Supreme Court dismisses appeal against first-instance judgment for direct violation of substantive law regarding land ownership.

Απόφαση 1579 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1579/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλέξανδρο Κασιώλα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεώργιο Φώσκολο, Βασίλειο Νικόπουλο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη και Γεώργιο Καπερώνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Απριλίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..... , που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Τσαγκατάκη.

Των αναιρεσίβλητων:1).... ,2).... ,3)..... , που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 4).... ,5).... και 6)..... , που εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Χαρούλα Απαλαγάκη, η οποία δήλωσε ότι η 3η αναιρεσίβλητη (..... ) απεβίωσε την 8-5-2005 και κληρονομήθηκε από τα τέκνα της 1)Χ1 ,2)Χ2 και 3)Χ3 , οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από αυτή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-7-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 5/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-5-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 17-3-2003 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 25-5-2005 αιτήσεως αναιρέσεως της 5/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Νομίμως, έπειτα από σχετική δήλωση των κληρονόμων της τρίτης αναιρεσίβλητης .... , συνεχίζεται η, με τον, κατά την 8-5-2005, θάνατο αυτής, βιαίως διακοπείσα δίκη, υπεισερχομένων στη θέση αυτής των τέκνων της Χ1 ,και Χ3 .

ΙΙ.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατ' αποφάσεων ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται η ευθεία παραβίαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου, όχι, όμως, και η εκ πλαγίου παραβίαση τέτοιου κανόνος, με ανεπαρκή ή αντιφατική αιτιολογία της σχετικής αποφάσεως.

Κατά την έννοια του εδαφ. 1 του πιο πάνω άρθρου, η ευθεία παραβίαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου συντελείται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφαρμόζει τέτοιο κανόνα, καίτοι, κατά τις παραδοχές της σχετικής αποφάσεώς του, δεν υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αντιθέτως, όταν αυτό δεν εφαρμόζει τέτοιο κανόνα παρά το ότι, κατά τις παραδοχές αυτές, υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις της εφαρμογής αυτού.

Εξάλλου, με το β.δ. της 21-10-1938, που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4 του α.ν. 1366/1938 (ΦΕΚ Α 400/25-10-1938) προσδιορίσθηκαν ως παραμεθόριες περιοχές οι περιφέρειες ορισμένων νομών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο νομός Ξάνθης (όπου το επίδικο). Η κυριότητα σε ακίνητα των περιοχών αυτών (παραμεθορίων) αποκτάται όχι από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της αποφάσεως του Υπουργού Γεωργίας ή του αρμόδιου Γενικού Διοικητή για την κύρωση της οριστικής διανομής του αγροκτήματος, όπως ορίζει η γενική διάταξη του άρθρου 189 παρ. 1 και 2 του Αγροτικού Κώδικα, αλλά, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 193 και 196 αυτού, 77 του ν.δ. 2185/1952, 1 και 16 του ν.δ. 1189/1972, από και δια της μεταγραφής του εκδοθέντος από την αρμοδία αρχή οριστικού τίτλου (παραχωρητηρίου).

Μέχρι δε την μεταγραφή του οριστικού αυτού τίτλου ο κληρούχος, που είχε αποκατασταθεί κατά τον Αγροτικό Νόμο, λογίζεται ως μόνος καλής πίστεως νομέας αυτού και συνεπώς ο κλήρος, που του παραχωρήθηκε, είναι ανεπίδεκτος χρησικτησίας από άλλον, ο οποίος έτσι δεν μπορεί να αποκτήσει την κυριότητά του με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, ούτε να την αντιτάξει κατά του διεκδικούντος τον κλήρο κληρούχου ή των κληρονόμων του, οι οποίοι έχουν, κατ' επέκταση, την αυτή πλασματική νομή επί του κλήρου, διότι με τις ανωτέρω διατάξεις, ο νομοθέτης απέβλεπε και στην προστασία των προσώπων αυτών (Ολ.

ΑΠ 8/2001). Στην προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης, που δίκασε ως εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως από την επισκόπησή της προκύπτει, δέχθηκε, ανελέγκτως, ότι η μεταγραφή του παραχωρητηρίου, που χορηγήθηκε για το επίδικο ακίνητο, το οποίο (ακίνητο) ευρίσκεται σε παραμεθόρια περιοχή, έγινε στις 28-5-1997 και απέρριψε τις ενστάσεις του εναγομένου - αναιρεσείοντος περί αποκτήσεως της κυριότητας του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία και παραγραφής του δικαιώματος των αναιρεσιβλήτων προς άσκηση της διεκδικητικής αγωγής, ως μη νόμιμες, κατ' εφαρμογή των προαναφερομένων διατάξεων.

Περαιτέρω, το ίδιο, ως άνω, δικαστήριο δέχθηκε, ανελέγκτως, επίσης, και τα ακόλουθα: "Δυνάμει του υπ' αριθ. .... οριστικού τίτλου κυριότητας της Διεύθυνσης Γεωργίας Ξάνθης, νόμιμα μεταγεγραμμένου (τ. ... α/α ....) περιήλθε στην κυριότητα του Χ4 η κυριότητα ενός οικοπέδου εμβαδού 821 τ.μ. με αριθμ. τεμ. .... στο οικοδομικό τετράγωνο ....

κείμενο στη .... Ξάνθης. Ο παραπάνω κληρούχος απεβίωσε το έτος 1943 χωρίς να αφήσει διαθήκη, οι δε ενάγοντες, κληρονόμησαν τα ποσοστά τους ως εξής: 1) α) ποσοστό 6/32 η 1η, 2η και 3η των εναγόντων εξ αδιαιρέτου ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος πατέρα τους, κληρονομιά την οποία αποδέχθηκαν με την υπ' αριθμ. .....

έκθεση αποδοχής κληρονομιάς ενώπιον του γραμματέα του Πρωτοδικείου Ξάνθης νόμιμα μεταγεγραμμένη (τ. 1067 α/α 97) και β) ποσοστό 2/32 εξ αδιαιρέτου ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της μητέρας τους Χ5 , κληρονομιά την οποία αποδέχθηκαν με την υπ' αριθμ. .... έκθεση δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς επίσης του παραπάνω γραμματέα, νόμιμα μεταγεγραμμένη.

Η μητέρα τους απέκτησε το ποσοστό της (8/32) ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος του συζύγου, το οποίο αποδέχθηκε με την υπ' αριθμ. .... έκθεση αποδοχής κληρονομιάς νόμιμα μεταγεγραμμένη, 2) οι 4ος, 5η και 6η των εναγόντων απέκτησαν ποσοστό 2/32 ο 4ος και 3/32 η 5η και 6η εξ αδιαιρέτου ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι από την Χ6 (σύζυγο του 4ου και μητέρα των 5ης και 6ης) δυνάμει του υπ' αριθμ. ....

πιστοποιητικού του παραπάνω γραμματέα περί μη αποποίησης κληρονομιάς, νόμιμα μεταγεγραμμένου, η δε Χ6 απέκτησε το ποσοστό της 8/32 με μερίδιο 6/32 από κληρονομιά εξ αδιαθέτου από τον Χ4, την οποία αποδέχθηκε με την υπ' αριθμ. .... έκθεση αποδοχής κληρονομιάς νόμιμα μεταγεγραμμένη, με μερίδιο 2/32 από εξ αδιαθέτου κληρονομιά από την μητέρα της Χ5 την οποία επίσης αποδέχθηκε με την υπ' αριθμ. ....

έκθεση νόμιμα μεταγεγραμμένη, η οποία Χ5 αναφέρθηκε ανωτέρω πώς απέκτησε το ποσοστό της. Από το χρόνο, που το ακίνητο περιήλθε στην κυριότητα του απώτερου δικαιοπαρόχου των εναγόντων αυτός νεμόταν και κατείχε αυτό με τις κατάλληλες προς τη φύση του διακατοχικές πράξεις ειδικότερα έκτισε οικία όπου διέμενε με την οικογένειά του, μετά δε το θάνατό του οι κληρονόμοι συνέχισαν την άσκηση της νομής του διαμένοντας στην οικία, φυτεύοντας δένδρα τα οποία φρόντιζαν, καθώς και κήπο με λαχανικά.

Μετά το θάνατο και της μητέρας τους Χ5 , οι ενάγοντες επισκέπτονταν το ακίνητο φροντίζοντας αυτό και τον κήπο, και ότι ο εναγόμενος, αρχές του 1998 εισήλθε παράνομα σε αυτό, φύτεψε ελιές, τοποθέτησε πουλερικά και στη συνέχεια το περιέφραξε προσβάλλοντας έτσι την κυριότητα των εναγόντων. Με βάσει τα περιστατικά αυτά το ως εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο, δέχθηκε κατ΄ ουσίαν την ένδικη αγωγή των αναιρεσιβλήτων.

Με αυτά, που δέχθηκε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες διατάξεις, οι οποίες, αφορώσες ειδικώς ακίνητα παραμεθορίων περιοχών, όπως το επίδικο, εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση και όχι οι επικαλούμενες από τον αναιρεσείοντα διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 και 2 παρ. 1 του α.ν. 431/1968, όπως επίσης και τις διατάξεις των άρθρων 249, 281 και 1045 ΑΚ (αφού δέχθηκε ότι η προσβολή του δικαιώματος των αναιρεσιβλήτων από τον αναιρεσείοντα έγινε "στις αρχές του 1998", δηλαδή τρία περίπου χρόνια πριν την άσκηση της αγωγής και ότι καθόλο το προηγούμενο χρονικό διάστημα τη νομή του επιδίκου ασκούσαν και πραγματικά αποκλειστικώς οι αναιρεσίβλητοι και οι δικαιοπάροχοί τους).

Επομένως, και οι δυο λόγοι της κρινομένης αιτήσεως, από το άρθρο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, κατά τους οποίους το ανωτέρω Δικαστήριο παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 και 2 παρ. 1 του α.ν. 431/1968, 281 και 1045 ΑΚ είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Σε κάθε περίπτωση, ως προς τον πρώτο λόγο και αν ακόμη θεωρηθεί ότι έχουν εν προκειμένω εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 και 2 παρ. 2 του α.ν. 431/1968, ο λόγος αυτός είναι αλυσιτελής, αφού το Δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι η νομή προς χρησικτησία του αναιρεσείοντος δεν υπερβαίνει τα τέσσερα (4) έτη.

Επίσης, ο δεύτερος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως, αν θεωρηθεί ότι θεμελιώνεται στη μη λήψη υπόψη από το Δικαστήριο πραγμάτων που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφού δεν προβλέπεται τέτοιος λόγος αναιρέσεως από τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ, που έχει στην προκειμένη περίπτωση εφαρμογή, αφού η προσβαλλομένη είναι απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, που δίκασε ως Εφετείο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 25 Μαΐου 2005, αίτηση του .... , για αναίρεση της 5/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Ιουνίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 28 Ιουλίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ