1580/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1580 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1580/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Β. Κ. του Σ. και 2) Π. Ν. του Γ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Χασιώτη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", τελούσας υπό ειδική εκκαθάριση κατόπιν συγχωνεύσεως με την "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο και 2) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ανδριανή Κατσαρού, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-6-2011 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 82/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 72/2015 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20-10-2015 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες και το 2ο των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Ντάντου διάβασε την από 6-5-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις υπ' αριθμ. ... και ... εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Ι. Ζ., που επικαλούνται και προσκομίζουν οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι επισπεύδουν την συζήτηση της υπόθεσης, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 20-10-2015 και με αριθμό κατάθ. 1373 ΑΝΑΙΡ90/10-11-2015 αίτησης αναιρέσεως, με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την αρχική δικάσιμο της 13-5-2016 και της από 7-11-2016 βεβαίωσης αναβολής του Γραμματέα του Αρείου Πάγου για την δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στην πρώτη αναιρεσίβλητη, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε από Πληρεξούσιο Δικηγόρο κατά την παραπάνω δικάσιμο.

Κατά συνέπεια, αφού η πιο πάνω αναιρεσίβλητη δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το σχετικό πινάκιο, ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της (άρθρα 576 παρ. 2, 575 εδ.

β' του ίδιου Κώδικα. Με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 10 του Ν. 3869/2010 επιβάλλεται στον οφειλέτη το καθήκον για ειλικρινή δήλωση των περιουσιακών του στοιχείων και εισοδημάτων καθ' όλο το διάστημα που αρχίζει με την κατάθεση της αίτησης του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 3869/2010, αλλά και την περίοδο της ρύθμισης των άρθρων 8 παρ. 2 και 9 παρ. 2 του ίδιου νόμου.

Ειδικότερες μορφές του καθήκοντος αυτού αποτελούν οι υποχρεώσεις για ακρίβεια των στοιχείων που περιέχονται στις καταστάσεις της παρ. 1 του άρθρου 4 και για αλήθεια του περιεχομένου της δήλωσης της παρ. 2 του άρθρου 4. Η παράβαση των υποχρεώσεων αυτών, εφόσον έγινε από δόλο ή βαριά αμέλεια έχει ως συνέπεια την απόρριψη της αίτησης ή την έκπτωση από τη ρύθμιση ή την έκπτωση από την απαλλαγή που έχει ήδη αποφασιστεί και μέχρι 2 χρόνια μετά την επέλευσή της, παράλληλα δε νέα αίτηση μπορεί να υποβληθεί μετά την πάροδο 2 ετών από την τελεσίδικη απόρριψη της προηγούμενης αίτησης ή την τελεσιδικία της απόφασης περί έκπτωσης.

Την παραβίαση αυτή μπορεί να επικαλεσθεί οποιοσδήποτε πιστωτής εντός έτους από τη στιγμή που πληροφορήθηκε τη διάσταση της πραγματικής κατάστασης του οφειλέτη σε σχέση με τη δηλωθείσα. Μολονότι ο νόμος κάνει λόγο για "αίτηση" του πιστωτή είναι δεδομένο ότι εάν βρίσκεται σε εκκρεμότητα η αίτηση του άρθρου 4 ο ισχυρισμός αυτός μπορεί να προβληθεί κατ' ένσταση.

Για να επέλθουν εις βάρος του οφειλέτη οι οριζόμενες στο νόμο (ανωτέρω) δυσμενείς κυρώσεις δεν απαιτείται με τη συμπεριφορά αυτή του οφειλέτη να έχει μειωθεί (βλαβεί) η ικανοποίηση των πιστωτών. Αρκεί ότι οι εσφαλμένες ατελείς δηλώσεις του οφειλέτη είναι πρόσφορες να μειώσουν (ζημιώσουν) την ικανοποίηση των πιστωτών.

Κατά πάσαν δε περίπτωση ένας ανειλικρινής σε κρίσιμα ζητήματα οφειλέτης (περιουσιακή κατάσταση - εισοδήματα) δεν κρίνεται άξιος να τύχει της ευνοϊκής μεταχειρίσεως του νόμου. Εξάλλου ο οφειλέτης μπορεί, κατά τη διάταξη του άρθρου 745 ΚΠολΔ, να προβάλει πραγματικούς ισχυρισμούς ως την περάτωση της τελευταίας συζήτησης στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο.

Επομένως δεν συντρέχει κατά τη κρίση του Δικαστηρίου, περίπτωση παραβίασης του καθήκοντος ειλικρινούς δήλωσης, αν πριν την έναρξη της διαδικασίας, συμπληρώσει την αίτησή του όσον αφορά την κατάσταση της περιουσίας του με την προσθήκη ακινήτου το οποίο είχε κατ' αρχήν παραλείψει να συμπεριλάβει.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ και ειδικότερα, ότι το Δικαστήριο αυτό με το να απορρίψει την από 28-6-2011 αίτηση ρύθμισης των οφειλών των αναιρεσειόντων, διότι από δόλο παραβίασαν το καθήκον υποβολής ειλικρινούς δήλωσης αναφορικά με την περιγραφή του περιουσιακού τους στοιχείου-κύριας κατοικίας, της οποίας τυγχάνουν συγκύριοι κατά ποσοστό 50% έκαστος εξ' αυτών, παραβίασε, ευθέως, την ουσιαστική διάταξη του άρθρου 10 παρ. 1 του Ν. 3869/2010.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας, δικάζοντας ως Εφετείο κατά της 82/2012 πρωτόδικης απόφασης του Ειρηνοδικείου Δράμας, κατά την εκουσία δικαιοδοσία, απέρριψε την ένδικη αίτηση των αναιρεσειόντων με την εξής αιτιολογία: "Με την με αριθμό κατάθεσης 59/2011 αίτησή τους ενώπιον του Ειρηνοδικείου Δράμας, οι αιτούντες, ήδη εκκαλούντες, επικαλούμενοι αποτυχία του επιχειρηθέντος εξωδικαστικού συμβιβασμού, έλλειψη πτωχευτικής τους ικανότητας και μόνιμη αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους προς τις καθ' ων, ήδη εφεσίβλητες, ζήτησαν να διαταχθεί η ρύθμιση των χρεών τους, με σκοπό την απαλλαγή τους απ' αυτά καθώς και την εξαίρεση από την ρευστοποίηση της κύριας κατοικίας τους.

Οι αιτούντες, ήδη εκκαλούντες, ισχυρίζονται, με την άνω αίτησή τους, ότι η κύρια κατοικία τους, που ανήκει σε έκαστο αυτών κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου, είναι ένα διαμέρισμα στη Δράμα, εμβαδού 100 τ.μ. Για την ορθότητα των ανωτέρω στοιχείων κατέθεσαν στη γραμματεία του Ειρηνοδικείου Δράμας, την 22η-7-2011, κατ' άρθρο 4 παρ. 2β του ν. 3869/2010, τις από 22-7-2011 υπεύθυνες δηλώσεις τους.

Πλην, όμως, το ακίνητο αυτό της συνιδιοκτησίας τους είναι ένα οικόπεδο εμβαδού 142 τ.μ., με την επ' αυτού οικοδομή που αποτελείται από υπόγειο όροφο εμβαδού 100 τ.μ., ισόγειο εμβαδού 91,36 τ.μ. (πυλωτή) και πρώτο όροφο εμβαδού 91,36 τ.μ..

Συνεπώς, η κύρια κατοικία αυτών, κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης, ήταν το ανωτέρω ακίνητο και όχι ένα διαμέρισμα εμβαδού 100 τ.μ., όπως αναληθώς αναφέρουν στην αίτησή τους και επιβεβαιώνουν με τις από 22-7-2011 υπεύθυνες δηλώσεις τους. Με τον τρόπο αυτό, οι αιτούντες, ήδη εκκαλούντες, παραβίασαν το καθήκον υποβολής ειλικρινούς δήλωσης για τα πάσης φύσεως εισοδήματα και περιουσία τους, κατά το χρόνο κατάθεσης της με αριθμό κατάθεσης 59/2011 αίτησής τους, η οποία (παραβίαση) οφείλεται σε δόλο αυτών, αφού εν γνώσει τους υπέβαλαν ψευδή δήλωση και είναι σημαντική, δεδομένου της διαφοράς της εμπορικής αξίας των δύο ακινήτων (αυτού που δήλωσαν και αυτού που στην πραγματικότητα κατέχουν).

Εξάλλου, οι αιτούντες, ήδη εκκαλούντες, δεν προέβησαν στη διόρθωση του δικογράφου της αίτησής τους, κατά τη συζήτηση αυτής στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ως προς την ανωτέρω ακίνητη περιουσία τους. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση ως ουσιαστικά αβάσιμη". Επομένως, αφού, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, αποδείχθηκε ότι οι αιτούντες - αναιρεσείοντες παραβίασαν το καθήκον υποβολής ειλικρινούς δήλωσης για το επίδικο ακίνητο-κύρια κατοικία τους από δόλο και δεν προέβησαν στην διόρθωση του δικογράφου της αίτησής τους κατά την συζήτηση αυτής στο ακροατήριο του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, το Δικαστήριο της ουσίας, απορρίπτοντας την ένδικη αίτηση, δεν παραβίασε, ευθέως, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 10 παρ. 1 του Ν. 3869/ 2010 με εσφαλμένη υπαγωγή σε αυτή των πραγματικών περιστατικών, που ανέλεγκτα δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν.

Εξάλλου, σύμφωνα και με την προηγηθείσα νομική σκέψη, οι αιτούντες οφειλέτες και ήδη αναιρεσείοντες είχαν τη δυνατότητα να συμπληρώσουν παραδεκτώς κατ' άρθρο 745 ΚΠολΔ την ένδικη αίτησή τους αναφορικώς με το εν λόγω ακίνητο-κατοικία μέχρι το πέρας της συζητήσεως της υποθέσεως στο Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο οπότε δεν κινδύνευαν να αντιμετωπίσουν την κύρωση του άρθρου 10 παρ. 1 του Ν. 3869/2010 και όχι με το δικόγραφο της από 4-9-2014 εφέσεώς τους με την οποία προέβησαν σε απαράδεκτη συμπλήρωση της εν λόγω αιτήσεώς τους.

Επομένως ο πρώτος από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθεί. Από την διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο άσκησης του κρινόμενου ένδικου μέσου στις 10-11-2015 (πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015, που εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 του ίδιου νόμου για τα ένδικα μέσα, που κατατίθενται μετά την 1-1-2016) προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων, οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση για ορισμένους λόγους, που διαλαμβάνονται περιοριστικά στην υπόψη διάταξη, στους οποίους δεν περιλαμβάνεται ο από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, ο οποίος περιλαμβάνεται στο άρθρο 560 παρ. 5 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την τροποποίηση με τον ως άνω Ν. 4335/2015, ο οποίος όμως δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη υπόθεση, λόγω του χρόνου καταθέσεως της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, ήτοι πριν την 1-1-2016, ενώ αντιθέτως σε αυτούς δεν περιλαμβάνονται οι από τους αριθ. 9, 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης.

Επομένως οι από τους αριθ. 8 του άρθρου 560 ΚΠολΔ και αριθ. 9, 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθούν ως απαράδεκτοι. Μετά από αυτά η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 εδ.

ε' του ΚΠολΔ όπως ίσχυε και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015), χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 8 παρ. 6 εδ. β' του Ν. 3869/2010, η οποία, ως ειδικότερη, επικρατεί του άρθρου 746 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-10-2015 αίτηση για αναίρεση της 72/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας. Και

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Σεπτεμβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ