Supreme Court quashes appeal court decision for violating arbitration law and remands case for retrial.

Απόφαση 1578 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1578/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Γεώργιο Λέκκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ - ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους Στυλιανό Σταματόπουλο και Αικατερίνη Τσουρούλα-Σωτηροπούλου.

Της αναιρεσιβλήτου: της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Κωνσταντίνο Καλαβρό και Μάριο Μπαχά.

Των Προσθέτως Παρεμβαινόντων:

A. της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ergasias Α.Ε" και δ.τ "Eurobank Ergasias", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων των από 22.3.2007 και 25.2.2011 ομολογιακών δανείων, εκδόσεως της εταιρείας "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΙΟΣ ΑΕ", η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευανθία Κατσίγιαννη.

ΥΠΕΡ 1. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ - ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα

ΚΑΤΑ της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα.

Β. 1. Κ. Μ. του Π., κατοίκου ..., 2. Π. Μ. του Κ., κατοίκου ... και 3.Ά. Μ. του Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Στυλιανό Σταματόπουλοπου δεν κατέθεσε προτάσεις. ΥΠΕΡ 1. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ - ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα ΚΑΤΑ της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Μαρτίου 2012 αγωγή για ακύρωση της 43/2011 Διαιτητικής αποφάσεως της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών και εκδόθηκε η 462/2013 απόφαση του ιδίου δικαστηρίου την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 4 Μαρτίου 2013 αίτησή τους και τους από 16 Δεκεμβρίου 2013 πρόσθετους λόγους αναίρεσης.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας, ανέγνωσε την από 23 Ιανουαρίου 2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης καθώς και οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειουσών και οι προσθέτως παρεμβαίνοντες ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και τους από 16-12-2013 πρόσθετους λόγους προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 462/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Με την αίτηση αναίρεσης πρέπει να συνεκδικαστούν οι παραδεκτά ασκηθείσες υπέρ των αναιρεσειουσών πρόσθετες παρεμβάσεις της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ergasias Α.Ε." και των Κ. Μ., Π. Μ. και Α. Μ. (Κ.Πολ.Δ. 80).

Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε επί της από 20-3-2012 αγωγής της αναιρεσίβλητης, με την οποία είχε ζητηθεί η ακύρωση της υπ' αριθμ. 43/2011 απόφασης του Διαιτητικού Δικαστηρίου. Οι λόγοι ακύρωσης της διαιτητικής απόφασης, που καθιερώνονται περιοριστικά με τη διάταξη του άρθρου 897 του Κ.Πολ.Δ. ανήκουν στο ουσιαστικό δίκαιο και γι' αυτό η εφαρμογή τους ελέγχεται αναιρετικά με τους αριθμούς 1 ή 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. Ειδικότερα, κατά τη διάταξη του άρθρ. 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη, διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 § 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (ΟλΑΠ 1/1999).

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης με την έννοια της ανεπαρκούς αιτιολογίας αφορά ελλείψεις αναγόμενες αποκλειστικά στη διατύπωση του αιτιολογικού πορίσματος, αναφορικά, με τη συνδρομή ή μη γεγονότων, που στη συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, έτσι ώστε, από την ανεπαρκή ή αντιφατική έκθεσή τους, να μην μπορεί να κριθεί, αν η απόφαση στηρίζεται ή όχι νομικώς (ΟλΑΠ 13/1995).

Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψή της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκείμενου λόγου αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., σε αντίθεση με την έρευνα άλλων αναιρετικών λόγων, ελέγχοντας την προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση και το αιτιολογικό της.

Εφόσον όμως αυτή εκδόθηκε κατά την εκδίκαση αγωγής ακύρωσης διαιτητικής απόφασης από το άρθρο 897 αριθ. 6 του Κ.Πολ.Δ, με επισκόπηση παραδεκτή (σε εφαρμογή της διάταξης του αρθρ. 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ), και του περιεχομένου των αιτιολογιών της ελεγχθείσας από το Εφετείο διαιτητικής απόφασης, εάν, καίτοι δεν παρατίθενται ειδικά ορισμένες, επαναλαμβάνονται έστω με καθολική λεκτική αναφορά και ενσωμάτωση στο αιτιολογικό της εφετειακής απόφασης.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 897 αριθ. 6 του Κ.Πολ.Δ η διαιτητική απόφαση μπορεί να ακυρωθεί ολικά ή εν μέρει όταν είναι αντίθετη προς τις διατάξεις δημόσιας τάξης ή προς τα χρηστά ήθη. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ο άνω λόγος ακύρωσης της διαιτητικής απόφασης ιδρύεται όταν η αντίθεση προς τις διατάξεις δημόσιας τάξης προκύπτει ευθέως και αποκλειστικά από το περιεχόμενο της διαιτητικής απόφασης στο σύνολό της, δηλαδή όχι μόνο από το διατακτικό της, αλλά και από το αιτιολογικό της.

Ως διατάξεις δημόσιας τάξης, προς τις οποίες δεν μπορεί να αντίκειται και η ημεδαπή διαιτητική απόφαση και των οποίων η εφαρμογή δεν μπορεί να αποκλεισθεί με τη συμφωνία περί διαιτησίας κατ' άρθρο 890 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., νοούνται οι κανόνες του αναγκαστικού δικαίου. Δηλαδή, η έννοια των "κανόνων δημόσιας τάξης" του άρθρου 897 Κ.Πολ.Δ.

συμπίπτει με εκείνη του άρθρου 3 του ΑΚ, που επίσης ομιλεί για "κανόνες δημόσιας τάξης". Λαμβανομένων, όμως, υπόψη και των λοιπών διατάξεων του άρθρου 897 του Κ.Πολ.Δ., καμία από τις οποίες δεν παρέχει λόγο ακύρωσης, της διαιτητικής απόφασης για εσφαλμένη ουσιαστική κρίση του διαιτητή, παρέπεται ότι η ρηθείσα παράβαση πρέπει να προκύπτει αμέσως από τις παραδοχές του αιτιολογικού και του διατακτικού της ελεγχόμενης διαιτητικής απόφασης επί τη βάσει των πραγματικών δεδομένων, τα οποία ανέλεγκτα, ως εκ της ουσιαστικής κατά την κρίση του βασιμότητάς τους, δέχθηκε ο διαιτητής, το δε Εφετείο, κρίνοντας επί λόγου ακύρωσης διαιτητικής απόφασης από την ίδια διάταξη, για αντίθεσή της προς κανόνα δημόσιας τάξης και για την εκφορά του αντίστοιχου αξιολογικού πορίσματός του, ερευνά και κρίνει μόνο τις ίδιες παραδοχές σε συνδυασμό με το αιτιολογικό της διαιτητικής απόφασης, με τις ίδιες δε παραδοχές, παραδεκτά επίσης επισκοπούμενες κατά άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

από το δικαστήριο του Αρείου Πάγου, ερευνάται η βασιμότητα αντίστοιχου αναιρετικού λόγου από τους αριθ. 1 και 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. (ΑΠ 40/2010). Η παραδοχή της αντίθετης άποψης και η εκ μέρους του Εφετείου, που δικάζει αγωγή ακύρωσης διαιτητικής απόφασης από το άρθ. 897 αριθ. 6, παραδοχή πραγματικών περιστατικών και ισχυρισμών που απορρίφθηκαν από το διαιτητικό Δικαστήριο κατ' ουσίαν, ισοδυναμεί με αναδίκαση της ουσίας της υπόθεσης που εκ των πραγμάτων καταλήγει στην ανατροπή της οριστικότητας της επίλυσης της διαφοράς από το διαιτητικό δικαστήριο, ανατρέποντας το θεμέλιο στο οποίο απέβλεψαν τα μέρη κατά τη συνομολόγηση της διαιτητικής ρήτρας.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, δικάζοντας επί της από 20-3-2012 αγωγής της αναιρεσίβλητης, με την οποία είχε ζητηθεί η ακύρωση της υπ' αριθμ. 43/2011 απόφασης του Διαιτητικού Δικαστηρίου για αντίθεσή της προς διατάξεις δημόσιας τάξης, δέχθηκε, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα: "Από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, έστω και μη ειδικώς κατωτέρω μνημονευόμενα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα οι διάδικοι είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: ...

Ο Υπουργός Ανάπτυξης, με την υπ' αριθμό Τ.4116/25-8-1998 απόφασή του, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β 950/2-9-1998, εξήγγειλε την έναρξη της διαδικασίας, για τη δημιουργία ζώνης τουρισμού και αναψυχής στην περιοχή ..., με τους όρους και προϋποθέσεις που όριζε ο Ν. 2160/1993. Με την ίδια απόφαση δηλώθηκε ότι η εκτέλεση όλων των αναγκαίων προς τούτο έργων θα ανατεθεί σε φορέα διαχείρισης, ο οποίος θα επιλεγόταν με δημόσιο διεθνή πλειοδοτικό διαγωνισμό για την εκδήλωση ενδιαφέροντος.

Ο διαγωνισμός αυτός προκηρύχθηκε με την υπ' αριθμό Τ.4292/10-9-1998 προκήρυξη του Υπουργού Ανάπτυξης και αφορούσε στην παραχώρηση 326,3 στρεμμάτων, από τα οποία 245,7 στρέμματα ανήκουν κατά κυριότητα στον Ε.Ο.Τ., στον οποίο είχαν περιέλθει δυνάμει της ως άνω απαλλοτρίωσης, και 80,6 στρέμματα αποτελούν αιγιαλό, που είχε χαρακτηρισθεί ως Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα και η διοίκηση και διαχείρισή του είχε ανατεθεί στον Ε.Ο.Τ.

Η προκήρυξη του ανωτέρω διαγωνισμού επαναλήφθηκε με την υπ' αριθμό Τ.4292/1-10-1998 ορθή επανάληψη προκήρυξης του ίδιου Υπουργού, με την οποία η προς παραχώρηση έκταση περιορίσθηκε σε 241,12 στρέμματα και περιλαμβάνει 198,8 στρέμματα κυριότητας του Ε.Ο.Τ. και 42,32 στρέμματα αιγιαλού, διαχειριζόμενα από τον Ε.Ο.Τ. Ο διαγωνισμός διεξήχθη στις 17-12-1998 και ανακηρύχθηκε πλειοδότης η κοινοπραξία των εταιριών "ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε." και "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.", η οποία, σύμφωνα και με την από 17-12-1998 προσφορά της διαμόρφωσε το μεγαλύτερο συγκριτικά τίμημα, κατά τα οριζόμενα στη διακήρυξη του διαγωνισμού.

Μετά την ανακήρυξη του πλειοδότη με το από 27-1-1999 πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, ο Υπουργός Ανάπτυξης, όπως είχε δικαίωμα από τη διακήρυξη, προέβη σε διαπραγματεύσεις με την πλειοδότρια κοινοπραξία, προκειμένου η τελευταία να βελτιώσει την προσφορά της επ' ωφελεία του Ε.Ο.Τ. Μετά από τις διαπραγματεύσεις αυτές, η πλειοδότρια υπέβαλε την από 11-2-1999 βελτιωτική πρόταση επί της προσφοράς της και επακολούθησε η κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού στην εν λόγω πλειοδότρια, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 18 στοιχ, δ' του Ν. 2.160/1993 με την υπ' αριθμό Τ. 1839/14-5-1999 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (ΦΕΚ Β 878/24-5-1999), αφού προηγήθηκε η σχετική θετική εισήγηση του Δ.Σ.

του Ε.Ο.Τ. και μετά την ολοκλήρωση του, κατά το άρθρο 19 παρ. 7 του Π.Δ. 774/1980, προληπτικού ελέγχου νομιμότητας εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Στο μεταξύ, οι αναφερόμενες ανωτέρω εταιρίες συνέστησαν την κοινοπραξία με την επωνυμία "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ-ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ- ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.", στην οποία αυτές συμμετέχουν ως ιδρυτές και μοναδικοί μέτοχοι και η οποία αναλαμβάνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις από τον ως άνω διαγωνισμό και την κατακύρωση του αποτελέσματος αυτού, η δε σύσταση αυτής ήταν υποχρεωτική, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 18 στοιχ, δ' του Ν. 2160/1993 και τα άρθρα 2, 8.1.7 και 10.1.γ' της διακήρυξης του διαγωνισμού.

Μεταξύ της εν λόγω κοινοπραξίας, ως φορέα διαχείρισης κατά τον Ν. 2160/1993, και του Υπουργού Ανάπτυξης, ενεργούντος ως νομίμου εκπροσώπου και για λογαριασμό του Ε.Ο.Τ., καταρτίσθηκε η υπ' αριθμό .../22-9-1999 μισθωτική σύμβαση ενώπιον της συμβολαιογράφου Περιστερίου Μαρίας Πιπιλή- Δακτυλίδου, που μεταγράφηκε νόμιμα, με αντικείμενο την παραχώρησε στην εταιρία, για χρονικό διάστημα 40 ετών, της χρήσης και εκμετάλλευσης προς τουριστική αξιοποίηση έκτασης του Ε.Ο.Τ.

συνολικού εμβαδού 241,12 στρεμμάτων, που περιλαμβάνει αφενός το ξενοδοχειακό συγκρότημα του Λαγονησίου ... και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις) και αφετέρου αιγιαλό (42,32 στρεμμάτων), ο οποίος έχει χαρακτηρισθεί ως Τουριστικό-Δημόσιο Κτήμα και του οποίου η διοίκηση και διαχείριση είχε ανατεθεί στον Ε.Ο.Τ. ...

Η αρχική σύμβαση τροποποιήθηκε στη συνέχεια, δυνάμει της υπ' αριθμό .../10-4-2003 σύμβασης της συμβολαιογράφου Αθηνών Ισαβέλλας Δημοπούλου, η οποία καταρτίσθηκε μεταξύ αφενός του Υπουργού Ανάπτυξης και του νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε.", ως εκμισθώτριας, και αφετέρου της μισθώτριας κοινοπραξίας και των μελών της.

Με τη σύμβαση αυτή συμφωνήθηκαν οι εξής τροποποιήσεις: α) Μετατέθηκε ο χρόνος έναρξης της μίσθωσης και αντί της 22-10-1999, ορίσθηκε ότι η μίσθωση αρχίζει την 1-3-2000 (άρθρο 1). β) Συμφωνήθηκε ότι για το χρονικό διάστημα από 1-3-2003, που κατά κοινή εκτίμηση των συμβαλλομένων προβλέπεται να έχει εκδοθεί η άδεια οικοδομής των νέων εγκαταστάσεων, και εφεξής για 24 μήνες κατά μέγιστο όριο, η μισθώτρια θα καταβάλει συνολικά μίσθωμα ίσο προς το ήμισυ του ετήσιου μισθώματος των 700.000.000 δραχμών για περίοδο λειτουργίας πέντε μηνών κατ' έτος, μη υποχρεούμενη σε καταβολή μισθώματος για την περίοδο μη λειτουργίας και εκμετάλλευσης του μισθίου εντός της ως άνω κατασκευαστικής περιόδου (άρθρο 2).

γ) Η μισθώτρια ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει στο μίσθιο με δική της μέριμνα, ευθύνη και δαπάνες, χωρίς δικαίωμα συμψηφισμού ή αποζημίωσης, επενδυτικό σχέδιο προϋπολογισμού 37.862.056.000 δραχμών (σε € 111.114.000), το οποίο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι αξίας κατώτερης των 30.000.000.000 δραχμών (σε € 88.041.085,84).

Τα έργα αυτά αναφέρονται στον συνημμένο στην τροποποιητική σύμβαση πίνακα Ι, περιέχονται στην από 29-11-2001 αρχιτεκτονική μελέτη της μισθώτριας, που εγκρίθηκε από τον Ε.Ο.Τ., και αποτελούν ελάχιστη υποχρεωτική επένδυση, που δεσμεύεται να εκτελέσει η μισθώτρια στο μίσθιο. Μεταξύ των έργων αυτών περιλαμβάνονται 35 νέες κατοικίες και 3 νέες τουριστικές επαύλεις.

Συμφωνήθηκε παράταση της μίσθωσης κατά 15 έτη από τη λήξη του χρόνου της αρχικής, εφόσον θα έχει υλοποιηθεί επενδυτικό έργο αξίας τουλάχιστον 88.041.085,84 €. Προέβλεψε δε η εν λόγω τροποποιητική σύμβαση, στο άρθρο 5 παρ. 4, την παραχώρηση στην εταιρία "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.", με αυτοτελή σύμβαση μίσθωσης, διάρκειας ίσης με την κυρία σύμβαση, της χρήσης ακάλυπτης εδαφικής έκτασης παρακείμενης και σε επαφή με την έκταση του μισθίου της κυρίας σύμβασης, εμβαδού 40.300 τ.μ.

περίπου, καθώς και της χρήσης του έμπροσθεν της έκτασης αυτής αιγιαλού, εμβαδού 34.300 τ.μ. περίπου, που έχει ανακηρυχθεί ως Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα. Ακόμη, στο άρθρο 5 παρ. 5 προβλέφθηκε ότι, πέραν των έργων υποχρεωτικής επένδυσης που ορίζονται στον πίνακα Ι, η μισθώτρια μπορεί να εκτελέσει και προαιρετικά έργα αξίας 24.549.000 €, τα οποία αναφέρονται στον συνημμένο πίνακα III, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η κατασκευή Κέντρου Διοικητικών Υπηρεσιών σε γήπεδο 2,8 στρεμμάτων, ιδιοκτησίας ΕΤΑ, έναντι του ξενοδοχείου Grand Resort Lagonissi και η κατασκευή ελικοδρομίου προς εξυπηρέτηση του ξενοδοχείου Grand Resort Lagonissi στη βραχονησίδα "ΠΑΘΗΤΟ- ΒΑΤΡΑΧΟΝΗΣΙ" (δημόσιο κτήμα 1271).

Επακολούθησε το πρακτικό 130/30-9-2003 του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε.", με το οποίο, κατ' επίκληση, μεταξύ άλλων, της νομοθεσίας περί αιγιαλού και του Κανονισμού Μισθώσεων- εκμισθώσεων της τελευταίας, αποφασίστηκε η εκμίσθωση, με απευθείας ανάθεση, στην εταιρία "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ Α.Ε.", ακάλυπτης εδαφικής έκτασης, συνολικής επιφάνειας 85.195 τ.μ., η οποία είναι παρακείμενη και σε επαφή με την έκταση που εκμισθώθηκε στην ίδια εταιρία με την υπ' αριθμό .../22-9-1999 αρχική σύμβαση.

Μετά την πιο πάνω απόφαση, υπεγράφη μεταξύ αφενός του Υπουργού Ανάπτυξης και του Διευθύνοντος Συμβούλου της Ε.Τ.Α. Α.Ε. και αφετέρου της κοινοπραξίας "ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ Α.Ε." η υπ' αριθμό .../3-11-2003 "συμπληρωματική μισθωτική σύμβαση ακινήτου" ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Ισαβέλλας Δημοπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, με την οποία εκμισθώθηκε με απευθείας ανάθεση στην εν λόγω κοινοπραξία η ανωτέρω έκταση, εμβαδού 85.195 τ.

μ. Από την έκταση αυτή τα 46.895 τ.μ. ανήκουν κατά κυριότητα στον Ε.Ο.Τ., προερχόμενα από τις προαναφερόμενες απαλλοτριώσεις και το υπόλοιπο μέρος των 38.300 τ.μ.. αποτελεί αιγιαλό, ο οποίος έχει χαρακτηρισθεί ως Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα. Η εκμισθωθείσα έκταση είναι παρακείμενη και σε επαφή με την έκταση που εκμισθώθηκε με την αρχική σύμβαση και συμφωνήθηκε ότι αποτελεί παρεπόμενη μίσθωση ... .

Στην προκειμένη περίπτωση, ο λόγος ακύρωσης της διαιτητικής απόφασης στηρίζεται στην αντίθεσή της προς διατάξεις της δημόσιας τάξης επειδή η επίδικη σύμβαση, με αριθμό .../3-11-2003, συνομολογήθηκε κατά παράβαση κανόνων του εσωτερικού δικαίου και αρχών του κοινοτικού δικαίου. Η επίμαχη σύμβαση, ως όλως διάφορη και ανεξάρτητη από την αρχική σύμβαση, με αριθμό .../22-9-1999 που καταρτίσθηκε μεταξύ των μερών κατόπιν της υπ' αριθμό Τ.4292/1-10-1998 προκήρυξης διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού και ως μη καλυπτόμενη από την εν λόγω προκήρυξη, υπέκειτο στην τήρηση του υποχρεωτικού τύπου της διαδικασίας πλειοδοτικού διαγωνισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 38 επ.

Ν. 715/1979 και 13 Ν. 2971/2001. Ο χαρακτηρισμός της από τα συμβληθέντα μέρη ως παρεπόμενης της αρχικής σύμβασης, με σκοπό να παρακαμφθεί ο επιβαλλόμενος για την έγκυρη κατάρτισή της τύπος, δεν ασκεί έννομη επιρροή, εφόσον επάγεται καταστρατήγηση του νόμου και δη κανόνων δημόσιας τάξης, επιβαλλόντων ως υποχρεωτικό προαπαιτούμενο του κύρους της τη διενέργεια διαγωνισμού.

Και ναι μεν στη σύμβαση γίνεται αναφορά ότι η μίσθωση έγινε με απευθείας ανάθεση, κατ' εφαρμογή του Κανονισμού Μισθώσεων της Ε.Τ.Α. Α. Ε., πλην όμως δεν αποδεικνύεται η συνδρομή έκτακτων και απρόβλεπτων ή επιβεβλημένων συνθηκών που θα δικαιολογούσαν την απευθείας ανάθεση, που προβλέπεται από το άρθρο 2 παρ. 2 του Κανονισμού διενέργειας μισθώσεων, εκμισθώσεων κλπ της Ε.Τ.Α.

Α.Ε. {ο οποίος καταρτίσθηκε με την απόφαση της 14ης/21-12-2000 του Δ.Σ. της εταιρίας, που εγκρίθηκε με την απόφαση Τ.1436/9-3-2001 του Υπουργού Ανάπτυξης (ΦΕΚ Β 290/20-3-2001)}. Επομένως, εκ του λόγου ότι η ανωτέρω σύμβαση καταρτίσθηκε χωρίς να τηρηθεί η διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού, παραβιάστηκαν και οι αρχές του κοινοτικού δικαίου και δη της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης, του ελευθέρου ανταγωνισμού και της διαφάνειας, δοθέντος ότι καταρτίσθηκε από την ενάγουσα, η οποία τυγχάνει νομικό πρόσωπο ανήκον καθ' ολοκληρία στο Ελληνικό Δημόσιο.

Η εν λόγω σύμβαση, άλλωστε, θεωρούμενη ενιαία μετά της αρχικής, που καταρτίσθηκε μετά από προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού, και ως τμήμα αυτής, προσκρούει και σε άλλες αρχές του κοινοτικού δικαίου και δη στις αρχές α) απαγόρευσης προσθήκης ουσιωδών όρων σε καταρτισμένη κατόπιν διαγωνισμού σύμβαση, β) απαγόρευσης διεύρυνσης του αντικειμένου της κατόπιν υποχρεωτικού διαγωνισμού καταρτισθείσας σύμβασης και γ) απαγόρευσης δια νέας συμφωνίας μεταβολής της ισορροπίας υπέρ του επιλεγέντος κατόπιν διαγωνισμού αντισυμβαλλομένου.

Η παραβίαση των αρχών αυτών συντελείται στην προκειμένη περίπτωση, διότι η ως άνω .../3-11-2003 σύμβαση επάγεται διεύρυνση του αρχικού αντικειμένου της μισθωτικής σύμβασης, αφού εκμισθώθηκε επιπλέον εδαφική έκταση επιφάνειας 85.195 τ.μ., προσθέτει νέους ουσιώδεις όρους στη μεταξύ των διαδίκων υφισταμένη αρχική έννομη σχέση και μεταβάλλει τους όρους υπό τους οποίους προκηρύχθηκε ο δημόσιος πλειοδοτικός διαγωνισμός και καταρτίσθηκε η αρχική σύμβαση, ελλειπόντων μάλιστα των όρων σύναψης αποζημιωτικής συμφωνίας, αφού ούτε υπολογισμός αποκαταστατέας ζημίας προκύπτει, ούτε εκτίμηση του μεγέθους της παροχής της εκμισθώτριας έγινε.

Η παραβίαση των ως άνω αρχών, η οποία επήλθε ανεπίτρεπτα, καθιστά την επίμαχη διαιτητική απόφαση ακυρωτέα κατά το άρθρο 897 αρ. 6 ΚΠολΔ". Ακολούθως το Εφετείο και με βάση τις παραδοχές αυτές, δέχθηκε την αγωγή ως κατ' ουσίαν βάσιμη και ακύρωσε για τον προαναφερθέντα λόγο την επίμαχη διαιτητική απόφαση. Έτσι, όμως που έκρινε το Εφετείο, το οποίο κατέληξε στην κρίση του, ύστερα από εκτίμηση των αποδείξεων δίκην ουσιαστικού πολιτικού Εφετείου ως Δικαστηρίου δευτέρου βαθμού και όχι με επισκόπηση του διατακτικού και των αιτιολογιών της πλειοψηφίας της διαιτητικής απόφασης που στηρίζουν το διατακτικό της όπως παραδεκτά επισκοπούνται από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου κατά την έρευνα των ερευνώμενων αναιρετικών λόγων παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 897 αριθμ. 6 Κ.Πολ.Δ.

χωρίς να δέχεται ότι τα συγκροτούντα στο αποδεικτικό του πόρισμα πραγματικά περιστατικά για το διακεκριμένο των ... ελεγχόμενων εν μέρει ... αποτελούν και παραδοχές της προσβληθείσας διαιτητικής απόφασης αλλά και χωρίς να παραθέτει τις ίδιες παραδοχές. Επομένως, οι δύο πρώτοι λόγοι αναίρεσης, καθώς και ο πρόσθετος λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ., κατ' εκτίμηση, 1 ΚΠολΔ, είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που την εξέδωσε, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν. Ακολούθως, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στις αναιρεσείουσες του κατατεθέντος από αυτές παραβόλου (ΚΠολΔ 495 § 4).

Τέλος, η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικαστεί λόγω της ήττας της στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 § 2), τα οποία όμως θα επιβληθούν μειωμένα σύμφωνα με τα άρθρα 11 § 2 Ν. 973/1979 "Περί συστάσεως Κτηματικής Εταιρείας Δημοσίου και 22 § 1 του Ν. 3693/1957, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την υπ' αριθμ. 134423/8-12-1992 απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β' 11/20-1-1993), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5 § 12 του Ν. 1738/1987, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Συνεκδικάζει την αίτηση αναίρεσης και τις πρόσθετες παρεμβάσεις.

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 462/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την επιστροφή στις αναιρεσείουσες του κατατεθέντος από αυτές παραβόλου, δυνάμει του υπ' αριθμ. 8871527 διπλοτύπου σειρά VI της ΔΟΥ Ψυχικού. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, που ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.-

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 22α Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 10η Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ