικώς έναντι ορισμένων εργαζομένων.

Η εν λόγω αρχή δεν παραβιάζεται όταν οι εξαιρούμενοι ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία εργαζομένων και δεν παρέχουν την ίδια εργασία. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος [τρίτος των εναγόντων], όπως και οι λοιποί ενάγοντες (μη διάδικοι στην παρούσα δίκη), προσλήφθηκε από την αναιρεσείουσα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, που διέπεται από τον έχοντα ισχύ νόμου Κανονισμό Κατάστασης Προσωπικού ΔΕΗ [KKΠ/ΔEH] και εργάζεται σ' αυτήν κατέχοντας άδεια χειριστού μηχανημάτων εκτέλεσης τεχνικών έργων, άνω των 300 ίππων, Α' τάξης, με ημερομηνία εκδόσεως 10-9-1990.

Ο ανωτέρω μέχρι την 31-12-2001 εργαζόταν στο κλιμάκιο εκτελέσεως γεωτρητικών έργων Δράμας και από την 1-1-2002 και εντεύθεν εργάζεται στο Ορυχείο Νοτίου Πεδίου στη διαδικασία εξόρυξης λιγνίτη και στον τομέα αποκατάστασης σκληρών σχηματισμών, ως χειριστής διατρητικών φορείων και όχι ως χειριστής γεωτρύπανου όπως χαρακτηρίζεται από την αναιρεσείουσα.

Συγκεκριμένα χειρίζεται διατρητικό φορείο, τύπου TAMROCK, ιπποδύναμης άνω των 300 ίππων και ασχολείται με την αποκατάσταση σκληρών σχηματισμών, δηλαδή προβαίνει σε διατρήσεις, ανοίγοντας τρύπες στο έδαφος και σε ανατινάξεις αποκλειστικά εντός του ορυχείου. Η αναιρεσείουσα με την υπ' αριθμ. 100/3-4-1990 απόφαση του Δ.Σ.

αυτής χορήγησε από 1-5-1990 ειδικό επίδομα σε ποσοστό 20% επί του βασικού τους μισθού στους χειριστές και κατευθυντές βαρέων μηχανημάτων ηλεκτροκίνητων και διζελοκίνητων που είναι κάτοχοι αδειών Α' τάξης του Λιγνιτικού Κέντρου Πτολεμαϊδας - Αμυνταίου και Μεγαλόπολης, που απασχολούνται στο σύστημα φυλακής ή ανήκουν στο προσωπικό ημέρας και δεν απασχολούνται σε περονοφόρους ανυψωτές συνεργείων.

Σκοπός της οικειοθελούς παροχής αυτού του επιδόματος ήταν η δημιουργία κινήτρων αύξησης της παραγωγικότητας, ενόψει των δυσχερών συνθηκών εργασίας των χειριστών τέτοιων μηχανημάτων στα λιγνιτωρυχεία οι οποίες είχαν ως συνέπεια την απροθυμία των εργαζομένων να απασχοληθούν σ' αυτές τις θέσεις. Ο αναιρεσίβλητος εξαιρέθηκε του χορηγηθέντος επιδόματος χαρακτηριζόμενος ως χειριστής γεωτρυπάνων.

Οι δικαιωθέντες όμως του επιδόματος εργάζονται ως χειριστές μηχανημάτων ανάλογης ιπποδύναμης με αυτά που χειρίζεται ο αναιρεσίβλητος, εργαζόμενοι στον ίδιο με αυτόν χώρο, με ανάλογες βάρδιες και έχουν την ίδια άδεια, ο βαθμός δε δυσκολίας και επικινδυνότητας της εργασίας τους είναι ανάλογος με αυτόν του αναιρεσιβλήτου, του οποίου η εργασία εμπλέκεται άμεσα στην παραγωγική διαδικασία, δεδομένου ότι η αποκομιδή των σκληρών σχηματισμών, είναι η εργασία που παρέχεται από τους δικαιωθέντες του επιδόματος, ακολουθεί κατά πόδας την αποκατάσταση των σκληρών σχηματισμών με την διάτρηση και ανατίναξη με πίεση που είναι η εργασία που παρέχεται από τον αναιρεσίβλητο.

Ειδικότερα, ο αναιρεσίβλητος και οι λαμβάνοντες το επίδομα εργάζονται στο ίδιο έργο και κάτω από τις ίδιες σκληρές συνθήκες [θόρυβος, σκόνη, πίεση για παραγωγή κ.λ.π.], που οφείλονται στη λειτουργία των μηχανημάτων και τις εκρήξεις, δεδομένου ότι ο μεν πρώτος ασχολείται με την εκσκαφή με εκρήξεις και ανατινάξεις οι δε δεύτεροι συνεχίζουν την πιο πάνω εργασία με την αποκομιδή των σκληρών σχηματισμών, και στις δύο δε περιπτώσεις οι εργαζόμενοι χειρίζονται βαρέα χωματουργικά μηχανήματα και ανήκουν στην κατηγορία χειριστών μηχανημάτων τεχνικών έργων, κατέχοντας άδεια Α' τάξης ... .

Ήδη με το από 5-3-1992 έγγραφό του προς τη Διεύθυνση Λιγνιτικού Κέντρου Πτολεμαϊδος- Αμυνταίου ο τότε προϊστάμενος του Ορυχείου Νοτίου Πεδίου εισηγήθηκε την χορήγηση του επιδόματος και στους χειριστές αυτούς λόγω συνδρομής στην περίπτωσή τους των προϋποθέσεων χορήγησής του, η δε αναιρεσείουσα κατ' αρχήν ανεγνώρισε ότι και οι ενάγοντες δικαιούνται το προαναφερθέν επίδομα και κατά μήνα Νοέμβριο 1998 χορήγησε αυτό σ' αυτούς αλλά στη συνέχεια διέκοψε την παροχή του το Δεκέμβριο του ιδίου έτους, με την αιτιολογία ότι χαρακτηρίζονται ως γεωτρυπανιστές.

Όπως όμως προαναφέρθηκε, ο αναιρεσίβλητος παρέχει εργασία χειριστού διατρητικών φορείων και όχι εργασία γεωτρυπανιστού, εργαζόμενος εντός των ορυχείων σε αντίθεση με τους τελευταίους οι οποίοι εργάζονται εκτός των ορυχείων πραγματοποιώντας ερευνητικές γεωτρήσεις και υδρογεωτρήσεις σε διάφορα σημεία της χώρας και όχι εντός των λιγνιτωρυχείων, με γεωτρύπανα τα οποία δεν είναι βαρέα μηχανήματα.

Επί πλέον η αναιρεσείουσα χορηγεί στους γεωτρυπανιστές επίδομα μετακινήσεων, το οποίο όμως δεν χορηγεί και στον αναιρεσίβλητο, παρά το ότι χαρακτηρίζει αυτόν γεωτρυπανιστή. Να σημειωθεί, ότι με την υπ' αριθμ. 470/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, που εκδόθηκε επί αγωγής που άσκησαν άλλoι εργαζόμενοι στην αναιρεσείουσα, επίσης- ως χειριστές διατρητικών φορείων, εντός του ορυχείου, δηλαδή της αυτής κατηγορίας με τον αναιρεσίβλητο, η οποία κατέστη τελεσίδικη με την υπ' αριθμ. 203/2004 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, χορηγήθηκε στους τελευταίους το επίδικο επίδομα, η δε αναιρεσείουσα δεν επικαλείται ούτε από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι ασκήθηκε αναίρεση κατά της εν λόγω απόφασής.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο αναιρεσίβλητος έχει τα ίδια τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, εργάζεται στον ίδιο χώρο και στο ίδιο έργο, παρέχοντας ίσης αξίας εργασία και υπό όμοιες συνθήκες με τους χειριστές και κατευθυντές βαρέων οχημάτων και επομένως, η χορήγηση του οικονομικού κινήτρου που αναφέρθηκε μόνο στους χειριστές και κατευθυντές βαρέων οχημάτων και η μη επέκτασή του και στους χειριστές διατρητικών φορείων όπως είναι ο αναιρεσίβλητος, είναι αδικαιολόγητη και παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης των απασχολουμένων με τους ίδιους όρους και συνθήκες στον αυτό εργοδότη.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχτηκε κατ' ουσίαν την έφεση που είχε ασκήσει ο αναιρεσίβλητος κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή ως προς τους λοιπούς ενάγοντες και είχε απορριφθεί ως προς αυτόν (αναιρεσίβλητο) με την αιτιολογία ότι δεν αποδείχτηκε ότι αυτός είχε την τυπική προϋπόθεση της κατοχής άδειας χειριστή Α' τάξεως και αφού εξαφάνισε ως προς αυτόν δέχτηκε εν μέρει την αγωγή.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο ορθώς ερμήνευσε τις διατάξεις των άρθρων 288 ΑΚ, 4 παρ. 1, 2 και 22 παρ. 1 του Συντάγματος και 119 της Συνθήκης της Ε.Ε. αφού με βάση τα ως άνω ανελέγκτως γενόμενα δεκτά στην κρινόμενη περίπτωση συνέτρεχαν οι προβλεπόμενες από τις διατάξεις αυτές προϋποθέσεις, περιέλαβε δε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της συνδρομής των απαιτουμένων προϋποθέσεων για την εφαρμογή της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων στον ίδιο εργοδότη, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο και ως εκ τούτου ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 του Κ.Πολ.Δ είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-1-2011 αίτηση της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) για αναίρεση της 146/2010 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Οκτωβρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Νοεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ