1581/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1581 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1581/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Τίγγα και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 10 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Ι. Δ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στέργιο Γιαλάογλου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ANTENNA TV ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ", ως ιδιοκτήτριας του τηλεοπτικού σταθμού με την επωνυμία ANTENNA TV, και έδρα την Αθήνα, νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Νικολόπουλο, 2. Ι. Μ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, 3. Έ. Σ. το γένος Μ. Τ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λεωνίδα Μαραβέλη, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, 4. Α. Μ. του Δ., κατοίκου ..., και 5. Γ. Σ. του Σ., κρατουμένου στις Δικαστικές Φυλακές ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5 Μαΐου 2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 545/2006 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων, με την από 19 Οκτωβρίου 2006 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αρ. 688/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση ο αναιρεσείων, με την από 28 Μαΐου 2008 κλήση, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αρ. 1158/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Η υπόθεση επαναφέρεται και πάλι προς συζήτηση με την από 27 Ιουλίου 2010 νέα κλήση του αναιρεσείοντος.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας, ανέγνωσε την από 7 Δεκεμβρίου 2007 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στην σύνθεση, Αρεοπαγίτη Ιωάννη Τέντε, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, μετά τη γενομένη εκ μέρους του αναιρεσείοντος δήλωση περί παραιτήσεώς του από το δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς τον πέμπτο αναιρεσίβλητο Γ. Σ., η οποία δήλωση καταχωρίσθηκε στα πρακτικά συζητήσεως της υποθέσεως και για το κύρος της οποίας δεν ήταν αναγκαία, κατά τις διατάξεις των άρθρων 294§1 και 297 ΚΠολΔ, η κλήτευση αυτού, αφού αυτός δεν θα εδικαιούτο να αντιλέξει κατά της παραιτήσεως (Ολομ. ΑΠ 1187/1981), η αίτηση αναιρέσεως θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε και πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη η δίκη ως προς τον αναιρεσίβλητο αυτόν (άρθρα 295§1, 297 και 573§1 ΚΠολΔ - ΑΠ 776/2010).

Επειδή, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμούς 86/18-1-2011 και 65/13-1-2011 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Π. Κ. Θ., αντίγραφο της από 27-7-2010 αιτήσεως (κλήσεως) του αναιρεσείοντος με τις υπ' αυτή έκθεση καταθέσεως και πράξη ορισμού της αναφερομένης στην αρχή δικασίμου με κλήση προς παράσταση κατ' αυτή για τη συζήτηση της προεπιδοθείσης αιτήσεως αναιρέσεως, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στο δεύτερο και στον τέταρτο από τους αναιρεσιβλήτους, μετά από παραγγελία του έχοντος ειδική πληρεξουσιότητα και παραστάντος πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος. Κατά τη δικάσιμο όμως αυτή, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από το οικείο πινάκιο και κατά τη σειρά εγγραφής της σε αυτό και συζητήθηκε, οι αναιρεσίβλητοι αυτοί δεν παραστάθηκαν ούτε κατέθεσαν δήλωση ότι δεν θα παραστούν κατ' αυτή, σύμφωνα με τα άρθρα 573§1 και 242§2 ΚΠολΔ. Επομένως πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως, παρά την απουσία τους, ως εάν ήσαν και αυτοί παρόντες, σύμφωνα με το άρθρο 576§2 ΚΠολΔ.

Επειδή, κατά το άρθρο μόνο §1 του Ν. 1178/1981, περί αστικής ευθύνης του τύπου και άλλων τινών διατάξεων, ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκαν υπαίτια με δημοσίευμα, το οποίο θίγει την τιμή ή την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν η κατά το άρθρο 914 ΑΚ υπαιτιότητα, η κατά το άρθρο 919 ΑΚ πρόθεση και η κατά το άρθρο 920 ΑΚ γνώση ή υπαίτια άγνοια συντρέχει στο συντάκτη του δημοσιεύματος ή αν ο τελευταίος είναι άγνωστος στον εκδότη ή στο διευθυντή συντάξεως του εντύπου.

Στην παρ.2 του ιδίου άρθρου, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο μόνο παρ. 4 Ν.2243/1994, η κατά το άρθρο 932 του ΑΚ χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του αδικηθέντος από κάποια από τις προβλεπόμενες στην προηγούμενη παράγραφο πράξεις ορίζεται, εφόσον αυτές τελέσθηκαν δια του τύπου, κατά την κρίση του δικαστή, όχι κατώτερη των αναφερόμενων κατά περίπτωση ποσών.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει σαφώς, ότι αναφέρονται μόνο στην ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου, φυσικού ή νομικού προσώπου και όχι στο συντάκτη του επιλήψιμου δημοσιεύματος ή τον εκδότη του εντύπου (αν αυτός δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη) ή τον διευθυντή συντάξεως. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι ο συντάκτης (του επιλήψιμου δημοσιεύματος), ο εκδότης (αν δεν είναι και ιδιοκτήτης του εντύπου) ή ο διευθυντής συντάξεως παύουν να ευθύνονται προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας ή της ηθικής βλάβης που έχει προκληθεί από επιλήψιμο δημοσίευμα, αλλά η ευθύνη τους θεμελιώνεται στις κοινές διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920, 932 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 361-363 ΠΚ.

Κατά το άρθρο 4 παρ.10 του Ν.2328/1995, στο άρθρο μόνο του Ν.1178/1981, όπως αυτός τροποποιήθηκε και ισχύει, υπάγονται και οι τηλεοπτικοί και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί. Στα κατά το Ν.1178/1981 "δημοσιεύματα" περιλαμβάνονται και οι τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Προκειμένου για τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, ως "εκδότης" νοείται ο νόμιμος ή οι περισσότεροι νόμιμοι εκπρόσωποι της αδειούχου εταιρείας, ως "διευθυντής" ο υπεύθυνος προγράμματος και προκειμένου για ειδησεογραφικές εκπομπές ο διευθυντής του τμήματος ειδήσεων, ως "συντάκτης" δε του δημοσιεύματος ο παραγωγός ή ο δημοσιογραφικός υπεύθυνος ή ο δημοσιογράφος συντονιστής ή παρουσιαστής της εκπομπής, ανάλογα με το είδος και τη δομή της εκπομπής.

Το κατά την παράγραφο 2 του άρθρου μόνου του Ν.1178/1981 ελάχιστο, κατά τα ανωτέρω, ποσό χρηματικής ικανοποιήσεως προκειμένου για τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας καθορίζεται σε εκατό εκατομμύρια (100.000.000) δραχμές. Το δικαστήριο, πάντως, οφείλει να ερευνά μήπως στη συγκεκριμένη περίπτωση, με την επιδίκαση της προβλεπόμενης από το νόμο ελάχιστης χρηματικής ικανοποιήσεως, παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας μεταξύ του χρησιμοποιουμένου μέτρου και του επιδιωκόμενου σκοπού, η οποία απορρέει από τη συνταγματική αρχή του Κράτους Δικαίου και ήδη ρητώς καθιερώθηκε στο αναθεωρηθέν άρθρο 25§1 του Συντάγματος, υιοθετείται δε σταθερά και από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ολομ.

ΑΠ 6/2011, Ολομ. ΑΠ 6/2009, Ολομ. ΑΠ 27/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Η πρώτη εναγομένη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ANTENNA T.V. Α.Ε." διατηρεί τηλεοπτικό σταθμό, ο οποίος είναι εθνικής εμβέλειας. Στις 15-2-2005 η τρίτη των εναγομένων, μεταδίδοντας ως εκφωνήτρια το νυκτερινό δελτίο ειδήσεων παρουσίασε μία δημοσιογραφική έρευνα με θέμα και περιεχόμενο, τα οποία είχαν επιμεληθεί ο δεύτερος των εναγομένων, ως διευθυντής ειδήσεων, με αρμοδιότητα στη διαμόρφωση του περιεχομένου του, καθώς και ο τέταρτος τούτων ως δημοσιογράφος και τα οποία αφορούσαν τον ενάγοντα, με την ιδιότητα του διευθυντή των φυλακών ..., και τον πέμπτο εναγόμενο, ο οποίος ήταν τότε κρατούμενος σε αυτές.

Συγκεκριμένα, η τρίτη εναγομένη εκφώνησε το εξής κείμενο: "Μια υπόθεση εκβιασμού τώρα μέσα στις φυλακές καταγγέλλει στον ΑΝΤΕΝΝΑ ένας κρατούμενος. Ο Γ. Σ. (πέμπτος εναγόμενος) υποστηρίζει ότι πριν από έξι μήνες, ένα κύκλωμα με επικεφαλής τον τότε διευθυντή των φυλακών (ενάγοντα) του ζήτησε 3.000 ευρώ για να παραμείνει στο κυλικείο.

Δεν τους έδωσε τα χρήματα, αλλά απομακρύνθηκε". Κατόπιν προβλήθηκαν εικόνες των φυλακών ... και ο υπότιτλος "Φυλακές .... Καταγγέλλει χρηματισμό του Διευθυντή" και παράλληλα από τον τέταρτο εναγόμενο καταγγέλθηκαν τα ακόλουθα: "Καταγγέλλει ότι έπεσε θύμα εκβιασμού στις φυλακές ... από το διευθυντή, τον αρχιφύλακα και ένα συγκατηγορούμενό του, ο οποίος μετέφερε τις εντολές τους".

Στη συνέχεια εμφανίσθηκαν τα στοιχεία του πέμπτου εναγομένου και ακούσθηκε η φωνή αυτού να λέει: "Βρισκόμουνα στις φυλακές ..., με πλησίασε κάποιος κρατούμενος, το όνομά του Φ. Δ. και μου είπε "για να μπεις στο κυλικείο χρειάζομαι 3.000 ευρώ". Εγώ του απάντησα "θα σου τα δώσω τα χρήματα". Τότε με φώναξε ο διευθυντής τότε Ι.

Δ.. Ήτανε το δεξί χέρι του Δ. ο Φ. Δ.. Λέει, "μήπως νομίζετε κύριε Σ. ότι τα παίρνω;". Λέω, "όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται". Μετά απ' αυτά ακολούθησε η εκτίμηση του τέταρτου εναγόμενου που είπε τα εξής: "Ο Γ. Σ. κατήγγειλε το κύκλωμα που πριν από έξι μήνες δρούσε ανενόχλητο. Ο εκτελών χρέη διευθυντή έγινε απλός δεσμοφύλακας, ενώ ο μεσάζων κρατούμενος μεταφέρθηκε στις φυλακές ..., για να κουκουλωθεί η παράνομη δραστηριότητά του".

Κατόπιν, ακούστηκε ο πέμπτος εναγόμενος να λέει τα εξής: "Έχουν γίνει κι άλλες καταγγελίες. Ο κύριος Δ.ς τα παίρνε, τα παίρνε, φακελάκια, φακελάκια και λυπάμαι πάρα πολύ για τον κύριο Δ. και πρέπει να δηλώσει την παραίτησή του στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και τώρα είναι απλός φύλακας". Τέλος το θέμα τούτο ολοκληρώθηκε από τον τέταρτο εναγόμενο, ο οποίος ανέφερε τα εξής: "Η νέα διοίκηση των φυλακών ...

ερευνά τις καταγγελίες των κρατουμένων". Από όλα όσα προαναφέρθηκαν, τα οποία συνομολογούνται από τους εναγόμενους, δηλαδή από τον τρόπο παρουσίασης της έρευνας αυτής, δημιουργήθηκε στο μέσο τηλεθεατή η εντύπωση ότι οι περιεχόμενες σ' αυτή πληροφορίες είναι βάσιμες και συνεπώς, ότι ο ενάγων με την παραπάνω υπηρεσιακή του ιδιότητα ήταν σε θέση έναντι οικονομικού ανταλλάγματος, να τοποθετεί τους κατηγορουμένους σε θέσεις εργασίας της φυλακής, όπως αυτή του απασχολούμενου στο κυλικείο και ότι εκμεταλλευόμενος τούτο, απαιτούσε και εισέπραττε τέτοια ανταλλάγματα για την ικανοποίηση αιτημάτων των κρατουμένων.

Τα περιστατικά όμως, αυτά δεν ήταν αληθινά, γιατί όσον αφορά στις ως άνω θέσεις εργασίας, μία των οποίων κατείχε ο πέμπτος εναγόμενος, έχοντας ζητήσει τούτο προκειμένου να υπαχθεί στο σύστημα του ευεργετικού υπολογισμού των ημερών κρατήσεώς του, τηρείται η αναφερόμενη στα άρθρα 40 επ. του Σωφρονιστικού Κώδικα νόμιμη διαδικασία, όπως έγινε και στην περίπτωση εκείνου, δηλαδή, μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου και ακρόασή του, αποφασίζει το αρμόδιο Συμβούλιο εργασίας, που είναι πενταμελές όργανο, στο οποίο, κατά τις διατάξεις των άρθρων 41 παρ. 3 και 87 παρ. 2 του Σωφρονιστικού Κώδικα, συμμετέχουν και ψηφίζουν, ως πρόεδρος, ο εισαγγελέας πρωτοδικών και μέλη ο διευθυντής, ο αρχιφύλακας, ο αρχαιότερος κοινωνικός λειτουργός και ένα πρόσωπο από τα αναφερόμενα στην πρώτη των παραπάνω διατάξεων.

Τα παραπάνω γνώριζε ο πέμπτος εναγόμενος ότι τηρήθηκαν, αλλά περί αυτών, δηλαδή για την τήρηση της εν λόγω διαδικασίας, που ήταν σημαντική ως πληροφορία για την εκτίμηση του επίμαχου ζητήματος της τοποθετήσεώς του στη θέση εκείνη μετά από καταβολή ανταλλάγματος ή μη, δεν περιλήφθηκε στη δημοσιογραφική αυτή έρευνα ο,τιδήποτε περαιτέρω, τονίστηκε ιδιαίτερα, ως πραγματικό και αναμφισβήτητο γεγονός, η απαίτηση και είσπραξη ανταλλαγμάτων εκ μέρους του ενάγοντος, ενώ αφέθηκε να θεωρηθεί ότι η περίπτωση του πέμπτου ενάγοντος απετέλεσε αφορμή για τη δημοσιοποίηση της παραβατικότητας του ενάγοντος.

Ο πέμπτος εναγόμενος για το κρίσιμο περιστατικό μεταξύ αυτών και του Δ. Φ. κάνει λόγο στην από 15-11-2004 χειρόγραφη αναφορά προς τον τότε διευθυντή των φυλακών Γ. Ε. μετά από εννιά μήνες τουλάχιστον, δεδομένου ότι κατά το Μάρτιο του 2004 ανέλαβε ο τελευταίος τα εν λόγω καθήκοντα και έπαυσε να τα ασκεί ο ενάγων, η δε αναφορά του, ύστερα από διαβίβασή της στον εισαγγελέα πρωτοδικών Ροδόπης και διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, τέθηκε ως υπόθεση στο αρχείο και τούτο έτυχε και της εγκρίσεως και του εισαγγελέα εφετών Θράκης.

Δεν προέκυψε, ότι ο ενάγων εισέπραξε ή απαίτησε να εισπράξει χρηματικά ποσά κατά παράβαση των υπηρεσιακών του καθηκόντων. Όσα εκτέθηκαν στην παραπάνω δημοσιογραφική έρευνα, ήταν ιδιαίτερα προσβλητικά για την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος, δηλαδή προσέβαλαν την προσωπικότητα αυτού, καθόσον παρουσίασαν αυτόν ότι εκμεταλλευόμενος τη θέση του διευθυντή των φυλακών, χρηματιζόταν από τους κρατούμενους, τα δε σχετικά περιστατικά έγιναν αντιληπτά από το τηλεοπτικό κοινό οπουδήποτε βρισκόταν στην ελληνική επικράτεια, δεδομένου ότι, ο εναγόμενος τηλεοπτικός σταθμός έχει εμβέλεια σε όλη την Ελλάδα με συνέπεια αυτός να διασυρθεί και να υποστεί σημαντική ηθική βλάβη.

Στην προσβολή αυτή συνετέλεσαν τόσον ο πέμπτος εναγόμενος αφού εν γνώσει του ανέφερε ψευδή περιστατικά ως αληθινά, όσο και η πρώτη των εναγομένων, ως ιδιοκτήτρια του ως άνω τηλεοπτικού σταθμού και ο δεύτερος και ο τέταρτος τούτων, οι οποίοι, υπό τις προαναφερόμενες ιδιότητές τους, μετέδωσαν αυτά. Οι τελευταίοι δεν εγνώριζαν μεν για την αναλήθειά τους, πλην όμως από βαριά αμέλεια δε μερίμνησαν προηγουμένως να διασταυρώσουν την αλήθεια, και να ελέγξουν τις πηγές πληροφορήσεώς τους.

Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της έρευνας δεν επιδιώχθηκε να αναφερθεί η άποψη του ενάγοντος ως προς τις αποδιδόμενες σ' αυτόν παραβάσεις και έτσι το θέμα αναπτύχθηκε απολύτως μονομερώς. Αντίθετα, στοιχεία συμμετοχής της τρίτης των εναγομένων στην προσβολή αυτή δεν προέκυψαν, καθόσον αυτή περιορίσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση στην εκφώνηση μόνο του τίτλου του θέματος και όχι στη διαμόρφωση αυτού ως προς το πνεύμα και το περιεχόμενό του.

Η έρευνα άλλωστε και χωρίς την εκφώνηση αυτή θα ήταν, υπό τις περιστάσεις που εκτέθηκαν, προσβλητική για την προσωπικότητα του ενάγοντος. Με βάση τις παραπάνω πραγματικές παραδοχές το Εφετείο: 1) Δέχθηκε ότι η αγωγή είναι αβάσιμη κατ' ουσίαν καθόσον στρέφεται κατά της τρίτης εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης Έ. (Τ.) Σ.

και 2) Δέχθηκε, μετ' απόρριψη του ισχυρισμού των λοιπών εναγομένων περί άρσεως του άδικου χαρακτήρα της πράξεως λόγω συνδρομής περιπτώσεως δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, ότι οι διάδικοι αυτοί οφείλουν, προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης του ενάγοντος να του καταβάλουν χρηματική ικανοποίηση. Ως εύλογο δε ποσό για την ικανοποίηση αυτή έκρινε ότι, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων του νόμου, δηλαδή του βαθμού του πταίσματος των δεύτερου, τέταρτου και πέμπτου των εναγομένων, του είδους και της βαρύτητας της προσβολής που προκλήθηκε στον ενάγοντα εξαιτίας της μεγάλης δημοσιότητας κατά τη μετάδοση της εν λόγω έρευνας, της οικονομικής κατάστασης των διαδίκων και της κοινωνικής κατάστασης των φυσικών προσώπων αυτών, καθώς επίσης και των ορίων που τίθενται σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 10 του Ν.2328/1995, είναι, καθόσον αφορά την πρώτη των εναγομένων ιδιοκτήτρια του ένδικου σταθμού, το ποσό των 100.000 ευρώ.

Κατέληξε δε στην κρίση αυτή δεχόμενο ότι η επιδίκαση στη συγκεκριμένη περίπτωση από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο του οριζόμενου από το νόμο ελαχίστου ορίου των 293.470 ευρώ (100.000.000 δραχμών) ενείχε παραβίαση της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, διότι για την πραγμάτωση του επιδιωκόμενου σκοπού το ποσό των 100.000 ευρώ κρίνεται κατάλληλο, ενώ το μείζον ποσό των 293.470 ευρώ δεν κρίνεται αναγκαίο.

Το Εφετείο, το οποίο έκρινε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν την αγωγή κατά της τρίτης αναιρεσίβλητης Έ. (Τ.) Σ., διέλαβε πλήρη αιτιολογία, που καθιστά εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, αφού δέχθηκε ότι η εν λόγω διάδικος δεν είχε ουσιαστική συμμετοχή στην διαμόρφωση του περιεχομένου του επίμαχου, προσβλητικού της τιμής και της υπολήψεως του αναιρεσείοντος, δελτίου ειδήσεων.

Επομένως, η απόφασή του δεν στερείται νόμιμης βάσεως και δεν υπέπεσε στη σχετική αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ο δε δεύτερος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Εξάλλου, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που επιδίκασε στον αναιρεσείοντα ενάγοντα ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική του βλάβη το ελάχιστο από το νόμο οριζόμενο ποσό των 293.470 ευρώ δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας.

Διότι το νόμιμο αυτό ποσό, ενόψει των περιστάσεων υπό τις οποίες διαπράχθηκε η ένδικη αδικοπραξία, δεν τελεί σε δυσαναλογία προς τον επιδιωκόμενο από το νόμο με τον καθορισμό ελάχιστου ποσού χρηματικής ικανοποιήσεως σκοπό, ο οποίος συνίσταται στην παροχή αποτελεσματικής προστασίας της προσωπικότητας του ανθρώπου από προσβολές που γίνονται με μέσα, όπως οι τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας, που λόγω της επιρροής τους δύνανται να επιφέρουν ιδιαιτέρως μεγάλη ηθική βλάβη στον προσβαλλόμενο.

Επομένως το Εφετείο που, με διαφορετικές εκτιμήσεις, έκρινε αντιθέτως, περιορίζοντας το επιδικαστέο ποσό σε 100.000 ευρώ, ήτοι κάτω του νόμιμου ορίου κατ' εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, παραβίασε την παράγραφο 2 του άρθρου μόνου του Ν.1178/1981 σε συνδυασμό με την παράγραφο 10 του άρθρου 4 του Ν.2328/1995, καθώς και το άρθρο 25§1 του Συντάγματος, εφαρμόζοντας αυτό αν και δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του.

Κατ'ακολουθίαν ο σχετικός πρώτος, εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, λόγος της αναιρέσεως, είναι βάσιμος.

Επειδή, ο λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στο δικαστήριο της ουσίας ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), για να είναι ορισμένος πρέπει να αναφέρει, μεταξύ άλλων, και σε τι συνίσταται το σφάλμα της αποφάσεως κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή του νόμου. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τέταρτο λόγο της αναιρέσεως εκτίθεται ότι η προσβαλλομένη απόφαση, καταδικάζοντας τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της τρίτης αναιρεσίβλητης και προσδιορίζοντας αυτή στο υπερβολικό ποσό των 20.000 ευρώ παραβίασε τους κανόνες ουσιαστικού δικαίου των διατάξεων των άρθρων 176, 179, 183, 190 §§ 1-2 και 189 ΚΠολΔ, υποπίπτοντας έτσι στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ.

Ο λόγος όμως αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος, ως αόριστος, αφού δεν αναφέρει πού ακριβώς έγκειται το σφάλμα της αναιρεσιβαλλόμενης, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν το δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε σε νομική πλημμέλεια και οδηγήθηκε σε σφαλερό διατακτικό. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως ως προς την αναιρεσίβλητη Έ. (Τ.) Σ.

και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη αυτής, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση ως προς τους αναιρεσιβλήτους "ANTENNA TV Α.Ε.", Ι. Μ. και Α. Μ., να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση (άρθρο 580§3 ΚΠολΔ).

Οι αναιρεσίβλητοι αυτοί, ως ηττώμενοι διάδικοι, πρέπει να καταδικασθούν στην δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει κατηργημένη τη δίκη ως προς τον πέμπτο από τους αναιρεσιβλήτους Γ. Σ..

Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως ως προς την τρίτη από τους αναιρεσιβλήτους Έ. (Τ.) Σ..

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη αυτής, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Αναιρεί την υπ' αριθμό 545/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς τους αναιρεσιβλήτους "ANTENNA TV Α.Ε.", Ι. Μ. και Α. Μ..

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Καταδικάζει τους τρεις αυτούς αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 7 Νοεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ