1580/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1580 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1580/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 5η Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ χας Ζ, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λεωνίδα Πανούση με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Πολέμη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-6-1996 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 21108/1999 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1675/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4-10-2004 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας διάβασε την από 18-3-2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού, τότε Αρεοπαγίτη και νυν Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 του ν.δ 496/1974 "περί λογιστικού των ν.π.δ.δ.", που ορίζει ότι ο νόμιμος και ο της υπερημερίας τόκος κάθε οφειλής του νομικού προσώπου ανέρχεται σε 6% ετησίως και άρχεται από της επιδόσεως της αγωγής, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων 340,345, 346 ΑΚ και 221 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι επί χρηματικής οφειλής των ν.π.δ.δ., μοναδικό γενεσιουργό λόγο της υποχρεώσεως αυτού προς πληρωμή τόκων υπερημερίας, αποτελεί η επίδοση αντιγράφου αγωγής.

Ως "αγωγή" νοείται εν προκειμένω η καταψηφιστική αγωγή, η επίδοση της οποίας επιφέρει έναρξη τοκοφορίας. Η επίδοση δε καταψηφιστικής αγωγής, της οποίας το αίτημα περιορίστηκε στη συνέχεια σε απλώς αναγνωριστικό, δεν αρκεί για να γεννηθεί η υποχρέωση του νομικού προσώπου προς τοκοδοσία κατά το άρθρο 346 ΑΚ, αφού η αγωγή αυτή θεωρείται πως δεν ασκήθηκε ως προς το καταψηφιστικό της αίτημα (άρθρο 295 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.).

Εξάλλου, η επίδοση της εν λόγω αγωγής εξακολουθεί μεν να ισχύει ως όχληση, δε γεννά όμως υποχρέωση του νομικού προσώπου για πληρωμή τόκων υπερημερίας κατά τα άρθρα 340 και 345 ΑΚ. Και τούτο, διότι η υποχρέωση αυτή δε γεννάται με την όχληση αλλά μόνο με την επίδοση της αγωγής. Η ως άνω διάταξη δεν αντίκειται στα άρθρα 4 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 παρ. 1 της Ε.Σ.Δ.Α., αφού η ειδική κατάσταση και λειτουργία των Ν.Π.Δ.Δ.

και η διαφύλαξη του δημοσίου συμφέροντος δικαιολογούν τον αποκλεισμό της εξώδικης οχλήσεως, η οποία απομένει μετά τον περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό, για την έναρξη της υποχρεώσεως του Ν.Π.Δ.Δ. να καταβάλει τόκους και την ανάγκη υπάρξεως για το σκοπό αυτό δικαστικής οχλήσεως.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 535 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. , αν ο λόγος της εφέσεως κριθεί βάσιμος, η απόφαση που προσβάλλεται εξαφανίζεται και το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κρατεί την υπόθεση και τη δικάζει κατ' ουσίαν. Στην περίπτωση αυτή το Εφετείο υποκαθιστά το Πρωτοδικείο στα δικαιώματα αυτού και καθίσταται αρμόδιο, εντός των ορίων της έφεσης, να εξετάσει και να λύσει όλα τα ζητήματα που υποβλήθηκαν πρωτοδίκως και είναι αναγκαία για την οριστική διάγνωση της διαφοράς, μεταξύ των οποίων και τη νομιμότητα της αγωγής.

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 5-6-1996 αγωγή της ενώπιον του Πρωτοδικείου Αθηνών η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα, ισχυριζόμενη ότι προσελήφθη από το εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο δυνάμει συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ως σιδερώτρια και προσέφερε σ' αυτό τις υπηρεσίες της κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-1991 έως 31-5-1996, ζήτησε να υποχρεωθεί το εναγόμενο να της καταβάλει το ποσό των 14.377.358 δρχ.

για μισθολογικές διαφορές, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής. Κατά τη συζήτηση της αγωγής η αναιρεσείουσα περιόρισε το καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής στο ποσό των 49.000 δρχ. και το Πρωτοδικείο, με την 1108/1999 απόφαση του, δέχτηκε εν μέρει την αγωγή και υποχρέωσε το εναγόμενο να της καταβάλει το ποσό των 49.000 δρχ., αναγνώρισε δε ότι της οφείλει 4.968.390 δρχ.

με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκαν αντίθετες εφέσεις από τους διαδίκους και το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχτηκε την έφεση της ενάγουσας, εξαφάνισε στο σύνολο της την πρωτόδικη απόφαση και δέχτηκε στο σύνολο της την αγωγή, απορρίπτοντας όμως ως μη νόμιμο το αίτημα της ενάγουσας για την επιδίκαση τόκων υπερημερίας κατά το μέρος που αυτό αφορούσε το αναγνωριστικό αίτημα της αγωγής.

Με την κρίση του αυτή, ως προς το ζήτημα των τόκων, το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 7 παρ.2 του Ν.Δ. 496/1974,340, 341, 345, και 346 του ΑΚ, 4 παρ. 1 και 28 παρ. 1α του Συντάγματος και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ και είναι γι' αυτό αβάσιμος ο από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ δεύτερος λόγος της αναιρέσεως. Ο ίδιος λόγος της αναιρέσεως, κατά το μέρος που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι ο αναιρεσείων περιόρισε μόνο το καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής του σε αναγνωριστικό και δεν παραιτήθηκε από το δικαίωμα του να λάβει τόκους από της επιδόσεως της αγωγής, είναι απαράδεκτος, αφού η μερική παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής αποτελεί διαδικαστική πράξη η οποία, εφόσον γίνει εγκύρως, συνεπάγεται αμέσως τις οριζόμενες στο νόμο (αρθρ. 295 ΚΠολΔ) δικονομικές έννομες συνέπειες, τις οποίες δεν μπορούσε να περιορίσει με τη δήλωση του περί παραιτήσεως ο αναιρεσείων, ώστε ο ισχυρισμός του για περιορισμό των εν λόγω συνεπειών να αποτελεί "πράγμα" με την έννοια της παραπάνω διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ.

Τέλος, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 8 του ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι έλαβε υπόψη ανύπαρκτο λόγο εφέσεως, αφού το αναιρεσίβλητο δεν είχε παραπονεθεί για την αναγνώριση της οφειλής τόκων, είναι απορριπτέος προεχόντως, ως απαράδεκτος, διότι η αγωγή, μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης αποφάσεως, έπρεπε να ερευνηθεί αυτεπαγγέλτως από το Εφετείο και ο σχετικός ισχυρισμός δεν αποτελεί "πράγμα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 του Κ.Πολ.Δ.

Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί η αναίρεση. Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται γιατί δεν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-10-2004 αίτηση της Χ, για αναίρεση της υπ' αριθ. 1675/2002 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 23 Νοεμβρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ